T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2023/443 Esas
KARAR NO: 2025/1210
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
TARİHİ: 24/11/2022
NUMARASI : 2021/223 E. - 2022/243 K.
DAVANIN KONUSU: Tasarıma Tecavüzün Tespiti, Durdurulması, Tazminat
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 02/10/2025Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :
DAVA DİLEKÇESİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin uzun yıllardır bayan giyim tekstili alanında faaliyet gösteren bir firma olduğunu, tüm marka ve tasarımlarını mevzuatın öngördüğü şekilde Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde tescil ettirdiğini, bu anlamda 15.06.2021 tescil tarihli ve ... tescil numarası ile (1-1), (1-2) ve (1-3) numaralı ürünlerin tasarımında münhasır hak sahibi olduğunu, ancak hal böyleyken davalı tarafından, müvekkilinin TPMK nezdinde tescilli tasarımı ile iltibas yaratacak derecede birebir benzeyen ürünleri, müvekkili tarafından kendisine herhangi bir hak tanınmaksızın veya arada herhangi bir lisans sözleşmesi olmaksızın, haksız ve hukuka aykırı bir şekilde üretildiğini veya toptan ve perakende olarak satıldığını, bu hususların tespit edilebilmesi amacıyla Bakırköy 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin 2021/131 D.İş sayılı dosyası ile delil tespiti ikame edildiğini, davalının bu eylemlerinin müvekkilinin tasarımdan doğan haklarını ihlal ettiğini iddia ederek, müvekkilinin tasarımdan doğan haklarına tecavüzün tespitini, durdurulmasını, tecavüz teşkil eden ürünlere el konularak imhasını, şimdilik 5.000,00 TL maddi, 20.000,00 TL manevi ve 1.000,00 TL itibar tazminatının, delil tespitinin yapıldığı 01/07/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte tahsilini ve verilecek hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 23/08/2022 tarihli dilekçesi ile, 5.000,00 TL olan maddi tazminat talebini 32.500,00 TL tutarına artırarak harcını yatırmıştır.
CEVAP DİLEKÇESİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının hukuki dayanaktan ve gerçeklikten yoksun taleplerinin tamamının reddi gerektiğini, Bakırköy 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2021/131 d.iş sayılı dosyasında bilirkişinin tam ve ayrıntılı olarak ürünlerde kıyaslama yapmadığını, yapılan tespite taraflarınca itiraz edildiğini, akabinde işbu davanın açıldığını, davacıya ait ürünlerle müvekkilinin ürünlerinin farklı olduğunu, davacının kendisine ait olduğunu iddia ettiği ürünlerin basic ürün kategorisinde yıllardır piyasaya arz edilmiş, internet sitelerinde birçok firma tarafından satışa sunulmuş ürünlerin birebir aynısı olduğunu, söz konusu tasarımın ayırt edici bir özellik taşımadığını, davacının iddia ettiği gibi büyük zaman ve uğraşlarla elde edilen ortaya ilk defa çıkarılan bir tasarımın müvekkilince taklit edilmesinin söz konusu dahi olmadığını, davacının başvuru yapmış olduğu ... numaralı ürünlerin tescil başvuru tarihinin 15.06.2021 olduğunu, henüz kesinleşmemiş olan işbu başvuru için müvekkili tarafından itiraz sürecinin başlatıldığını, davalı tarafın müvekkiline ait tescilli tasarıma itiraz etmiş olup itirazında bu ürünlerin ... instagram sayfalarında paylaşıldığını beyan ettiğini, söz konusu firmaların müvekkilinin müşterileri olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk Derece Mahkemesin kararıyla; Somut olayda yukarıda değinildiği üzere, davalı üretici olmayıp, piyasadan tekstil ürünleri ticaretini yapan bir kişidir. Dayanak tasarım tescil başvurusu 15/06/2021 tarihli olup, davalı iş yerinde kısa süre sonra 01/07/2021 tarihinde tespit yapılmıştır. Dava konusu tasarım tescili tekstil emtiasında olup, bu ürünlerin üretim aşamalarının belirli bir zaman alması, davalının bu ürünleri üretmeyip üçüncü kişilerden hazır olarak alıp satışa sunması karşısında malın türü, niteliği, tüketilme sıklığı ve ait olduğu sektör itibariyle davalının satışa sunduğu tasarıma konu malların tescilli tasarıma konu olup olmadığını bilmesi veya bilebilecek durumda olması mümkün görülmemiştir. Buna göre tazminat yönünden kusur şartı gerçekleşmediğinden," 1-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE, davalının davacı adına tescilli ... tescil nolu tasarımdan doğan haklarına tecavüzün tespitine, durdurulmasına, önlenmesine, tecavüz teşkil eden davalı ürünlerine el konularak imhasına, 2-Davacının maddi, manevi ve itibar tazminatı taleplerinin REDDİNE, 3-Karar kesinleştiğinde masrafı davalıya ait olmak üzere hüküm özetinin ülke çapında yayınlanan tirajı yüksek iki gazeteden birinde ilanına, karar verilmiştir.
