T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2023/607
KARAR NO : 2025/1238
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 30/11/2022
NUMARASI : 2020/622 E. - 2022/990 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 02/10/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... ile davalı Yeditepe ... Şti arasında ... Sözleşmesi akdedildiğini; ve ... teminat olarak 20.07.2016 tanzim ve 27.10.2016 vade tarihli 30.000,- TL lık bono verildiğini, akdedilen bu sözleşme kapsamında yapılan ... işlemi anında davalıya 10.000,- TL'lik ve 20.000,- TL'lik çeklerin devir ve temlik edilerek teminata verildiğini, çeklerin vadelerinde ödenmemeleri üzerine; ... Şti tarafından ; 30.000,-TLlik senede istinaden İstanbul 31. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası İle 10.000,- TL'lik çek ile ilgili olmak üzere, İstanbul 29. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası İle, 20.000,-TL'lik çek ile ilgili olmak üzere; İstanbul 5. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası ile Takibe geçildiğini, ancak 10.000,- TL'lik ve 20.000,-TL'lik çek takiplerinde müvekkilinin borcun tamamını (faiz ve ferileriyle birlikte) 38.500,- TL olarak ödediğini, davalı tarafından teminata verilen 30.000,- TL'lik senet kendilerine iade edilmediği gibi senet üzerinden takibe de devam edildiğini, davaya konu takip dosyaları ile ilgili olmak üzere; müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile; davalının %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekilince sunulan cevap dilekçesinde özetle; Davacı aleyhine başlatılan takiplerde; usul ve yasaya aykırı bir husus bulunmamakla, takibe konu çek ve bononun yasal çerçeve içinde temlik alındığını, ancak vadelerinde çeklerin ödenmemesi üzerine temerrüde düşüldüğünü, davacıdan olan alacaklarının tahsili amacıyla takiplerin başlatıldığını, haksız olarak ikame edilen reddi ile alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere İnkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "...Davalının bilirkişi raporuna karşı itirazları değerlendirilmiş, İst. 5.İcra müdürlüğü ve 29.İcra müdürlüğü takip dosyalarının kapak hesaplarının temini ile kapak hesapları ve davalı davalı tarafın itirazları doğrultusunda ek rapor alınmasına kanaat getirilmiştir. Bilirkişi tarafından sunulan ek raporda özetle; davalı tarafın kök rapora yönelik itirazları, dosya içerisine celp edilen kapak hesapları ve tüm dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde sonuç olarak; Davalı ... Şirketinin; ... müşterisi (davacı) ... (... Ticaret) ten son ödeme tarihi (15.,03.2018) itibariyle toplam 2.674,56 TL fazla tahsilat sağladığını, davaya konu bu olayda; Yönetmeliğin 8/2 maddesi kapsamında, Ek Teminat niteliğinde alınan Takibe konu edilen 30.000,-TL lik Senetle ilgili olarak; Yönetmeliğin 8/2 madde sinde belirtilen hiçbir şartın gerçekleşmediği görülmekle; davaya konu bu senetle ilgili olarak (Yönetmelikte olan şartlar gerçekleşmemiş olmakla) bu senetle ilgili olmak üzere, Kambiyo Senetlerine Mahsus Takip olayının gerçekleştirilemeyeceği; yani davacı aleyhinde İst 31. İcra Md nün ... no.lu Dosyası ile Kambiyo Senetlerine Mahsus Haciz Yolu ile Takip İşlemlerinin usulüne uygun işlem olmadığı kanaatine varıldığını, bu takibe ilişkin olmak üzere; davacı ... (... Ticaret) in açılan Takip (Yönetmeliğe aykırı olmakla) davalı ... Şti ne borçlu olmadığının söylenebileceğinin takdirinin ve tarafların sair taleplerinin mahkemenin takdirinde olacağı görüş ve kanaatini bildirmiştir. Bilirkişi ek raporu taraflara tebliğ edilmiş, davalı vekilince rapora karşı itirazlar sunulmuş, mahkememizce değerlendirilen rapora itiraz, dosya içinde mevcut raporların yeterli ve denetime elverişli olması nedeniyle reddedilmiş, davalının kötü niyetli olduğu ispat edilemediğinden kötü niyet tazminatının reddine" karar verilmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; -İlk derece mahkemesi tarafından müvekkili şirketin başlatmış olduğu takibin yönetmeliğe aykırı olarak başlatıldığı sonucuna varıldığını, müvekkilinin öncelikle sözleşmeyi feshettiğini ve fesih ile birlikte muaccel hale gelen sözleşmeden doğan borcun sözleşme hükümleri gereğince tahsili için icra takibi başlattığını,-... işlemi yapılır iken taraflar arasında sözleşme imzalanmış ise de, dosya kapsamında ne ilk derece mahkemesi ne de dosyaya raporunu sunan bilirkişi tarafından bu sözleşme hükümlerinin somut olayın özelliklerinde irdelenmediğini, alacağın dayanağı olan sözleşme hükümleri incelenmeksizin tesis edilen hükmün bozulması gerektiğini, ek ödeme aracı olarak alınan senetlerin, faktoringlerin kendilerini mali açıdan korumaları adına tahsil cihetine gidildiğini, dava konusu senet incelendiğinde vade tarihinden de anlaşılacağı üzere senedin vadesi geçtikten sonra takibe konu edildiğini, vadesi gelmeyen senedin takibe konulduğu gerekçesine katılmanın mümkün olmadığını, sözleşmenin fesih yetkisinin sözleşme kapsamında müvekkile tanındığını, Müvekkilinin bu yetkisini kullanırken ihtarname ekine belge ekleme yükümlülüğü de bulunmadığını, müvekkilinin sözleşme kapsamında fesih yetkisini kullandığını ve muaccel olan alacağının tahsili için yasal takip hakkını kullandığını, -Müvekkilinin, davacının fatura ile tevsik etmiş olduğu alacağını temlik aldığını ve iş bu alacağa bağlı olarak da İstanbul 5. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile takibe konu edilen çek ile İstanbul 29. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile takibe konu edilen çekleri ödeme aracı olarak aldığını ve karşılığında finansman sağladığını, çekleri bankaya ibraz ettiğini ve bankada karşılığı bulunmadığından çeklerin yazdırıldığını, çek bedellerinin tahsili için de icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin sözleşmeyi feshinde ve senedin takibe konu edilmesinde haklı olduğunu,-Müvekkili ile davacı arasında yapılan temlik işleminin taraflar arasında akdedilen ... Sözleşmesi kapsamında yapıldığını, bu nedenle Borçlar Yasasının temlik hükümleri karşısında, yasadan kaynaklı olarak devir anında alacağın varlığı ve temlik borçlusunun ödeme gücü garanti edilmiş ve ayrıca ... sözleşmesi ile de temlik borçlusunun ödeme gününde ki ödeme gücünün varlığını garanti etmiş, müşterisinin veya kendisinin kredibilitesinde oluşacak her hangi bir olumsuzluk halinde müvekkilin kullandırdığı krediyi geri çağırma hakkını kabul ve taahhüt ettiğini, -Davacı tarafından toplamda iki dosya borcuna mahsuben 36.000,00 TL ödeme yapıldığını, dosya borcunun tamamı ödenmediğinden takiplerin derdest kaldığını, bilirkişi raporunda yapılan kapak hesabı hatalı olduğunu, kök raporunda 9.457,00 TL fazla ödendiği tespitinde bulunulduğunu, taraflarınca yapılan itirazlardan sonra dosyadan alınan ek raporda bu tutarın 2.674,56 TL'ye düşürüldüğünü, iş bu tutarında bulunmasında borçlu tarafından yapıldığı iddiasında bulunulan 21.06.2017 tarihli ödemeye ilişkin itirazlarının göz ardı edildiğini, taraflarında kaydı bulunmayan bu ödemenin yapıldığının ispatlanması gerektiğini, senede dayalı olarak başlatılan İstanbul 31. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyaya karşılık olarak borçlu tarafından her hangi bir ödeme yapılmadığını, çek dosyaları iş bu icra takibi ile tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile başlatıldığını, her ne kadar tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile başlatılmış ise de, iş bu takibin de kapatılması için de icra müdürlüğü tarafından tahsil harcı tahakkuk ettirildiği bir gerçeklik olduğundan iş bu dosyanın yapılan masraf ve harcının da kapak hesabına dahil edilmesi gerektiğini, kararının istinaf incelemesi neticesinde bozularak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; İstinaf