T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO:2022/1545
KARAR NO:2025/446
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:08/06/2022
NUMARASI:2021/114 E. - 2022/388 K.
DAVANIN KONUSU:Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
İSTİNAF KARAR TARİHİ:13/03/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Tarafların İddia ve Savunmaları:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili ile davalı... Faktoring A.Ş arasında 08.06.2020 tarihli Faktoring sözleşmesi imzalandığını, müvekkili Mart 2020 yılında İngiltere’de düzenlenen bir fuarda Merkezi FRANSA’da bulunan... isimli firma yetkilileri, çalışanları iletişime geçildiğini, ürün satışı konusunda anlaşarak numune gönderildiğini, numune onayı yapıldıktan sonra söz konusu firmaya 30.07.2020 tarih 53591.99 USD bedelli fatura keşide edildiğini ve faturaya konu ürünleri firmanın talebi üzerine İngiltere’de teslim edilmek üzere 30.07.2020 tarihinde ... bey Gümrük Müdürlüğün’den yüklemesinin yapıldığını, ... firmasınca, tanıtım mektubu, imza yetki belgesi, banka bilgileri ve sipariş Formunun müvekkiline gönderildiğini,... müvekkilce kendisine satılan ürünlerin İngiltere’ye girişinin sağlanabilmesi için merkezi İngiltere’de bulunan.... isimli şirket lehine ayrıca 14.08.2020 tarihli fatura düzenlendiğini, müvekkili ... ürünleri görmeden ve fatura keşide edilmeden evvel davalı...Faktoring ‘e bildirimde bulunarak gerekli evrakları göndererek limit onay talebinde bulunduğunu, 02.06.2020 tarihinde davalının ön limit onayı Verdiğini, 08.06.2020 tarihinde ise kesin limit onayı verdiklerini , müvekkilinin davalı tarafın onay bildirimine güvenerek ... ile ticari ilişkiye girdiğini, akabinde daval... Faktoring tarafından temlik alındığı ve 06.08.2020 tarihli onay bildiriminde ise davalı şirket ve Avrupa’da yer alan muhabir ...tarafından fatura borçlusu ... firması ile ilgili olarak 270.000 USD limit onayı veriğini, sonrasında, davalı tarafça 03.09.2020 tarihinde ... için verilen garanti limitin iptal edildiğini, davalı tarafça düzenlenen 12.10.2020 tarihinde ihtilaf raporu tanzim edildiği ve temlike konu fatura hakkında ihtilaf vukuu bulduğu gerekçesi ile faturanın garanti kapsamı dışında kaldığı ve faturanın müvekkiline geri temlik edeceğini beyan ettiğini, müvekkiline ihtilaf raporuna şerh düşerek, ... isimli şirket ile ürün satımı konusunda anlaştıklarını, söz konusu şirket ile ilgili tüm evrakları, faturayı davalıya teslim ettiğini, faturaya konu ürünlerin İngiltere’de teslim alındığını, bu sebeple tehlike konu vadesi geçmiş 53.591.59 USD’nin Ödenmesinin talep edildiğini,davalı 23.10.2020 tarihli Kartal ... Noterliğinin ... yevmive, ihtarname keşide ederek, Faktoring garanti hizmetinin ortadan kalktığını ve ortada dolandırıcılık olduğu iddiası ile 53.591.99 USD’yi ödeyemeyeceğini bildirdiğini, bildirimde söz konusu 30.07.2020 tarihli 53.591.99 USD bedelli temlike konu faturanın Faktoring Sözleşmesi, Uluslararası Faktoring kuralları ve limit onay bildiriminde yer alan hususlar doğrultusunda Faktoring Garantisi Kapsamı dışında kaldığının ifade edildiğini,müvekkili... isimli şirket ile ilgili tüm araştırmayı basiretli tacir gibi davranarak yaptığını, kendisine iletilen tüm evrakların ... ‘dan sadır olduğuna kanaate getirerek ticari faaliyete giriştiğini, öncelikle müvekkili şirketin gerçek firma bilgilerini kullanan kişilerce irtibat içinde olduğunu, zira