T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO:2023/218
KARAR NO:2025/836
İNCELENEN EK KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:22/06/2022
NUMARASI:2021/607 E. - 2022/497 K.
DAVANIN KONUSU:İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
İSTİNAF KARAR TARİHİ:29/05/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Tarafların İddia ve Savunmaları:Davacı vekili dava dilekçesi ile, davacı ile davalı arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu çerçevesinde 10/10/2017 tarih ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesinin akdedildiğini, sözleşmeye konu "..., ..., ..., ...-..., ...:...-...,... OLAN, ... (...) ..., 1 SET, ... MODEL, ..., ..., SERİ NOSU:... OLAN, ... TEZGAHI (...) VE TÜM AKSESUARLARI"nin vakıflı ekipmanlar mülkiyeti davcı şirkete ait olmak üzere finansal kiralama yoluyla kiralandığını, davalının davacı şirket arasında akdedilen söz konusu sözleşmeden kaynaklanan 06/07/2021 tarihi itibari ile toplam 116.396,60TL kira masraf sigorta ve 13.850,58TL gecikme faizi borcunu ödemeyerek temerrüde düştüğünü ve davacı şirketçe davalıya ihtarname gönderilerek borçların 60 gün içinde ödenmesi ve ödenmediği takdirde sözleşmenin fesh edileceğinin ihtar edildiğini, sözü geçen ihtarnamenin davalıya 09/07/2021 tarihinde finansal kiralama sözleşmesinde belirtilen adresine gönderildiğini, ihtarnamenin 09/07/2021 tarihinde tebliğ edildiğini ve kanuni süre içinde ihtarnamede belirtilen borç ödenmediğinden sözleşmenin fesh edildiğini, sözleşmeye konu malların ihtiyati tedbirle davalıdan alınarak davacıya teslimi için İStanbul 13.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/610 D.İş sayılı dosyası ile 21/09/2021 tarihli tedbir kararı alındığını, söz konusu kararın ... sayılı dosyası ile uygulandığını beyanla, finansal kiralama sözleşmesinin haklı olarak fesh edildiğinin tespiti ile mülkiyeti davacıya olan malların aynen iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalıya usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, davaya cevap dilekçesi sunulmamış, duruşmaya katılan davalı vekili davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı ile; "Davacının davasının KABULÜ ile, davacı ile davalı arasında 10/10/2017 tarih ... sözleşme numaralı sözleşme ile akdedilen Finansal Kiralama Sözleşmesinin feshi ile; ... MODEL, ... MENŞEİLİ, ...-A TİPLİ, SERİ NO.SU:...- ... OLAN, ... TEZGAHI (...) VE TÜM AKSESUARLARI, ... MODEL, ..., ...-... TİPLİ, SERİ NO.SU:... OLAN ...TEZGAHI (...) VE TÜM AKSESUARLARI'NIN davalıdan alınarak davacıya aynen teslimine, " karar verilmiştir.
İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:Davalı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, istinaf dilekçesinde özetle; İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/610 Değişik İş sayılı dosyasında verilen ihtiyati tedbir kararıyla, müvekkilin zilyetliğindeki bazı makinelerin alacaklı olduğunu iddia eden finansal kiralama şirketine teslimine karar verildiği, bu karara süresinde itiraz edilmesine rağmen değerlendirme yapılmadan dosyanın esas davanın görüldüğü İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderildiğini, itirazın ise ayrı bir duruşma yapılmadan esas dava duruşmasında incelendiğini ve usule aykırı şekilde ek kararla reddedildiği, oysa mülkiyetin borcun ödenmesiyle müvekkile geçeceği ve müvekkilin zilyetliğinde bulunan makinelerin işletmede kullanılması nedeniyle İİK kapsamında korunması gerektiği, ayrıca tedbir kararının borçlunun malvarlığıyla ilgili olmaması sebebiyle kaldırılması gerektiği belirtilerek, ek kararın kaldırılması talep edilmiştir. Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı arasında 10.10.2017 tarihli finansal kiralama sözleşmesinin yapıldığını, davalının 06.07.2021 tarihi itibarıyla toplam 116.396,60 TL kira, masraf ve sigorta bedeli ile 13.850,58 TL tutarında gecikme faizini ödemeyerek temerrüde düştüğünü, bu nedenle müvekkil şirketçe Beşiktaş ... Noterliği’nin 07.07.2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle fesih bildiriminin yapıldığını, bu ihtarnamenin sözleşmede belirtilen adrese 09.07.2021 tarihinde usulüne uygun şekilde tebliğ edildiğini, verilen 60 günlük süre içinde borcun ödenmediğini ve bu nedenle sözleşmenin hukuka uygun biçimde feshedildiğini, fesih sonrası mülkiyeti müvekkile ait makine ve ekipmanların ihtiyati tedbir kararıyla geri alındığını, davalının tedbir dosyasına ve aynen iade davasına yönelik itirazlarının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, ayrıca konkordatoya ilişkin itirazlarının da leasing kapsamında mülkiyeti müvekkile ait olan mallar üzerinde sonuç doğurmayacağını, davalı şirket hakkında açılan konkordato davasında ilk derece mahkemesince iflas kararı verilmişse de bu kararın bölge adliye mahkemesi tarafından kaldırıldığını, 27.05.2021 tarihinden itibaren kesin mühlet verildiğini ve tedbir kararlarının devamına hükmedildiğini, ancak bu tedbirlerin mülkiyeti müvekkiline ait olan malları kapsamadığını, davalının konkordato sürecine dayanarak iade yükümlülüğünden kurtulamayacağını, finansal kiralama taksitlerinin işletme gideri sayıldığını ve mühlet süresinde ödenmesinin zorunlu olduğunu, bu taksitlerin takip yasağı kapsamında değerlendirilemeyeceğini, müvekkili şirkete 28.08.2020 tarihinden bu yana hiçbir ödeme yapılmadığını ve toplam 24 taksitin vadesinin geçtiğini, konkordato tasdik edilse dahi İİK 307. madde uyarınca belirtilen beş şart birlikte gerçekleşmedikçe leasing konusu malların iadesinin ertelenemeyeceğini, somut olayda bu şartların oluşmadığını davalının fiili olarak faaliyet göstermemesi nedeniyle kiralanan malı kullanma iradesi ve ekonomik gerekçesinin ortadan kalktığını, bu nedenle iade yükümlülüğünün doğduğunu, verilen mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek, davalının istinaf talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.Gerekçe ve Sonuç:HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;Dava, finansal kiralama konusu malların aynen iadesi talebine ilişkindir.İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/610 D.İş esas 2021/597 D.İş karar sayılı 21/09/2021 tarihli ihtiyati tedbir kararı verildiği, kararın ... sayılı dosyası ile uygulandığı, tedbire itirazın esas davanın açıldığı mahkemece ek karar ile reddedildiği, davalı vekilinin ek karara karşı istinaf talep ettiği görülmüştür.Davacı vekili, taraflar arasında 10.10.2017 tarihli, ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesinin akdedildiğini, sözleşmeye konu ekipmanların mülkiyetinin davacıya ait olduğunu, davalının, 06.07.2021 tarihi itibariyle 116.396,60 TL kira ve sigorta bedeli ile 13.850,58 TL gecikme faizi borcunu ödemediğini ve bu nedenle temerrüde düştüğünü,09.07.2021 tarihinde tebliğ edilen ihtarname ile 60 gün içinde borcun ödenmesinin istendiğini, aksi halde sözleşmenin feshedileceğinin bildirildiğini, süresinde ödeme yapılmaması üzerine sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini, sözleşme konusu malların davalıdan alınarak davacıya teslimi için İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2021/610 D.İş sayılı dosyası ile 21.09.2021 tarihinde ihtiyati tedbir kararı alındığını, bu kararın ... sayılı dosyası üzerinden icra edildiğini, belirterek, sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğinin tespitiyle, mülkiyeti davacıya ait malların aynen iadesine karar verilmesini talep etmiştir.14/04/2022 tarihli bilirkişi raporunda; taraflar arasında imzalanan finansal kiralama sözleşmesi gereğince, kiracının bir kiralama süresi içinde herhangi bir yıllık devrede, kiralama bedellerinden üçüncü veya üst üste kira bedelini zamanında ödememesi halinde kiralayan ayrıca başka bir süre verilmeden işbu sözleşmenin derhal fesh edileceği ve sözleşmenin fesih ile ilgili hükümlerin uygulanabileceği belirtildiğinden ve buna bağlı olarak davalı tarafın kiralanan malı iade etmediğini, bu nedenle davacının davalı taraftan ödenmeyen kira borçları için 07/07/2021 tarihli ... yevmiye sayılı ihtarname ile davalı tarafın tebliğ tarihi itibari ile finansal kiralama sözleşmeleri ekinde kira ödeme tablosuna göre ihtarname tarihine kadar olan borçların 60 günlük süre içinde ödenmediğini ve malın iadesi şartlarının oluştuğunu belirtilmiştir. Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/378 esas sayılı dosyasında davacı ... AŞ tarafından 17/10/2018 tarihinde açılan konkordato davası olduğu, 7/18/2018 tarihli karar ile ... AŞ hakkında 17/10/2018 tarihinden başlamak üzere geçici mühlet kararı verildiği, tedbirlerin leasingli malları kapsamadığı görülmüştür. Finansal kiralama sözleşmesinin kiralayan tarafından feshi durumunda kiracı malı iade ile yükümlüdür. (6361m.33) Finansal kiralama konusu malların mülkiyeti kiralayana ait olduğundan kural olarak konkordato durumunda olsa dahi finansal kiralama konusu malların iadesi istenebilir. Ancak, İİK 307/3 maddesindeki yasal düzenleme ile borçlunun talebi üzerine, tasdik kararı ile finansal kiralama konusu malların iadesinin karardan itibaren 1 yılı geçmemek üzere ertelenebilme imkanı getirilmiştir. Yasal düzenlemede açıkça borçlunun talebi, yasal düzenlemede belirtilen şartların tamamının gerçekleşmesi halinde konkordato tasdik kararı ile finansal kiralama konusu malların iadesinin ertelenebileceği belirtilmiş olduğundan, bu düzenlemedeki yasal şartlara uygun olarak mahkemece konkordato tasdik kararında finansal kiralama konusu mallara ilişkin bir tedbire hükmedilmemiş ise ,konkordato projesinin başarıya ulaşmasını sağlamak için borçlunun malvarlığının korunması gerekçe gösterilerek finansal kiralama konusu malların iadesinin istenemeyeceği anlaşılmaktadır. 6361 sayılı Kanunun 33/1 maddesinde; Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile 30 uncu maddenin ikinci fıkrası uyarınca kiracı tarafından feshi hâllerinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür.Dosya kapsamına göre; taraflar arasında 0.10.2017 tarihli, ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi akdedildiği, sözleşme konusu malların davalı kiracıya teslim edildiği, davalı tarafından muaccel kira borcunun ödenmemesi üzerine Beşiktaş ...noterliği'nden, 07.07.2021 tarih ve ... yevmiye numaralı fesih ihtarnamesi gönderildiği, ihtarnamenin , davalının finansal kiralama sözleşmesinde belirtilen adresine 09/07/2021 tarihinde usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği, davalının kendisine verilen 60 günlük süre içinde ihtarnamede belirtilen borcu ödenmediği,davalı tarafından davacıya ait kayıt ve belgelerin aksine kira borcunun ödendiği borcun bulunmadığının geçerli yazılı delil ile ispatlanamadığı bu hali ile, davalının süresinde kira borcunu ödemediği temerrüde düştüğü,verilen 60 günlük sürenin dolduğu tarihi itibariyle sözleşmenin haklı nedenle feshedildiği, fesih tarihinden itibaren kiralama konusu malların iadesinin sağlanmadığı, 6361 Sayılı Kanununun 23. Maddesi uyarınca mülkiyeti davacıya ait kiralama konusu malların aynı kanunun 33. Maddesi gereğince teslim alındığı şekilde kiralayana iadesi şartlarının oluştuğu , İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/610 D.İş esas 2021/597 D.İş karar sayılı 21/09/2021 tarihli ihtiyati tedbir kararı verildiği, kararın ... uyuşmazlık konusu malın mülkiyetinin kiralayana ait olması nedeniyle konkordato davası kapsamında bulunmadığı, HMK 389 maddesi kapsamında yaklaşık ispat şartı sağlandığından sözleşme konusu malların tedbiren davacıya teslimine dair ihtiyati tedbire itirazın reddine dair ek kararın dosya kapsamına ve hukuka uygun olduğu, tedbire itirazın esas davanın açıldığı mahkemece değerlendirilmesinin usul hukukunun gereği olduğu, istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.Davalı vekilinin ek karara yönelik istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/06/2022 tarih ve 2021/607 E., 2022/497 K. Sayılı ek kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 534,70 TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına, 5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine, 6-Karar tebliği,harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk dereceMahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 394/5 ve 362/1-f maddesi gereğince,kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 29/05/2025