T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2023/544 Esas
KARAR NO : 2025/1142
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 24/05/2022
NUMARASI : 2020/460 E. - 2022/339 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 25/09/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :
DAVA DİLEKÇESİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ...Eşya San ve Tic. Ltd. Şti.’ye keşidecisi ve borçlusu ... ... Day. Tük. Mal ... Züc. Ve Tic. İth. İhr. Ltd. Şti. tarafından borcuna karşılık; 09.08.2017 düzenlenme tarihli 31.01.2018 vade tarihli 13.000,00TL bedelli, 09.08.2017 düzenlenme tarihli 28.02.2018 vade tarihli 13.000,00TL bedelli, 09.08.2017 düzenlenme tarihli 31.03.2018 vade tarihli 14.000,00TL bedelli olmak üzere 3 adet senet verdiğini, ilgili senetlerden 09.08.2017 düzenleme, 31.01.2018 vade tarihli 13.000,00TL senet müvekkilinin cari borcuna karşılık ...ı’ya cirolanarak teslim edildiğini, ancak vade tarihi geçmiş olmasına rağmen senedin keşidecisi ve borçlusu ... ... Day. Tük. Mal ... Züc. Ve Tic. İth. İhr. Ltd. Şti. tarafından ödenmediğini, müvekkili şirketin cari hesabına karşılık ciro ettiği ...tarafından ilgili senet müvekkile teslim edilmiş ve senet bedeli faizi ile birlikte 15.000,00TL olmak üzere 24.06.2020 tarihinde ...San. Ve Tic. Ltd. Şti’ye ait Türkiye ... Bankası hesabına ödendiğini, yine ilgili senetlerden 09.08.2017 düzenlenme tarihli 31.03.2018 vade tarihli 14.000,00TL bedelli senet müvekkilinin cari borcuna karşılık...’a cirolanarak teslim edildiğini, senedin keşidecisi ve borçlusu ... ... Day. Tük. Mal ... Züc. Ve Tic. İth. İhr. Ltd. Şti. tarafından ödenme gerçekleşmediğinden işbu senet de diğer senet gibi müvekkili tarafından teslim alındığını ve senet bedelinin 10.000,00TL’si...’ın ... Bankası hesabına gönderilerek kalanı ise elden ödenmek suretiyle ödendiğini, müvekkili şirket vadesi geçtiği halde ödenmeyen ve geri dönen işbu senetleri 04.06.2018 tarihinde avukatı ...’a tahsili için hukuki süreci başlatması adına teslim ettiğini, İstanbul 34. İcra Dairesi'nin... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, senetlerin icra aşamasında kaybolduğunu, Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/892 Esas sayılı dosyası ile zayi nedeniyle iptal davası açtıklarını, zayi olduğu düşünülen senetlere ilişkin davacı alacaklı tarafça İstanbul 32. İcra Dairesi'nin ..., ... esas sayılı dosyaları ile icra takibi başlatıldığını, davalıyı tanımadığını, kendisi ile hiçbir ticari faaliyeti olmadığını, mahkemenizce gerçekleştirilecek incelemeler neticesinde de ortaya çıkacağı üzere senet alacaklısı olan davalı taraf ile gerek müvekkilinin gerekse diğer cirantaların hiçbir ticari ilişkisi bulunmadığını, hal böyle iken müvekkili şirketin davalı şirket ile hiçbir ticari ilişkisinin olmadığını, yine ciro ettiği şirket ve şahıslara yapmış olduğu ödemeler ile ilgili senetlerin müvekkilinin alacaklı durumundayken ve uhdesinde iken kaybolarak/çalınarak zayi olduğu ve yine işbu senetlerin hiçbir borç dayanağı olmaksızın kötü niyetli kişilerin eline geçerek müvekkilinin zararına olacak şekilde haksız kazanç sağlanmaya çalışıldığını, bu nedenle müvekkili lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini belirterek, davalı aleyhine açtığıkları davanın kabulüne, müvekkilinin ilgili İstanbul 32. İcra Dairesi'nin ..., ... esas sayılı dosyaları ve dayanak senetler nedeniyle davalıya herhangi bir borcunun olmadığının tespitine, dava konusu olan ve yukarıda ayrıntılı bilgileri yer alan farklı tarihli 3 adet senedin iptaline, dava konusu senedin tahsili halinde, müvekkili şirketin ileride telafisi imkansız maddi ve manevi zararlara uğrayacağı muhtemel olduğundan dava konusu senedin, teminatsız veya mahkemenizce uygun görülecek bir teminat mukabilinde ve işbu dosya kapsamında yapılacak yargılama neticesi verilecek mahkeme kararının kesinleşmesine kadar, alacak miktarının %20’sinden aşağı olmamak üzere davalının kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı şirkete usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip tutanağının tebliğ edildiği, ancak süresinde herhangi bir cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk derece mahkemesi 2020/460 esas, 2022/339 karar, 24/05/2022 tarihli kararı ile; "Davanın kısmen kabulü ile; Davacının, davalıya, İstanbul 32. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyaları ve dayanakları bonolar nedeniyle borçlu olmadığının tespitine,İcra takiplerinin dayanağı bonoların iptali talebinin reddine,İhtiyati tedbir kararının kararın kesinleşmesine kadar devamına" karar vermiştir.
