T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2023/471 Esas
KARAR NO : 2025/1217
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
TARİHİ: 06/12/2022
NUMARASI : 2020/40 E. - 2022/170 K.
DAVANIN KONUSU: Marka (Marka Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 02/10/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :
DAVA DİLEKÇESİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin 2005 31743 ve 2005 50075 tescil numaralı "..." ve 2005 35122 tescil numaralı "... SA" ile 2007 24124 ve 2007 25156 tescil numaralı "..." ibareli markalarının sahibi olduğunu, "..." markası adı altında satılan, üretilen ürünlerin satıcısı konumunda olup, söz konusu ürünlerin sürümünü artırmak için de büyük bir çaba sarf ettiğini, davalı şirketin e-ticaret internet siteleri üzerinden davacı şirketin tescilli "..." markalı ürünlerinin satışını gerçekleştirdiğini, bu durumun marka hakkına tecavüz teşkil ettiğini, aynı zamanda davacı şirketin ticari itibarı ve tanınmış markası üzerinden haksız kazanç elde edilmesine sebebiyet verdiğini ve elektronik perakende sektöründeki güvenilirliğine de zarar verdiğini, keza, davacı şirketin tescilli markasının haksız olarak bu şekilde farklı şirketler tarafından kullanılması sebebiyle bir çok kez husumetin davacı şirkete yönetildiğini, bu gibi durumlarda, davacı Şirket'in tüketiciler karşısında son derece zor bir duruma düştüğü hadiseler ile de karşı karşıya kalındığını, davalı şirketin, davacı şirketin marka hakkına tecavüz niteliğindeki fiillerinin halihazırda devam etmekte olduğunu, söz konusu davacı şirkete ait tescilli "..." markalı ürünlerin e-ticaret internet sitelerinden satışının gerçekleştirilmesinin derhal durdurulması ve haksız rekabetin önlenmesinin önüne geçmek amacıyla işbu davayı ikame etme zorunluluğunun hasıl olduğunu belirterek, davalının, davacı şirkete ait ... ve ...tescil numaralı "..." ve ... tescil numaralı "... SA" ile 2007 ... tescil numaralı "..." ibareli markaları izinsiz kullanması ve satışa arz etmesi ve sair eylemlerinin marka tecavüzü ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, tespit edilecek marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet nedeniyle, herhangi bir tebligat ve duruşma yapılmaksızın, davalı aleyhine hükmün kesinleşmesine kadar izinsiz olarak davacı şirkete ait markaları taşıyan malların satılmasının engellenmesi ile dava konusu markanın yer aldığı internet sitesinden kaldırılması ve dava konusu markanın yer aldığı tabela, broşür ve diğer tanıtım evrakı ile reklamlar ya da fatura ve diğer iş evrakı üzerinden ilgili ibarelerin silinmesi veya kullanılmaması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davacı şirkete ait ... tescil numaralı "..." ve ... tescil numaralı "... SA" ile ... tescil numaralı "..." ibareli markalı ürünlerin davalı tarafından satışa arz edilmesinin ve sair şekillerde her türlü kullanımının önlenmesine, davalının elinde bulunan, "..." ve "..." ibareli markayı taşıyan her türlü materyalin toplanarak emin bir yerde muhafazasına, ivedi olarak delil tespiti kararı verilmesini ve başta satışların gerçekleştiğinin anlaşılabilmesi bakımından davalı şirket ticari defterleri olmak üzere bilirkişinin katılımı ile sair belgeler üzerinde ve şirket defterlerinin bulunduğu adreste keşif yapılmasına talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin ticari faaliyetlerinin davacı şirketin marka haklarını ihlal etmediğini, müvekkili şirketin satışını yaptığı ve üzerilerinde davacıya ait markaların yer