müvekkilinin, Faktoring aracı kurumların takibat ve tahsis olunan kredi ve vade limitlerine güvenerek yaptığı ticari faaliyettin, faktöring firması ve muhabir firmanın sağladığı mesnetsiz güven nedeniyle hem maddi hem de manevi ağır hasara uğradığını, davalı tarafın keşide ettiği ihtarnamede, fatura borçlusu ... evraklarının yetkili kişilerce düzenlenmediğini bu şirkete ulaşarak öğrendiklerini belirterek faturanın garanti kapsamında olmadığını deklere ettiğini, ancak fatura borçlusu ... hakkında nasıl böyle bir kanaat varıldığını açıklamadığını, Faktoring Sözleşmesinin garanti fonksiyonu neticesinde Faktor bu Fonksiyon kapsamında gerekli riski almadan önce müşterisi ve onun borçluları hakkında araştırma yapmak ve araştırma sonucuna göre Faktor Söz konusu müşterisi için limit tespit ederek sunacağı garanti fonksiyonunun yapılacak Faktoring Sözleşmesindeki sınırlarını belirleyeceğini, davalının hiçbir sorumluluk almadan gerekli araştırmayı yapmadan temlik işlemi ihdas ettiğini, davalı ihtilaftan bahsettiğini, ancak, ihtilafın çözümü için hiçbir girişimde bulunmadığını, müvekkili, temlike konu alacağa ilişkin tüm belgeleri davalı ... A.Ş’ne ilettiğini, konu faturayı temlik almış ve limit onay bildiriminde bulunduğunu, davalının geri temlik işlemi Uluslararası Faktoring Kurallarının (GRIF) 18 maddesine aykırılık teşkil ettiğini, davalı risk üstlenmediği gibi alacağın tahsili amacıyla her hangi bir girişimde dahi bulunmadığını, davalının, limit onay bildirimi yapmadan, davalının da belgeleri inceleme yükümlülüğünün bulunduğunu, davalının, yazılı sorumluluk vaadi olan limit onay bildiriminden ancak, temlik konusu faturada belirtilen malların borçluya tesliminden önce dönebileceğini, Emsal yargı kararlarının bu yönde olduğunu, müvekkilin ihraç mal bedeli olan 53.591.99 USD’nın (dava tarihi itibariyle TL karşılığı 370.912 TL) fatura tarihi olan 30.07.2020 tarihinden 90 gün sonrasına isabet eden tarihten itibaren işlemiş ve işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, karar verilmesi talep edilmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesini özetle; davacı ile iki Faktorlu İhracat Faktoringi işlemi yapıldığını ve Faktorun verdiği Faktoring garantisinin davacı firmaya yansıtıldığını, taraflar arasında 08.06.2020 tarihli ... nolu Faktoring Sözleşmesi imzalandığını, sözleşme kapsamında dava dışı ...firmasından olan fatura alacaklarının müvekkiline şirkete temlik ettiğini,davacının devir temlik ettiği fatura konusu alacaklar iki faktörlü ihracat işlemi yapıldığını ve davacıya Faktoring garanti ve tahsilat hizmetleri sunulduğunu, bu kapsamda Uluslararası Faktoring Kuralları çerçevesinde muhabir faktör olarak... ‘ın söz konusu yurtdışı yerleşik alıcı... firması için verdiği garanti davacıya yansıtıldığını, müvekkilin ihracat faktorü ( ...) yurdışı yerleşik muhabir ... ise ... ( ...) olduğunu, temlik edilen fatura konusu alacağın borçlusu ... firması faturanın vadesinde ödeme yapamadığından davacı firmanın dolandırılmış olduğu ortaya çıkmış ve bu durum bizzat davacı firma yetkilisinin müvekkili şirkete göndermiş olduğu 31.08.2020 tarihli E.Posta ile müvekkile bildirildiği dava konusu edilen fatura konusu alacağın fatura düzenleme tarihi 30.07.2020 olup, faturanın vadesi ise 29.08.2020 tarihi olduğu, Yurt dışı yerleşik alıcı ...firması tarafından fatura vadesinde Muhabir...‘a ademe yapılmadığını, davacı firma yetkilisi...