T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA N : 2023/1257
KARAR NO : 2025/1707
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
TARİHİ: 04/05/2023
NUMARASI : 2022/153 E. - 2023/99 K.
DAVANIN KONUSU: Tasarımın Hükümsüzlüğü
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 11/12/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 2011 yılında plastik - ambalaj sektöründe faaliyetlerine başlamış olduğunu, 2015 yılında yenilenen alt yapı ve teknolojisiyle plastik - ambalaj sektöründe yeni ve farklı ihtiyaçları karşılamaya başladığını, Bakırköy 20.Noterliği tarafından 04/11/2021 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamenin davalı ... Plastik firması tarafından müvekkili şirket keşide edildiğini, söz konusu ihtarname ile ... Plastik'in işçi - işveren ilişkisi içerisinde olduğu ...'a ait olduğu iddia edilen 2016/04024 tescil numaralı tasarımdan doğan haklara müvekkili şirket tarafından tecavüz tecavüz ve haksız eylem niteliği teşkil eden eylemler gerçekleştirildiğinin iddia edildiği, davalı tarafın endüstriyel tasarım tescilinin hiçbir şekilde yenilik içermeyen ve yıllardır piyasaya arz edilmiş durumda olan bir ürün olduğunu, yenilik vasfının bulunmamasına rağmen davalı adına tescil edilmiş olan endüstriyel tasarım belgesinin hükümsüzlüğü gerektiğini ileri sürerek, davalı adına 2016/04024 sayı ile tescilli tasarım belgesinin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ:
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin yurt içi ve yurt dışında tanınmış, plastik ambalaj üretimi ve tasarımı konusunda uzun yıllardır çalışmalar yapan saygın bir firma olup, fikri haklar noktasında azami özeni gösteren bir şirket olduğunu, davalı şirketin çalışanı olan diğer müvekkili ... adına tasarım tescili yapılan 2016/04024 numaralı tasarım tescilinin 23/05/2016 tarihinde kurum tarafından tescilinin sağlandığını ve 24/05/2021 tarihli talep üzerine yenilemesinin yapıldığını, müvekkiline ait tasarım harcı alem olduğu iddialarına kanıt olarak davacı tarafça gösterilen ürünler ile müvekkili adına tescilli olan tasarım karşılaştırıldığında davaya konusu tasarımın sunulan ürünlerden farklı, yeni ve ayırt edici olduğunun görülebileceğini, davacının iddialarının haksız ve mesnetsiz olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk derece mahkemesi 2022/153 esas, 2023/99 karar sayılı, 04/05/2023 tarihli kararı ile; "Davacının davalı ...'ne yönelik davasının pasif husumet yokluğu sebebiyle usulden reddine,Davacının davalı ...'a yönelik davasının kabulüne, bu davalı adına tescilli ... tescil nolu çoklu endüstriyel tasarım tescilinin yeni ve ayırt edici olmaması sebebiyle hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine" karar vermiştir.
İSTİNAF:
Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; SMK ve 554 sayılı KHK'nin ilgili hükümleri değerlendirildiğinde yenilik kavramının geniş anlamda değerlendirilmesi gerektiğini, tasarımların, öncekilerden tamamen farklı olmasını beklemenin gerçekçi bir yaklaşım olmadığını, müvekkiline ait tasarımın harc-ı alem olduğu iddialarına kanıt olarak davacı tarafça gösterilen ürünlerle müvvekkili adına TPMK nezdinde tescilli olan tasarım karşılaştırıldığında davaya konu tasarımın sunulan ürünlerden farklı olduğunun görülebileceğini, bilirkişi raporunda bu iddiaların hiçbirinin değerlendirilmediği gibi rapora karşı itirazlarının da değerlendirilmediğini, dosyada mevcut bilirkişi raporunda tasarımcının seçenek özgürlüğü, bilgilenmiş kullanıcı, gıda kaplarına ilişkin sundukları yönetmeliğin dikkate alınmadığını, dosyaya sundukları delil ve iddiaların da gerekçeli kararda tartışılmadığını ve neden itibar edilmediğine ilişkin bir açıklık getirilmediğini, tüm bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili istinafa cevap dilekçesi sunmamıştır.
GEREKÇE: İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dava; davalı ... adına tescilli 2016/04024 sayılı çoklu kapak tasarımının hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi tarafından davanın davalı ... yönünden kabulüne karar verildiği, davalı ... vekili tarafından yukarıda yazılı sebeplerle istinaf kanun yoluna başvurulduğu görülmüştür. Tasarımın hükümsüzlük hâlleri dava tarihi itibari ile yürürlükte olmakla uygulanması gereken 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 77. maddesinde düzenlenmiş olup davalı ... adına tescilli tasarımın yenilik ve ayırt edicilik niteliğini hâiz olup olmadığı hususunda ihtilafın mevcut olduğu anlaşılmıştır.Dosyanın tetkikinde; hükümsüzlüğü talep edilen ... tescil numaralı tasarımın 23/05/2016 tarihinde davalı ... adına tescil edildiği, 23/05/2021 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere de 5 yıl müddetle yenilendiği görülmüştür. Tescilli tasarımın geçerliliği mutlak yenilik şartının varlığına bağlı olup mutlak yenilikten söz edilebilmesi için de tasarım tescil başvurusu yapılan ürünün görünümünün dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulan tasarımlardan yararlanma ve benzetme serbestisi ilkesi sınırları içinde kalmak kaydıyla, küçük ayrıntıların ötesinde farklı özelliklere sahip olması gerekli ve yeterli görülmektedir. Dosyada mübrez bilirkişi raporu kapsamında gerekçeli ve denetime elverişli şekilde inceleme yapılarak sonuçların değerlendirildiği, yenilik ve ayırt edici nitelik yönünden değerlendirilen dava konusu tasarımların “Kapak” tasarımı olduğu, 2016/04024 (1), (2), (3) ve (4) numaralı tasarım tescilinde yer alan kapakların, köşeleri yuvarlatılmış kare oranlarda olup aynı geometrik biçimde farklı oranlarda içi içe konumlandığı, kapakların kenarları kademeli yapıda olup köşelerde dışa doğru kavisli birer kulakçık yer aldığı, karşılaştırılan tasarımları oluşturan bütün öğelerin benzer biçim, oran ve yerleşimde olduğu, tasarımlar arasında bulunan farkların küçük ayrıntılarda olup tasarımlara ayırt edici nitelik kazandırmadığı, tasarımcının seçenek özgürlüğü kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda hükümsüzlüğü talep edilen 2016/04024 – (1), (2), (3) ve (4) numaralı tasarım tescili ile hükümsüzlüğe dayanak olarak sunulan geçmiş tarihli ürün görselleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları yönünde kanaate ulaşıldığı, böylece davalı tasarımının yenilik ve ayırt edicilik özelliklerinden yoksun olduğunun saptandığı, dosya kapsamında aksi yönde delilin bulunmadığı anlaşılmıştır. Saptanan hukuksal durum kapsamında; istinaf edenin sıfatı ile HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, yapılan inceleme neticesinde davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Usûl ve yasaya uygun Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinin 04/05/2023 tarih ve 2022/153 E., 2023/99 K. sayılı kararına karşı, davalı ... vekili tarafından yapılan istinaf talebinin HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2- Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 435,50 TL harcın davalı ...'dan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Davalı ... tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 11/12/2025