T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2023/226 Esas
KARAR NO: 2025/820
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 06/12/2022
NUMARASI: 2022/227 E. - 2022/1173 K.
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Emanet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 29/05/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden haciz işlemi yapılarak menkul mallar muhafaza altına alındığını, bu işlem sonucunda muhafaza altına alınan menkuller için alacaklı vekili ile müvekkilimiz arasında imzalanan 15/03/2021 tarihli yediemin teslim zabtı ücret sözleşmesi uyarınca günlük 50,00-TL bedelle müvekkiline teslim edildiğine, Muhafaza altına alınan mahcuzlar muhafaza tarihinin üzerinden uzun süre geçmiş olmasına rağmen müvekkili yedinden alınmadığı gibi herhangi bir yedieminlik ücreti de ödenmediğini, davalı taraf ile 15/03/2021 tarihinden itibaren işleyecek depo ücreti için yapılan tüm şifahi görüşmelerin sonuçsuz kaldığını, davalı ödeme yapmadığı gibi menkul malları satışa çıkarmamış veya yediemin değişikliği de yapmadığını, bu nedenle Büyükçekmece ...İcra müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ile 15/03/2021 tarihinden 10/01/2022 tarihinde kadar birikmiş 300 günlük alacağa tekabül eden 12.000,00 TL (peşin ödene 3.000,00 TL düşülmüştür) bedel üzerinden icra takibine geçildiğini, davalı taraf itiraz dilekçesinde borca ve tüm ferilerine itiraz ettiğini, davalı- Borçlu tarafından yapılan itiraz üzerine dava şartı olarak arabulucuya başvurulduklarına ve 21/02/2022 tarihinde arabuluculuk toplantısına son verilmiş ve anlaşma sağlanamadığını, davalı tarafın itirazları kötü niyetli ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu bu nedenlerle davalı borçlunu itirazının iptaline, takibin devamına davalının %20 icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk Derece Mahkemesin kararıyla; "Anayasanın 48. maddesi ile 6098 sayılı TBK'nun 26.maddesinde sözleşme özgürlüğü ilkesi kabul edilmiş olup, TBK'nun 26.maddesinde açıkça "Taraflar, bir sözleşmenin içeriğini kanunda öngörülen sınırlar içinde özgürce belirleyebilirler" denilmektedir. Yine aynı kanunun 27.maddesinde "Kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı veya konusu imkânsız olan sözleşmeler kesin olarak hükümsüzdür..." şeklindedir. Taraflar arasındaki yediemin teslim zaptı-ücret sözleşmesi başlıklı belge sözleşme niteliğinde olup tarafların serbest iradelerinin ürünü olması ve öngörülen hükümlerin kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine ve kişilik haklarına aykırı olmaması nedeni ile sözleşme hükümleri tarafları bağlaması gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle söz konusu sözleşme hükümlerinin tarafları bağlayacağı, sözleşmede kararlaştırılan ücretin geçerli olacağı kanaatine varılmıştır (İstanbul BAM 12.HD'nin 2018/1676 E 2019/1491 K, İstanbul BAM 16.HD'nin 2017/2583 E 2019/2236 K, İstanbul BAM 19.HD'nin 2017/139 E 2019/530 K, İstanbul BAM 20.HD'nin 2019/61 E 2019/1874 K...). Öte yandan, yerleşik yargı uygulamalarına göre, mahcuzlu malların değeri, malların yediemin deposunda kaldığı süre, hakkaniyet kuralları vs. dikkate alınarak yüksek olan ücretten hakkaniyet indirimi yapılabileceğinden; söz konusu hacizli malların kaldığı süre, malların çokluğu, sözleşmede kararlaştırılan ücret vs. bir bütün olarak değerlendirilerek ücretten takdiren % 25 oranında hakkaniyet indirimi yapılmasına karar vermek gerekmiştir. Böylece, sözleşmede belirlenen bedel ile hesap ve talep edilen 12.000,00 TL'den yukarıda anılan gerekçe uyarınca % 25 oranında hakkaniyet indirimi yapılması neticesinde davacı tarafın davalıdan takip tarihi itibariyle talep edebileceği bakiye alacağının 9.000,00 TL olduğu, davanın bu kısım yönünden kabulüne fazlaya ilişkin talep yönünden reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır. Alacaktan mahkememizce takdiri hakkaniyet indirimi yapılması, bu indirimin yapılıp yapılmayacağı ve yapılacak ise ne oranda yapılacağının davalı tarafça bilinemeyecek olması nedeniyle alacağın likit olmadığı kanaatine varılarak şartları oluşmadığı" şeklindeki gerekçeleri ile, -Davanın Kısmen Kabulü ile, 9.000,00 TL asıl alacak yönüyle, davalının Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyasına vaki itirazın iptaline takibin kabul edilen asıl alacak yönüyle aynen devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, -Alacağın likit olmadığından bahisle şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine, şeklinde hüküm kurulmuştur.