İSTİNAF:
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin iyi niyetli olarak senedi elde etmiş olduğunu, davacı yan kendi alacağı için icra takibine geçtiğini bu kapsamda senedi icra müdürlüğüne teslim ettiğini iddia etmiş ise de senet kapsamında herhangi bir adli makamın kaşesinin olmadığını, bu bağlamda senetlerin kötü niyetli olarak elde edildiğinin ispat yükünü davacının yerine getirmediğini, senet tutarı gerekse senede karşı senetle ispat zorunluluğu kapsamında senede ilişkin iddiaların ancak yazılı delil ile ispatlanabileceği bu anlamda davacının diğer cirantalardan olan alacaklarının tahsil ettiğine yahut bu alacaklarla ilgili diğer cirantalara herhangi bir icra takibi veya alacak davası açtığına dair bir delil sunmadığı göz önüne alındığında davacının iddiasının ispatlayamadığı göz önüne alındığında davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, kambiyo senetleri soyut nitelikte olup, geçerli bir sebep olmasa bile varlıklarını sürdüğünü, ancak temel ilişki (asıl borç) yoksa veya geçersizse, kambiyo borçlusu sebepsiz zenginleşme def’i ileri sürebileceğini, somut olayda davacının herhangi bir malvarlığı artışı veya tahsilat olmadığını, bedelsizliğin sadece defi hakkı vereceğini, bu nedenle hükmün kabul yönünde verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, borçlar kanunu kapsamında davacının "zayi" iddasının geçerli olmadığını, ilk derece mahkemesi kararında kısmen kabul, kısmen ret yönünde hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu, müvekkilin iyi niyetli olduğunu, bu nedenle kararın kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili istinafa cevap dilekçesi sunmamıştır.
GEREKÇE: İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dava; İİK'nın 72. maddesi kapsamında İstanbul 32. İcra Müdürlüğünün ... esas, 2020/16288 esas, ...esas sayılı icra takip dosyalarına dayanak bonolar yönünden menfi tespit istemine ilişkindir.Somut olayda davacı tarafından İstanbul 32. İcra Müdürlüğünün ... Esas (09.08.2017 Düzenlenme tarihli, 31.03.2018 vade tarihli, 14.000,00TL bedelli bono) , 2020/16288 Esas ( 09.08.2017 Düzenlenme tarihli, 31.01.2018 vade tarihli, 13.000,00TL bedelli bono) , ...Esas sayılı (09.08.2017 Düzenlenme tarihli , 28.02.2018 vade tarihli, 13.000,00TL bedelli bono) takip dosyalarına dayanak işbu bonolar yönünden davalının meşru hamil olmadığı iddiası ile menfi tespit talebi ileri sürülmüştür.Dava konusu İstanbul 32. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının ve dayanak bononun incelenmesinde; davalı alacaklı ... tarafından, davacı ile dava dışı ... ... Day. Tük. Mal ... Züc. Ve Tic. İth. İhr. Ltd. Şti. aleyhine 14.000,00 TL Asıl alacak ve 5.059,18 TL İşlemiş faiz olmak üzere 19.059,18 TL üzerinden, 31.03.2018 vade tarihli 14.000,00TL bedelli, keşidecisi ... ... Day. Tük. Mal ... Züc. Ve Tic. İth. İhr. Ltd. Şti, lehtarı ...Eşya San. Ve Tic.. Ltd. Şti olan, bedelinin malen ahzolunduğu ibaresi bulunan, arkasında sırasıyla ...Eşya San. Ve Tic.. Ltd. Şti ve...'ın cirolarının bulunduğu bono dayanak yapılarak, 17.08.2020 tarihinde kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.Dava konusu İstanbul 32. İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyasının ve dayanak bononun incelenmesinde; davalı alacaklı ... tarafından davacı ile dava dışı ... ... Day. Tük. Mal ... Züc. Ve Tic. İth. İhr. Ltd. Şti. Ve ...San. Ve. Tic. Ltd. Şti aleyhine 13.000,00 TL Asıl alacak ve 4.975,17 TL İşlemiş faiz olmak üzere 17.975,17 TL üzerinden, 31.01.2018 vade tarihli 13.000,00TL bedelli, keşidecisi ... ... Day. Tük. Mal ... Züc. Ve Tic. İth. İhr. Ltd. Şti, lehtarı ...Eşya San. Ve Tic.. Ltd. Şti olan, bedelinin malen ahzolunduğu ibaresi bulunan, arkasında sırasıyla ...Eşya San. Ve Tic.. Ltd. Şti ve ...San. Ve. Tic. Ltd. Şti 'nin cirolarının bulunduğu bono dayanak yapılarak, 17.08.2020 tarihinde kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.Dava konusu İstanbul 32. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasının ve dayanak bononun incelenmesinde; davalı alacaklı ... tarafından davacı ile dava dışı ... ... Day. Tük. Mal ... Züc. Ve Tic. İth. İhr. Ltd. Şti. aleyhine 13.000,00 TL Asıl alacak ve 4.794,42 TL İşlemiş faiz olmak üzere 17.794,42 TL üzerinden, 28.02.2018 vade tarihli 13.000,00TL bedelli, keşidecisi ... ... Day. Tük. Mal ... Züc. Ve Tic. İth. İhr. Ltd. Şti, lehtarı ...Eşya San. Ve Tic.. Ltd. Şti olan, bedelinin malen ahzolunduğu ibaresi bulunan, arkasında ...Eşya San. Ve Tic.. Ltd. Şti 'nin cirosunun bulunduğu bono dayanak yapılarak, 17.08.2020 tarihinde kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.