edenin hangi yönetmeliği kastettiğinin anlaşılmadığını, ... İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik m.8/3 "Müşterilerden ek teminat mahiyetinde olmak üzere devralınan ve fatura veya fatura yerine geçen belgeler ile ilişkili olmayan kambiyo senedi veya diğer senetlerin tahsil edilebilmesi için; a) Alacağın vadesinde ödenmeyip sorunlu hale gelmiş olması, b) Alınan kambiyo senedi veya diğer senet karşılığında hiçbir şekilde kambiyo senedi ve diğer senedin ilgililerine finansman sağlanmaması, c) Kuruluşun işlem ve muhasebe kayıtlarında ek teminat mahiyetinde alınan kambiyo senedi veya diğer senedin ilgili borcun teminatı karşılığında alındığına ilişkin kayıt düşülmesi gerekir. " şeklinde düzenlendiğini, dava konusu olayda istinaf edenin herhangi bir alacağı olmadığından vadesinde ödenmemiş borçtan söz edilemeyeceğini, istinaf eden davalı şirket ile davacı müvekkilinin ... sözleşmesi yaptığını ve istinaf eden şirketin zilyetliğine 10.000 TL ve 20.000 TL'lik iki adet çek geçtiğini, söz konusu çek bedellerinin keşidecisi tarafından ödenmediği iddiasına dayanan istinaf eden İstanbul 5. İcra Dairesi ... ve İstanbul 29. İcra Dairesi 2017/4965 esas sayılı dosyaları ile Kambiyo Senedine Mahsus Haciz Yolu ile İlamsız Takip yaptığını, yapılan bu takipler üzerine, çek keşidecisi 3. kişi tarafından iki çekten oluşan 30.000,00 TL'lik borç, masraf ve faizleri ile birlikte 38.500,00 TL tutarında ödendiğini, istinaf eden çekten doğan alacaklarını masraf ve faizleriyle birlikte tahsil etmiş olduğundan lehine herhangi bir alacaktan söz edilemeyeceğini, İstinaf eden alacaklı olmadığı halde teminat için aldığı senet için takipte bulunduğunu, takip miktarlarını tamamen tahsil etmesine rağmen icra takiplerini kapatmadığını ve kötü niyetli olarak davacı müvekkilinden alacaklı olduğunu iddiasına devam ederek işbu durumu istinafa taşıdığını, Yerel mahkemeye sunulan banka dekontlarından anlaşılacağı üzere davaya konu iki çekten doğan borcun banka aracılığıyla davalıya ödendiğini, şirketçe tutulan ilgili defterlerin de incelenmesi durumunda ödemelerin yapıldığının görüleceğini, istinaf edenin dosya borcunun ödenmemesi sebebiyle takiplerin derdest kaldığını öne sürerek 2.674,56 TL'yi istinaf aşamasına taşımasının kabulü mümkün görülmediğini, istinaf edenin söz konusu iddiası kabul edilse bile ilgili tutarın istinaf sınırı altında kalması sebebiyle bu durum davanın sonucuna etki etmeyeceğini, istinaf talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dava, davacının davalıya ... sözleşmesi kapsamında açtığı menfi tespit istemli davadır. İstanbul 5. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı, İstanbul 29.İcra Müdürlüğünün 2017/4965 esas sayılı takip dosyalarına istinaden Bilirkişi tarafından sunulan 10/02/2021 alında tarihli raporda özetle; Dava dosyasına celp ve ibraz olunmuş tüm belge ve bilgilerin ile davacı ve davalının sunmuş oldukları defter ve yardımcı kayıtların incelemeye tabi tutulduğunu, neticeten davalı ... Şirketinin, ... müşterisi (davacı) ...(... Ticaret) ret) ten son ödeme tarihi toplam 9.457,00 TL fazla tahsilat sağladığı, sağlanan bu fazla tahsilattan; her iki takip dosyası ile ilgili olmak üzere; Tahsil Harcı, Başvuru Harcı, Vekalet Ücreti, Masraf, kalemlerinin düşülmediği, dolayısıyla; Davalının 15.03.2018 tarihi itibariyle Kapak Hesabı yaptırarak davaya konu İst 5 İcra Md nün ... E s.lı Dosyası ile İst 29 İcra Md nün ... E S.lı Dosyasını kapattırması gerektiğini, davaya konu bu olayda; yönetmeliğin 8/2 maddesi kapsamında, ek teminat niteliğinde alınan takibe konu edilen 30.000,-TL lik Senetle ilgili olarak; Yönetmeliğin 8/2 madde sinde belirtilen hiçbir şartın gerçekleşmediği görülmekle; davaya konu bu senetle ilgili olarak (yönetmelikte olan şartların gerçekleşmemiş olmakla) bu senetle ilgili olmak üzere, kambiyo senetlerine mahsul takip olayının gerçekleştirilemeyeceği, yani davacı aleyhinde İstanbul 31.