aldığı ürünlerin davacı şirkete ait ürünler olduklarını, müvekkili şirketin davacıya ait orijinal ürünlerin satışını gerçekleştirdiğini, bilirkişi raporunda müvekkili şirket aleyhine yapılan tespitlere itiraz edildiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk Derece Mahkemesin kararıyla; marka sahibi kendisi tarafından veya onun izni ile bir mal üzerine marka konularak o mal piyasaya sürüldükten sonra, belli bir coğrafi bölgede o malın başkaları tarafından alınıp satılmasını önleyemez. Bir başka ifadeyle, marka sahibi herhangi bir malı bir kez sattıktan sonra, belli bir coğrafi bölgede artık o malın müteakip satışlarına, el değiştirmesine, ikinci, üçüncü el satışlarına engel olamaz. Bu ilke, fikri mülkiyet hukukunda “tükenme” olarak adlandırılmaktadır. SMK’nun 152. maddesinde tükenme ilkesi "Sınai mülkiyet hakkı korumasına konu ürünlerin, hak sahibi veya onun izni ile üçüncü kişiler tarafından piyasaya sunulmasından sonra bu ürünlerle ilgili fiiller hakkın kapsamı dışında kalır. Marka sahibi, birinci fikra hükmü kapsamına giren ürünlerin üçüncü kişiler tarafından değiştirilerek veya kötüleştirilerek ticari amaçlı kullanılmasını önleme hakkına sahiptir." şeklinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre marka sahibi ancak, orijinal malların kötüleştirilerek ya da değiştirilerek ticari amaçla kullanılması halinde, marka hakkına dayanarak bu malların ticaretini önleme hakkına sahiptir. Böyle bir durum bulunmadığı sürece, orijinal malların el değiştirmesine mani olamaz. Somut olayda davacı tarafça davalının dava konusu “...” ve “...” markalı orijinal malları kötüleştirerek ya da değiştirerek ticari amaçla kullandığına dair herhangi bir iddiada bulunulmadığından, buna dair bir delil dosyaya sunulmadığından, mahkememizce de bu yönde bir tespit yapılamadığından davacının tükenme ilkesi nedeniyle de davalı tarafça “...” ve “...” markalı orijinal ürünlerin satışının yapılmasına engel olamayacağı, davalının marka kullanımlarının marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturmadığı anlaşılmakla, Davanın REDDİNE, karar verilmiştir.
İSTİNAF:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkeme kararında marka hakkının sahibine tekel hakkı verdiğini ancak bu hakkın SMK m. 7/5 uyarınca sınırlanabileceğini belirtilmekle bu doğrultuda davalının marka kullanımının dürüst ve ticari hayatın olağan akışı içerisinde olduğu sonucuna varıldığını, davalı e-ticaret internet sitelerinde yetkili satıcı/bayi izlenimi vererek satış yaptığını ve bu durum tüketici nezdinde aldatıcı olduğunu ve haksız rekabet teşkil ettiğini, davalı müvekkili şirketin markalarını kullanarak haksız menfaat sağlamak amacıyla hareket ettiğini, bu durumun marka hakkının ihlali olduğunu, davalının müvekkili şirket markalarını kullanımının dürüstlük ile bağdaşmayan ve ticari hayata uygun olmadığı bu kadar açık iken aksi yönde sonuca varılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, kararda, SMK m. 152 uyarınca sınai marka koruma hakkının tükendiği, orijinal malların kötüleştirilerek veya değiştirilerek ticari amaçla kullanıldığına dair bir bulgu olmadığı bu sebeple tükenme hakkı sebebiyle ürünlerin satışına engel olunamayacağı belirtildiğini, davalının satışını yaptığı ürünler üzerinde inceleme yapılmadığını, davalı tarafından satılan ürünlerin içeriği/ürünlerin durumu bilinmediğini, davanın eksik inceleme ile karar bağlandığını, dosyada alınan bilirkişi raporuna karşı itirazlarının da dikkate alınmadığını belirterek istinaf