T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2021/1338 Esas
KARAR NO: 2024/1142
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 04/06/2021
NUMARASI: 2019/802 E. - 2021/455 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 13/06/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ... ticari münasebeti sebebiyle dava dışı ... Tic. Ltd. Şti teslim almış olduğu ... bankası Fatih/İstanbul Şubesi (şube kodu:...)'ne ait ... hesap numaralı çeklerden; 07.05.2019 Keşide tarihli, ... çek nolu 60.000,00-TL meblağlı keşidecisi ... Tic. Ltd. Şti,18.05.2019 Keşide tarihli, 2042482 çek nolu 60.000,00-TL meblağlı keşidecisi ... Tic. Ltd. Şti, 25.05.2019 Keşide tarihli, 2042483 çek nolu 100.000,00-TL meblağlı keşidecisi ... Tic. Ltd. Şti, 13.06.2019 Keşide tarihli, 2042484 çek nolu 100.000,00-TL meblağlı keşidecisi ... Tic. Ltd. Şti olan 4 adet çek müvekkilin zilyetliğinde iken kaybolduğunu, İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/181 E. sayılı dosyası ile çek iptal davası açılmış ve %15 teminat yatırılmak suretiyle işbu çekler için ödeme yasağı konulduğunu, müvekkili emrine yazılı çekin müvekkil tarafından cirolanmaması nedeni ile davalı çekte yetkili hamil de olmadığını, bu nedenlerle dava konusu çek ile ilgili olarak icra takibi başlatılmamış olduğundan tüm icra takiplerinin ve haciz işlemlerinin, ihtiyati hacizlerin teminatsız tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; Davacı yedinde bulunduğu sırada kaybettiğini iddia ettiği 07.05.2019 keşide tarihli, ... çek no'lu 60.000,00 TL bedelli ... Tic. Ltd. Şti. Şirketine ait çekin müvekkili tarafından bankaya ibraz edildiğini ve müvekkili ile davalı arasında hiçbir ticaret olmadığını, müvekkilinin kötü niyetli olarak çeki iktisap ettiğini iddia ettiğini, Müvekkili dava konusu çeki düzenli olarak ürünlerinin montajını yapmakta olan ... müvekkiline olan borcuna karşılık teslim aldığını ve 18.02.2019 tarihinde ... Bankası Çayırova/Kocaeli şubesine verildiğini, Müvekkili davaya konu çeki teslim aldıktan kısa bir süre sonra 18.02.2019 tarihinde ... Bankası Çayırova, Kocaeli şubesine teminat olarak verdiğini, Davacı çekin rızası hilafında elinde çıktığı iddia etmiş olmasına rağmen, söz konusu çekin ne zaman ve hangi suretle rızası hilafında elinden çıktığı konusunda bir beyanda da bulunmadığını, haksız ve hukuka aykırı olarak açılmış işbu davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince; davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile; davacı ... ... Bankası Fatih/İstanbul şubesine ait keşidecisi ... Ld. Şti., lehdarı ... , 07/05/2019 keşide tarihli, ... çek numaralı 60.000,00 TL bedelli çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine, Çek aslının dahili davalı ... iadesine, Davacı vekilinin fazlaya ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili istinaf dilekçesinde; 22.09.2020 tarihli celsede davalı ..., müvekkilinin kendisinden borç almak üzere para istediğini, bunun karşılığında müvekkilinin kendisine beyaz ciro ile çeki teslim ettiğini belirttiğini, çekin arka yüzünde yer alan cironun müvekkiline ait olmadığının yapılan bilirkişi incelemesi ile açıkça ortaya konduğunu, o halde müvekkilinin çeki nasıl davalı ... lik'e teslim edebildiğinin açıklamaya muhtaç olduğunu, bunun yanında davalı ... kendisine teslim edilen çeki araba alırken borç aldığı diğer davalı ... teslim ettiğini ileri sürdüğünü, ancak hangi tarihte hangi arabayı ne kadar aldığını belirtmediği gibi söz konusu iddiaya ilişkin herhangi bir yazılı belge dahi sunmadığını, yine davalı ... çek karşılıksız çıkınca davalı ... çeki iade aldığını ve çek borcunu haricen kendisine ödediğini beyan ettiğini, bu beyanına yönelik olarak da herhangi bir yazılı belge, banka dekontu sunamadığını, 19.02.2021 tarihli celsede ise dahili davalı ... bu defa çek bedelini müvekkilinin eniştesi ... ödediğini beyan ettiğini, dahili davalı ... beyanlarının çelişkili ve gerçeklikten tamamen uzak olduğunu, eğer dahili davalının iddia ettiği gibi çek ... aldığı borca karşılık verildi ve iade alındığı ise bu durumda çek bedelinin ... gerekmekte iken ciro zincirinde yer almayan ... adlı kişiye ciro bedelinin ödenmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, bu nedenle çek istirdadı yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, aksine karar verilmesinin hatalı olduğunu beyan