T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2024/1358
KARAR NO: 2024/1796
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 06.06.2024 (Tarihli Ara Karar)
NUMARASI: 2024/526 E. - 2024/546 K.
DAVANIN KONUSU: İhtiyati Haciz (Finans)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 05/11/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ: İhtiyati hacze itiraz eden vekili dilekçesinde ve özetle; müvekkili hakkında Mahkemenin 05/04/2024 tarihli 2024/526 E 2024/546 D.İş kararı ile ihtiyati haciz kararı verildiğini, Mahkeme kararı ile İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyası ile takibe geçildiğini ve Gaziantep İcra Müdürlüğünün ... Talimat No dosyası ile fiili haciz yapıldığını, öncelikle ihtiyati haczin yetkisiz mahkemede açıldığını, bu nedenle yetki itirazında bulunduklarını, İhtiyati haczin ve takibin borçlunun ikametinde veya şirket merkezinde açılması veya yapılması gerektiğini, müvekkilinin şirket olduğunu ve şirket merkezinin Gaziantep olduğunu, bu nedenle İhtiyati hacizde yetkili mahkemelerin Gaziantep Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu beyanla İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 05.04.2024 tarih, 2024/526 E ve 2024/546 K. ihtiyati haciz kararına ilişkin yetkiye ilişkin itirazlarının öncelikle dosya üzerinde incelenerek haciz kararının kaldırılmasına, dosya üzerinden kaldırılmaması durumunda duruşma günü verilmesi durumunda müvekkilinin Haciz edilen mallarının Ticari İşletme Rehni olması nedeniyle karar verilinceye kadar Gaziantep İcra Müdürlüğünün ... Talimat dosyasından haciz edilen malların yediemin olarak müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep etmiştir İhtiyati haciz isteyen vekili ihtiyati hacze itiraza ilişkin cevap dilekçesinde ve özetle; icra takibinin karşılıksız çeke dayalı olup borç götürülecek borç niteliğine dönüştüğünden ifa yeri olarak alacaklının ikametgahı icra dairesinin de takipte yetkili olduğunu, ihtiyati hacze itiraz sebeplerinin İİK md. 265’te sınırlı olarak sayıldığını, bu sebeplerin dışında bir sebep ileri sürülerek ihtiyati haciz kararına itiraz edilmesinin kanunen mümkün olmadığını, çek üzerindeki ciro silsilesinin düzgün ve müvekkili şirketin iyi niyetli yetkili hamil olduğunu, İİK md. 258/1’de de; ihtiyati hacze karar verilebilmesi için mahkemenin “alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olmasının” yeterli olduğunun düzenlendiğini, ihtiyati hacze itiraz eden borçlunun iddialarının samimi olmadığını beyanla ihtiyati hacze itirazın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk Derece Mahkemesinin 05/04/2024 tarihli D. İş kararınca; "Talep, ihtiyati hacze ilişkindir. Talebin yasal dayanağı İİK'nın 257 vd. maddeleridir. Talep sahibinin dilekçesi ve ekindeki belgelerin incelenmesinden; rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun süresinde ödenmediğine kanaat getirecek delillerin İİK'nın 258/1. fıkrası uyarınca sunulduğu ve yaklaşık ispatın da bu aşamada var olduğu kanaatine varılmakla İİK'nın 257/1. fıkrası uyarınca ihtiyati haciz kararı" şeklindeki gerekçeleri ile; İhtiyati haciz talebinin kabulü ile, 437.000,00 TL için alacağın yetecek miktarda borçlunun kendisinde veya üçüncü şahısta olan taşınır, taşınmaz malları ve alacakları ile diğer haklarının borca yetecek miktarda İhtiyaten Haczine, şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk Derece Mahkemesince 