isteminin kabulü ile mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dava, davacının ... tescil numaralı "..." ve ... "... SA" ile ... "..." ibareli markalarının davalı tarafça kullanıldığı iddiasıyla açılan davacının marka hakkına tecavüzün tespiti, durdurulması, önlenmesi davasıdır.TPMK kaydına göre; ... tescil numaralı "..." markasının 07, 08, 09, 11. ve 21. sınıflarda davacı adına 06/08/2007 tarihinde, ... tescil numaralı "..." markasının 35. sınıfta 05/09/2006 tarihinde, ... tescil numaralı "..." markasının ise 11. sınıfta ...tarihinde tescil edildiği anlaşılmıştır. Davacı dava dilekçesi ile, davacı şirketin ...tescil numaralı "..." ve ... tescil numaralı "... SA" ile ... tescil numaralı "..." ibareli markalarının sahibi olduğunu, "..." markası adı altında satılan, üretilen ürünlerin satıcısı konumunda olduğunu, davalı şirketin e-ticaret internet siteleri üzerinden davacı şirketin tescilli "..." markalı ürünlerinin satışını gerçekleştirdiğini ileri sürmektedir.Davalı cevap dilekçesi ile, satışını yaptığı ve üzerilerinde davacıya ait markaların yer aldığı ürünlerin davacı şirkete ait ürünler olduklarını, müvekkili şirketin davacıya ait orijinal ürünlerin satışını gerçekleştirdiğini ileri sürmektedir.Mahkemece bilirkişi incelemesi gerçekleştirilmiştir.Bilişim uzmanı bilirkişi 18/12/2020 tarihli raporunda özetle;" www...com İnternet sitesinde 1 adet "..." markalı ürünün yer aldığı, "..." markalı ürünün, ürün fotoğrafı incelendiğinde klima üstünde "..." ve "İkimsa" markalarının yer aldığı, İnternet sitesinin "Satış Sözleşmesi" sayfasında Ünvanı : ....COM MAĞAZACILIK A.Ş Adresi : ... ... MAH. MİLAS CAD. NO:... İÇ KAPI NO:... BAŞAKŞEHİR / ISTANBUL Telefon : ... ibaresinin yer aldığı, "İletişim" sayfasında ise yetkili kişi olarak “...” adının yazdığı, www...com alan adı kimlik bilgileri incelemesinde ise, www...com alan adı kaydını yapan kişi ve yönetici bilgisinin ... Pazarlama Tic. Ltd. Şirketi olduğu, adres bilgisinin Osman Aksuner Mh. ... Sk. No... Karabaglar/İzmir olduğu, yönetici e-postası olarak ...@....com.tr adresinin yazılmış olduğu, alan adının 06/06/2009 tarihinde kayıt ettirildiği ve 06/06/2024 tarihine kadar kayıtlı olduğu, İnternet sitesinin alan adı kaydının IHS Telekom, Inc ve hosting (yer sağlayıcısın) ... Teknoloji A. Ş. olduğunun tespit edildiği, www...com’un web.....org incelemesinde; web.....org’un, www...com’a ait 2002 ve 2020 yılları arasında toplam 211 adet arşiv kaydını tutmuş olduğu, son 10 yılın arşiv kayıtları incelenmiş ve incelenen arşiv kayıtlarında davacının markasına ait klima cihazlarının 2010-2017 yılları arasında davalının internet sitesinde yer almadığı, 2018 – 2019 yılına ait “Klima” başlıklı internet sayfa içeriklerine ulaşılmadığı, 2020 yılına ait “Klima” başlıklı internet sayfa içeriklerine ulaşıldığında ise "..." markasının internet sitesinde yer aladığı, web.....org’un ise internet sitesinin görsellerinin arşiv kaydını tutmamış olduğunu" belirtmiştir.Marka uzmanı bilirkişi ...05/08/2022 tarihli raporunda özetle;" davalının internet ortamında davacının “...” ve “...” markalı orijinal ürünlerini satışa sunduğu, markanın kullanılış biçimi ve web sitesindeki içerikler itibariyle, markanın yetkili satıcısı konumunda olunduğuna dair herhangi bir izlenim yaratılmadığı, dolayısıyla davalının kullanımlarının, SMK'nun 7/5. maddesi kapsamında ticari hayatın olağan akışına uygun ve dürüst bir kullanım olarak değerlendirilmesi gerektiği, davalının dava konusu “...” ve “...” markalı orijinal