İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi 2022/154 Esas 2024/1562 Karar

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO:2022/154 Esas
KARAR NO:2024/1562
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:06/10/2020
NUMARASI:2020/521 E. - 2020/513 K.
DAVANIN KONUSU: Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
İSTİNAF KARAR TARİHİ:26/09/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin .... Şti. isimli firmadan 21/07/2015 tarihinde fatura karşılığı davaya konu 2013 model, akülü .... seri numaralı ... istif makinesini satın aldığını, söz konusu makine bedeli olan 7.080-TL'nin satıcıya ödendiğini, 24/08/2016 tarihinde söz konusu makinenin müvekkiline ait ve Bolu'da bulunan fabrikada kullanmakta iken, Bolu ... İcra Müd. ... Tal. sayılı dosyası ile müvekkilinin adresine gelindiğini ve söz konusu makine hakkında ihtiyati tedbir karar verildiğinin müvekkiline bildirilerek, makinenin müvekkilinin elinden alındığını ve söz konusu talimat dosyasının alacaklısı konumunda olan davalı firmaya teslim edildiğini, müvekkili firmanın usulüne uygun şekilde yasal yollarla davaya konu makineyi satın aldığını, bu nedenlerle 2013 model, akülü .... seri numaralı ... istif makinesinin mülkiyetinin müvekkiline ait olduğunun tespiti ile müvekkiline teslimini, dava süresince telafisi imkansız zararlarının doğmasına engel olabilmek için tedbiren makinen davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;taraflar arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmeleri ile kiracı ...a birçok iş makinesinin yanında Beyoğlu ... Noterliğinin 16/01/2014 tarih ... yevmiye nolu sözleşme ile davaya konu 2013 model akülü ... seri numaralı .... istif makinesi de kiraladığını, sözleşme borçlarının ödenmemesi üzerine ihtar çekildiğini, ihtara rağmen borçlarını ödemediğini, bunun üzerine İst. 15. ATM'nin 2016/852 D.İş sayılı dosyası ile tedbir kararı alındığını ve bu kararın icraya konulduğunu ve tedbir kararı uygulandığını, davaya konu makinanın müvekkiline ait olduğunu, 6361 sayılı kanunun ilgili maddesinde tescil veya şerhten sonra üçüncü kişilerin finansal kiralama konusu mal üzerindeki ayni hak iktisapları kiralayana karşı ileri süremeyeceği hükmünün amir olduğunu, bundan hareketle kiracının ya da başka herhangi birisinin kiralanan üzerinde tasarrufta bulunmasının mümkün olmadığını ve 3. Kişilerin kiralanan üzerindeki hak kazanımlarının korunduğunu, davacı tarafın dilekçesinde 5 nolu maddesinde davaya konu makinenin usulüne uygun şekilde yasal yollarla alındığını beyan etmiş ise de bu hususun kabulünün mümkün olmadığını, davacı tarafından dava konusu makineyi lasal maliki olan müvekkili şirketten almadığını, kiracı firmanın ise alt kiralama veya makineyi satma gibi bir yetkisi bulunmadığını, davacı yanın sunduğu faturanında kabul edilemeyeceğini, sunulan faturada yanlızca ... yazdığını, ancak tedbir kararına istinaden müvekkili tarafından alınan söz konusu makinenin istif makinesi olduğunu, bu hususun fatura ve finansal kiralama sözleşmesinde açıkça göründüğünü, yine davalı tarafından sunulan faturada iddia edilen iş makinesinin hiçbir özelliğinin belirtilmediği ve seri numarasının bile yazılmadığını, davacı yanın ileri sürdüğü iyi niyet karinesinin derdest olan durumda uygulanmasının mümkün olmadığını bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk Derece Mahkemesince; "Dosyadaki tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde, düzenlenen kök ve ek bilirkişi raporları hüküm kurmaya elverişli ve denetime açık olduğundan, davaya konu makinanın, davalı finansal kiralama şirketi ile dava dışı ... arasında imzalanan Beyoğlu ....Noterliği’nin 16/01/2014 tarih, .... yevmiye nolu .... sayılı Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında dava dışı ...’a kiralanan ve teslimi yapılan makina olduğu, dava dışı ....’ın sözleşmeden kaynaklanan finansal kira borçlarını ödememesi üzerine, davalı yanca ihtarname gönderildiği ve dava dışı...’ın temerrüde düştüğü, davalı şirket tarafından İstanbul 15.ATM 2016/852 D.İş sayılı dosyasından alına ihtiyati tedbir kararı ile davaya konu malın ...Tal sayılı dosyasından, davacı yed’inde teslim alındığı, ve finansal kiralama sözleşmesinin feshi ve malın iadesini teminen davalı finansal kiralama şirketinin mahkememizin 2016/683 E. sayılı dosyası ile malın iadesi davası açtığı ve davanın derdest olduğu, davaya konu makinanın dava dışı kiracı ....’ın ikametgahı Kartal ...Noterliği’nin 03/03/2014 tarih ve ... yevmiye numarası ile kayda alınarak tescil defterinin 30. Sayfasında, 2014/2 sıra numarası ile tescil edildiği, bu tescil işlemi ile 3. kişilerce davaya konu ayni iktisapların ve iyiniyetin kiralayan davalı şirkete karşı ileri sürülemeyeceği, davaya konu malın mülkiyetinin davalı finansal kiralama şirketine ait olduğu anlaşılmış olup, davacının davasının reddi" şeklindeki gerekçeleri ile "Davacının davasının REDDİNE" şeklinde hüküm kurulmuştur.
