T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2025/1140 Esas
KARAR NO: 2025/1202
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 2. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
TARİHİ: 27/05/2025
NUMARASI: 2023/133 E. - 2025/94 K.
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Fikir Ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 02/10/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :
DAVA DİLEKÇESİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil ile davalı şirket arasında 01.01.2022 tarihinde Kitap Basım - Yayın - Dağıtım sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşme ile müvekkili şirket müdürü ve aynı zamanda yazar ...'nın "..." isimli kitabının ... Kitapevi tarafından basılıp yayınlanması ve sözleşme şartları dahilinde dağıtımı için anlaşma sağlandığını, sözleşmenin " ... " isimli kitabın ilk baskısına ilişkin olduğunu, ilk basımın 2.100 Adet olacağı taraflarca kararlaştırıldığını, sözleşmenin 2.9. Maddesi uyarınca ilk baskından sonraki baskılar için taraflar arasında tekrar bir sözleşme yahut mutabakat düzenleneceği kararlaştırıldığını, taraflar ilk sözleşme ile birlikte imzalanan mutabakatla birlikte 2 baskının ardından devam edecek baskılara yönelik şartları (3. - 14. Baskı, toplam 12 basım olmak üzere) düzenleyen bir sözleşme daha imzaladığını, dosyaya sundukları sözleşmelerden de görüleceği üzere her 1.000 adet baskı için yayınevi yazara 20.000 TL telif bedeli ödemeyi kabul etmiştir.29.06.2022 tarihli sözleşmenin 3.2. Maddesi uyarınca da baskısı yapılan ilk 2.000 adet kitabın müvekkilin www.....com ve yazarın eğitim programları üzerinden satılacağı kararlaştırılmıştır. Taraflar 3. Baskının tamamının yazarın eğitim programlarında satılacağını kararlaştırması üzerine toplam 1.000 adet kitabın müvekkile teslim edilmesi gerekirken 629 adet kitap müvekkile teslim edilmemiş, teslim edilmediği gibi yazarın baskı ve satışı yapılan her kitaptan elde edeceği kazanç karşılığı da kendisine ödenmemiştir. Sözleşme devam etmekte iken yayınevinin koşullara aykırı hareket etmesi, baskı adet ve tarihlerine riayet edilmemesi, telif bedellerinin ödenmemesi, sözleşmede belirlenen sayılardaki kitap adetlerinin müvekkile teslim edilmemesi ve her yeni baskı için mutabakat ile müvekkilin onayı gerektiği şartına uymaksızın imzasını taklit etmek suretiyle 12.000 adet bandrol alınması gibi bir çok sebeple müvekkil yayınevi ile olan sözleşmesini haklı sebeple feshetmiştir. Sözleşmenin feshi ile birlikte teslimi veya ödemesi yapılmayan 629 kitabın kayıp telif bedeline ilişkin olarak 17.08.2022 tarih ... numaralı e-arşiv fatura (EK-4) düzenlenmiş ve davalı yayın evine gönderilmiştir. Düzenlenen e arşiv fatura usulüne uygun olarak davalıya tebliğ edilmesine rağmen ödeme yapılmadığı gibi yasal süresi içerisinde portal üzerinden herhangi bir itirazdan bulunulmamış, iptal edilmemiştir. TTK m. 21/2 "Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır" hükmü gereği de talep edilen alacak davalı yayın evi tarafından kabul edilmiş sayılmaktadır. Davalı yayınevi ile müvekkil arasında düzenlenen sözleşme ve buna uygun olarak düzenlenen mutabakata aykırı hareket edilerek müvekkile ödeneceği taahhüt edilen telif bedeli tutarı tanınan sürelerde ödenmesi üzerine tarafımızca İstanbul Anadolu 25. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatılmıştır. Davalı yayınevine gönderilen ödeme emri 08/11/2022 Tarihinde tebliğ edilmiştir. Tebliği müteakiben davalı yayınevi icra takibine 08/11/2022 Tarihinde itiraz etmiştir. Davalının itirazı üzerine 14/11/2022 Tarihinde tarafımızca arabuluculuk yoluna başvurulmuşsa da uzlaşma sağlanamamış ve huzurdaki davanın açılması zorunluluğu doğmuştur. Yukarıda izah edildiği üzere tarafımızca başlatılan icra takibine yapılan itiraz kötü niyetli, haksız, ve mesnetsizdir. İş bu davamızın haklılığı tarafların ticari kayıtlarının bilirkişi vasıtası ile incelenmesi halinde ortaya çıkacaktır. Bu itibarla mahkemenizden İstanbul Anadolu 25. İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyasına vaki itirazın iptali ile takibin devamına davalı tarafından %20'den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; görev yönünden davanın usulden reddine, davanın esastan reddine, müvekkilin İstanbul Anadolu 25. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas Sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine ilişkin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığının tespitine ve icra takibinin iptaline, davacının icra takibinde kötü niyetli olması nedeni ile %20’den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk Derece Mahkemesince; dava Aralarında düzenlenen dava dışı yazar ...' nın ... isimli kitabın basımı, yayınlanması ve satışına ilişkin olarak davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, bu kapsamda davacının davalı aleyhine İstanbul Anadolu 25. İcra Müd. Nün ... Esas sayılı icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın haksız olup olmadığı, icra inkar tazminat davasıdır. Buna göre tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde, taraflar arasında 01/01/2022 tarihli kitap basım yayın sözleşmesi imzalandığı, sözleşme konusunun dava dışı yazar ...' nın yazmış olduğu, ... isimli kitabın basım, yayın ve dağıtımına ilişkin olduğu, davacı tarafından sözleşmenin feshedildiği ve davalıya sözleşme feshi nedeniyle ödemesi yapılmadığı iddia edilen 629 kitabın telif bedeline ilişkin 17/08/2022 tarihli fatura gönderildiği, fatura bedelinin ödenmemesi üzerine, İstanbul Anadolu 25.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davalının icra takibine itirazı üzerine iş bu itirazın iptali davası açıldığı, Davanın basım, dağıtım ve yayın sözleşmesinden kaynaklı alacak davası olduğu, Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemeleri özel mahkemelerden olup, bu mahkemelerde bakılan işler belli işler, belli kişiler veya konular bakımından sınırlı olmakla, yalnız özel kanunlarda gösterilmiş işlere ve davalara bakmakla görevli olup, mahkememiz görevi dahilinde bulunmadığı, Dava niteliği itibariyle fikri mülkiyet hukukundan kaynaklı bir uyuşmazlık değil, taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklı alacak davası olduğundan, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2014/18499 Esas ve 2015/3564 Karar sayılı 16/03/2015 tarihli ilamında da belirtildiği üzere ihtilafın ihtisas mahkemesi tarafından değil genel mahkeme olan Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından çözümlemesi gerektiğinden,"Davanın Hukuk Mahkemeleri Kanununun 114/1-c ve 115/2 Maddeleri uyarınca görevsizlik nedeniyle usulden REDDİNE, karar verilmiştir.