şirkete gönderilen dava dosyasına ibraz edilen 31.08.2020 tarihli e.postada davacı firma ile ... arasında gerçek bir ticari ilişki kurulamamış olduğunu, bizatihi davacı firma tarafından açık ve net olarak beyan edildiğini, dava konusu edilen fatura bedelinin vadesinde ödenmemesi üzerine ... tarafından fatura borçlusu ... ile irtibata geçildiğinde de işbu firma davacı ile aralarında her hangi bir ticari ilişki bulunmadığını ve buna bağlı olarak davacının göndermiş olduğu malları da teslim almadıklarını bildirdiğini, ... ‘nın faturanın vade tarihinde aczi yada iflası söz konusu olmadığından, tam aksine alı (Fatura borçlusu) tarafın açıklamalarından ortada gerçek bir ticari ilişki bulunmadığı ve Fraud yani dolandırıcılık söz konusu olduğunu, bu durum davacı tarafça da kabul ve beyan edildiğinden ortada Faktoring garantisinin geçerli olduğu nu, tüm açıklamalar ve dayanak deliller ile Sayın Mahkememizce resen tespit edilecek hususlar doğrultusunda, haksız ve hukuki, maddi dayanaktan yoksun davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir İlk Derece Mahkemesi Kararı:Mahkemece; "Davanın REDDİNE," karar verilmiştir.
İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:Davacı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ... A.Ş ile davalı ... A.ş arasında 08.06.2020 tarihinde faktoring sözleşmesi imzalandığını, müvekkili şirket Mart 2020 yılında İngiltere'de düzenlenen bir fuarda merkezi Fransa'da bulunan ... isimli firmanın yetkilileri, çalışanları ile tanışmış ve birbirlerine ileride doğabilecek ticari faaliyetler için iletişim bilgilerini verildiğini, müvekkili ile ... bu süreçte gerekli evrak alışverişini yaparak,ürün satımı konusunda anlaşarak, numune onayları dahi yapıldıktan sonra, müvekkili iş bu anlaşmaya istinaden söz konusu firmaya 30.07.2020 tarihli 53.591,99 USD bedelli fatura keşide etmiş ve faturaya konu ürünleri, firmanın talebi üzerine İngiltere'de teslim edilmek üzere 30.07.2020 tarihinde Muratbey Gümrük Müdürlüğü'nden yüklemesini yaptığını, ... firmasınca, şirketlerine ait tanıtım mektubu, imza yetki belgesi, banka bilgileri ve sipariş formu müvekkili şirkete gönderildiği ve söz konusu şirket ile müvekkili ütün satışı konusunda anlaştığını, ..., müvekkilce kendisine satılan ürünlerin İngiltere'ye girişinin sağlanabilmesi amacı ile merkezi İngiltere'de bulunan ... Ltd. İsimli şirket lehine ayrıca 14.08.2020 tarihli fatura düzenlediğini, müvekkili ...'ya ürünleri göndermeden ve fatura keşide etmeden evvel, davalı ... FAKTORING ' e bildirimde bulunarak gerekli evrakları da göndererek, limit onay bildirimi talebinde bulunduğunu, müvekkili şirkete yine e- posta yolu ile ilettiğini, Müvekkili, davalı tarafın limit onay bildirimine güvenerek, ... ile ticari ilişkiye girmiş ve ürünleri ihraç ettiğini, akabinde, müvekkilce ... adına keşide edilen fatura 30 gün vade ile davalı ... A.Ş. tarafından temlik alınmış ve 06.08.2020 tarihli limit onay bildiriminde ise davalı şirket ve Avrupa’da yer alan muhabir faktor ... tarafından fatura borçlusu ... firması ile ilgili olmak üzere 270.000,00 USD limit onayı verildiğini, müvekkili şirket, ihtilaf raporuna şerh düşerek, ... isimli şirket ile ürün satımı konusunda anlaştıklarını, söz konusu şirket ile ilgili tüm evrakları, faturayı davalıya teslim ettiğini, faturaya konu ürünlerin İngiltere'de teslim alındığını, bu sebep ile temlike konu olan vadesi geçmiş 53.591,99 USD'nin ödenmesini talep