T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2023/711
KARAR NO : 2025/1388
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 24/01/2023
NUMARASI : 2018/454 E. - 2023/41 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 23/10/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davaya konu ... Tozkoparan Şubesine (eski .../Çarşı şubesi) ait 20/05/2018 tarih E1-1352757 çek nolu 25.000,00 TL bedelli çek ile birlikte 13 adet çeki kaybetmek veya çaldırmak sureti ile rızası hilafına elinden çıkartığını, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/40635 hazırlık nolu dosyası ile söz konusu kayıp çekler nedeniyle şikayet başvurusunda bulunduğunu, davalılar aleyhine açtıkları menfi tespit davanın kabulünü, müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespiti ile davaya konu çekin iptalini, icra takiplerinin durdurulması amacıyla ihtiyati hacizlerin kapsayacak şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davalıların %20 dene aşağı olamam üzere kötün niyet tazminatına mahkum edilmesini, talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ:
Davalı ... ... A.Ş vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davanın husumet yokluğundan reddini, müvekkili şirket çeki elinde bulundurduğu süre içerisinde çekin iyiniyetli, meşru ve yetkili hamili olduğunu, müvekkili şirketin keşidecesi ve ciranta arasındaki borcun doğuş sebebini araştırmak ve kanıtlamakla yükümlü olmadığın, çeki yasala prosedüre uygun olarak teslim aldığını, davanın müvekkili şirket yönünden husumet nedeni ile reddini, davanın kabulüne karar verilmesi durumunda genel hükümlere göre açılmış menfi tespit davasında %20 kötüniyet tazminatına hükmedilmeyeceğinden, ayrıca müvekkili şirket tarafından icra takibi yapılmadığından talebin reddine, karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ... A.Ş. vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... firması olduğunu, dava konusu çekin ciranta olarak bulunan ... ... Sebze Meyve Gıdra İnş. Tah. Tur. Taş. Tar. Sant. Tic. Ltd. Şti den ... işlemi neticesinde devraldığını, müvekkili şirketin yasanın üzerine yüklediği tüm sorumluluklarının eksiksiz olarak yerine getirdiğini, davaya konu çeki hukuka uygun olarak ... sözleşmesi ile çekin alımına sebep olan fatura ile birlikte devralan iyi niyetli meşru hamil olduğunu, haksız davanın ve karşı tarafın tüm taleplerinin reddini, talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk derece mahkemesi 2018/454 esas, 2023/41 karar sayılı, 24/01/2023 tarihli kararı ile; "Davanın ... ... A.Ş. yönünden feragat nedeniyle reddine,Davanın ... ... Sebze Meyve Gıda İnşaat Tah. Tur. Taş. Tar. San. Tic. Ltd. Şti. ve ... ... A.Ş. yönünden; ... ... Çarşı Şubesi'ne ait 20.05.2018 tarihli E1-1352757 nolu 25.000,00-TL bedelli çek nedeniyle davacının anılan davalılara borçlu olmadığının tespitine,
Kötüniyet tazminat talebinin reddine" karar vermiştir.
İSTİNAF:
Davalı ... ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin bir ... şirketi olduğu ve işlemleri neticesinde çek devraldığını, müvekkili şirketten önce ciranta olarak ... ... Sebze Meyve Gıda İnş. Tah. Tur. Taş. Tar. San. Tic. Ltd. Şti.'den ... işlemi neticesinde devralındığını, müvekkilinin kanuna uygun olarak ... sözleşmesi ile birlikte çeki kendisinden önceki ciranta olarak bulunan ... ... Sebze Meyve Gıda İnş. Tah. Tur. Taş. Tar. San. Tic. Ltd. Şti İle Davacı İsmet ... arasındaki ticari ilişkiyi gösterir çekin alımına sebep olan fatura ile birlikte devraldığını ve karşılık olarak çek bedelinin müşterisi Kılınç ... firmasına ödediğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksik, yetersiz yüzeysel olarak hazırlandığını, ve hükme esas alınamayacağı davacıya ait imzaların tam ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenip karşılaştırılması sonuç itibariyle, imzanın atfedilen kişiye ait olup olmadığının, dayanakları gösterildiği ve tarafların mahkemenin denetimine elverişli bir raporla ortaya konulması ve mukayese edilen imzaların hangi nedenlerle dayanak farklı veya aynı kişinin eli ürünü olduklarının fotoğraf yada diğer tekniklerle desteklenmesi gerektiğini, davacının kötü niyetli olarak imza itirazında bulunduğunu, İşbu ... sözleşmesi gereğince; çek, ... ... Sebze Meyve Gıda İnş. Tah. Tur. Taş. Tar. San. Tic. Ltd. Şti. ve önceki ciranta arasındaki ticari ilişkiyi gösterir fatura ile müvekkiline devredilmiş olup müvekkili çek bedelini müşterisine ödediğini, İyi niyetli müvekkili çek üzerinde ciranta olan davacıya ait imzanın sahte olup olmadığını bilebilecek durumda olmadığını, beraber bu hususta hukuken araştırma yapma mecburiyeti de kanunen bulunmadığını, müvekkili ... işlemini 6361 sayılı Finansal Kiralama, ... ve Finansman Şirketleri Konununa uygun olarak gerçekleştirdiğini, 06.10.2022 tarihli eksik inceme içeren bilirkişi rapor imza incelemesi konusunda teknik bilgi içermediğini, itiraz konusu raporun sayın mahkeme tarafından dikkate alınmaması gerekirken bu rapora dayanarak davanın kabulüne karar vermesi usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan ederek, istinaf başvurusunun kabulüne, İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/454 Esas 2023/41 Karar sayılı ilamının kaldırılmasına ve davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAFA CEVAP:
Davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu çek üzerindeki imzanın müvekkilinin eli ürünü olmadığı dosyaya sunulu bilirkişi raporu ile de ispatlandığını, bilirkişi raporu doğrultusunda oluşturulan mahkeme hükmünün de hukuka ve kanuna uygun olduğunu, yerel mahkeme hükmünün onanması gerektiğini, bu sebeple davalı ... ... A.Ş.'nin hukuka ver hakkaniyete uygun olarak verildiğini, davalılardan ... ... A.Ş. vekilinin, yerel mahkeme kararının bozularak ortadan kaldırılmasına yönelik istinaf taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dava; İİK'nın 72. maddesi kapsamında çek üzerindeki imza inkarına dayalı olarak menfi tespit istemine ilişkindir.İmza inkarına konu olan ... Tozkoparan Şubesine ait (eski .../Çarşı Şubesi) 20.05.2018 keşide tarihli, E1-1352757 çek nolu, 25.000- TL bedelli çek üzerinde teknik inceleme yapılması amacı ile ilk derece mahkemesi tarafından grafolog bilirkişi görevlendirilerek 06/10/2020 tarihli rapor alındığı, raporda imzanın davacının eli ürünü olmadığı tespitine ulaşıldığı, ek rapor alınmasına karar verildiği, yeni bir grafolog bilirkişi görevlendirildiği, bu suretle hazırlanan 06/10/2022 tarihli raporda da keşideci imzasının davacının eli ürünü olmadığı tespitine ulaşıldığı görülmüştür. İlk derece mahkemesi tarafından davanın ... ... Sebze Meyve Gıda İnşaat Tah. Tur. Taş. Tar. San. Tic. Ltd. Şti. ve ... ... A.Ş. yönünden kabulüne karar verildiği, davalı ... ... vekili tarafından, iyiniyetli hamil olmakla davacı iddialarının ... şirketine karşı ileri sürülemeyeceği ve bilirkişi raporunun yetersiz incelemeye dayalı olarak hazırlandığı gerekçeleri ile istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır. Somut uyuşmazlık imza inkarına dayalı menfi tespit istemine dayalı olmakla hukuki ilişkinin varlığını ispat yükü davalı/alacaklı üzerinde olup alacaklının hukuki ilişkinin (borcun) varlığını kanıtlaması gerekmektedir. Nitekim “imzanın sahte olması” iddiası senetteki taahhüdün geçersizliğine yönelik mutlak def'i niteliğinde olmakla imzasını inkar eden tarafından, iyi niyetli olsa dâhi herkese karşı ileri sürülebilecektir.İmza incelemesi yönünden öncelikle kambiyo senedinin düzenleme tarihinden öncesine ilişkin borçluya ait olduğu muhakkak olan karşılaştırmaya elverişli imzalarını taşıyan belgeler mukayeseye esas alınmak sureti ile bilirkişi incelemesinin, konunun uzmanınca ve yeterli teknik donanıma sahip bir laboratuvar ortamında, optik aletler ve o incelemenin gerektirdiği diğer cihazlar kullanılarak, grafolojik ve grafometrik yöntemlerle yapılması, bu alet ve yöntemlerle gerek incelemeye konu ve gerekse karşılaştırmaya esas belgelerdeki imza veya yazının tersim, seyir, baskı derecesi, eğim, doğrultu gibi yönlerden taşıdığı özelliklerin tam ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenip karşılaştırılması; sonuçta, imza veya yazının atfedilen kişiye ait olup olmadığının, dayanakları gösterilmiş, tarafların, mahkemenin, istinaf ve temyiz kanun yolu denetimine elverişli bir raporla ortaya konulması, gerektiğinde karşılaştırılan imza veya yazının hangi nedenle farklı veya aynı kişinin eli ürünü olduklarının fotoğraf ya da diğer uygun görüntü teknikleriyle desteklenmesi gerekmektedir. Mevcut raporların yeterli incelemeye dayalı olduğu, yeniden rapor alınması gerektirir aksi yönde bir delilin bulunmadığı, çekteki keşideci imzasının davacının eli ürünü olmadığının kesin olarak tespit edildiği, buna göre yeniden inceleme yapılması gerektiğine yönelik istinaf isteminin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca dava konusu çekte davacıya atfen atılı imzanın sahte olduğu, sahtelik iddiasının mutlak defilerden olup herkese karşı ileri sürülebileceği, dolayısıyla davalının iyiniyetli hamil olduğu yönündeki savunmasının dinlenemeyeceği, bu kapsamda davacının dava konusu çekten dolayı sorumluluğunun bulunmadığı, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı ... ... vekilinin istinaf başvurusunun, HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 24/01/2023 tarih ve 2018/454 E. 2023/41 K. sayılı kararına karşı davalı ... ... vekili tarafından yapılan istinaf talebinin HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2- Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.707,75-TL nispi istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 426,93-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.280,82-TL harcın davalı ... ... şirketinden tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,6-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine, HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 23/10/2025