T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2025/1194 Esas
KARAR NO: 2025/1410
İNCELENEN ARA KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 14/08/2025 (Tarihli Ara Karar)
NUMARASI: 2025/462 E.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 23/10/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :
Davacı vekili İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/286 D.İş sayılı dosyasına ibraz ettiği tedbir talepli dilekçesinde; davacı şirketin yönetiminin, 21.03.2025 günü yapılan genel kurul toplantısına kadar eski yönetim kurulu başkanının Mehmet Tunç ... olduğunu, eski yönetim kurulu başkanı, şirket aleyhine bir çok iş ve işlemde bulunduğunu, şirketi büyük zararlara uğrattığını, şirketin zarar etmesinden kaynaklı olarak sürekli olarak kredi talebinden bulunulduğunu, diğer yönetim kurulu üyeleri üzerinde baskı kurarak kredi alımını sağladığını, eski yönetim kurulu başkanı yönetim kurulu başkanı olmasından kaynaklı yetkisini kötüye kullanarak şirketin genel kurul toplantılarının yapılmasına da engel olduğunu, davacı şirket pay sahiplerinden ... ... mahkemeye başvurarak genel kurula çağrı yapmak üzere izin almak zorunda kaldığını, muhasebe birimindeki çalışanlara, lehine çek keşide edilen firma ile davacı şirket arasındaki ticari ilişki sorulduğunda lehtar firma ile bir mal veya hizmet ilişkisinin bulunmadığını, çeklerin eski yönetim kurulu başkanının talimatı üzerine muhasebeye kaydedildiği yanıtının alındığını, şirket kayıtlarında yapılan incelemelerde lehtar firma ile davacı şirket arasında akdedilmiş hiçbir sözleşme tespit edilemediğini, bunun gibi lehtar firma tarafından davacı şirkete karşı düzenlenmiş bir faturanın da olmadığını, bunun üzerine işbu konu özelinde yeminli mali müşavir incelemesi yapıldığını, hiçbir ticari ilişkiye dayanmaksızın keşide edilen çeklerin üçüncü kişi lehtar firma ile birlik olunarak davacı şirketin içini boşaltma maksatlı olduklarını, bahse konu çeklerin davacı şirketin muhasebe kayıtlarına 14.02.2025- 17.02.2025 tarihlerinde kayıt edildiğini, çeklerin sıra numaraları incelendiğinde hepsinin birbirini takip eden sırada olduklarını, benzer tutarlarda düzenlendikleri görülebildiğini, çeklerin keşide tarihlerinin yakın olduğunu, bu nedenlerle ihtiyati tedbir talebinin kabulünü, davaya konu çekler hakkında davacı şirketin eski yönetimi ile lehtar firmanın kötü niyetli olduğunu ileri sürerek, teminatsız olarak ibraz ve ödeme yasağı konulmasını, karşılıksızdır işlemi yapılmasının önlenmesini, İİK m. 72 kapsamında açılması muhtemel icra takiplerinin durdurulmasını talep etmiştir.