ederek, Mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; ... tarafından çekin kendisinde olduğunun beyan edilmesi üzerine yerel mahkemece davanın yöneltilmesi gereken husumetin müvekkiline karşı yöneltilemeyeceğini, davaya konu husumetin ....’e yöneltilmesi gerektiğini ve ...HMK md. 124 uyarınca davaya davalı olarak dahil edildiğini, bu kapsamda hem dava konusu çeki elinde bulundurmayan hem de davacı ... karşı herhangi bir alacak talebinde bulunmayan müvekkilinin işbu dava nezdinde herhangi bir taraf sıfatı bulunmadığının tespiti ile yerel mahkeme tarafından iradi bir taraf değişikliğine gidilerek ...’in davaya davalı olarak dahil edilmesine rağmen müvekkilinin işbu davada taraf sıfatını haiz gibi görülerek aleyhine esasa ilişkin hüküm kurulmasının doğru olmadığını, davanın müvekkili yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, Müvekkilinin dava konusu çeki doğrudan davacıdan almadığını, davacı ve dahili davalı arasındaki ilişkiyi yahut çeke ilişkin imzanın niteliğini bilme olasılığı bulunmadığını, çeki iyiniyetli 3.kişi olarak iktisap ettiğini, müvekkilinin çekin tedbir nedeniyle ödenmemesi üzerine çeki ... iade ettiğini, hem çekin zilyetliğine sahip olmayan hem de davacıdan herhangi bir alacak talebi olmayan müvekkilinin işbu davada herhangi bir taraf sıfatı bulunmadığını, bu nedenle aleyhine yargılama giderlerine de hükmedilemeyeceğini, Yerel mahkemece dava konusu çekin istirdadına ilişkin davacının talepleri reddedilmiş olmasına rağmen müvekkili lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin yerinde olmadığını, Müvekkilinin, dava konusu çeki doğrudan davacıdan almadığını, bu sebeple müvekkilinin imzanın sahte olduğunu ve davacı ile davalı İlhan Çelik arasındaki ilişkiyi bilme olasılığı bulunmadığını,
Müvekkilinin davaya konu çeki teslim aldıktan kısa bir süre sonra 18.02.2019 tarihinde ... Bankası Çayırova, Kocaeli şubesine teminat olarak verdiğini, davacının ise çeklerin rızası hilafında elinden çıktığına ilişkin davayı 04.04.2019 tarihinde açtığını, davacının yaklaşık 2 ay boyunca çeklerin rıza hilafında elinden çıktığını bilmiyor olmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu,Müvekkilinin çeki iktisabında iyiniyetli olduğunu, aleyhine menfi tespit hükmü kurulamayacağını, Bilirkişi tarafından hazırlanan raporun eksik değerlendirme ile tanzim edildiğini, çekin hem ön hem arka yüzünde yazı ve imza incelemesi yapılması gerekirken yalnızca arka yüzündeki imzaların mukayese yolu ile incelemeye alınmasının hatalı olduğunu beyan ederek, Mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dava, kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit ve çek istirdadına yöneliktir.Dava konusu çek incelendiğinde; ... Fatih/İstanbul şubesine ait keşidecisi dava dışı ... Ld. Şti., lehdarı davacı ..., 07/05/2019 keşide tarihli, ... çek numaralı 60.000,00 TL bedelli, çek arkasında sırasıyla lehdar davacı ve davalı ... ciroları olan çek olduğu, çekin ibrazında ''ödeme yasağı'' bulunduğu gerekçesiyle ödeme yapılamadığının çek arkasına şerh edildiği görülmektedir.Davacı; dava konusu çekin zilyetliğinde iken kaybolduğunu iddia etmiş, davalı ...; çeki davacıdan almadığını, husumetin dahil davalı ... yöneltilmesi gerektiğini, çeki iktisabında iyiniyetli olduğunu savunmuş, dahili davalı ... duruşmalardaki beyanında; dava konusu çeki davacıya vermiş olduğu borç para karşılığında aldığını, daha sonra diğer davalıdan aldığı borç para karşılığında bu çeki diğer davalıya verdiğini, tedbir nedeniyle çek ödenmeyince çeki iade aldığını, borcu haricen ödediğini, çek aslının kendisinde olduğunu savunmuş, çekin mahkemeye teslim edildiği kasaya alındığı anlaşılmıştır.Dosyaya sunulan çek fotokopisi ve banka cevap yazısı ekinde sunulan çek fotokopisi ve banka cevabından, çekin ... tarafından 08/05/2019 tarihinde bankaya ibraz edildiği, ancak ödeme yasağı olduğundan işlem yapılamadığının çekin arkasına şerh düşüldüğü anlaşılmıştır. 