İcra Müdürlüğünün ... nolu dosyası ile kambiyo senetlerine mahsul haciz yolu ile takip işlemlerinin usulüne uygun işlem olmadığı kanaatine varıldığını, bu takibe ilişkin olmak üzere ; davacı ... (... Ticaret) in açılan Takip (Yönetmeliğe aykırı olmakla) davalı ... Şti'ne borçlu olmadığının söylenebileceğinin ve tarafların sair taleplerinin mahkemenin takdirinde olduğu görüş ve kanaatini bildirmiştir. Bilirkişi tarafından sunulan ek raporda özetle; davalı tarafın kök rapora yönelik itirazları, dosya içerisine celp edilen kapak hesapları ve tüm dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde sonuç olarak; Davalı ... Şirketinin; ... müşterisi (davacı) ... (... Ticaret) ten son ödeme tarihi (15.,03.2018) itibariyle toplam 2.674,56 TL fazla tahsilat sağladığını, davaya konu bu olayda; Yönetmeliğin 8/2 maddesi kapsamında, Ek Teminat niteliğinde alınan Takibe konu edilen 30.000,-TL lik Senetle ilgili olarak; Yönetmeliğin 8/2 madde sinde belirtilen hiçbir şartın gerçekleşmediği görülmekle; davaya konu bu senetle ilgili olarak (Yönetmelikte olan şartlar gerçekleşmemiş olmakla) bu senetle ilgili olmak üzere, Kambiyo Senetlerine Mahsus Takip olayının gerçekleştirilemeyeceği; yani davacı aleyhinde İst 31. İcra Md nün ... no.lu Dosyası ile Kambiyo Senetlerine Mahsus Haciz Yolu ile Takip İşlemlerinin usulüne uygun işlem olmadığı kanaatine varıldığını, bu takibe ilişkin olmak üzere; davacı ... (... Ticaret) in açılan Takip (Yönetmeliğe aykırı olmakla) davalı ... Şti ne borçlu olmadığının söylenebileceğinin takdirinin ve tarafların sair taleplerinin mahkemenin takdirinde olacağı görüş ve kanaatini bildirmiştir.Somut olayda toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, davacı ... ile davalı Yeditepe ... Şti arasında ... Sözleşmesi imzalandığı ve ... teminat olarak 20.07.2016 tanzim ve 27.10.2016 vade tarihli 30.000 TL'lik bono verildiği, bu senedin ''teminat alımı''olarak belirlendiğinin davacı ve davalı tarafça kabul edildiği, sözleşmede teminat senedini yaptığı istihbari çalışma ile takibe koyabileceğine dair madde bulunmadığı, davalı tarafından asıl borca ilişkin senedin vadesinden önce, henüz alacağın tahsil edilmesinin sorunlu hale gelip gelmediği belirlenmeden teminat senedine dayalı olarak icra takibi başlatıldığı, 12/01/2017 ve 26/01/2017 tarihi ile karşılıksız kaldığı ancak davacı tarafça en son 15/03/2018 'e kadar ödeme yapıldığı, çeklere yönelik takip tarihlerinin sonra olduğu, Yönetmelik 8. Maddeye göre riskin gerçekleşmediği, davalı her ne kadar kendi ticari kayıtlarının incelenmediği iddiasında ise de, ödemelerin icra dosyalarına yapılmış olması nedeniyle, hukuki ve geçerli delil olduğu, tahsilatların yapılmış olması ve yapılan tahsilatlar içinde kapak hesabı da yapılmış olması nedeniyle eksik ödeme bulunmadığı, mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar dosya kapsamına uygundur.Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; tarafların dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla yapılan inceleme neticesinde davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Usûl ve yasaya uygun İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30/11/2022 tarih ve 2020/622 E., 2022/990 K. sayılı kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.629,93 TL nispi istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 657,49 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.972,44 TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3- Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4- İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5- Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,6- Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine,6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 02/10/2025