İlk derece mahkemesi tarafından yürütülen yargılama neticesinde; davanın kısmen kabulü ile davacının, davalıya, İstanbul 32. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takip dosyaları ve dayanakları bonolar nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, icra takiplerinin dayanağı bonoların iptali talebinin reddine karar verilmiş, davalı tarafça; kambiyo senetlerindeki mücerretlik ilkesi gereğince bedelsizlik iddiasının mutlak defi olmayıp şahsi defi niteliğinde olması savunmasına dayanarak ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması talep edilmiştir. Dosya kapsamında bulunan İstanbul 34. İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı icra dosyasından, davacı tarafça davaya konu senetlerin, davalıdan önce 30/06/2018 tarihinde kambiyo senetlerine özgü icra takibine konu edilerek senet borçluları aleyhine takip başlattığı, icra dosyasındaki senet fotokopilerinde davalının cirosunun bulunmadığı, senetlerin vade tarihinde davacı elinde bulunduğu anlaşılmıştır. 6102 sayılı TTK'nın 778/1-a maddesinin atfıyla bonolarda uygulanması gereken TTK'nın 690. maddesi; '' (1) Vadenin geçmesinden sonra yapılan ciro, vadeden önce yapılan bir cironun hükümlerini doğurur; ancak, ödenmeme protestosundan veya bu protestonun düzenlenmesi için öngörülmüş sürenin geçmesinden sonra yapılan ciro, sadece alacağın temliki hükümlerini doğurur.'' şeklinde düzenlenmiş olup TTK'nın 687. maddesinin; ''(1) Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğerki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun.(2) Alacağın temliki yoluyla yapılan devirlere ilişkin hükümler saklıdır.'' şeklindeki düzenlemesi ışığında somut olaya bakıldığında; davaya konu bonoların vade tarihinin 2018 yılına ait olduğu ve İstanbul 34. İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı icra dosyası içeriğinden, senetlerin vade tarihinde davacı elinde bulunduğu, dosya kapsamından senet asıllarının davalı eline nasıl geçtiği tam olarak anlaşılamamakla birlikte, davalı tarafça 2020 yılında icra takibine konu edilmesi nedeniyle, davalı tarafın eline vadeden sonra geçtiğinin sabit olduğu anlaşılmıştır. Davalının vadeden sonra senetlerde yetkili hamil olduğunu kanıtlayabilmesi için, alacağın temliki beyanını içeren usulüne uygun ciro ile senetleri temlik almış olması gerektiği ancak senetlerin ciro silsilesinin incelenmesinde, davalının bu şekilde temlik aldığına dair bir beyanın bulunmadığı, davalının davaya konu senetlerde yetkili hamil olmadığı alacaklı olduğunu ispatlayamadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince, kararın kaldırılmasına ve düzeltilmiş gerekçeyle "davanın kabulüne" karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin istinaf isteminin KISMEN KABULÜ ile,2-İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 24/05/2022 tarih, 2020/460 E. 2022/339 K. Sayılı kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden yeniden esas hakkında düzeltilmiş gerekçe ile; hüküm kurulmasına,3-Davanın KABULÜ ile, Davacının, davalıya, İstanbul 32. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyaları ve dayanakları olan bonolar nedeniyle borçlu olmadığının tespitine,5-İlk derece mahkemesinde yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;5/a-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 3.745,35 TL karar harcından peşin alınan 936,34 TL'nin mahsubu ile 2.809,01 TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 5/b-Davacı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan: 54,40 TL başvurma harcı, 936,34 peşin harç, 7,80 TL vekalet harcı, 1.000,00 TL bilirkişi ücreti, 113,50 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 2.112,04 TL'nin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, 5/c-Davalı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan, yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,5/d-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 30.000 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, 6-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;6/a-İstinaf talebi kabul edildiğinden davalı tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,6/b-İstinaf yargılaması için davalı tarafından yapılan 220,70 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 66,00 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 286,70TL'nin davacıdan tahsiliyle davalıya verilmesine,6/c-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,7-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince var ise bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 sayılı HMK'nın 362/1-a. maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 25/09/2025