İSTİNAF: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Müvekkili 5737 Sayılı Vakıflar Kanunu'na tabi özel hukuk tüzel kişisi olduğunu, müvekkili vakıf yaklaşık 1000 öğrenciye her ay karşılıksız burs verdiğini, müvekkilinin kamu hizmeti veren bir kurum olduğunu, dilekçemizin bu kapsamda değerlendirilmesini talep ettiklerini, mahkemece verilen kabul kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, açılan davanın görevsiz mahkemede ikame edildiğini, takibe konu alacağın özel bir mahkemede görülmesinin mümkün olmadığı hallerde alacaklara ilişkin itirazın iptali davasında görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, müvekkilinin bir tacir olmadığını, bu yüzden Asliye Ticaret mahkemelerinin görev alanına girmediğini, müvekkili vakıfın tacir olmadığının Ticaret Müdürlüğünce de ortaya konulduğunu, yedieminlik ücretinin ayrı bir takip ile istenmesi mümkün olmadığından bu husustaki itirazlarının dikkate alınarak takibin iptaline karar verilmesi gerektiğini, Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden yapılan tahliye ve haciz işlemi sonrasında muhafaza altına alınan menkullerin takip masraflarının ayrı bir dosya üzerinden takip konusu yapılmasının hukuka uygun olmadığını, yedieminlik ücretinden İİK 59. madde gereği takip masrafları borçluya ait olduğundan takip sebebiyle ortaya çıkan masrafların alacaklı müvekkili vakıftan istenebilmesinin mümkün olmadığını, yedieminlik sözleşmesinde talep edilen miktar Kanuna ve Yargıtay içtihatlarına aykırı olduğunu, yedieminlik ücret sözleşmesinin azami hadde tâbi olduğunu ve bu miktarı aşan bedelin talep edilemeyeceğinin açık olduğunu, hacizli malların muhafazası için belirlenmiş olan yediemin ücreti sözleşme serbestisi ilkesi kapsamında değerlendirilmesi yasal düzenlemelere aykırılık teşkil ettiğini, Mahkemece dosyanın bilirkişiye tevdii gerekmekte iken bilirkişi incelemesinin rızalarının olmadan yapılmamasının hukuka aykırı olduğunu, 06.12.2022 tarihli mazeret dilekçeleri ile İstanbul 14. İş Mahkemesinin 2016/282 esas ve İstanbul 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/71 esas sayılı dosyasında hazır bulunmaları sebebiyle duruşmaya katılmayacaklarını belirtmelerin rağmen mahkeme mazeretlerini reddederek davanın kısmen kabulüne karar verdiğini, verilen kararın adil yargılanma hakkı ve silahların eşitliği ilkesine aykırı olduğunu beyanla, istinaf isteminin kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasını, davanın reddini, davanın görevli mahkemede açılmaması nedeniyle mahkemenin görevsizliğine karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; asıl alacak likit olduğundan icra inkar talebinin kabul edilmesi gerektiğini, söz konusu davada tüm şartlar birlikte gerçekleştiğinden, mahkemece icra inkar tazminatının kabul edilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davanın reddedilen kısım yönünden taraflarına yükletilen vekalet ücreti usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkeme tarafından dosya alacağı bedel üzerinden hakkaniyet indirimi yapıldığını, bu yüzden verilen vekalet ücretinin usulsuz olduğunu belirterek istinaf isteminin kabulü ile mahkeme kararının kaldırılarak talepleri yönünden karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davanın konusu İİK 67 maddeye göre açılan itirazın iptali davasıdır. Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasında alacaklı tarafından borçlu aleyhine 12.725,01 TL. Yediemin ücreti asıl alacak ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsili için ilamsız icra takibine başlatılmıştır.Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında, alacaklı olan davalı tarafından dava dışı borçlunun eşyalarının mecurdan tahliye edilerek 15/03/2021 tarihli harici yediemin sözleşmesine istinaden davacının yediemin deposuna bırakıldığı, yediemin ücretinin günlük 50,00TL olacağı hususunda tarafların anlaştıkları görülmüştür. Davalı istinafında kendisinin vakıf olduğunu belirterek görev itirazında bulunmuş ise de, 6102 sayılı TTK'nun 4/1-f maddesi uyarınca davanın ticari işletmeyi ilgilendiren vedia sözleşmesinden kaynaklanması nedeni ile Asliye Ticaret Mahkemesi görevli olduğundan bu istinaf sebebine itibar edilmemiştir. Mahkemece davalı lehine, reddedilen kısım üzerinden hesap edilen 3.000,00 TL. Vekalet ücretine hükmedilmiş ise de, hakkaniyet indirimi yapılmış olmakla yerleşik yargıtay kararları uyarınca hakkaniyet indirimi yapıldığında taraf lehine vekalet ücretine hükmedilemeyeceğinden davacının bu konudaki istinaf sebebi yerindedir.Davacı istinafında, %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini de ileri sürdüğü,Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 14.06.2006 tarihli 2006/19-347 E. sayılı ve 2006/377 K. sayılı ilamında “alacak, başta bilinebilir (likit) nitelikte olduğundan, davacı yararına icra ve inkar tazminatına da hükmedilir.” şeklinde olduğu alacak likit nitelikte olduğundan davacı lehine %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekir iken reddine karar verilmesi yerinde görülmemiştir. Tüm bu nedenlerle, davalının istinaf başvurusunun esastan reddine, davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK 353/1-b/2 maddesi gereğince kısmen kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davalı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2- Davacı vekilinin istinaf isteminin KISMEN KABULÜ ile, 3- Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/12/2022 tarih, 2022/227 E., 2022/1173 K. Sayılı kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına,4- Davanın Kısmen Kabulü ile, 9.000,00 TL asıl alacak yönüyle, davalının Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyasına vaki itirazın iptaline devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, ana alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi yürütülmesine, 5-Alacağın likit olduğundan davacı lehine ana alacağın %20'si 1.800,00 TL. icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline,6- İlk derece mahkemesinde yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;6/a-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL karar harcından peşin alınan 114,93 TL'nin mahsubu ile 500,47 TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 6/b-Davacı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan: 80,70 TL başvurma harcı, 114,93 peşin harç, 11,50 TL vekalet harcı, 54,75 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 261,88 TL'nin, davanın kısmen kabul edilmiş olması sebebiyle, 196,41 TL'nin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına, 6/c-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 9.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, 6/ç- Davalı lehine hakkaniyet indirimi yapılması sebebi ile vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 6/d-Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 7- İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;7/a-İstinaf talebi kabul edildiğinden davacı tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,7/b-İstinaf yargılaması için davacı tarafından yapılan 492,00 TL istinaf yoluna başvurma harcı, tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 492,00 TL'nin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine,7/c- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL nispi istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 155,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 460,40 TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 7/ç-İstinaf yargılaması için davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 7/d-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına, 8- 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince var ise bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a. maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 29/05/2025