T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2025/1428 Esas
KARAR NO: 2025/1664
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 24/12/2024
NUMARASI: 2022/667 E. - 2024/845 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 04/12/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili şirket aleyhine İstanbul 14. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile kambiyo yoluna mahsus haciz yolu ile icra takibi yapıldığını, ödeme emrinin müvekkili şirkete 19.09.2022 tarihinde tebliğ edildiğini, takibe müstenit çekin müvekkilinin imzasını taşımakla birlikte keşide tarihi, miktarı ve keşide yeri çalıntı olması sebebiyle sonradan doldurulduğunu, menfi tespit davasına konu... Bankası Seyitnizam Şubesi’nin ...IBAN numaralı hesabı üzerinden Seri No:0029938-Keşide Yeri:İSTANBUL.-Tarihi:03.09.2022 -Bedel:25.000-USD bilgilerine haiz çek 05.09.2022 tarihinde ilgili bankanın Bahçelievler Şubesi'ne ibraz edildiğini, ancak bu çekteki imza dışındaki keşide tarihi keşide yeri ve miktar yazıları müvekkili şirket yetkilisi tarafından yazılmadığını, üstelik müvekkil şirkette olmayan bir teknoloji ile doldurulduğunu, bahse konu çek ile beraber başka çeklerin de 09.01.2020 tarihinde müvekkil şirketin işyerinden çalındığını, müvekkilinin uluslararası ithalat ve ihracat işleriyle iştigal etiğini, ... şirketin yetkilisi olduğunu, ... Bankası Seyitnizam Şubesi’nin ...IBAN numaralı hesabı üzerinden ... seri numaralı çekleri de imzalı olarak şirket merkezindeki kasada bıraktığını, 09.01.2020 günü, müvekkili şirketin eski faaliyet adresi olan ...Bayrampaşa/İstanbul adresindeki işyerinde meydana gelen hırsızlık olayı neticesinde yukarıda sayılan çekler müvekkil şirket yetkilisi tarafından imzalı olduğu halde çalındığını, hırsızlık olayı ile ilgili müvekkili tarafından şikâyette bulunulduğunu, çalınan çeklerden 0029933 numaralı çekin karşılığı mal alacağı için çekin ödenme kabiliyetinin bulunup bulunmadığı konusunda müvekkilinden bilgi istenildiği, bu çekin iki yıl önce çalınan çeklerden biri olduğunu, bu çek ile ilgili herhangi bir alışverişin yapılmadığını, 15.08.2022 keşide tarihli 25.000USD bedelli 0022937 seri nolu çekin bankaya takas yolu ile ibraz edilerek yazdırıldıktan sonra bankadan çek görüntüsü alınarak İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/564 E. Sayılı dosyasıyla çekin istirdadı ve menfi tespit davası açıldığını dosyanın derdest olduğunu, çeke müstenit İstanbul 14. İcra Müdürlüğü'nün... E. Sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 20.09.2022 tarihli ara kararıyla teminat mukabilinde icra takibinin durdurulduğunu, bankaya ibraz edilmeyen ... seri numaralı çek ile İstanbul 14. İcra Müdürlüğü'nün... E. Sayılı dosyası ile takibe konulan 0022937 seri numaralı çeklerin lehtar ve arka yüzdeki ikinci ciranta aynı şirketler olduğunu, dava konusu edilen ve İstanbul 14. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasındaki takip müstenidi 0022938 seri numaralı çek incelendiğinde lehtar ve ikinci cirantanın önceki çeklerle aynı olduğunu, ayrıca; 15.08.2022 keşide tarihli çek ile 03.09.2022 keşide tarihli çekteki 1., 2., 3. Ve 4. Cirantaların aynı olduğunu, her iki takibin de aynı hukuk bürosu tarafından yapıldığını, işbu dava konusu ... seri numaralı çekin lehtar ve arka yüzündeki 2. ciranta diğer çekte olduğu gibi ... ... San ve Tic Ltd Şti ve ... ... San. Tic. A. Ş.’dir. Bu da gösteriyor ki çalınan tüm çekler aynı kişi ya da kişilerin elinde bulunduğunu, özellikle son dört ciranta ve dava dışı ... Ticaret Limited Şirketi'nin birbiri ile fiili bağlantısı bulunduğunu, çeki elinde bulunduran davalılar kötü niyetli olarak çeki ele geçirmiş olduklarından çekin istirdadını talep ettiklerini, 05.09.2022 tarihinde karşılıksız ibaresi yazılan 0029938 seri numaralı çek müvekkilinin rızası hilafına elinden çıktığını, çekin hükümsüz ve bedelsiz olduğunu belirterek davanın kabulü ile... Bankası Seyitnizam Şubesi’nin ...IBAN numaralı hesabı üzerinden Seri No:0029938—Keşide Yeri:İSTANBUL.