TEDBİR KARARI; İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/05/2025 tarihli 2025/286 D.İş, 2025/293 D.iş karar sayılı kararıyla; Talebe konu olan ...Bankası; -2067504 numaralı, 15.04.2025 Tarihli 490.000,00-TL Bedelli-2067505 numaralı 18.04.2025 Tarihli 495.000,00-TL Bedelli -2067506 numaralı 22.04.2025 Tarihli 490.000,00-TL Bedelli -2067507 numaralı 25.04.2025 Tarihli 495.000,00-TL Bedelli -2067508 numaralı 29.04.2025 Tarihli 490.000,00-TL Bedelli
-2067509 numaralı 02.04.2025 Tarihli 450.000,00-TL Bedelli -2067510 numaralı 06.04.2025 Tarihli 490.000,00-TL Bedelli ... Bankası: -5875898 Numaralı 09.05.2025 Tarihli 495.000,00-TL Bedelli -5875899 Numaralı 13.05.2025 Tarihli 495.000,00-TL Bedelli -5875900 Numaralı 16.05.2025 Tarihli 495.000,00-TL Bedelli -5875901 Numaralı 20.05.2025 Tarihli 495.000,00-TL Bedelli -5875902 Numaralı 23.05.2025 Tarihli 495.000,00-TL Bedelli-5875903 Numaralı27.05.2025 Tarihli 495.000,00-TL Bedelli -5875904 Numaralı 03.06.2025 Tarihli 495.000,00-TL Bedelli -5875905 Numaralı 06.06.2025 Tarihli 495.000,00-TL Bedelli -5875906 Numaralı 10.06.2025 Tarihli 490.000,00-TL Bedelli -5875907 Numaralı 13.06.2025 Tarihli 450.000,00-TL Bedelli -5875908 Numaralı 17.06.2025 Tarihli 450.000,00-TL Bedelli -5875909 Numaralı 20.06.2025 Tarihli 490.000,00-TL Bedelli -5875910 Numaralı 24.06.2025 Tarihli 450.000,00-TL Bedelli
-5875911 Numaralı 27.06.2025 Tarihli 450.000,00-TL Bedelli çekler yönünden talep tarihi olan 26/05/2025 tarihi itibari ile başlatılmış ve başlatılacak olan icra takiplerin çek bedelleri toplamı 10.140.000,00-TL' nin %15 oranında (1.521.000,00-TL' nin Teminatın yatırılması koşulu ile DURDURULMASINA, -Ödeme yasağına ilişkin tedbir talebinin kabulü ile, yukarıda belirlenen teminat yatırıldığından ilgili bankalara (... ve İş Bankasına) müzekkere yazılamasına,
-Talep eden vekilinin ibraz edilmeme ve karşılıksız işlemi yapılmamasına ilişkin diğer taleplerinin reddine, karar verilmiştir.Tedbir talep eden tarafça aynı iddialara dayanılarak İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/462 Esas sayılı dosyasında, menfi tespit davası açtığı neticei talebinde; listesi verilen çekler hakkında ( yukarıda tedbir kararına konu olan toplam 10.140.000,00 TL bedelli çekler) müvekkilinin şimdilik 300.000 TL'sından (kısmi dava) borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ettiği ve 300.000 TL üzerinden harç yatırdığı anlaşılmıştır.TEDBİRE İTİRAZ: İhtiyati tedbir kararına itiraz eden davalı vekili verdiği dilekçesi ile; ihtiyati tedbir talep eden taraf, HMK 390.maddesine göre ihtiyati tedbir kararı alabilmesi için kendisinin haklılığının yaklaşık olarak ispat etmek durumunda olduğunu, davacı şirketin tüm iddialarının soyut nitelikte olduğunu, İİK 72/2 ve HMK 389 vd. Maddeleri uyarınca ihtiyati tedbirin şartları mevcut olmadığından verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılması gerektiğini, ihtiyati tedbir talep eden tarafın söz konusu çeklere ilişkin ödeme yapmaktan kaçınma amacıyla gerçeğe aykırı beyanlarda bulunduğunu, müvekkili şirket ile ihtiyati tedbir talep eden taraf arasında ticari bir ilişkinin kurulduğunu, taraflar arasında sözleşme imzalandığını sözleşmede belirtilen yükümlüklere karşılık davacı tarafından edimin ifası için belirlenen sözleşme bedeline karşılık bir kısmını ödeme amacıyla bedeli 10.140.000 TL vade tarihi ileri tarihli olan 21 parça çek yaprağı imzalamak suretiyle müvekkiline teslim edildiğini ve 16/02/2025 tarihinde firma yetkilisi tarafından yapılan sözleşmenin askıya aldığını ve sözleşme karşılığı