İSTİNAF:Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Karara dayanak raporda müvekkilinin dava konusu makinenin alımına ilişkin faturadaki açıklamanın malı tam olarak tanımlamadığını, makinenin tüm ayrıntılarının ve seri numarasının faturada yeralmadığını, dolayısıyla bu faturadaki özellikleri belirtilen makinenin davaya konu makine olup olmadığının anlaşılamadığını belirttiğini, devamında ise davaya konu makinenin birleşen dosya davacısı müvekkilinin iş merkezinde bulunduğunu, el konularak alındığının tespit olunduğunu, rapordaki bu tespitin ve değerlendirmenin açıkça çelişki içerdiğini, bilirkişilerin önce davaya konu makinenin davaya konu makine olup olmadığının anlaşılamadığını belirttiğini, sonrasında da müvekkilinin işyerinden alınan makinenin davalıya ait olduğunu bildirdiğini, açık çelişki içeren raporun karar vermeye uygun olmadığını, kendilerince belirttiklerini ancak mahkemece gözönüne alınmayarak, usul ve yasaya, dosya kapsamına aykırı hüküm kurulduğunu, dava konusu makine için taraflarınca dosyaya sunulan faturada “...” yazmakta olduğunu, davalının iddia ettiği sözleşmeye konu 14/01/2014 tarihli proforma faturada ise; “...” yazdığını, her iki fatura da içerik olarak aynısı olduğunu, bunun iş kolunda transpalet deyimi istif makinesi anlamına geldiğini, kararın dayanağı raporda ayrıca müvekkilinin finansal kiralamaya ve davaya konu mal üzerindeki mülkiyet hakkı iddiasını ve iyiniyetini ispatlayamadığının belirtildiğini, bilirkişinin böyle bir tespitte bulunmaya hakkı ve yetkisinin bulunmadığını, bu hususun hukuki olup, ancak mahkeme tarafından değerlendirilip, karar verilebilir bir husus olduğunu, bilirkişinin raporundaki bu tespit ve değerlendirmelerin usul ve yasaya aykırı olduğunu, kabul etmediklerini, bu yöndeki yapmış oldukları itirazlarının da mahkemece kabul edilmeyerek, bu rapor karara dayanak alınarak istinaf konusu kararın verildiğini, kararın bu yönüyle de eksik, yanlış inceleme ve değerlendirme ile verilmiş olduğunu, kaldırılmasını talep ettiklerini, yine dosyada delillerinin toplanmadığını, müvekkilinin defter ve kayıtlarının incelenmediğini, davanın önce davalının davacısı olduğu dava ile birleştirildiğini, sonra ayrılarak işbu istinaf konusu kararın verildiğini, kararın eksik ve yanlış inceleme ve değerlendirme ile verilmiş olduğunu bu sebepler ile de, kaldırılması gerektiğini savunarak ilk derece mahkemesince kurulan hükmün istinafen incelenerek kaldırılmasını ve lehe hüküm kurulmasını talep etmiştir.
