T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2025/450
KARAR NO: 2025/646
İNCELENEN EK KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 27/11/2024
NUMARASI: 2024/1898 E. - 2024/1899 K.
DAVANIN KONUSU: Sermaye Piyasası Kanunundan Kaynaklanan Tedbir Talebi
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 30/04/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Borçlunun keşide ederek, diğer borçluya vermiş olduğu ve müvekkil şirkete tevdi edilen ... BANKASI T.A.O. BURSA ORGANİZE SANAYİ Şubesine ait ... seri no'lu 500.000,00 TL'lık 30.09.2024 keşide tarihli Çek'in Takibe Konulan 490.730,00 TL'si hakkında ihtiyati haciz isteme zorunluluğu doğduğu, çek yasal süresi içerisinde yetkili banka şubesine ibraz edildiği, ve karşılığının yapılan müteaddit görüşmeler sonuç vermediği, borçlunun mal kaçırma kastı ile hareket ettiği yolunda ciddi istihbaratlar alındığı, açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 490.730,00-TL tahsili zımnında borçlulara ait taşınır ve taşınmaz mallar ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine, masraf ve avukatlık ücretinin borçlular üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk Derece Mahkemesince 2024/1898 D.İş, 2024/1899 D.İş Karar sayılı kararı ile; "Talep ve ekleri incelendiğinde talep dayanağı çekin TTK nda gösterilen unsurları taşıdığı, usulüne uygun olarak düzenlendiği ve vadesinde ödenmediği anlaşılmakla yerinde görülen talebin kabulüne karar verilmesi gerektiği, " gerekçesiyle, İhtiyati haciz isteminin KABULÜ ile 490.730,00 TL alacağın temini bakımından İİK 257 vd.maddeleri uyarınca borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile 3.şahıslardaki hak ve alacaklarının ,İcra İflas Kanununda muayyen tahditler dairesinde İhtiyaten Haczine, %15 teminat ( 73.500,00-TL) alınmasına karar verilmiştir.İhtiyati haciz kararına itiraz eden ... Ticaret Limited Şirketi vekili dilekçesinde özetle; Söz konusu çeke dayalı ihtiyati haciz kararı verme konusunda yetkili mahkeme Bursa ve Buldan Mahkemeleri olup HMK 19/2 gereği Buldan Mahkemelerinin yetkisini seçtiğimizi bildiririz. İşbu ihtiyati haciz istemi için Mahkememizin yetkisi bulunmadığı, izah edilen nedenlerle ve mahkemece re'sen göz önünde bulundurulacak hususlar doğrultusunda; yetki itirazımızın kabulü ile, yetkisiz mahkemece verilmiş olan ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına, ihtiyati haciz kararı ile yapılan haciz işlemlerinin kaldırılmasına ve bu hacizlerin kaldırılması için İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası dosyasına yazı yazılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesince 27/11/2024 tarih 2024/1898 D.İş 2024/1899 D.İş Karar sayılı Ek kararı ile; "Çekin ibrazının borçlunun ödeme yapacağı kimseyi öğrenmesini sağlayıcı bir fonksiyonu yoktur. Dolayısıyla çekin bankaya ibrazıyla borçlunun ödeme yapacağı kimseyi tespit ettiği ve aramanın tüketildiğini kabul etme ve bunun sonucu olarak da çek borcunun götürülecek borca dönüştüğünü kabul etme olanağı yoktur. Yine kambiyo senetlerinde ve bu bağlamda çekte hak doğrudan doğruya çeke ait kayıtları ihtiva eden evrakta tecessüm ettiği için çekteki borcu tek başına para borcu sayma olanağı da yoktur. Bu yönüyle TBK'nun 89/1 maddesine göre çekteki borcun götürülecek borç olduğunu kabul etme imkanı bulunmamaktadır. İhtiyati hacze itiraz eden ... Sanayi Ticaret A.Ş. ile faktoring şirketi arasındaki yetki sözleşmesi imzalandığı, sözleşmeden ve sözleşme uyarınca devir ve ciro edilen çekve senetlerden doğacak ihtilaflarda İstanbul Ticaret Mahkemelerinin yetkili kılındığı, tacirler arasında imzalanan sözleşmedeki yetki şartının geçerli olduğu anlaşılmakla bu borçlu yönünden itiraza istinaden ihtiyati haciz kararının kaldırılmadığı, diğer itiraz eden ... San, ve Tic. Ltd Şti. yönünden yetki sözleşmesinin sonuç doğurmayacağı sabittir. Açıklanan bu hususlar gözetildiğinde itiraz eden ... San, ve Tic. Ltd Şti.' yönünden yetki itirazının kabulü ile mahkememizin 09/10/2024 tarihli 2024/1898 D.iş 2024/1899 karar sayılı ihtiyati haciz kararının bu borçlu yönünden kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle, -İhtiyati Hacze itirazın KISMEN KABULÜ İLE; -... San, ve Tic. Ltd Şti.' yönünden ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmiştir.
