T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2023/413
KARAR NO : 2025/1167
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 22/11/2022
NUMARASI : 2022/803 E. - 2022/1033 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 25/09/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Tarafların İddia ve Savunmaları:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 04/01/2019 tanzim tarihli ve 20/02/2019 ödeme tarihli, 195.000,00 TL bedelli bonoya ilişkin müvekkiline gönderilen ödeme emrinde takip öncesi faiz, bono komisyonu, ihtiyati haciz vekalet ücreti de talep edilmiş olmakla, harca esas tutar takip çıkışından hesaplandığını, Kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile alacaklı müvekkil aleyhine takip geçmiş olup, müvekkilinin bu kambiyo senedinde lehtar konumunda olduğunu, senet alacaklısının lehtar konumunda olan müvekkiline başvuru hakkını kullanabilmesi için ödememe protestosu düzenlenmesinin zorunlu olduğunu, müvekkili hakkında takibe konu bono için alacaklı tarafça ödememe protestosu düzenlenmediğinden alacaklının başvuru hakkını kaybettiğini; müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine ve takibin iptaline ayrıca karar kesinleşmesine kadar takibin tedbiren durdurulmasına kararı verilmesi için mahkememize başvurulduğunu, Yukarıda açıklanılan ve resen dikkat edilecek nedenlerle, Menfi tespit davalarının kabulü ile; Bakırköy 2. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında 04/01/2019 tanzim tarihli ve 20/02/2019 ödeme tarihli, 195.000,00 TL bedelli bono ve ferileri için müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine ve takibin iptaline, Yargılama süresince Teminatsız veya mahkememizin uygun göreceği teminat karşılığında takibin tedbiren durdurulmasına, Fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, yasa gereği alacağın yüzde yirmisinden az olmamak kaydıyla, tazminatın kötü niyetli davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı takibe dayanak bononun keşidecisi olduğunu, keşideci ... ile birlikte bonoyu keşide ettiklerini, ayrıca protesto çekilmemiş olması, senede dayanak asıl borç ilişkisine göre borçlu ...'ün borcunu ortadan kaldırmadığını, yukarıda izah olunan sebeplerle; Haksız ve mesnetsiz iddialara dayalı işbu davanın reddine, Haksız ve kötü niyetli alacaklı tarafın takibe konu asıl alacağın % 20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararı ile; Davalı tarafından davacı aleyhine başlatılan takipte haksız olduğu, davacıdan kambiyo hukuku yönünden ve aralarında temel ilişki bulunmadığından bu ilişkiye dayalı olarak alacak talebinde bulunamayacağından davacı tarafından borçlu olmadığına ilişkin açılan davanın kabulüne, davalının kötü niyeti ispat edilmediğinden ve kötü niyet tazminatı şartları oluşmadığından davacı vekilinin kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilerek, "Açılan davanın KABULÜ İLE; davacının dava ve Bakırköy 2. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı icra takip dosyasına konu 04/01/2019 düzenleme tarihli, 20/02/2019 vade tarihli, 195.000,00-TL bedelli bonodan ve icra takibine konu borçtan dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalının kötü niyeti ispat edilmediğinden ve kötü niyet tazminatı şartları oluşmadığından davacı vekilinin kötü niyet tazminatı talebinin reddine, " karar verilmiştir.İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:Davalı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, istinaf dilekçesinde özetle; kararın hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, davacının takibe dayanak bononun keşidecisi olduğundan taraflarınca ödememe protestosu düzenlenmesinin şart olmadığını, davacının babasıyla birlikte bononun keşidecisi olduğunu, bononun dayandığı temel hukuki ilişkiden ötürü davacının sorumluluğunun devam ettiğini, tüm bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından müvekkili aleyhine kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla ilamsız icra takibi yapıldığını, davacı müvekkilinin bu kambiyo senedinde lehtar konumunda olduğunu, senet alacaklısı davalının lehtar konumunda olan davacı müvekkiline başvuru hakkını kullanabilmesi için ödememe protestosu düzenlemesinin zorunlu olduğunu, bu durumun emsal Yargıtay kararları ile de sabit olduğunu, tüm bu nedenlerle davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Gerekçe ve Sonuç:
HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;Dava İİK'nın 72/1. maddesi uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tespit istemine ilişkindir. Davacı taraf, Bakırköy 2. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında, 04/01/2019 tanzim ve 20/02/2019 ödeme tarihli, 195.000 TL bedelli bonoya ilişkin kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla yapılan takibin usule aykırı olduğunu, müvekkilinin senette lehtar konumunda bulunduğunu, alacaklı tarafından ödememe protestosu düzenlenmediğin ileri sürerek, müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini ve kötü niyet tazminatının tahsilini talep etmiştir.Bakırköy 2. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasında , davalı takip alacaklısı tarafından davacı takip borçlusu ve senetteki diğer imza sahiplerine karşı toplam 198.482,92 TL'nin tahsili için kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip başlatıldığı, takip dayanağı 04/01/2019 tanzim ve 20/02/2019 vade tarihli, 195.000,00-TL bedelli senedin keşidecisinin ..., lehtarının davacı ... olduğu, bono vasfındaki senedin arka yüzünde sırasıyla lehtar , Aydın Yazgı, davalı ... tarafından ciro edildiği görülmektedir. Dosya kapsamına göre, icra takibine dayanak gösterilen 1 adet bonoda davacının lehtar , davalının ise hamil olduğu , takipten önce ödememe protestosu keşide edilmediği görülmektedir. 6102 Sayılı TTK'nun 778. maddesi yollaması ile bonolar hakkında uygulanması gereken aynı Kanun'un 714. ve 730. maddeleri uyarınca, kabul etmemenin veya ödememenin, kabul etmeme veya ödememe protestosu denilen resmî bir belge ile belirlenmesi zorunludur. Belirli bir günde veya düzenleme gününden ya da görüldükten belirli bir süre sonra ödenmesi şartını içeren bir bonoya dayanarak hamilin lehtara ve cirantalara müracaat edebilmesi, ödeme gününü takip eden iki iş günü içinde senet keşidecisinin protesto edilmesine bağlıdır. Alacaklı hamil, anılan madde koşullarında protesto keşide etmeksizin, lehtar ve cirantaları takip edemez. Keşidecinin takip edilebilmesi için ise protesto şartı öngörülmemektedir. Somut olayda , icra takibine konu bonoya ilişkin keşideciye karşı süresi içinde ödememe protestosu çekilmediği bu nedenle, bonoya dayalı olarak kambiyo hukukuna göre müracaat hakkını yitiren hamilin, borçlu ile aralarındaki temel ilişkiye dayalı olarak talepte bulunabileceği, senetler üzerinde davalı hamil ile lehtar arasında temel ilişki de bulunmadığı bu nedenlerle davanın kabulüne dair karar verildiği verilen kararın dosya kapsamı ve hukuka uygun olduğu anlaşılmıştır. Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddinereddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Usûl ve yasaya uygun Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/11/2022 tarih ve 2022/803 E., 2022/1033 K. sayılı kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 13.353,44 TL nispi istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 3.338,36 TL harcın mahsubu ile bakiye 10.015,08 TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,6-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 25/09/2025