ettiğini, Davalı, 23.10.2020 tarihli Kartal ... Noterliği ... yevmiye numaralı ihtarnamesini keşide ederek, faktoring garanti hizmetinin ortadan kalktığını müvekkiline bildirdiğini, 53.591,99 USD 'yi müvekkiline ödemeyeceğini bildirdiğini, bildirimde söz konusu 30.07.2020 tarihli 53.591,99 USD bedelli temlike konu faturanın faktoring sözleşmesi, müvekkili şirket, ... isimli şirket ile ilgili tüm araştırmayı basiretli tacir gibi davranarak yapmış, kendisine iletilen tüm evrakların ...'dan sadır olduğuna kanaat getirerek ticari faaliyete giriştiğini, davacı şirket tarafından gerçekleşen ihracatın, gerçek alıcısı ... şirketi olmadığı, davacı tarafından, yurt dışı Fatura borçlusu ... şirketine yapılan 53.591.99 USD'lık ihracatın, gerçekte ... şirketine yapılmadığının ortaya çıkması ile davacı şirketin dolandırıldığının anlaşıldığı, işbu hususun davacı şirketinde kabulünde olduğu, mevcut delillere göre, ihracat faturasından doğan davacı zararının gerçek ve geçerli olmayan ticari ilişki nedeniyle davacının faktoring sözleşmesi kapsamında talep edemeyeceği bu hususun uluslararası faktoring kurallarına da aykırı olduğu anlaşıldığından haksız olarak açılan davanın reddine ''davalı, muhbir faktörün ... ile irtibata geçtiğini, fatura borçlusu bu firma ile müvekkiline arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını öğrendiklerini beyan ettiğini, müvekkili şirket ihracat faturalarından kaynaklanan mallara ilişkin tüm işlemleri usule uygun olarak gerçekleştirmiş, davacının kesin limit onayına güvenerek ... ile ticari ilişkiye girmiş ve ürünleri ihraç ettiğini, davalı ... Faktoring'in limit onayının iptal etmesinin gerekçesi olarak, davalının yurt dışında yerleşik ... ile arasında gerçekleşen yazışmalar olduğu, ...'ün fatura borçlusu ... ile iletişime geçtiğini söz konusu ürünlerin ... tarafından teslim alınmadığı bu nedenle bu durumun dolandırıcılık niteliğinde olduğu ve bu nedenle garanti kapsamı dışında kaldığını beyan ettiğini, davalı fatura borçlusunun beyanı ile yetinerek geri temlik işlemleri yaparak müvekkilin zarara uğramasına sebebiyet verdiğini, davalı şirketin muhabiri olan dava dışı ... tarafından davalıya yapılan bildirimde, ... yetkilileri ile iletişime geçildiği, ürünlerin ... tarafından teslim alınmadığı bu nedenle fatura konusu alacağın garanti kapsamı dışında olduğu ifade edilmiş ise de davalı tarafça, geri temlik işlemi yapılmadan önce, müvekkili ile ... arasındaki faaliyetin gerçek olup olmadığına dair gerekli araştırma yapılıp yapılmadığı bile belli olmamakla birlikte muhabir faktörün irtibat kurduğu kişinin fatura borçlusu ...' temsile yetkili olup olmadığı belirsiz olduğunu, somut olayda davalı bu yükümlülüklerini yerine getirmemiş, muhabir faktorün fatura borçlusu olan şirketin yetkili olup olmadıkları belli bile olmayan kişilerce yapılan yazışmalar neticesinde söz konusu fatura borcunun garanti kapsamında olmadığını beyan ederek, geri temlik işlemi yaparak sözleşmenin amacına aykırı hareket etmiş, sözleşmenin kendisine sağladığı avantajları kullanıp dezavantajları görmezden geldiğini, müvekkili şirket, davalının limit onayına güvenerek, ürün sevkiyatını yaptığını, müvekkili, ... 