-Tarihi:03.09.2022 -Bedel:25.000-USD bilgilerine haiz çek bedelsiz ve hükümsüz olduğundan ayrıca müvekkil şirket ile davalılar arasında ticari ilişki olmadığından müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile çekin istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAPLAR: Davalı ... ... Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti. vekili cevabında; Davacının da belirttiği gibi aralarında hiçbir ticari ilişki ve irtibatlarının olmadığını, davacıdan ne bir alacaklarının ne de bir borçlarının olmadığını, davacının müvekkili şirkete çek keşide etmesini gerektirir hukuki ve ticari bir gerekçe mevcut olmadığını, dava konusu çekler üzerindeki kaşe ve imzanın kendilerine ait olmadığını, çekin sahte olduğunu, ilgililer hakkında İstanbul C.Savcılığında 2022/83858 Haz.No ile suç duyurusunda bulunduklarını belirterek dosyanın müvekkili açısından husumet sebebi ile reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ... vekili cevabında; Davacının dava konusu çekin rızası hilafına elinden çıktığını iddia etmiş ise de davacının çekteki imzasına bir itirazı bulunmadığını, davacının davasını ispat etmediğini, davacının ciro silsilesinin kopuk olduğunu iddia etmiş ise de ; çekteki lehtar imzanın sahte olması ciro silsilesini kopuk hale getirmediğini, davacının, çekin lehtarı olan ... ... şirketiyle arasında ticari ilişki bulunmadığı yönündeki iddiası şahsi bir defi olup TTK 687.maddesi uyarınca şahsi defilerin iyiniyetli yetkili hamile karşı ileri sürülebilmesinin mümkün olmadığını belirterek menfi tespit ve istirdat davalarının ayrı ayrı reddine, davacının %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... ... Sanayi Ve Ticaret A.Ş. Vekili cevabında; Dava konusu çek üzerine bulunan, müvekkili şirket ... Alüm. San. ve Tic. A.ş. adına görünen ciro, müvekkili şirkete ait olmadığını, çek üzerindeki ciro sahte kaşe ve imza ile oluşturulduğunu, bu nedenle müvekkili şirketin dava konusu olayın tarafı olmadığından husumet itirazında bulunduklarını, müvekkilinin ne davacı şirket ile ne de diğer davalılar ile hiçbir ticari ilişkisinin olmadığını, çek üzerindeki ciro silsilesi kesik olduğunu, dava konusu çekin çalınması üzerine çeki haksız ve hukuksuz biçimde elde eden kişi yada kişiler müvekkili şirketin kaşesi ve imzasını taklit ederek, sahte biçimde üreterek çeki müvekkili şirket adına ciro ederek piyasaya sürdüklerini, müvekkili şirketin olayda hiçbir kusurunun olmadığını belirterek davanın tüm beyan ve itirazlarımız dikkate alınarak husumet nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir. MAHKEME KARARI; İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24/12/2024 tarihli 2022/667 E-2024/845 K sayılı kararıyla; Davacının davalılar ... ... San. ve Tic. LTD. ŞTİ. Ve ... ... San. A.Ş.'ye karşı açtığı davanın REDDİNE, 2-Davacının davalılar ... ..., ... Tekstil San. Tic. Ltd. Şti., Yastıksan Teks. Gıda ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.ve ...'a karşı açtığı davanın kabulüne, davacının İstanbul 14. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasında takibe konu... Bankası, Seyit Nizam Şubesinden verilme, İstanbul 03.09.2022 keşide tarihli 25.000 USD bedelli çekten dolayı davalılara borçlu olmadığının tespitine, davaya konu çekin davalı ... ...'den istirdadı ile davacıya verilmesine, karar verilmiştir.İSTİNAF BAŞVURUSU; Davalı ... ... tereke tasfiye memuru ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre davacının ticari defterlerinde böyle bir borç kaydı bulunmadığını, bazı davalı şirketlerin çek üzerindeki imza ve kaşelerin sahte olduğunu beyan ettiğini, icra hukuk mahkemelerince de ilgili takibin durdurulduğunu, mahkemenin davacının ... ... ve ... ...’a karşı açtığı davayı reddettiğini, diğer davalılar ... ..., ... Tekstil, Yastiksan Tekstil ve ...’a karşı açtığı davayı kabul ederek davacının borçlu olmadığının tespitine ve çekin istirdatına karar verdiğini; yargılama giderleri ve vekalet ücretlerini de buna göre taraflar arasında paylaştırıldığını, müteveffanın sağlığında vekili tarafından dosyaya sunulan ve davaya konu olan tüm iddia ve talepler bakımından terekenin aleyhine olmayan tüm beyanlara aynen katıldıklarını beyanla, mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini, adli yardım taleplerinin kabulünü talep etmiştir.MAHKEME EK KARARI; İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/10/2025 tarihli 2022/667 E-2024/845 K sayılı EK kararıyla; mahkemenin kararının tereke memuru ...'e 16/09/2025 Tarihinde tebliğ edildiği, kararın tereke memuru tarafından 02/10/2025 Tarihinde adli yardım talepli olarak istinaf edildiği, ancak 2 haftalık istinaf süresinin geçirildiği gerekçesiyle; iflas idare memurunun istinaf talebinin süre yönünden reddine karar verilmiştir.Davalı ... ... tereke tasfiye memuru süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; gerekçeli kararın usulüne uygun şeklide tebliğ edilmediğini, Tebligat Kanunu'nun 5. maddesi 2. fıkrası uyarınca, tüzel kişilere veya gerçek kişilere talepleri halinde elektronik tebligat adresi verileceğini, bu durumda bu kişilere tebligatın elektronik yolla yapılmasının zorunlu olduğunu, mahkemenin gerekçeli kararının, elektronik yolla tebligat yapılmadığını.Aynı zamanda bir avukat olması ve mesleki faaliyetini, Şişli/İstanbul adresinde devam ettirmesi ve 16014-10087-87782 numaralı elektronik tebligat adresi olmasına rağmen, kentsel dönüşüm kapsamında Temmuz/2025 ayında bütünüyle tahliye ettikleri binadaki eski ev adresine (Erenköy Mah., ...Apt.,.. Kadıköy/İstanbul) fiziken tebligat çıkartıldığını, tebligat parçasında, anılan adresten başka bir adreste, Erenköy Mah., . Kadıköy/İstanbul adresinde ...e tebligatın bırakılmış olduğunun belirtildiğini, bu hususun da Tebligat Kanunu'na aykırı olup, fiziken çıkartılan tebligatın dahi usulüne uygun olmadığını, ileri sürerek mahkemenin 03.10.2025 tarihli, istinaf başvurusun reddine ilişkin kararın kaldırılarak, 02.10.2025 tarihli, adli yardım talepli istinaf başvurusu dilekçesinde belirttikleri üzere gerekçeli kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE;
Çeke dayalı menfi tespit davasında, mahkemece istinaf başvurusunda bulunan davalı ... ... hakkında davanın kabulüne karar verilmiş, ... ...'in 27/09/2024 tarihinde vefat etmesi nedeniyle tereke tasfiye memuru tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu, mahkemece başvurunun süresinde yapılmadığından bahisle reddi üzerine, ek kararında istinaf edildiği anlaşılmıştır.Davalı terekesi adına istinaf başvurusunda bulunan tasfiye memurunun ek karara yönelik istinaf dilekçesinde; mahkemenin gerekçeli kararının usulüne uygun tebliğ edilmediğini, elektronik tebligat adresine tebligat yapılması gerektiğini ileri sürdüğü anlaşılmaktadır...Tebligat evrakının incelenmesinde; gerekçeli kararın tasfiye memurunun "Erenköy Mah., Bengi Sokak, Kaplan 1 Apt., ... Kadıköy/İstanbul" adresine fiziken tebligat çıkartıldığı, tebligat parçasında, anılan adresten başka bir adreste, "Erenköy Mah., , ... Kadıköy/İstanbul" adresinde Mine Bülbül'e tebligat yapıldığı anlaşılmaktadır.Dosya kapsamına sunulan İstanbul 4. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 26/06/2025 tarihli 2025/2 Tereke-2025/14 Karar sayılı karar başlığında, tasfiye memuru olarak atanan ...'ün TC kimlik numarasının ve 16014-10087-87782 numaralı elektronik tebligat adresinin bulunduğu anlaşılmıştır.Tebligat Kanunu 7/a maddesinde; birinci fıkrada sayılan gerçek ve tüzel kişilere elektronik yolla tebligat yapılmasının zorunlu olduğu düzenlenmiş, birinci fıkra 9. Bendinde Baro Levhasına kayıtlı avukatlar bunlar arasında sayılmıştır. 7/a-2- 3 fıkrasında; "Birinci fıkra kapsamı dışında kalan gerçek ve tüzel kişilere, talepleri halinde elektronik tebligat adresi verilir. Bu durumda bu kişilere tebligatın elektronik yolla yapılması zorunludur. Birinci ve ikinci fıkra hükümlerine göre elektronik yolla tebligatın zorunlu bir sebeple yapılamaması halinde bu Kanunda belirtilen diğer usullerle tebligat yapılır." hükümleri düzenlenmiştir.Yasal hükümler gözetildiğinde, tereke tasfiye memurunun avukat olduğu anlaşılıyorsa da, atama kararı içeriğinde buna ilişkin açıklayıcı ibarenin bulunmadığı ancak karar başlığında adres olarak UETS adresinin yazılı olduğu, Tebligat Kanunu 7/a-2- 3 fıkrasında elektronik tebligat adresi bulunan kişilere tebligatın elektronik yolla yapılmasının zorunlu olduğu anlaşılmakla, ev adresine çıkarılan tebligatın usulsüz olduğu, ek karara yönelik istinaf başvurusunun haklı olduğu anlaşılmış, istinaf başvurusuna konu ek kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.Dosyanın incelenmesinde; davalı ... ...'in 27/09/2024 tarihinde vefat ettiği, vefat tarihinin mahkemenin 24/12/2024 karar tarihinden önce olduğu, mahkemece taraf teşkilinin dava şartlarından olup kamu düzeni ile ilgili olması nedeniyle resen dikkate alınması, vefat eden davalının mirasçılarına tebligat çıkararak davaya dahil etmesi, somut olayda en yakın mirasçılar tarafından mirasın reddi nedeniyle terekenin resen tasfiyesine karar verildiğinden, tereke tasfiye memuruna tebligat çıkarılarak davaya dahil edilmesi gerekirken, vefat eden davalı hakkında yargılamaya devam olunarak hüküm kurulmasının usul ve yasaya uygun olmadığı kanaatine varılmakla, davalı ... ... Tereke Tasfiye memurunun esasa yönelik istinaf sebepleri incelenmeksizin, resen gözetilen sebeplerle HMK 353/1-a-4. maddesi gereğince istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davalı ... ... Tereke Tasfiye memurunun vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile;2-İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/10/2025 tarih, 2022/667 E. 2024/845 K. Sayılı Ek Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-4. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,3- Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4- İstinaf yasa yoluna başvuran tereke memuru tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine,5- Dosya üzerinde inceleme yapılması sebebiyle vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6- İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-4.. ve 362/1-g. maddeleri gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve KESİN olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 04/12/2025