malları kötüleştirerek ya da değiştirerek ticari amaçla kullandığına dair herhangi bir veri bulunmadığından, davacının tükenme ilkesi nedeniyle davalı tarafça “...” ve “...” markalı orijinal ürünlerin satışına engel olamayacağını" belirtmiştir.6769 sayılı SMK m.7/5 hükmü uyarınca, bir markanın, üçüncü kişiler tarafından dürüstçe ve ticari hayatın olağan akışı içinde,-)Gerçek kişilerin kendi ad veya adresini belirtmesi,-)Malların veya hizmetlerin türüne, kalitesine, miktarına, kullanım amacına, değerine, coğrafi kaynağına, üretim veya sunuluş zamanına ya da diğer niteliklerine ilişkin açıklamalarda bulunulması,-)Özellikle aksesuar, yedek parça veya eşdeğer parça ürünlerinde, malın ya da hizmetin kullanım amacının belirtilmesinin gerekli olduğu hâllerde kullanılması engellenemez.6769 sayılı SMK 152. maddesinde; "(1) Sınai mülkiyet hakkı korumasına konu ürünlerin, hak sahibi veya onun izni ile üçüncü kişiler tarafından piyasaya sunulmasından sonra bu ürünlerle ilgili fiiller hakkın kapsamı dışında kalır.(2) Marka sahibi, birinci fıkra hükmü kapsamına giren ürünlerin üçüncü kişiler tarafından değiştirilerek veya kötüleştirilerek ticari amaçlı kullanılmasını önleme hakkına sahiptir." hükmü düzenlenmiştir.Somut olayda toplanan tüm deliler birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafça, Üsküdar 17. Noterliği'nin 26/10/2020 tarih ve ... yevmiye numaralı E-Tespit tutanağı ve 18/12/2020 tarihli bilirkişi raporunda, davalı firmanın internet ortamında davacıya ait “...” ve “...” markalı ürünlerin satışını yaptığının tespit edildiğini belirterek, davalının, davacı şirkete ait ... ve ... tescil numaralı “...” ve ... tescil numaralı “... SA” ile ... tescil numaralı “...” ibareli markaları izinsiz kullanması ve satışa arz etmesi ve sair eylemlerinin; marka tecavüzü ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine ve önlenmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği, davalı tarafça delilerinde ticari defter, kayıt ve faturaya dayandığı anlaşılmakla, ticari defter ve dayanak belgeleri üzerinde muhasebe bilirkişi incelemesi yapılması, dava konusu satışa sunulan ürünlerin, marka sahibi veya onun izni ile üçüncü kişiler tarafından piyasaya sunulmasından sonra satın alınarak, davalı tarafça satışa sunup sunulmadığının, tanıtımı yapılıp yapılmadığının değerlendirilerek, 6769 Sayılı SMK 152. Madde de düzenlenen " Marka hakkının tükenmesi" ilkesinin somut olayda uygulama imkanının bulunup bulunmadığının tartışılması gerekirken, mahkemece eksik incelemeye dayalı olarak, hatalı bilirkişi raporundaki görüşe itibar edilerek yazılı şekilde karar verildiği anlaşılmıştır.Tüm bu nedenlerle davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın esastan incelenmesi için ait olduğu mahkemeye iadesine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davacının vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile;2- İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 06/12/2022 tarih, 2020/40 E. 2022/170 K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,...- Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4- İstinaf yasa yoluna başvuran davacı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine,5- Dosya üzerinde inceleme yapılması sebebiyle vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6- İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. ve 362/1-g. maddeleri gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve KESİN olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 02/10/2025