T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2023/636 Esas
KARAR NO : 2025/1315
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 14/09/2022
NUMARASI : 2020/215 E. - 2022/613 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 16/10/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirket aleyhine davalı ... vekilleri tarafından İstanbul 34. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ile ... Bankası A.Ş. Yalova İskele Şubesi’nin 01.12.2018 keşide tarihli ... seri numaralı 23.000,00 TL bedelli ve 05.01.2019 keşide tarihli ... seri numaralı 40.000,00 TL bedelli çeklerine istinaden icra takibine girişilmiş olduğunu, ancak işbu icra takibinin kabulünün mümkün olmayıp müvekkilinin takibe konu çekler bakımından borçlu olmadığının tespiti ile haksız ve hukuka aykırı girişilen icra takibinin iptalini talep ettiklerini, müvekkilinin davalıya takip konusu çekler bakımından hiçbir borcu bulunmadığını, zira takibe konu çeklere bakıldığı takdirde davalı ...’ın hak sahibi olmadığı açık bir şekilde görüleceğini, takibe konu edilen ile ... Bankası A.Ş. Yalova İskele Şubesi’nin 05.01.2019 keşide tarihli ... seri numaralı 40.000,00 TL bedelli çekin arka yüzüne bakıldığında davalı ...’ın isminin arka yüzde yer almadığını, ... tarafından herhangi bir ciro işleminin yapılmadığını, son olarak da 09.01.2019 tarihinde ... tarafından çekin bankaya ibraz edilmiş olduğunu ve 1.600,00 TL çek bedelinin ödenerek bakiyenin karşılıksız olduğunun yazıldığını, takibe konu edilen ... Bankası A.Ş. Yalova İskele Şubesi’nin 01.12.2018 keşide tarihli 6958499 seri numaralı 23.000,00 TL bedelli çek incelendiğinde de çekin arka yüzündeki davalı ...’a ait imzanın açık ve gözle görülür bir şekilde sonradan atıldığı anlaşılacağını beyanla gözle görülür ve açık bir şekilde yetkili hamil olmadan ve alacaklı sıfatı dahi dava konusu çeklerde olmayan davalı alacaklının açmış olduğu haksız ve hukuka aykırı olarak müvekkili aleyhine girişilen icra takibi bakımından ivedilikle teminatsız olarak İstanbul 34. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı icra takibi dosyasının durdurulmasına, İstanbul 34. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında alacaklının takibe konu ... Bankası A.Ş. Yalova İskele Şubesi’nin 01.12.2018 keşide tarihli 6958499 seri numaralı 23.000,00 TL bedelli ve 05.01.2019 keşide tarihli ... seri numaralı 40.000,00 TL bedelli çekler bakımından müvekkilimizin borçlu olmadığının tespiti ile haksız ve hukuka aykırı olarak müvekkili aleyhine girişilen icra takibinin iptaline, alacağın %20 sinden az olmamak üzere davalının kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamıştır.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; " ....Her iki çek ibraz süresi içinde bankaya ödeme için ibraz edilmiş olup, yetkili hamilin, başvuru hakkı kapsamında düzenleyen ve cirantalardan TTK 810. Maddesinde sayılan alacak kalemlerini talep etme hakkı bulunmaktadır. Davacı-keşideci tarafından davalının düzgün ciro silsilesi içerisinde yer almadığından çekin yetkili hamili olmadığı ileri sürülmüştür. TTK'nın hak sahipliğini ispat görevi başlıklı 790. Maddesinin birinci fıkrası "Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır." şeklinde düzenlenmiştir. Davaya konu 05/01/2019 tarihli ve 40.000-TL bedelli çekin incelenmesinde davalının ciro silsilesi içinde yer almadığı anlaşıldığından, ayrıca ibraz süresinin geçmesinden sonra yapılan ve alacağın davalıya devredildiğine ilişkin bir evrak da sunulamış olduğundan davalının bu çeke dayalı olarak davacıya talepte bulunma hakkı bulunmadığından, Davanın KISMEN KABULÜ ile, davacının ... Bankası A.ş. Yalova İskele Şubesi'ne ait ... seri nolu, keşidecisi .... San. ve Tic. Ltd Şti. olan, 05/01/2019 keşide tarihli ve 40.000-TL bedelli çekten ve ... Bankası A.ş. Yalova İskele Şubesi'ne ait 6958499 seri nolu, keşidecisi .... San. ve Tic. Ltd Şti. olan, 01/12/2018 keşide tarihli ve 23.000-TL bedelli çekin 21.400-TL lik kısmından dolayı borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine "karar verilmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; -dava dilekçesi ve tensip zaptına ilişkin tebligatın geçersiz olduğunu, tebligatın müvekkili evde olmasına rağmen çalışan adı altında başka birine tebliğ edildiğini ve müvekkilin evde olup olmadığı hususunun şerh düşülmediğini, -Davacının müvekkiline borçlu olduğunu, borçtan kaçmak adına girişilmiş iş bu davanın mesnetsiz ve hukuka aykırı olduğunu, davaya cevap verilemediğinden bahisle davanın kabulüne ilişkin verilen kararın Sayın Dairece kaldırılması gerektiğini, -her ne kadar ATK raporuna atıfta bulunulmuşsa da iş bu karar incelendiğinde dahi davanın reddedilmesi gerektiğini, bahse konu imzaların sonradan dahil edilip edilmediğinin tespitinin mümkün olmadığının rapor ile sabit hale geldiğini, salt olarak bu rapor dahi davanın reddine karar verilmesi için yeterli olduğunu, bu ATK raporu dahi davanın davacı aleyhine sonuçlanması sonucu doğurması gerekirken verilen kararın açıkça hukuka aykırı olduğunu kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dava, davalının yetkili hamil olmaması nedenine dayalı iki adet çekten dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Davaya konu 2 adet çek aslı celp edilerek 05/01/2019 tarih ve 40.000,00 TL bedelli çekin incelenmesinde davacının keşideci, ...'