vermiş olduğu 21 adet çeklerin iadesini talep ettiğini belirterek ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI; İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/08/2025 tarihli 2025/462 E sayılı kararıyla; " dosya kapsamındaki deliller itibariyle talep konusu çekler yönünden alacaklı tarafça icra takibi başlatılması ve takibin devamı halinde talep eden borçlu açısından ileride telafisi imkansız zararların doğma ihtimali mevcut olduğu ve yaklaşık ispat şartı sağlandığı, İİK 72/2 maddeleri gereğince alacağın %15'i oranında teminat yatırılması halinde talep konusu çeklerden dolayı başlatılacak icra takibinin durdurulmasına yönelik İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/05/2025 tarih 2025/286 D.iş 2025/293 Karar sayılı ihtiyati tedbir kararının usul ve yasaya uygun olduğu, ihtiyati tedbir talebinin ödemeden men yasağına ilişkin taleplerinin çek bedellerinin ödenmesinin tedbîren önlenmesi gerektiği yönündeki talebinin yaklaşık ispat derecesinde ispat edemediğinden ve taraflar arasında ticari ilişki olmadığı yönündeki itiraz nedenleri yargılamayı gerektirdiği, ancak yargılama sonucunda taraf delillerinin toplanmasıyla belirlenebileceği, ayrıca talep konusu çeklerin ciro yoluyla iyi niyetli üçüncü kişilerce ibrazı da mümkün olduğundan, İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/05/2025 tarih 2025/286 D.iş 2025/293 Karar sayılı ihtiyati tedbir kararında verilen ödemeden men yasağı kararının yerinde olmadığı ve bu tedbire karşı yapılan itirazın haklı olduğu" gerekçesiyle; davalı tarafça ihtiyati tedbire yapılan İTİRAZIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE, İİK 72 kapsamında verilen tedbirin devamına, dava ve tedbir konusu çeklere ilişkin verilen ödeme yasağına ilişkin tedbir kararının kaldırılmasına, karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURUSU;
Davacı vekili süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; mahkemenin itirazın kısmen kabul edilerek, çeklere ilişkin verilen ödeme yasağına ilişkin tedbir kararının kaldırılması yönündeki kararın hatalı olduğunu, çeklerin çift imza ile imzalanmaması nedeniyle geçersiz olduğunu, yetkisiz temsil olduğunu, müvekkili şirketin onay vermediğini, davalı vekilinin cevap dilekçesinde toplamda 21 adet olan çek yapraklarının tek bir işlem için yapıldığını kabul ettiğini, her ne kadar çeklerde çift imza bulunsa dahi çeklerin toplam miktarının 10.140.000-TL olması yani tek seferde düzenlenecek çek miktarının 5 milyon TL'yi aşması sebebiyle söz konusu çeklerin müvekkili şirketi bağlayıcı olmadığını, ödemeden men yasağının kaldırılması kararının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, D.İş dosyasında bu yönde de tedbir kararı verildiğini beyanla, mahkeme kararının kaldırılarak itirazın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, çeklerin verildiği tarihte, çekleri verenin şirketin kanuni yetkilisi olduğunu, mahkemenin gerekçe belirtmeden tedbir kararının koşullarının oluştuğuna karar vermesinin hatalı olduğunu, müvekkili şirket tarafından ödemelerin ve müşteri çeklerinin davacı şirket hesabına yapıldığını, talep eden şirketin aktifinde artış olduğunu, davacının gerçeğe aykırı beyanlarla mahkemenin yanıltıldığını, müvekkilinin zarara uğratıldığını, davacı tarafça taraflar arasında ticari ilişki ve sözleşme olmadığı iddia edilse de, müvekkili şirket tarafından gönderilen ve talep eden şirket hesabına giren nakit para ve müşteri çeklerine ilişkin açıklama yapılamadığını.-Şirket içi uyuşmazlıkların bu dava ile ilgisinin bulunmadığını.