İSTİNAF:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilin tescilli tasarımının haksız ve hukuka aykırı olarak satışa arz edildiğini, bunun bilirkişi raporuyla sabit olduğunu, mahkeme kusur değerlendirmesinde davalının tescilli modelin müvekkiline ait olduğunu bilebilmesinin mümkün olmadığını belirttiğini, kusur değerlendirmesinin hukuka aykırı olduğunu, davacı ve davalının iş yerleri birbirine yakın olup davalının iş yerinin bulunduğu hamsili çarşı çıkıldığında müvekkilinin firmasının tam karşısında olduğu değerlendirilmediğini, davalı firmanın müvekkiline ait tescilli modeli bilmeme ihtimali mevcut olmadığını, davalının beyanında üretici firma olmadığını beyan etse de bu ürünün kendileri tarafından üretilip üretilmediğinin belli olmadığını, davalı tarafından satışa arz edilen ürünün etiket kısmında '' bu ürün qatra tekstil fabrikasında üstün teknoloji kullanılarak sizler için özenle üretilmiştir'' yazdığını, bu durum mahkemenin aksine davalının müvekkilinin tescilli modelini ürettiğini gösterdiğini, bu delilin mahkemenin gözünden kaçtığını, davalı beyanlarında bu ürünün müvekkili firmaya ait olduğu savına hiç dayanmadığını ürünün yeni ve ayırt edici olmadığı yönünde iddiaları olduğunu, davacının beyanlarından anlaşılacağı üzere müvekkiline ait tescilli modelin yeni ve ayırt edici olmadığı yönünde iddiaları olduğunu, bu iddialar çerçevesinde elinde bulunan malların satışına devam ettikleri satışı durdurduklarına dair hiç bir beyanda bulunmadıkları da göz önünde bulundurulması gerekirken mahkeme bu durumu da değerlendirmediğini, dosyada bilirkişi tarafından hesaplanmış olan maddi tazminatı ve manevi tazminata hükmedilmediğini, bu durumun usul ve yasaya aykırı olduğunu beyanla istinaf isteminin kabulü ile mahkeme kararının tazminat talepleri yönünden kaldırılarak 32.500,00 TL maddi ve 20.000 TL manevi tazminatın davalı yandan alınarak davacı müvekkile verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili istinaf ve istinaf cevap dilekçesinde özetle; mahkemece kısmen kabul kısmen red şeklinde verilen kararın kabul yönünden olan kısımlarının usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkilinin davacı adına tescilli ... nolu tasarımından doğan haklarına tecavüzün tespitine durdurulmasına ve önlenmesine tecavüz teşkil eden davalı ürünlerine el konularak imhasına' ilişkin kısmının kabulünün mümkün olmadığını, hükme dayanak alınan Bilirkişi raporunda dava konusu ürünler ile tescilli tasarım arasında genel izlenimler açısından farklılık bulunmadığı tüketici tarafından benzer algılanabileceği hususunda bir tespit yapıldığının yapılan tespitin hatalı olduğunu, raporda 'tasarımlarda ayırd ediciliği yaka, kol, etek, biçim, oran ve yerleşimleri ile farklılaşmakta ve ayırd edicilik kazanmaktadır ' ibaresi mevcut olduğunu, bilirkişi iki