ın lehtar olduğu, lehtara ait ilk cirodan sonra üstü çizilerek iptal edilmiş iki adet ciro bulunduğu, çekin 07/01/2019 tarihinde bankaya ibraz edildiği, ibrazdan sonra ... adına ciro edilerek 09/01/2019 tarihinde ödeme için yeniden ibraz edildiği ve 1.600,00 TL çek sorumluluk bedelinin ...'e ödenmiş olduğu görülmüştür. 01/12/2018 tarihli 23.000,00 TL bedelli çekin incelenmesinde davacının keşideci, ...'ın lehtar olduğu, lehtara ait ilk cirodan sonra... ve ...'a ait ciro, ... ... ve ... Kağıtçılığa ait 2 adet iptal edilmiş ciro bulunduğu, çekin 01/12/2018 tarihinde ödeme için ibraz edildiği, ibraz tarihinden sonra ... tarafından ciro edildiği ve 09/01/2019 tarihinde ödeme için yeniden ibraz edilerek çek sorumluluk bedeli olan 1.600,00 TL nin tahsil edildiği görülmüştür. Dosyanın ATK'ya gönderilerek TEB Yalova İskele şubesine ait 6958499 seri nolu ...SAN. VE TİC. LTD.ŞTİ., 01/12/2018 tarihli ve 23.000,00TL bedelli çekin arka yüzünde ikinci sırada bulunan ...'a ait isim ve imzanın çekin arka yüzene sonradan eklenip eklenmediğinin tespiti noktasında rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiş olup 20/12/2021 tarihli Adli Tıp raporunda özetle: İnceleme konusu çek 2. ciroda bulunan "..." isim yazısının 2. ciroda mevcut imzadan farklı fiziki evsafta bir kalem ile sıkıştırılarak yazılmış olduğu ancak mürekkeplerde yazı yaşı tayinine yarayan bilimsel bir yöntem bulunmadığından inceleme konusu çekteki 2. ciro isim yazısı ve imzanın söz konusu belgeye sonradan eklenip eklenmediği hususunda bir tespite gidilemediği hususlarını bildirir rapor sunulmuştur.TTK'nun 790. maddesinde; ''(1) Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır'' düzenlemesine yer verilmiştir.6102 sayılı TTK'nun 793. maddesinde ise "Protestonun düzenlenmesinden veya aynı nitelikte bir belirlemeden veya ibraz süresinin geçmesinden sonra yapılan ciro, ancak alacağın temlikinin sonuçlarını doğurur." hükmüne yer verilmiştir.Davaya konu 05/01/2019 tarihli ve 40.000-TL bedelli çekin incelenmesinde davalının ciro silsilesi içinde yer almadığı anlaşıldığından, ayrıca ibraz süresinin geçmesinden sonra yapılan ve alacağın davalıya devredildiğine ilişkin bir evrak da sunulmamış olduğundan davalının bu çeke dayalı olarak davacıya talepte bulunma hakkı bulunmadığı değerlendirildiğinde davacının bu çek yönünden dava açmada hukuki yararının bulunmadığı, husumetinin bulunmadığı anlaşılmakla 05/01/2019 tarihli ve 40.000-TL bedelli çek yönünden davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Davacı tarafça, 01/12/2018 tarihli ve 23.000,00TL bedelli çekteki davalıya ait cironun ciro zincirine sonradan eklendiği iddia olunmuşsa da, davacı tarafça bu iddianın ispat edilemediğinin alınan rapor ile sabit olduğu, davalı ...'nın isminin bankaya ibraz tarihinde çekte isminin bulunduğu, davacının TTK 808 vd. maddeleri kapsamında bu çekten dolayı davalıya karşı sorumlu olduğu, sonuç olarak ilk derece mahkemesince yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi gerekirken, kabulüne dair verilen kararın usul ve yasaya uygun olmadığı anlaşılmıştır. 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince kararın kaldırılmasına, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davalı vekilinin istinaf isteminin Kısmen KABULÜ ile,2- İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİnin 14/09/2022 tarih, 2020/215 E., 2022/613 K. Sayılı kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına,3-Davanın; Davacının ... Bankası A.ş. Yalova İskele Şubesi'ne ait ... seri nolu, keşidecisi .... San. ve Tic. Ltd Şti. olan, 05/01/2019 keşide tarihli ve 40.000-TL bedelli çeke yönelik açmış olduğu davanın davalının pasif husumet yokluğundan REDDİNE,... Bankası A.ş. Yalova İskele Şubesi'ne ait 6958499 seri nolu, keşidecisi .... San. ve Tic. Ltd Şti. olan, 01/12/2018 keşide tarihli ve 23.000-TL bedelli çek yönünden açılan davanın REDDİNE, 4- İlk derece mahkemesinde yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;4/a-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL karar harcının peşin alınan 1.075,89 TL'den mahsubu ile fazladan yatan 460,49 TL harcın talebi halinde davacıya iadesine, 4/b-Davacı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4/c-Davalı tarafça yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 4/.ç- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsiliyle davalıya verilmesine, 5- İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;5/a-İstinaf talebi kabul edildiğinden davalı tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,5/b-İstinaf yargılaması için davalı tarafından yapılan 492,00 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 72,00 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 564,00 TL'nin davacıdan tahsiliyle davalıya verilmesine,5/c-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6- 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince var ise bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a. maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 16/10/2025