06/06/2024 tarihli ek kararınca; "Çekin ibrazının borçlunun ödeme yapacağı kimseyi öğrenmesini sağlayıcı bir fonksiyonu yoktur. Dolayısıyla çekin bankaya ibrazıyla borçlunun ödeme yapacağı kimseyi tespit ettiği ve aramanın tüketildiğini kabul etme ve bunun sonucu olarak da çek borcunun götürülecek borca dönüştüğünü kabul etme olanağı yoktur. Yine kambiyo senetlerinde ve bu bağlamda çekte hak doğrudan doğruya çeke ait kayıtları ihtiva eden evrakta tecessüm ettiği için çekteki borcu tek başına para borcu sayma olanağı da yoktur. Bu yönüyle TBK'nun 89/1 maddesine göre çekteki borcun götürülecek borç olduğunu kabul etme imkanı bulunmamaktadır. Açıklanan bu hususlar gözetildiğinde ihtiyati hacze itiraz eden borçlu ... vekilinin yetki itirazının kabulü ile; mahkememizin 2024/526 D.İş esas 2024/546 D.İş Karar sayılı 05/04/2024 tarihli ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir. (Benzer mahiyette içtihat Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 02/04/2019 tarih, 2017/12-741 Esas, 2019/382 Karar, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16.Hukuk Dairesinin 06/06/2022 tarih, 2022/485 Esas ve 2022/990 Karar ile aynı dairenin 22/09/2022 tarih, 2022/1023 Esas ve 2022/1500 Karar sayılı ilamları) Bununla birlikte Mahkememizce verilen 2024/526 D.İş esas 2024/546 D.İş Kararında iki borçlunun yer aldığı fakat tek bir borçlunun ihtiyati hacze itiraz ettiği ve bu hususun gerekçeli karar yazımında farkedildiği nazara alınarak Mahkememizin 06/06/2024 tarihli kararındaki hüküm fıkrasının ihtiyati hacze itiraz eden borçlu ... vekilinin yetki itirazının kabulü ile; mahkememizin 2024/526 D.İş esas 2024/546 D.İş Karar sayılı 05/04/2024 tarihli ihtiyati haciz kararının işbu borçlu yönünden kaldırılmasına" şeklindeki gerekçeleri ile; 1-İhtiyati hacze itiraz eden borçlu ... vekilinin yetki itirazının kabulü ile; mahkememizin 2024/526 D.İş esas 2024/546 D.İş Karar sayılı 05/04/2024 tarihli ihtiyati haciz kararının işbu borçlu yönünden kaldırılmasına, şeklinde hüküm kurulmuştur.
İSTİNAF: İhtiyati Haciz isteyen vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk derece mahkemesinden karşılıksızdır işlemi uygulanan çeke ilişkin ihtiyati haciz talebinde bulunulduğunu,mahkemece 05/04/2024 tarihli 2024/526 E 2024/546 D.İş kararı ile ihtiyati haciz kararının verildiğini, İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile infaz edilerek esas takibe geçildiğini, karşı taraf tarafından ihtiyati haciz kararının yetkisiz mahkemece verildiği gerekçesi ile ihtiyati hacze itiraz edildiğini, İlk derece mahkemesi tarafından verilen ihtiyati haciz kararının usule, yasaya ve Yargıtay içtihatlarına uygun olduğunu, borçlu tarafından yapılan haksız ve hukuka aykırı ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmesi gerekirken 06/06/2024 tarihli ek karar ile ihtiyati hacze itirazın kabul edilerek ihtiyati haczin kaldırılmasının hatalı olduğunu, icra takibinin karşılıksız çeke dayalı olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesi kararları ışığında, alacaklı müvekkil şirketin yerleşim yeri itibariyle İstanbul (Çağlayan) Adliyesi Mahkemeleri ve İcra Müdürlükleri yetkili olduğunu, bu nedenle, ihtiyati hacze itiraz eden borçlunun itirazının reddi gerektiğini, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını, talep etmiştir.
İSTİNAFA CEVAP: Karşı taraf vekili istinafa cevap dilekçesi sunmamıştır.