ürün fotoğrafını yan yana koyarak benzerlik ve farklılık yönünden hiç bir değerlendirme yapmadan 'Benzerdir' kanaatine ulaştığını, iki ürün fotoğrafı yan yana incelendiğinde dahi aralarındaki farklılık açıkça gözlemlenebileceğini, yakaları kesimleri bel oturumları tamamen birbirinden farklı olduğunu, tescilli ürün bisiklet yakalı dava konusu ürünler erkek yakalı olduğunu, tescilli ürün kalın bir lastikle bele oturtulmuş diğerinde ise kesim daha bol ve arka tarafta kuşak aksesuar olarak konulduğunu, tescilli ürün bele doğru oturup aşağı doğru genişleyerek açılmakta iken dava konusu ürünler aşağıya doğru düz indiğini, tasarım konusu ürün piyasada basic olarak tabir edilen bisiklet yaka bele oturup aşağı doğru açılan bir çok işletmede satışa sunulabilecek bir ürün olduğu gibi davacının tescilli olduğunu iddia ettiği ürün 2 parçadan oluşmakta müvekkili elindeki ürün ise tek parçadan oluştuğunu, alınan bilirkişi raporunda söz konusu ürünlerde herhangi bir değerlendirme yapılmadan hangi kumaşın kullanıldığı, kollarının büzgülü olup olmadığı, omuz bölgesindeki detayların birbirine benzeyip benzemediği, yakaların aynı olup olmadığı uzunluklarının aynı olup olmadığı velhasıl ürünlerde bulunan detayların neler olduğu hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmadan tanzim edilen bilirkişi raporun hatalı olduğunu, İnceleme talep ettikleri internet siteleri içerisinde sadece www.instegram.com... sitesinde tasarım tescilinden önce yayınlanan bir tasarım üzerinde inceleme yapılmış diğer belirttikleri siteler ve özellikle Google arama motoruna ... 2018 kış kreasyon tasarım görseli yazılarak inceleme yapılması taleplerinin inceleme dışı bırakıldığını, davacının uzun uğraş ve emeklerle tasarladığını iddia ettiği ürün internet sitelerinin yayın tarihinden de anlaşılacağı üzere davacı tescilinden önce satışa arz edildiğini, davacının kendilerine ve müşterilerine ait olduğunu iddia ettiği ürün basic ürün kategorisinde olup yıllardır piyasaya arz edildiğini, internet sitelerinde birçok firma tarafından satışa sunulan ürünlerin birebir aynısı olduğunu, davacı iddialarının samimiyetsiz olduğunu raporda ve hükümde sadece tek bir site üzerinde yoğunlaşıldığını, söz konusu sayfaların tamamı incelendiğinde söz konusu tasarımın ayırt edici ve yenilik doğurucu bir özellik taşımadığı daha önce başka markalar tarafından satışa sunulduğu açıkça görülürken müvekkilinin tecavüzünden de bahsedilemeyeceğini, davacının iddia ettiği gibi büyük zaman ve uğraşlarla elde edilen ortaya ilk defa çıkarılan bir tasarımın müvekkilce taklit edilmesi söz konusu olmadığını, müvekkilinin imalatçı da olmadığını, davacının istinaf taleplerinin usulsüz ve yersiz olduğunu belirterek istinaf isteminin kabulü ile davacının istinaf isteminin reddini ve davanın tümden reddini talep etmiştir.