İSTİNAF:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; söz konusu dava müvekkilinin sözleşme kapsamında hak ettiği edimler yerine getirilmediğinden uğranan zararın tespit ve tahsilinden ibaret olduğunu, müvekkilinin alacağına ilişkin olarak davalı tarafa fatura kesmesi alacağın alelade bir alacak olarak değerlendirilmesine sebep olmaması gerektiğini, mahkeme tarafından da alacağın doğup doğmadığının tespiti için alanında uzman bilirkişilerden rapor alındığını, salt fatura alacağı olarak değerlendirilmediğini, dava konusu alacak taleplerinin açıkça FSEK kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, aynı taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklı benzer konulu fatura alacaklarına karşı açtıkları olduğumuz itirazın iptali davalarında İstanbul Anadolu 1. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nce 2023/133 E. ve 2023/131 E. Sayılı dosyalarında yargılamalar tamamlandığını ve davalarının kabulüne karar verildiğini, dava konusunun sıradan bir fatura alacağı olarak değerlendirilmesi yerine faturada anılı alacak kalemlerinin kaynağının doğru tespiti ile davanın esasına girilmesi gerektiğinden mahkemece verilen görevsizlik kararı usul ve yasalara aykırı olduğunu belirterek istinaf isteminin kabulü ile mahkeme kararının kaldırılarak yerel mahkemenin görevli olduğunun tespitine karar verilmesini, dosyanın mahkemesine iadesini talep etmiştir.
GEREKÇE: İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/63E - 2023/401 K 25/5/2023 tarihli görevsizlik kararı vermiştir.Davanın konusu İİK 67 maddeye göre açılan itirazın iptali davasıdır.Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin yayınevi ile olan sözleşmesini haklı sebeple feshettiğini, sözleşmenin feshi ile birlikte teslimi veya ödemesi yapılmayan 629 kitabın kayıp telif bedeline ilişkin olarak 17.08.2022 tarihli e-arşiv fatura düzenlendiğini, faturanın davalıya tebliğine rağmen ödemenin yapılmadığını, müvekkiline ödeneceği taahhüt edilen telif bedeli tutarının ödenmemesi üzerine, İstanbul Anadolu 25. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını belirterek itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.FSEK 76/1. maddesinde "Bu Kanunun düzenlediği hukuki ilişkilerden doğan dava ve işler ile bu Kanundan kaynaklanan ceza davalarında görevli mahkeme, Sınai Mülkiyet Kanununun 156 ncı maddesinin birinci fıkrasında belirtilen mahkemelerdir." düzenlemesi yer almaktadır.Taraflar arasında 01/01/2022 tarihli kitap basım ve yayım sözleşmesi imzalandığı, yayım sözleşmesinin TBK 487. Maddesinde düzenlendiği, yayım sözleşmesine konu hakların ise çoğaltma ve yayma hakları olduğu, bu hakların FSEK 22-23. Madde de düzenlendiği, davalının sözleşme hükümlerini yerine getirmemesi nedeniyle, yazarın baskısı ve satışı yapılan kitaplardan elde edeceği telif bedelinin talep edildiği, takibe konu faturanın telif bedeline ilişkin olduğu, uyuşmazlığın konu itibarıyla FSEK'den kaynaklandığı anlaşılmakla, mahkemece işin esasına girilerek inceleme yapılması gerekir iken görevsizlik kararı verilmesi yerinde görülmemiştir.Tüm bu nedenlerle davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-3 maddesi gereğince kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın esastan incelenmesi için ait olduğu mahkemeye iadesine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davacının vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile;2- İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 27/05/2025 tarih, 2023/133 E. 2025/94 K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-3. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,3- Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,4- İstinaf yasa yoluna başvuran davacı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine,5- Dosya üzerinde inceleme yapılması sebebiyle vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6- İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-3. ve 362/1-g. maddeleri gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve KESİN olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 02/10/2025