T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2023/264
KARAR NO: 2025/903
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 08/11/2022
NUMARASI: 2021/14 E. - 2022/678 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 19/06/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Tarafların İddia ve Savunmaları: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul .... İcra Müdürlüğü’nün... Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan haksız ve dayanaksız icra takibinin, davacıya 22/05/2019 tarihinde tebliğ edildiğini, İstanbul 4. İcra Hukuk Mahkemesi’nin 2019/409 Esas sayılı dosyası ile anılan icra takibine itiraz edildiğini, çek üzerinde yer alan imzanın davacıya ait olmadığının anlaşıldığını, davacı ile davalı arasında herhangi bir ticari ya da borç ilişkisinin bulunmadığını, davalı ...’ın, davacının bir miras dosyasına sunulması gereken ve ...’nden temin edilmesi gereken bir belgeye ilişkin olarak, arşivde tanıdıkları bulunduğunu, bu belgeyi temin edebileceğini ve işi halledebileceğini beyan ettiğini, bu beyan üzerine, davacının, davalı ile 04/04/2019 tarihinde, kendi ofisi olan ... adresinde buluştuğunu, 03/05/2019 tarihli ve 80.000,00 TL bedelli çek ile bir miktar paranın, davacının ofisindeki masada bulunduğu sırada, davacının geçici olarak odadan ayrıldığı esnada davalının davalının ofisten aceleyle uzaklaştığını, davacının, daha sonra masa üzerinde çekin bulunmadığını fark ettiğini ve derhal karakola başvuruda bulunduğunu, davacının, ilgili banka nezdinden çek için blokaj yazısı aldığını, çekin kim tarafından alındığının ilk aşamada bilinmediğini, ancak çekin vade tarihi olan 03/05/2019 tarihinde davalı ... tarafından yazdırıldığının tespit edilmesiyle, çekin davalı tarafından alındığını anladığını, bu hususla ilgili olarak davalı hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, davacının, davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığının tespit edilmesini, davacı aleyhine başlatılmış olan İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı icra takibinin iptaline davalı aleyhine, %20’den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının tüm iddialarının gerçek dışı olduğunu, davalı davacının kendisine vermiş olduğu bir borcun geri ödemesini yapmamak için tüm bunları gerçeğe aykırı olarak ortaya koyduğunu, davacı ile davalı arasında işbu davadan çok öncesine dayanan bir para alış-verişi olduğunu, banka hesap dökümleri ve cep telefonu mesajlaşmalarının bunun delili olduğunu, ancak davacı tarafından sanki bir defaya mahsus para alış-verişi olduğu onda da problem çıkmış gibi anlatıldığı, ayrıca çekin keşide ve teslim edildiği gün bankaya davacı ile birlikte gidildiği, o gün davalının yanında tüm bu olaylara tanık olan bir tanıdığı da olduğu, davaya konu çekin keşide ve teslim edilmesinden çok sonra davalı ile davacı arasında ödeme konusunda çok sayıda mesajlaşmalar olduğu, davacının dava dilekçesinde aralarında ticari ilişki olmadığını baştan söylemekte sonunda da davalı ile davacı aralarında kendi dosyası için arşivden evrak işi için olduğunu ikrar ettiğini, kendi cümleleri ile çelişkili ifadesi, zımni olarak ikrarının mevcut olduğunu, bunun bile aralarında bir ticari ilişkinin olduğunun kanıtı olduğunu, davalının aleyhine, bir hakkın kullanımının suistimali niteliğindeki işbu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı ile; "Davanın kabulü, ile davacının İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında takibe konu edilen, ... Bankasının Ihlamur İstanbul Şubesinde keşide edilmiş olan 03/05/2019 keşide tarihli 80.000,00 TL bedelli, keşidecisi ... olan, lehdarı ... olan çek nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, İİK 72/5'inci maddesi uyarınca 80.000,00 TL nin %20'si oranında tazminatın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, " karar verilmiştir.
İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: Davalı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, istinaf dilekçesinde özetle; bu dosyada gerekli incelemenin yapılmadığını, davacı tarafından müvekkiline verilen bu çekten ayrı diğer çeklerin de aynı şekilde imza edildiğini ve müvekkilinin çekleri bankadan tahsil ettiğini, davacı tarafın müvekkilinden borç aldığını ve bu kez ödememek için bu davayı açtığını, müvekkilinin de daha önceki aldığı çeklere istinaden gerekli bir şekilde imzanın yanında atılmasını görmezlikten geldiğini, davacının müvekkiline kumpas kurduğunu, bir kişinin elindeki çek defterinden bir yaprak çeki müvekkilinin imza olmadan alıp gitmesinin hayatın olağan akışına uygun olmadığını, çek üzerindeki tüm yazıların davacının eli mahsulü olduğunu, sadece imzanın keşideciye ait olmaması hali ile davanın kabulünün yerinde olmadığını, müvekkilinin davasını vekil vasıtasıyla takip ederken vekili istifa ettiğinden müvekkilinin gerekli olan belgeleri sunamadığını, bu belgelerden en önemlisinin davacının daha önce müvekkiline güven elde edebilmek amacıyla verdiği çekler olduğunu, bu çekler bankadan gelmiş olsaydı o zaman davacının aynı şekilde çek tanzim ettiğinin ortaya çıkacağını, davacının çeki yazarak müvekkiline verdiğini, müvekkilinin çek üzerindeki imzanın farklı olabileceğini düşünmediği gibi imzanın davacının imzası ile birebir aynı olduğunu, çekteki yazılan rakamların davacının eli mahsulü olması hali ve sadece imzanın davacıya ait olmaması halinin kurulan tuzağın kendisi olduğunu, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davalı vekilinin istinaf başvuru dilekçesindeki tüm değerlendirme, tespit ve taleplere itiraz ettiklerini, müvekkiline ait İstanbul ... Başmüdürlüğü Kadıköy ... şubesinden ... Bankası Beşiktaş Balmumcu ve Ihlamur şubelerinden ıslak imzalarına havi belge asılları istendiğini ve dosyaya celbedildiğini, işbu aşamadan dosya rapor tanzimi için adli tıp kurumuna gönderildiğini, davacı vekili tarafından müvekkilinin haberinin olmadığı beyanlarının hukuken dinlenemeyeceğini, dosyadaki tüm işlemlerin davalı vekiline tebliğ edilmiş olup yapılan işlemlere davalı ve vekili tarafından herhangi bir itirazda bulunulmadığını, taraflar arasında herhangi bir ticari iş veya ilişki bulunmamasının müvekkilinin davalıya karşı borçlu bulunmadığını tek başına ispatlamadığını, müvekkilinin davalıya karşı herhangi bir şekilde borçlanmasının da mümkün olmadığını, davalının açıkça kötü niyetli olup davalıya karşı herhangi bir borcu olmadığını, tüm bu nedenlerle davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Gerekçe ve Sonuç: HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede; Dava İİK'nın 72/1. maddesi uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tespit istemine ilişkindir. Davacı , İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasına dayanak 80.000 TL bedelli çekteki imzanın kendisine ait olmadığını, davalı ile herhangi bir borç veya ticari ilişkilerinin bulunmadığını ileri sürerek borçlu olmadığının tespiti ve takibin iptali ile %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. Davalı vekili, taraflar arasında önceden beri süregelen bir para ilişkisi olduğunu, çekin davacının rızasıyla verildiğini, çek keşide tarihinden sonra ödeme için aralarında mesajlaşmalar olduğunu, savunarak, davanın reddini talep etmiştir. İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında ; alacaklı ... tarafından borçlu ... aleyhine ... Bankası Ihlamur/İstanbul Şubesine ait, ... no'lu, 03/05/2019 keşide tarihli, 80.000,00 TL bedelli çeke dayanılarak, 80.000TL çek alacağı, 606,67TL reeskont avans faizi, 240,00TL komisyon, 8.000TL çek tazminatı olmak üzere toplam 88.846,67TL üzerinden kambiyo senetlerine özgü takip yapıldığı, davacının çekte keşideci, davalının ise lehtar ve 1. Ciranta olduğu, bankaya ibrazında karşılıksız kaldığı görülmüştür. Adli Tıp Kurumuna Fiziki İhtisas Dairesi tarafından tanzim olunan 08/11/2021 tarihli raporda; İnceleme konusu çekte yer alan keşideci imzası ile ...'nün mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi, bakımından farklılıklar saptandığından söz konusu imzanın mevcut mukayese imzalarına kıyasla ...'nün eli ürünü olmadığı belirtilmiştir.Menfi tespit davasında borçlu borcun varlığını inkar ediyorsa, kural olarak, hukukî ilişkinin varlığını ispat yükü davalı/alacaklıdadır ve alacaklı hukukî ilişkinin ( borcun ) varlığını kanıtlamak durumundadır. “imzanın sahte olması” iddiası senedin hükümsüzlüğüne yönelik olup, her hamile (iyi niyetli olsa dahi) karşı ileri sürülebilen mutlak def’i olarak kabul edilmektedir. Senetteki imzanın borçluya ait olduğunun ispat külfeti senet elinde olup, takibe başlayan ve imzanın borçluya ait olduğunu iddia eden alacaklıya aittir. (HGK 26/04/2006 tarih, 2006/12-259 E., 2006/231 K. sayılı kararı) Bu durumda davanın niteliği itibari ile imzanın borçluya ait olduğunu kanıtlama külfeti alacaklıya aittir. Dosya kapsamına göre ; dava, imza inkarına dayalı olarak açılmış, nitekim imza incelemesi yapılmıştır. Dava konusu çek nedeniyle takip yapıldığı, ancak çekin keşidecisi olan davacı adına atılmış olan imzanın davacının eli ürünü olmadığının tespit edildiği bu durumda çekin keşideci tarafından tanzim edilmemiş olması nedeniyle sahte çek olduğu, davacının çek bedelinden sorumlu tutulamayacağı ve kambiyo takibine konu edilemeyeceği , sahtecilik iddiası herkese karşı ileri sürülebilen mutlak defilerden olup çek hamillerinin iyi niyetli olup olmamaları, aralarında temel alacak borç ilişkisi olup olmaması hukuki sonucu değiştirmeyeceğinden, menfi tespit talebinin kabulüne karar verilmesi yerindedir. Yine davalı çekin lehtarı olup, yüz yüzelik ilkesi gereği keşidecinin imzasının sahte olduğunu bilecek durumda olduğundan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu kabul edilerek yasal şartları oluştuğundan İİK 72/5'inci maddesi uyarınca 80.000,00 TL'nin %20'si oranında tazminatın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik söz konusu değildir. Sonuç olarak, menfi tespit ve kötü niyet tazminatı talebinin kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Usûl ve yasaya uygun İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 08/11/2022 tarih ve 2021/14 E., 2022/678 K. sayılı kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 5.464,80 TL nispi istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 1.366,20 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.098,60 TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 20/07/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 19/06/2025