T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO : 2023/639 Esas
KARAR NO : 2025/1280
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 10/01/2023
NUMARASI : 2022/342 E. - 2023/17 K.
DAVANIN KONUSU: İstirdat
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 09/10/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :
DAVA DİLEKÇESİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında ek olarak sunulan 08.01.2020 tarihinde Şanlıurfa 7. Noterliğinde alacağın devri sözleşmesi imzalandığını, bu alacağın devri İstanbul 7. İcra dairesi ... E. Sayılı dosyada müvekkili ... Factoring' e çekten kaynaklanan borçtan dolayı icra tehdidi altında ödeme yapıldığını ancak daha sonda İstanbul 25. İcra Mahkemesinde ... E sayılı dosyasıyla imzaya itirazda bulunulduğunu ve bu itirazın kabul gördüğünü ancak daha sonra ... factoring istinaf kanun yoluna gittiğini ve kararın bozulmuş olduğunu ve İstanbul 25. İcra Mahkemesinde ... E sayılı dosyasıyla dosya yeniden görülmüş ve karara bağlanmış olduğunu, borçlu... dosyada toplam borç olan 100.357,79 TL yi İstanbul 7. İcra dairesi ... E. Sayılı dosyasına icra tehdidi altında haricen ödendiğini daha sonra... imzaya itiraz davasını İstanbul 25. İcra hukuk mahkemesinde açtığını İstanbul 25. İcra Mahkemesinde ... E sayılı dosyasında Davanın Kabulü ile 58.500,00 TL asıl alacak, 1.812,07 TL İşlemiş faiz, 5.500,00 TL çek tazminatı, 170,05 TL çek komisyonu bakımından İstanbul 7. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası takibin davacı-borçlu yönünden devamına, bakiye miktar açısından davacı-borçlu yönünden takibin durdurulmasına şeklinde karar verildiğini mahkeme tarafından verilen kararın kesinleştiğini icra tehdidi altında fazladan ödenmiş olan paranın haricen tahsil edildiği için iadesi bakımından bu davayı açtığını beyanla; davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ:
Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; davacının gerek dava dilekçesi ekinde sunduğu gerekse icra dosyasına sunduğu temlik sözleşmesinde Sanlıurfa 7. Noterliği'nin 08.01.2020 tarihli ... yevmiye numaralı Dava dışı borçlu... tarafından davacı ... ...'a alacağının temliki sözleşmesinde temlik edilen dosya İstanbul 25. Icra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası olduğunu, oysaki davaya konu ve müvekkilin alacaklı olduğu dosya icra dosyası Istanbul 7.Icra dairesi ... E. Sayılı dosyası olduğunu, müvekkil şirketin davacının sunduğu temliknamede temlik edilen İstanbul 25. Icra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosya ile bir ilişkisi bulunmadığını, müvekkilinin bu dosyadan alacaklı olmadığını, müvekkilinin alacaklı olduğu Istanbul 7.Icra dairesi ... E. Sayılı dosyasının temlikine ilişkin bir belge sunulmadığından, söz konusu dosyada borçlu dava dışı Mehmet... olup, işbu davada davacı ... ...'un müvekkilin alacaklı olduğu söz konusu icra dosyası ile bir ilgisi bulunmadığından işbu davayı açmaya yetkisi de bulunmadığını, davacı tarafından talep edilen miktara itiraz ettiklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk derece mahkemesi 2022/342 esas, 2023/17 karar sayılı, 10/01/2023 tarihli kararı ile; "Açılan davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 23.243,82-TL' nin dışarıdan ödeme tarihi olan 15/11/2018 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye talebin reddine,
Davalının husumet itirazının reddine" karar vermiştir.