-Dilekçe ekinde sundukları 31/01/2025 tarihli ... Enerji Santralleri Mühendislik, Tedarik, İnşaat (EPC) Sözleşmesi tanzim edildiğini, sözleşmede müvekkilinin yüklenici, davacı tarafın ise karşı taraf olduğunu, sözleşme ile belirlenen yükümlülüklere karşılık davacı şirketin edimin ifası için 10.140.000 TL vade tarihi ileri olan 21 çek yaprağı imzalanmak suretiyle müvekkiline teslim edildiğini, 16/02/2025 tarihinde firma yetkilisinin sözleşmenin askıya alındığını ve sözleşme karşılığı verilen 21 adet çekin iadesini talep ettiğini, müvekkilinin çekleri dava dışı şirketlere yaptığı alımlar ve ödemeler karşılığı verildiğini, aynen iadesinin mümkün olmadığını belirttiklerini.-Dilekçe ekinde sundukları 17/02/2025 tarihli ek protokol ile, 15/04/2025 tarihinde başlayan çeklere istinaden çeklerin aynen verilememesi sebebiyle, çek bedellerine karşılık ödeme yapılmasının kararlaştırıldığını, ilk ödeme 17/02/2025 tarihinden başlamak üzere davacının İş Bankasında bulunan hesabına 1.000.000,00 TL olmak üzere ve devam eden çek bedellerinin vadesinden önce aynı IBAN bilgisine çek bedellerinin ödenmesinin kararlaştırıldığını, ayrıca 25/02/2025 tarihinde 3.000.000,00 TL değerinde firma ve müşteri çeklerinden oluşan, dilekçelerinde ayrıntılarına yer verdikleri 6 adet çeki davacı şirkete teslim ettiklerini, 25/04/2025 tarihinde müvekkiline verilen çeklerin karşılığında davacı adına Şirin Faktoring'e ödenmesi için 495.000,00 TL gönderildiğini.-Bu yapılan ödemeler haricinde vadesi henüz gelmemiş çek ödemesinin mevcut olduğunu.-İhtiyati tedbir koşullarının mevcut olmadığını ileri sürerek, mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili istinaf dilekçesine cevabında; davalı iddialarının gerçeği yansıtmadığını, müvekkil şirketin iç yönergesine göre çek keşide edilirken bir A grubu bir de B grubu imza yetkilisi olmak üzere 2 kişinin çekleri imzalaması gerektiğini, ancak bu yetki ile keşide edilecek çeklerdeki limitin tek seferde 5 milyon TL'yi aşamayacağını, davalının da 21 adet çekin tek bir işlem için verildiğini kabul ettiğini, her ne kadar çeklerde çift imza bulunsa dahi çeklerin toplam miktarının 10.140.000-TL olması yani tek seferde düzenlenecek çek miktarının 5 milyon TL'yi aşması sebebiyle söz konusu çeklerin müvekkil şirketi bağlayıcılığının bulunmadığını.-Davalının dosyaya sunduğu ve taraflar arasında akdedildiğini iddia ettiği sözleşmede sadece müvekkili şirket yönetim kurulu eski başkanının imzası olduğunu iddia ettikleri bir imza bulunduğunu, TTK m.370/1 maddesinde; "Esas sözleşmede aksi öngörülmemiş veya yönetim kurulu tek kişiden oluşmuyorsa temsil yetkisi çift imza ile kullanılmak üzere yönetim kuruluna aittir." şeklinde olup, müvekkili şirketin esas sözleşmesinde ilgili kanun maddesinin aksini öngörmediğini ve yönetim kurulunun birden fazla kişiden oluşan bir şirket olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla bir an için davalı yanın dosyaya sunduğu sözleşmedeki imzanın müvekkil şirketin yönetim kurulu eski başkanına ait olduğu düşünülse dahi sözleşmede TTK m.370/1 gereği çift imza bulunmadığını, yetkisiz temsil söz konusu olduğunu.-Davalı şirketin çeklerin verilmesinden iki gün sonra istenmesi üzerine, çekleri dolaşıma soktuğuna
yönelik beyanın hayatın olağan akışına aykırı olduğunu beyanla, istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE;