İSTİNAF: İhtiyati haciz isteyen vekili istinaf dilekçesinde özetle; yetkili icra müdürlüğünün İstanbul İcra Müdürlüğü olup davacının yetki itirazının kabulünün usul ve yasaya aykırı olduğunu, faktoring sözleşmelerinde 3 taraf bulunup bunların alıcı, satıcı ve faktör olduğunu, işbu sebeple sözleşmedeki yetki de dahil tüm hususların tüm taraflar açısından bağlayıcılık teşkil ettiğini, takibe konu çekin müvekkili tarafından süresi içinde bankaya ibraz edildiğini, müvekkili şirketin ihtiyati haciz dosyasına konu edilen çeki usul ve yasaya uygun olarak akdedilmiş faktoring sözleşmesine istinaden faturalar ile tevsik edilerek alındığını, müvekkili şirketin faktoring kanunu ve yönetmeliğine uygun şekilde faktoring işlemi gerçekleştirdiğini, tüm bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi ek kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İhtiyati haciz ve ihtiyati hacze itiraz 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 257. vd maddelerinde düzenlenmiştir.İhtiyati hacizde hangi mahkemenin yetkili olduğunun İcra ve İflâs Kanunu'nun 258.’nci maddesi yollamasıyla aynı Kanun’un 50.’nci maddesi uyarınca belirlenmesi gerekir. Anılan maddenin birinci fıkrası "Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun yetkiye dair hükümleri (HUMK.'nun 9-27) kıyas yolu ile tatbik olunur. Şu kadar ki takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe yetkilidir." hükmünü haiz bulunduğundan, bu hususta Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yetkiye ilişkin kurallarının göz önünde bulundurulması gerekir. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar için TBK’nun 89/I ve HMK’nın 10. maddelerinin uygulama yeri bulunmamaktadır. Çeke dayalı alacaklarda yetki, borçlunun yerleşim yeri, ödeme yeri, ödeme yeri gösterilmemişse muhatap bankanın bulunduğu yer, keşide yeri, keşide yeri gösterilmemiş ise keşidecinin ad ve soyadı yanında yazılı olan yer, ciranta aleyhine ihtiyati haciz talep ediliyorsa, cirantanın yerleşim yeri mahkemesi ihtiyati haciz kararı verebilir. Dairemizin değişen görüşüne göre, ödeme vasıtası olan ve aranacak borçlardan olan çekin ibrazından sonra çek niteliği ve kambiyo hukukundan kaynaklanan alacağın niteliği değişmez, kısacası ibraz sonucunda çek borcu götürülecek borca dönüşmez. Bu nedenle çek hamili alacaklının ikametgahı yer mahkemesi yetkili olmaz. Çeke dayalı alacaklarda çek ibraz edilse ve karşılıksız kalsa dahi zamanaşımına uğrayana kadar çekin sağladığı üstün hakları muhafaza etmektedir. Yani ibrazı halinde dahi aranılacak alacak vasfını kaybetmez. Aksi takdirde TTK'nun çeke sağladığı hakların uygulanması mümkün olmaz. Bu nedenle; alacaklının ikametgahı Mahkemelerinin yetkili olduğu iddiası doğru değildir. Bu nedenle bu yöndeki istinaf isteminin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Dayanak çekin keşide yerinin Bursa ve muhatap bankanın bulunduğu yerin Bursa olduğu anlaşılmaktadır. İhtiyati hacze itiraz eden ...Ticaret A.Ş. ile faktoring şirketi arasındaki yetki sözleşmesi imzalandığı, sözleşmeden ve sözleşme uyarınca devir ve ciro edilen çekve senetlerden doğacak ihtilaflarda İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili kılındığı, tacirler arasında imzalanan sözleşmedeki yetki şartının HMK 17 maddeye göre, geçerli olduğu anlaşılmakla bu borçlu yönünden itiraza istinaden ihtiyati haciz kararının kaldırılmadığı, diğer itiraz eden ... Tic. Ltd Şti. yönünden yetki sözleşmesinin sözleşmede taraf olmadığı için sonuç doğurmayacağı, itiraz eden ... Tic. Ltd Şti.' yönünden yetki itirazının kabulüne dair verilen karar dosya kapsamına uygundur. Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; tarafların dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla yapılan inceleme neticesinde ihtiyati haciz isteyen vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/10/2024 tarih ve 2024/1898 E., 2024/1899 K. sayılı kararına karşı ihtiyati haciz isteyen davacı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcı davacı tarafından peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,3-Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine, 6-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/(1)-f. ve 394/(5). maddeleri gereğince, kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 30/04/2025