T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2024/1060
KARAR NO: 2024/1495
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 08/05/2024
NUMARASI: 2022/309 E. - 2024/349 K.
DAVANIN KONUSU: 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Alacak)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 19/09/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Tarafların İddia ve Savunmaları:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket ile dava dışı ... arasında finansal kiralama sözleşmesi akdedilerek davacının gayrimenkulü üzerine üst sınır ipoteği tesis edildiğini, dava dışı ... şirketinin kira borçlarını ödemediği gerekçesi ile İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile aleyhine takip başlatıldığını, cari hesabın kesilmesine veya kredi hesabının muaccel kılınmasına yönelik ihtar gönderilmediğini, davacı ...’nın davalı vekili Av. ...’nın hesabına 19.07.2018 tarihinde 560.000,00 TL, 20.07.2018 tarihinde 11.318,00 TL gönderdiğini, davalının sadece borçlu ... aleyhine takip başlattığını, takip borçlusu şirketin davalı vekili Av. ...’ya banka kanalı ile 29.12.2017 tarihinde 67.950,00 TL ödeme yaptığını, davacıya dosya borcu bildirilirken bu ödeme dikkate alınmadan tahsilat yapıldığını, 6100 sayılı yasanın 107. maddesi uyarınca davacının icra tehdidi altında ödemiş olduğu fazla bedelin TBK 99/2 maddesi gereğince Euro olarak ödeme günündeki TCMB döviz satış kuru üzerinden TL olarak davacının ödediği tarihten itibaren faizleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasındaki, 20.07.2018 tarihli kapak hesabında yer alan vekalet ücreti, takip masrafı, tahsil harcı, gecikme faizi ve 1.773,00 Euro sigorta bedelini icra tehdidi altında ödediğinden iadesini talep ettiğini, talep ettiği rakamların icra dosyasındaki ödeme tarihinde bizzat kendilerinin yaptırmış olduğu icra kapak hesabında net olarak belli olduğunu, dava değeri net olarak biliniyor olmasına rağmen belirsiz alacak olarak açıldığını, borçlunun ibraz ettiği dekontlardan 29.12.2017 tarihinde 67.950,00 TL, 19.07.2018 tarihinde 560.000,00 TL, 20.07.2018 tarihinde 11.318,00 TL ödeme yapıldığını, Euro olarak ödeme yapıldığı iddiasının gerçek dışı olduğunu, davanın açıldığı tarihte talebin belirlenebilir durumda olması sebebi ile belirsiz alacak davası açılması mümkün olmadığından dava şartı sebebiyle davanın usulden reddine, dava İİK’nun 72/7 maddesi gereğince 19.07.2018 son ödeme tarihinden itibaren bir yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığından süre yönünden reddine, bu taleplerin mahkemece kabul edilmemesi halinde davanın gerçek dışı soyut iddialara dayalı olduğu ve hukuki dayanağının bulunmadığı anlaşılacağından esas yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk Derece Mahkemesi Kararı: Mahkemece; "Davacı tarafça açılan DAVANIN KABULÜ ile; Davacı tarafın 150.661,45-TL alacağının ödeme tarihi olan 19/07/2018 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine," karar verilmiştir.
İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: Davalı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ödemenin ihritazi kayıt ile yapılmamış olmasına rağmen dosyaya bu şekilde kaydedilmeye çalışıldığını, davacı tarafından ödenmeyen tutarın davacıya iade edilmesine karar verildiğini, davacının taleplerinin dava tarihinde belirlenebilir olduğundan belirsiz alacak davacı olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığını, huzurdaki davanın kısmi dava olduğunu ve ıslah talebinin süresinde yapılmadığını, davanın süresinde açılmadığını, müvekkilinin sebepsiz zenginleşmesi söz konusu olmadığı gibi ipotek hakkının yok edilmiş olduğunu, sebepsiz zenginleşme hükümlerinin davaya uygulanmasının hukuken mümkün olmadığını, istinaf mahkemesinin bozma kararına aykırı karar tesis edilmiş olduğunu, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İstinafa Cevap: Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; dava konusu takibin ipotek takibi olup BAM ve Yargıtay kararında da belirtildiği üzere ihtarname keşidesinden sonra başlatılması ve ipotek borçlusuyla asıl borçlu hakkında birlikte takip başlatılmasının yasal zorunluluk olduğunu, o tarihte takip olmamış olsaydı ipotek bedelini ödeyerek borçtan kurtulabilecek iken müvekkilinin yasal olmayan takibe karşı takip varmış gibi ödeme yaptığını, BAM ve Yargıtay kararı sonrası icra masraflarının vekalet ücreti ve ferilerinin alınmasının yasal dayanağı olmadığı için bu bedellerin müvekkilinden haksız ve hukuka aykırı olarak alındığının sabit olduğunu, tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının hukuka uygun olduğunu, davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Gerekçe ve Sonuç: HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede; Dava sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacağın tahsili istemine ilişkindir. Davacı ; dava dışı ... İhr. Tic. Ltd. Şti ile davalı arasındaki finansal kiralama sözleşmesi uyarınca, kira bedellerinin ödenmemesi sebebiyle borçlu şirket aleyhine başlatılan icra takip dosyasında, aleyhine takip başlatılmamasına rağmen, şirketin borcu nedeniyle taşınmazını ipotek ettiğinden bahisle