GEREKÇE: İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dava, davalı eylemlerinin davacının ... tescil nolu tasarımdan doğan haklarına tecavüzün tespiti, durdurulması, tecavüz teşkil eden ürünlere el konulup, imhasını, maddi, manevi ve itibar tazminatı ile hüküm özetinin ilanı taleplidir.TPMK kaydına göre, ... tescil numaralı tasarımın giyim-02/02 locarno sınıfında 15/06/2021 tarihinden itibaren 5 yıl müddetle davacı adına tescilli olduğu anlaşılmıştır. Bakırköy 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2021/131 d.iş sayılı dosyasında bilirkişi raporunda özetle "genel olarak tekstil yüzeylerinin tasarlanmasından, kumaşta desen elde edilmesinden, tasarlanan kumaşın dokusuna, rengine, kumaş ile biçimlendirilecek giysinin formundan, süsleme detaylarına kadar tüm çizim, renklendirme, kalıp, dikiş aşamalarında temel tasarım ögeleri esastır. Konsept oluşturmaktan koleksiyon hazırlamaya ve koleksiyonun sunumuna kadar faydalanılan temel tasarım ögeleri giysi ürün tasarımı ile ilişkilendirilerek iplik kalitesi, dokuması, desen ve basma, aksesuarlarının incelendiğini, mağaza içinde satışa sunulmak üzere 14 siyah renk bir seri beden ürün, depoda 20 siyah renk, 10 lila renk, 15 gülkurusu renk ürün toplamda 59 ürünün varlığının tespit edildiğini, yapılan değerlendirme sonucunda davacı taraf tasarım ile davalı tarafa ait ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları" belirtilmiştir.Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.20/05/2022 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle;" davacı tarafa ait ... tescil numaralı tasarım ile davalı tarafa ait ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebeple benzer olarak algılandıkları, davacı tarafa ait 15 Haziran 2021 başvuru tarihli ... numaralı tasarım tescili ile https://www..../ adresinde 14 Haziran 2021 tarihinde yer alan ürün görseli arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, kötü niyetli tescil değerlendirmesinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, davalı tarafın ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan incelemelerde, ürün gruplarına göre alt hesaplar kullanılmadığı, dava konusu tasarıma ait ürün satışlarının tespit edilemediği, davalı tarafın, üretici olmadığı, piyasadan satın aldığı ürünleri, aynı şekilde toptan olarak piyasada satışa sunduğu, Mahkeme tarafından davacının tazminata hakkı olduğu yönünde karar verilmesi halinde, davalı tarafından piyasada satışa sunulan dava konusu tasarıma ait elbiseyi davacı taraf piyasada satışa sunmuş olsaydı, asgari üretim adetleri dikkate alınarak yapılan hesaba göre, elde edeceği muhtemel kazancın 32.500,00 TL olarak hesap edildiği" belirtilmiştir. 05/08/2022 tarihli bilirkişi ek raporda özetle; davacı tarafa ait ... tescil numaralı tasarım ile davalı tarafa ait ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebeple benzer olarak algılandıkları, davacı tarafa ait 15 Haziran 2021 başvuru tarihli ... numaralı tasarım tescili ile https://www..../ adresinde 14 Haziran 2021 tarihinde yer alan ürün görseli arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davacının 14.06.2021 tarihli bu görselde görülen tasarımın kendisine ait tasarım olduğunu belirttiği, dosyaya ...’ın, ilgi tasarım görseli altında 24.05.2022 tarihinde ... ... kaşesi ile imzaladığı “14.06.2021 tarihinde paylaşmış olduğum ürünün kendisi ve tasarımı ..., ... Tekstil San. Ve Tic. Ltd. Şti.’ye aittir.” şeklindeki beyanının bulunduğu, sunulu nüfus kayıt örneğinden ...’ın ...’ın eşi olduğu ve sunulu davacı şirket ticaret sicil bilgisinden ...’ın davacı şirket kurucusu olduğu hususlarının tespit edildiği, takdir mahkemeye ait olduğu, kötü niyetli tescil değerlendirmesinin Sayın Mahkeme’nin takdirinde olduğu, davalı tarafın ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan incelemelerde, ürün gruplarına göre alt hesaplar kullanılmadığı, dava konusu tasarıma ait ürün satışlarının tespit edilemediği, davalı tarafın, üretici olmadığı, piyasadan satın aldığı ürünleri, aynı şekilde toptan olarak piyasada satışa sunduğu,