İSTİNAFA CEVAP: Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile ... arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesi gereğince davaya konu istif makinesinin kiracı borçluya kiralandığını, müvekkili ile davadışı ... - ... arasında, Beyoğlu.... Noterliğinin 16.01.2014 tarih ... yevmiye nolu finansal kiralama sözleşmesinin akdedildiğini, bu sözleşme kapsamında davadışı kiracıya 2013 model, akülü .. seri nolu, ... istif makinesi kiralanarak zilyetliğinin devredildiğini, davayı konu makinnin kiracının ikametgahı noterliğine tescil ettirildiğini, yapılan tescil işleminden sonra üçüncü kişilerin mal üzerindeki kazanımlarının korunmasının mümkün olmadığını, 6361 sayılı finansal kiralama kanununun sözleşmenin şekli ve tescili başlıklı 22. maddesinin 5. fıkrası “tescil veya şerhten sonra, üçüncü kişilerin finansal kiralama konusu mal üzerindeki ayni hak iktisapları kiralayana karşı ileri sürülemez.” şeklinde düzenlendiğini, buradan hareketle kiracının ya da başka herhangi birisinin kiralanan üzerinde tasarrufta bulunmasının mümkün olmadığı gibi, bu yönüyle 3. kişilerin kiralanan üzerindeki hak kazanımlarının korunmadığını, Finansal Kiralama Sözleşmesinin kiracının ikametgahı olan Kartal ... Noterliğinde kayda alınarak sicile tescil ettirildiğini, tescil edilen finansal kiralama şerhinin kiralanan malı üçüncü kişilerin aynı hak kazanımlarından koruyacağının açıkça ortada olduğunu, nitekim bu durumda üçüncü kişilerin mülkiyet iddiasını bilmediklerini ve iyi niyetli olduklarını ileri süremeyeceklerini, gerek genel kanun gerekse de özel kanun hükümleri ile düzenleme altına alınan düzenlemeler çerçevesinde müvekkiline ait mülkiyet hakkı herkese karşı ileri sürülebilecek nitelikte olduğunu, söz konusu taşınırın iyiniyetle iktisabı mümkün olmadığını, ilgili istif makinesinin mülkiyetinin müvekkiline ait olduğunu, mülkiyeti müvekkiline ait olan istif makinasının borçlu kiracı ve kefilleri tarafından 3. şahıslara satılması veya kiralanması usul ve yasalara aykırılık teşkil ettiğini, kanunen korunmasının mümkün olmadığını, bu aşama da davacının ileri sürdüğü iyiniyet karinesinin derdest olan durumda uygulanmasının mümkün olamayacağını belirterek davacının istinaf başvurusunun reddine ilk derece mahkemesince verilen kararın onanmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davacı dava dilekçesi ile dava dışı .... Şti. isimli firmadan 21/07/2015 tarihinde fatura karşılığı davaya konu 2013 model, akülü .... seri numaralı .... istif makinesini satın aldığını, makine bedeli 7.080-TL'yi n satıcıya ödediğini, 24/08/2016 tarihinde söz konusu makinenin müvekkiline ait ve ...da bulunan fabrikada kullanmakta iken, ... Tal. Sayılı dosyası ile müvekkilinin adresine gelindiğini ve söz konusu makinenin hakkında ihtiyati tedbir karar verildiğini ve makinenin alındığını belirterek makinenin mülkiyetinin müvekkile ait olduğunun tespiti ile iadesini talep ve dava etmiştir. Mahkemece tefrik edilen 2016/683 E.sayılı dosyada , muhasebe bilirkişisinden rapor ve ek rapor aldırılmıştır. 21/06/2019 tarihli bilirkişi ek raporda özetle, "..Mülkiyetinin tespiti talep edilen; ... Model ... seri nolu ...İstif Makinesinin; . AŞ ile (asıl dosyada) davalı ...- ... arasında akdolunan Beyoğlu ....Noterliği'nin 16.01.2014-... tarih ve y no.lu.. s.lı Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında; davalı ...- ...duğu, Finansal Kiralama Sözleşmesinin (davaya konu malın/makinenin) 3226 sayılı Finansal Kiralama Yasasının 8 md si kapsamında; Kiracının ikametgahı Noterliğine (... )tescil ettirildiği, işbu tescil işlemi ile "Kiralamaya konu mal üzerindeki ayni hak iktisaplarının kiralayana karşı ileri sürülemezliğinin" de tescil edilmiş olduğu, Finansal Kiralamaya ve davaya konu malın (...) birleşen dosyada davacı olan ... AŞ tarafından satıcısı ...del ile satın alındığı, Satın alma işleminde makinenin tüm ayrıntılarının ve seri numarasının faturada belirtilmediği, dolayısıyla bu faturadaki özellikleri belirtilen makinenin davaya konu makine olup olmadığının anlaşılamadığı, Ancak davaya konu makinenin (birleşen davada davacı olan) ... AŞ nin iş merkezinde bulunduğu, el konularak alındığı, Finansal Kiralamaya konu olan ve Finansal Kiralama Sözleşmesi ile davaya konu malın tescilinin, kiralayanın ikametgahındaki notere yaptırılmış olması nedeniyle; (üçüncü şahıs olmakla) Davacı ... AŞ nin; kiralanan mal üzerindeki ayni hak iktisabını kiralayan Finansal Kiralama şirketine karşı ileri süremeyeceği Davacı ... AŞ nin