gönderilen ve iptal olunan icra emri üzerine fazla ödediği miktarın tespiti ile davalı taraftan tahsilini talep etmiştir. Mahkemece 2021/279 Esas, 2022/13 Karar sayılı 07/01/2022 tarihli karar ile, davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açılmadığı gerekçesiyle usulden reddine karar verilmiş, istinaf incelemesi sonunda Dairemizin 31/03/2022 tarih, 2022/502 Esas, 2022/541 Karar ilamıyla "Dava dosyasında, davacı aleyhine başlatılmış icra takibi olmadığı gibi, davacı tarafından açılmış menfi tespit davasının yargılaması sırasında yapılmış bir ödeme bulunmadığından, davanın İİK 72/6 ve 72/7. maddesinde düzenlenen istirdat davası niteliğinde olmadığı anlaşıldığından, mahkemece talebin İİK 72/6 ve 72/7. maddesi kapsamında olduğuna ilişkin hukuki nitelendirme ve davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açılmadığından bahisle reddine karar verilmesi hatalı olduğu" gerekçesiyle kararının kaldırılmasına karar verilmiş, mahkemece yargılamaya devam olunmuştur. İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... takip dosyasında ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip başlatıldığı, alacaklının ... Kiralama A.Ş. , borçlunun ... İth. İhr. Tic. Ltd. Şti olduğu , davacı hakkında takip bulunmadığı, İİK'nın 149. Maddesi gereğince taşınmazını ipotek veren davacıya icra emri gönderildiği, İstanbul 4. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2018/471-1006 esas ve karar sayılı dosyası ile açılan icra emrinin iptali davası sonunda şikayetin kabulü ile icra emrinin iptaline dair verilen kararın Yargıtay denetiminden geçerek 16.11.2020 tarihinde kesinleştiği görülmektedir. Dosya kapsamına göre, davacı aleyhine başlatılmış icra takibi olmadığı gibi, davacı tarafından açılmış menfi tespit davasının yargılaması sırasında yapılmış bir ödeme bulunmadığından, davanın İİK 72/6 ve 72/7. maddesinde düzenlenen istirdat davası niteliğinde olmadığı, davacıya gönderilen icra emrinin iptal edildiği, davanın hukuki dayanağının TBK 77. maddesindeki , haklı ve geçerli bir sebep olmaksızın yada gerçekleşmemiş yada sona ermiş bir sebebe dayalı olarak bir başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşen, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür şeklindeki sebepsiz zenginleşme olduğu açıktır. TBK 82.maddesi; Sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkı, hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her halde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak 10 yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar hükümlerini taşımaktadır.Somut olayda, davacının icra emrinin iptali davasını 12.07.2018 tarihinde açtığı, icra mahkemesinde takip hukukuna ilişkin usulsüzlük iddiasının dile getirildiği şikayet davası açılmış olmasının geri isteme hakkının öğrenildiği tarih olarak kabul edilmesine olanak bulunmadığı , icra emrinin iptali kararında davacının ödeme yükümlülüğü bulunmadığına ilişkin bir tespit ve hüküm söz konusu olmadığından , eldeki davanın açılması öncesinde davacı tarafın arabuluculuk başvuru tarihi olan 17/12/2020 tarihinden önce sebepsiz zenginleşmeye dayalı geri isteme hakkı olduğunu öğrendiğine ilişkin davalı iddiasının ispatının bulunmadığı bu nedenle eldeki davanın TBK 82. Maddesinde düzenlenen iki yıllık zamanaşımı süresi içinde 06/05/2021 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır. Diğer yandan davacı ödediği fazla bedelin tahsilini talep etmiş olup, ana borç dışında fazladan ödenen bedelin olup olmadığının tespiti hususunun davalı tarafça sunulacak belgelere de bağlı olduğu, davacının HMK 107 maddesi uyarınca davasını belirsiz alacak davası olarak ileri sürdüğü bu nedenle ıslaha karşı zamanaşımı savunmasının dinlenemeyeceği kanaatine varılmış , mahkemece davacı tarafça davalıya yapılan toplam 639.268,00-TL olarak dikkate alınmış olup, 67.950,00 TL ödemenin dava dışı takip borçlusu tarafından yapıldığı ne var ki bu ödemenin takip borcundan düşülmediği bu nedenle fazladan yapılan ödemenin hesabında dikkate alınması gerektiği görülmekle, davalıya toplam 639.268,00-TL ödeme yapıldığı, bu ödemeden takipteki kesinleşen miktar olan 498.624,00-TL düşülmesi sonrası bakiye tutar olan 140.644,00 TL’nin (takip nedeniyle ödenen vekalet ücreti, icra masrafları, temerrüt faizi vs. bedeli) ve takipte kesinleşen miktarın içindeki 1.773,00-€(Euro) sigorta bedelinin TL karşılığı olan 10.017,45-TL sigorta bedeli toplamı olarak 150.661,45 TL nin ödeme tarihi olan 19/07/2018 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesi gerektiği anlaşıldığından mahkemenin aynı yöndeki kararında bir isabetsizlik bulunmadığı , davalı vekilinin istinaf talebinin reddi gerektiği sonucuna varılmıştır. Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/05/2024 tarih ve 2022/309 E., 2024/349 K. sayılı kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 10.291,68 TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 2.572,72 TL'nin tahsili ile bakiye 7.718,96 TL'nin davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 3-Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,6-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 19/09/2024