6100 Sayılı HMK ve yargılama hukukumuzda zorunlu dava arkadaşlığı dışında, davaya dahili dava yolu ile davalı ithali mümkün olmadığı gibi bir kişinin bu şekilde davaya dahil edilmesi ve hakkında hüküm kurulması da mümkün değildir. Çekin davalı ... tarafından bankaya ibrazından sonra ... geri verildiği ileri sürülmüşse de, ibrazdan sonra ciro alacağın temliki hükümlerine tabi olup, çekin arkasında hamil ... tarafından yapılmış bir temlik beyanı bulunmadığından, çekte ...cirosu bulunmadığından, mahkemece ... tanık olarak dinlenilmesi, daha sonrada davaya dahil edilerek, davalı sıfatıyla hüküm kurulmasının usul ve yasaya uygun olmadığı anlaşılmış, ancak ... tarafından istinaf başvurusunda bulunulmadığı gibi bu hususun kamu düzeniyle de ilgili olmadığı anlaşılmakla, bu hususun eleştirilmesiyle yetinilmiştir.Davalı ... çekteki ciro silsilesine göre çekte hamil olduğundan, davalı sıfatı mevcut olup, husumet itirazının yerinde olmadığı anlaşılmış, davalı tarafın istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.Dava konusu çek üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde dosyaya sunulan denetime elverişli bilirkişi raporuna göre, çek üzerindeki imzanın davacı eli ürünü olmadığının tespit edildiği görülmektedir. İmzada sahtecilik mutlak defilerden olduğundan ve iyiniyetli olsun olmasın çekte yer alan herkese karşı ileri sürülebileceği, davalı ....'ın çekteki ciro silsilesine göre, çeki lehtar davacıdan aldığı, çekteki imzanın davacıya ait olmadığını bilebilecek durumda olduğu anlaşılmıştır. TTK 792. Madde gereğince, çekin istirdadının talep edilebilmesi için, davacı tarafın çekin elinden rızası dışında çıktığını ve hamilin kötüniyetli olduğunu ispat etmesi gerektiği, dosyanın incelenmesinde çekteki imzanın lehtar davacıya ait olmadığı ve sonraki ciranta davalı ...'ın bunu bilebilecek durumda olduğu, çeki elinde tutan ve mahkeme kasasına teslim eden ...in de çeki usulüne uygun ciro ile iktisap etmediği, davacının çekin istirdadı isteminde haklı olduğu kanaatiyle, davacı vekilinin istinaf isteminin kabulüne, mahkeme kararının 6100 Sayılı HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir.Açıklanan sebeplerle, davalının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nun 353/1-b.1 maddesine göre esastan reddine, davacının istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/2. maddesine göre kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden davanın kabulüne dair yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davalı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Davacı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile,3-İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 04/06/2021 tarih, 2019/802 E. 2021/455 K. Sayılı kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına,4-Davanın KABULÜNE,5-... Bankası Fatih/İstanbul şubesine ait keşidecisi dava dışı ... Ld. Şti. lehdarı davacı ... olan, 07/05/2019 keşide tarihli, ... çek numaralı 60.000,00 TL bedelli çekten dolayı davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine,6-Dava konusu çekin istirdadına, davacıya verilmesine, 7-İlk derece mahkemesinde yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;7/a-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 4.098,60-TL karar harcından peşin alınan 1.024,65- TL'nin mahsubu ile 3.073,95 TL harcın davalılardan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 7/b-Davacı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan: 44,40-TL başvurma harcı, 1.024,65 peşin harç, 6,40 TL vekalet harcı, 800,00 TL bilirkişi ücreti, 232,70 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 2.108,15 TL'nin, davanın kabul edilmiş olması sebebiyle, davalılardan tahsiliyle davacıya verilmesine, 7/c-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,7/ç-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalılardan tahsiliyle davacıya verilmesine, 8-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;8/a-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 4.098,60-TL istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 1.024,65-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.073,95-TL harcın davalı ... tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 8/b-Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,8/c-İstinaf talebi kabul edildiğinden davacı tarafça yatırılan istinaf harcının talep halinde iadesine, 8/ç-İstinaf yargılaması için davacı tarafından yapılan 162,10-TL istinaf yoluna başvurma harcı, 65,50-TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 227,60-TL'nin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine,8/d-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,9-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince var ise bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a. maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 13/06/2024