Mahkeme tarafından davalı kullanımlarının davacının tasarım hakkına tecavüz olduğu yönünde karar verilmesi halinde, davalı tarafından piyasada satışa sunulan dava konusu tasarıma ait elbiseyi davacı taraf piyasada satışa sunmuş olsaydı, asgari üretim adetleri dikkate alınarak yapılan hesaba göre, elde edeceği muhtemel kazanç 32.500,00 TL olarak hesap edildiği" belirtilmiştir. SMK 81/(2) Başvuru, 65 inci maddeye göre; tescil edilerek yayımlandığı takdirde, tescil sahibi, tasarım hakkına yönelik olarak bu maddede sayılan tecavüzlerden dolayı hukuk davası açma hakkına sahiptir. Tecavüz eden, başvurudan ve kapsamından haberdar edilmişse başvurunun yayımlanmış olmasına bakılmaz. Tecavüz edenin kötüniyetli olduğuna mahkeme tarafından hükmolunursa yayımdan önce de tecavüzün varlığı kabul edilir.Bakırköy 2.FSHHM nin 2021/131 D.İş dosyasından ilan tarihinden önce 01/07/2021 tarihinde yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde, mağaza içinde satışa sunulmak üzere 14 siyah renk bir seri beden ürün, Depoda 20 siyah renk ,10 lila renk,15 gülkurusu renk ürün olmak üzere Toplamda 59 ürünün varlığı tespit edilmiş ise de bültende ilan tarihinden önce yapılan tespit davalıyı bağlamaz.Somut olayda toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, davacıya ait Tasarımın başvuru tarihinin 15/06/2021, bülten tarihi (ilan tarihi)26/07/2021 tarihi olduğu sicilde ilan edilmeden üçüncü kişilere karşı hak doğurmayacağından ilan tarihinden önce 01/07/2021 tarihinde tespit yapıldığı ve davacı tarafından davalıya herhangi bir ihtar çekilmediği ve davalının kötü niyetli olduğu ispat edilemediğinden mahkemece davanın reddi gerekir iken kabulüne karar verilmesi yerinde görülmemiştir.Tüm bu nedenlerle davalının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK 353/1-b/2 maddesi gereğince kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine, davacının istinaf başvurusu hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davalı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile,2- Davacı vekilinin istinaf başvurusu hakkında karar verilmesine YER OLMADIĞINA, 3- Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 24/11/2022 tarih, 2021/223 E., 2022/243 K. Sayılı kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına,4- Davacının Tasarıma tecavüzün tespiti ve önlenmesi davasının REDDİNE, -Davacının maddi, manevi ve itibar tazminatı taleplerinin REDDİNE,5- İlk derece mahkemesinde yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;5/a-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken Tasarıma Tecavüzün Tespiti davası yönünden, 615,40 TL, maddi tazminat davası yönünden, 615,40 TL, manevi tazminat davası yönünden, 615,40 TL olmak üzere toplam 1.846,20 TL karar harcından peşin alınan 911,65 TL' mahsubu ile 934,55 TL harcın davacıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 5/b-Davacı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 5/c-Davalı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 5/ç-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre tasarıma tecavüz davası yönünden, 40.000,00 TL, vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5/d-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen maddi tazminat davası (itibar tazminatı talebi de bu kapsamda olduğundan) nedeniyle 32.500,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5/e-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre, reddedilen manevi tazminat davası nedeniyle 20.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 6- İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;6/a-İstinaf talebi kabul edildiğinden davalı tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,6/b-İstinaf yargılaması için davalı tarafından yapılan 492,00 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 145,00 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 637,00 TL'nin davacıdan tahsiliyle davalıya verilmesine,6/c-İstinaf talebi değerlendirilmediğinden davacı tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,6/ç-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,7- 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince var ise bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 20/07/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 02/10/2025