Finansal Kiralamaya ve davaya konu mal üzerindeki mülkiyet hakkı idiasını ve iyi niyetini ispatlayamadığı, dolayısıyla davaya konu malın mülkiyetinin (asıl dosyada davacı/ birleşen dosyada davalı) olan ... Kiralama AŞ olduğunun söylenebileceği belirtilmiştir. Davacı dava dilekçesi ile davaya konu malın (....) .... AŞ tarafından satıcısı dava dışı .... Şti nden 21.07.2015 tarihi itibariyle 7.060,-TL bedel ile satın alındığını mülkiyetin kendisine ait olduğunu ileri, sürmektedir. Finansal Kiralama Sözleşmesinin (davaya konu malın/makinenin) 3226 sayılı Finansal Kiralama Yasasının 8 maddesi kapsamında; Kiracının ikametgahı Noterliğine (.... )tescil ettirildiği görülmüştür. 0/06/1985 tarih ve 3226 Sayılı Finansal Kiralama, ..ve ... Şirketleri Kanunu'nun 28/06/1985 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girdiği, 13/12/2012 tarihli 28496 Sayılı RG'de yayınlanarak yürürlüğe giren 6361 Sayılı Kanun'un 52. Maddesi ile yürürlükten kaldırıldığı, 3226 Sayılı Kanun'un madde 8'de –" Sözleşme düzenleme şeklinde noterlikçe yapılır. Taşınır mala dair sözleşme, kiracının ikametgahı noterliğinde özel sicile tescil edilir. Taşınmaz mala dair sözleşme ise taşınmazın bulunduğu tapu kütüğünün beyanlar hanesine, gemilere dair sözleşmeler ise gemi siciline şerh edilir. Tescil veya şerhden sonra, üçüncü kişilerin finansal kiralama konusu mal üzerindeki ayni hak iktisapları kiralayana karşı ileri sürülemez." düzenlemesi yer almaktadır. 21/11/2012 tarih ve 6361 Sayılı Finansal Kiralama, .... ve ... Şirketleri Kanunu'nun 13/12/2012 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girdiği, madde 22'de –" (1) (Değişik cümle:18/6/2020-7247/12 md.) Finansal kiralama sözleşmesi, yazılı veya uzaktan iletişim araçlarının kullanılması suretiyle mesafeli olarak ya da mesafeli olsun olmasın Kurulun yazılı şeklin yerine geçebileceğini belirlediği ve bir bilişim veya elektronik haberleşme cihazı üzerinden gerçekleştirilecek ve müşteri kimliğinin doğrulanmasına imkân verecek yöntemler yoluyla kurulacak şekilde düzenlenir ve buna ilişkin usul ve esaslar Kurul tarafından belirlenir. Taşınmaz mallara ilişkin sözleşmeler taşınmazın bulunduğu tapu kütüğünün şerhler hanesine, kendilerine mahsus özel sicili bulunan taşınır mallara dair sözleşmeler bu malların kayıtlı oldukları sicile tescil ve şerh olunur ve kiralayan tarafından ayrıca Birliğe bildirilir. (2) Özel bir sicile kayıtlı olmayan taşınır mallara ilişkin sözleşmeler Birlik tarafından tutulacak özel sicile tescil edilir. (3) Birlik tarafından tutulacak özel sicil herkese açıktır. Hiç kimse sicildeki bir kaydı bilmediğini ileri süremez.(4) Sözleşmelerin Birlik tarafından tutulacak özel sicile tesciline ilişkin usul ve esaslar Kurulun uygun görüşü alınmak suretiyle Birlik tarafından belirlenir. (5) Tescil veya şerhten sonra, üçüncü kişilerin finansal kiralama konusu mal üzerindeki ayni hak iktisapları kiralayana karşı ileri sürülemez."düzenlemesi yer almaktadır.Somut olayda; mahkemece öncelikle, Finansal Kiralama Sözleşmesi'nin tarihi itibarı ile tescile yönelik olarak, hangi Kanun hükümlerine tabi olduğu, 3226 sayılı FKK' nun 8 maddesi veya 6361 sayılı FKK' nun 22 maddesinin hangisinin uygulanacağının tespiti ile, usulüne uygun tescil yapılıp yapılmadığı, davacı tarafça dava dışı şirket ile yapıldığı ileri sürülen satın alma işleminin ispatlanıp ispatlanamadığı, ispatlanmışsa davalı kiralayana karşı ileri sürülüp sürülemeyeceğinin değerlendirilmesi, bu hususta; makinenin davalı ile dava dışı şirket arasında yapılan ... konu makine olup olmadığının dava dışı 3. Kişi ... şirketinin defterlerinin de incelenerek tespiti gerekirken eksik inceleme ile sonuca gidilmesi yerinde görülmemiştir. Tüm bu nedenlerle davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın esastan incelenmesi için ait olduğu mahkemeye iadesine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile;2-İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/10/2020 tarih, 2020/521 E. 2020/513 K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,3-Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-İstinaf yasa yoluna başvuran davacı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine,5-Dosya üzerinde inceleme yapılması sebebiyle vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6-İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. ve 362/1-g. maddeleri gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve KESİN olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 26/09/2024