İSTİNAF:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; borçlu...'in dosyada toplam borç olan 100.357,79 TL yi İstanbul 7. İcra dairesi ... E. sayılı dosyasına icra tehdidi altında haricen ödediğini, daha sonra... imzaya itiraz davasını İstanbul 25. İcra hukuk mahkemesinde açtığını, İstanbul 25. İcra Mahkemesinde ... E sayılı dosyasında davanın kabulü ile 58.500,00TL asıl alacak, 1.812,07 TL İşlemiş faiz, 5.500,00 TL çek tazminatı, 170,05 TL çek komisyonu bakımından İstanbul 7. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası takibin davacı-borçlu yönünden devamına, bakiye miktar açısından davacı-borçlu yönünden takibin durdurulmasına şeklinde karar verildiğini, mahkeme tarafından verilen kararın kesinleştiğini icra tehdidi altında ödendiği ve 100.357,79 TL den takibin durdurulmasına karar verilen kısım açısından yaptığı hesaplama sonucu 34.000 TL nin ödendiği tarihten itibaren yasal faizi hesaplanarak tarafa ödenmesi konusunda karar verilmesini talep et edildiğini, müvekkilinin temlik sözleşmesiyle...'den kazanmış olduğu bu alacağının tahsili için dava açıldığını, Noterde yapılan temlik sözleşmesinin sehven yapıldığını, alacağın temliki sözleşmesi kanunda adi yazılı şekle bağlandığı ve başka bir geçerlilik şartı aranmamakta olup... ile müvekkili arasında yapılan temlik sözleşmesi resmi şekilde yapıldığı ve noter onaylı olduğunu, yargılama sırasında bilirkişi tarafından iki kademeli hesaplama yapıldığını, yapılan hesaplamanın kabul edilemeyeceğini, söz konusu alacağa ilişkin olan çek 2 defa bilirkişi incelemesine gidildiğini ve müvekkilinin fazladan ödediği miktarın kesinleştiğini beyan ederek, 1. İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesince kısmen reddolunan kısmının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasını talep etmiştir.
İSTİNAF:
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının sunduğu temlik sözleşmesinde temlik alınan dosyanın İstanbul 25. İcra Müdürlüğü'nün ... e sayılı dosyası olduğunu, dosyanın tarafının müvekkili olmadığını, müvekkilin alacaklı olduğu dosyalara ilişkin hiçbir temlikname bulunmadığını,, davacı tarafça davaya konu icra dosyası hukuka ve usule uygun şekilde temlik alınmadığından davanın husumet yokluğu nedeniyle usulden reddedilmesine karar verilmesi gerekirken davanın kabulü hukuka aykırı olduğunu, davacı tarafça yapılan ödeme 100.357,79 TL olduğunu, tarafça yapılan hesaplamada davacının talep edebileceği miktarın en fazla 22.493,11 TL olabileceği tespit edildiğini, raporda yapılan fazla miktar sebebi ile bilirkişi tarafından dava konusu alacağa işleyecek faiz tespitinin hatalı olduğunu ve işleyecek faiz reeskont avans faizi değil yasal faiz olduğunu, beyan ederek istinaf başvurusunun kabulü ile, esasa girilmemesi halinde davanın husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine, esasa girilmesi halinde ise davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Taraflar vekilleri istinafa cevap dilekçesi sunmamıştır.