GEREKÇE: İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İstinafa konu 06/06/2024 tarihli Ek karar ile ihtiyati hacze yetki itirazının kabulü ile itiraz eden yönünden ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir. İİK'nın 257/1. fıkrası uyarınca; rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. İİK'nun 258 maddesi uyarınca; ihtiyati haciz talep eden alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur. Burada aranan ölçü yaklaşık ispat ölçüdür. İİK'nun 265. maddesi hükmü gereğince, borçlu kendisi dinlenilmeden verilen ihtiyati haciz kararına yönelik haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata, huzuru ile yapılan hacizlerde haczin uygulandığı, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir. Bu durumda mahkeme, gösterilen itiraz sebepleri ile bağlı inceleme yaparak itirazı kabul veya reddeder. İİK’nın 258/1. maddesinde, ihtiyati hacizde yetkili mahkeme konusunda aynı kanunun 50. maddesine atıf yapıldığından, İİK.’nun 50. maddesinde ise ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesinde, HMK’nun yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanacağı belirtilerek HMK'ya atıfta bulunulmuştur. Bu durumda, çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yeri veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunulabilir. Mahkemenin yetkisine itiraz, ihtiyati hacze itiraz nedenlerinden olup, İİK'nun 265.maddesinde düzenlenmiştir. Tüm dosya kapsamı dikkate alınarak, talep eden tarafça ihtiyati haciz talebinin dayanağı olan çekin, ... Gaziantep organize sanayi sitesi şubesine ait ... seri no'lu 437.000,00 TL'lik 27/03/2024 keşide tarihli çekin keşidecisinin ... Ltd. olduğu ... lehine düzenlendiği ve yasal unsurlara havi olduğu, çekteki ciro silsilesine göre yetkili hamil olan ihtiyati haciz talep eden tarafından muhatap bankaya ibraz edildiği, ödeme yasağı sebebiyle çekin karşılığının ödenmediği , alacaklının kendi yerleşim yerinde mahkemeden ihtiyati haciz talebinde bulunduğu görülmektedir. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için 6098 sayılı TBK'nın 89/1.madde hükmü uygulanamaz. Çekin ibrazının borçlunun ödeme yapacağı kimseyi öğrenmesini sağlayıcı bir fonksiyonu yoktur. Dolayısıyla çekin bankaya ibrazıyla borçlunun ödeme yapacağı kimseyi tespit ettiği ve aramanın tüketildiğini kabul etme ve bunun sonucu olarak da çek borcunun götürülecek borca dönüştüğünü kabul etme olanağı yoktur. Yine kambiyo senetlerinde ve bu bağlamda çekte hak doğrudan doğruya çeke ait kayıtları ihtiva eden evrakta tecessüm ettiği için çekteki borcu tek başına para borcu sayma olanağı da yoktur. Bu yönüyle çekin ibrazı ile aramanın tüketildiğinden bahisle, TBK'nun 89/1 maddesine göre çekteki borcun götürülecek borç olduğunu kabul etme imkanı bulunmamaktadır. İhtiyati haciz isteyen taraf çeke dayalı olarak ihtiyati haciz talebinde bulunmuş olup, dayanak çekin keşide yerinin Gaziantep ve muhatap bankanın bulunduğu yerin de Şehitkamil/Gaziantep olduğu, itiraz eden ...'nin adresinin Şehitkamil/Gaziantep olduğu anlaşıldığından mahkemece itiraz eden yönünden yetki itirazının kabulüne dair verilen karar hukuken yerindedir. Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; tarafların dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla yapılan inceleme neticesinde ihtiyati haciz isteyen vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06.06.2024 tarih ve 2024/526 E. 2024/546 K. sayılı ek kararına karşı ihtiyati haciz isteyen vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60-TL istinaf karar harcı ihtiyati haciz isteyen tarafından peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,3-İhtiyati haciz isteyen tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine, 6-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/(1)-f. ve 394/(5). maddeleri gereğince, kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 05/11/2024