Davacı vekilinin dava dilekçesinde, davaya konu ihtiyati tedbir kararı verilen 21 adet çekin, davacı şirketin eski yönetim kurulu başkanı tarafından yetki aşımı yapılarak ve yetkisini kötüye kullanarak düzenlenerek davalı şirkete verildiğini, davalı taraf ile şirket kayıtlarında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını ileri sürerek menfi tespit davası açtığı anlaşılmaktadır.İhtiyati tedbir kararının İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/286 D.İş sayılı dosyasından verildiği, tedbir talep eden davacı tarafça teminatın yatırılarak tedbir kararının infazını talep ettiği dosya kapsamından anlaşılmıştır.Davalı tarafın tedbir kararına itirazı, asıl davanın açıldığı mahkemece incelenmiş, itirazın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir."İhtiyati tedbiri tamamlayan işlemler" başlıklı, 6100 Sayılı HMK 397/1. Madde de; "İhtiyati tedbir kararı dava açılmasından önce verilmişse, tedbir talep eden, bu kararın uygulanmasını talep ettiği tarihten itibaren iki hafta içinde esas hakkındaki davasını açmak ve dava açtığına ilişkin evrakı, kararı uygulayan memura ibrazla dosyaya koydurtmak ve karşılığında bir belge almak zorundadır. Aksi halde tedbir kendiliğinden kalkar." hükmü düzenlenmiştir.
Somut uyuşmazlıkta, davacı tarafça İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/286 D.İş sayılı dosyasında, 21 adet toplam 10.140.000,00-TL bedelli çek için talep edilerek tedbirin, 21 adet çek için uygulandığı, ancak menfi tespit davasının kısmi dava olarak 300.000,00 TL üzerinden harç yatırılarak açıldığı, bu durumda mahkemece dava dilekçesi içeriğinde 21 adet çeke yönelik iddialar ileri sürüldüğü ve çeklerin tamamının listesine yer verildiği gözetilerek, davacıya toplam çek bedeli olan 10.140.000,00-TL üzerinden harcı tamamlaması için Harçlar Kanunu 30. Madde gereğince kesin süre verilmesi, kesin süre içerisinde harç yatırılmaması halinde davanın kısmi dava olarak açıldığı gözetilerek dava açılmayan kısım yönünden, HMK 397/1 maddesi gereğince tedbiri tamamlayan işlemlerin yerine getirilip getirilmediği, usulüne uygun dava açılıp açılmadığı, tedbir kararının çeklerin tamamı yönünden devam edip etmediğinin değerlendirilerek karar verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.Mahkemece HMK 397/1 maddesinde düzenlenen tedbiri tamamlayan işlemlerin yerine getirilip getirilmediği değerlendirilmeksizin karar verilmesi usul ve yasaya uygun görülmediğinden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun resen gözetilen sebeplerle, HMK 355. Madde ve HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince kabulüne, İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/08/2025 tarihli 2025/462 E sayılı kararının kaldırılmasına, Dairemizin kararında işaret edilen hususlarda yargılamaya devam olunarak itiraz hakkında karar verilmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine, Dairemizce mahkeme kararı kaldırıldığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun resen gözetilen sebeplerle KABULÜNE, 2-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun incelenmesine YER OLMADIĞINA, 3-İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/08/2025 tarih, 2025/462 E. Sayılı ara Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-4-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,4-Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 5-İstinaf yasa yoluna başvuranlar tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine,6-Dosya üzerinde inceleme yapılması sebebiyle vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,7-İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-4-6. ve 362/1-g. maddeleri gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve KESİN olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 23/10/2025