GEREKÇE: İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dava; İİK'nın 72. maddesine dayalı olarak istirdat istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesi tarafından; davalıya ödenen tutarın 100.357,79 TL olduğu bu hususun ihtilafsız olduğu, kesinleşen mahkeme kararı nazara alındığında davacı yanın sorumluluğunda olan takip tutarının ise çek alacağı, takip öncesi faiz, çek tazminatı, komisyon, masraf, vekalet ücreti ve tahsil harcı ile birlikte bilirkişi raporunda alternatif olarak belirtildiği üzere 77.113,97 TL olduğu, bu durumda fazla ödeme miktarının ise 23.243,82 TL olduğu anlaşıldığından; açılan davanın kısmen kabulü ile; davalıya dışarıdan fazla ödenen 23.243,82 TL'nin ödeme tarihi olan 15.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verildiği, davacı vekilinin kısmen reddedilen kısım yönünden istinaf kanun yoluna başvurduğu, davalı vekilinin ise temlik sözleşmesinde doğru takip dosyası belirtilmediğinden davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı ve yasal faiz uygulanmasının gerektiği gerekçeleri ile istinaf kanun yoluna başvurduğu görülmüştür. Dosyanın tetkikinde; davacı ... ... ile dava dışı (takip borçlusu) Mehmet... arasında Şanlıurfa 7. Noterliğinin 08.01.2020 tarihli ve ... yevmiye nolu alacağın devri işleminin tesis edildiği, işbu belgede alacağın devrine konu dosyanın numarasının doğru belirtildiği ancak İstanbul 25. İcra Hukuk Mahkemesi yerine İstanbul 25. İcra Müdürlüğü olarak yazıldığı, İstanbul 25. İcra Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyasında ( kararın kaldırılması ile ... esas sayılı) davaya dayanak alacağın devri işlemi ile birlikte işbu dosyanın davacısı yargılamaya devam ettiği, davanın kabulüne ilişkin kararın kesinleştiği, böylece alacağın devrine konu dosyanın İstanbul 25. İcra Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyası ve dayanak İstanbul 7. İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyası olduğu anlaşılmıştır. Alacağın devri kurumu TBK'nın 183 vd. maddelerinde düzenlenmiş olup yazılı şekilde yapılması şart olmakla birlikte alacağın temlik edilmesinde karşı tarafın rızasına gerek yoktur. Anlaşma, mahiyeti itibariyle alacağın temliki, iki taraflı bir hukuki işlemdir. Devreden ile devir alanın iradelerinin uyuşması ile hüküm doğurmakta olup bu yönü ile davacı ile dava dışı şahıs arasındaki alacağın temliki işleminin geçerli olduğu anlaşılmıştır. Bununla birlikte alacağın devri ile alacak devralanın mal varlığına girmekle dava dışı temlik edene halef sıfatı ile davacı tarafından, takibe itiraz edilmeyerek borçlu olunmayan bir paranın ödenmesi sebebine dayalı olarak istirdat talep edilmekle TBK'nın 188. maddesi ışığında ve İİK'nın 72/7. maddesi gereğince davacının ödeme tarihinden itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını isteyebilmesi mümkündür. Ancak somut olayda ödemenin 15.11.2018 tarihinde yapıldığı, davanın ise 11.05.2022 tarihinde ikame edildiği, böylece davanın yasal düzenlemede belirtilen hak düşürücü süre sona erdikten sonra açıldığı anlaşılmıştır. Hak düşürücü sürelerin kamu düzenine ilişkin olmakla mahkemece resen dikkate alınması gerekirken işbu husus gözetilmeden davanın kısmen kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur. Tüm bu nedenlerle resen gözetilen sebeplerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile HMK'nın 353/1.b.2 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, İİK'nın 72/7 maddesi gereğince 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açılmayan davanın usulden reddine dair karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Davalı vekilinin istinaf isteminin HMK'nın 353/1.b.2 maddesi gereğince KISMEN KABULÜ ile,3-İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin 10/01/2023 tarih, 2022/342 E. 2023/17 K. sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına,4-İİK'nın 72/7. maddesi gereğince 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açılmayan davanın USULDEN REDDİNE5-İlk derece mahkemesinde yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;5/a-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL karar harcından peşin alınan 580,64 TL'nin mahsubu ile 34,76 TL harcın davacıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 5/b-Davacı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,5/c-Davalı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 5/d-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsiliyle davalıya verilmesine, 6-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;6/a-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 179,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 435,50-TL harcın davacıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine,6/b-İstinaf talebi kabul edildiğinden davalı tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,6/c-İstinaf yargılaması için davalı tarafından yapılan 492,00 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 54,00 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 542,00TL'nin davacıdan tahsiliyle davalıya verilmesine, 6/d-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,6/e-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,7-HMK'nın 333. maddesi gereğince var ise bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 sayılı HMK'nın 362/1-a. maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 09/10/2025