'ya ürün sevkiyatını da limit iptal bildiriminden çokça önce yapmış olduğundan limit iptal bildiriminin haklı bir dayanağı olmadığını, davalı tarafça, dosyaya; muhbir faktör ile ...'nın mail yazışmaları sunulmuş, bu yazışmaların Türkçe tercümesinin yapılması dahi göz ardı edildiğini, İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/114 Esas 2022/388 Karar sayılı kararının yukarıda açıkladığı sebepler ile kaldırılmasına, Yeniden yargılama yapılarak davanın kabulüne, karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davacı ile müvekkili şirket arasında faktoring sözleşmesi imzalanmış olup söz konusu faktoring sözleşmesi kapsamında davacı, yurt dışında yerleşik dava dışı ... firmasından olan fatura konusu alacaklarını müvekkil şirkete temlik ettiğini, dava konusu edilen fatura bedelinin vadesinde ödenmemesi üzerine, Muhabir ...tarafından, fatura borçlusu .... ile irtibata geçildiğinde de, işbu firma, Davacı ile aralarında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını ve buna bağlı olarak davacı’nın göndermiş olduğu malları da teslim almadıklarını bildirdiğini, müvekkili Şirketin davacı tarafa herhangi bir garanti ödeme yükümlülüğü bulunmadığını taraflar arasında imzalanmış ve geçerli olan sözleşmede açıkça belirlendiğini, davacıya muhabir faktorun garanti hizmeti yansıtılmış olup, sözleşme hükümlerine göre, muhabirin faktorun garantisini kaldırmış ve bu alacakları geri temlik etmiş olması nedeni ile müvekkili şirketten de bu alacaklarla ilgili garanti yükümlülüğü de sona erdiğini, beyanla, davacı tarafın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;Dava, faktoring sözleşmesinden kaynaklanan yükümlülüklere aykırılık sebebiyle, faktoring garantisi kapsamında 53.591,99 USD fatura alacağın tahsili istemine ilişkindir.Davacı, merkezi Fransa’da bulunan... isimli firmaya ihracat yaptığını, bu kapsamda 30.07.2020 tarihli 53.591,99 USD bedelli fatura düzenlendiğini ve fatura konusu ürünlerin İngiltere’de teslim edildiğini , faktoring sözleşmesi kapsamında, davalının faturayı garanti kapsamına aldığını ve bu durumu onayladığını, daha sonra davalının, borçlu şirketle ilgili "dolandırıcılık" olduğu gerekçesiyle garanti limitini iptal ederek faturayı garanti kapsamı dışına çıkardığını ve ödeme yapmadığını beyanla davalının faktoring garantisi kapsamında yükümlülüklerini yerine getirmediğini, müvekkilinin zarar ettiğini, 53.591,99 USD’nin fatura tarihinden itibaren işleyecek faizle birlikte davalıdan tahsili gerektiğini ileri sürmüştür.Davalı ise, taraflar arasında imzalanan faktoring sözleşmesi kapsamında davacının temlik ettiği faturanın garantisinin, gerçek bir ticari ilişki bulunmaması sebebiyle geçersiz hale geldiğini, ... firmasının faturayı düzenleyen davacı ile herhangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığını ve ürünleri teslim almadığını , söz konusu faturayı garanti limit süresi içerisinde tam olarak temlik etmediğini ve dolandırıcılık durumu sebebiyle faturanın garanti kapsamı dışında kaldığını savunmuştur. 20/09/2021 tarihli bilirkişi raporunda ; " "davalı ile davacı arasında faktöring sözleşmesinin imzalandığı, davalının Yurdışı yerleşik ...'nın muhabiri olduğu, dava dışı ...'nın Fransa'da yerleşik ithalatçı ... firması lehine 270.000,00 USD'luk 45 gün vadeli faktör garantisi tahsis ettiği, yani anılan şirketin davacıdan ithal edeceği malların bedelinin tahsis edilen limit kapsamında davacıya ödeneceğinin garanti edileceği, buna göre davalının limit onay bildirim formu ile muhabir sıfatıyla 270.000,00 USD'lık garanti limitini ve şartlarını 06.08.2020 tarihinde davacıya bildirdiği, ... limitinin şartlarınının1)Limitin belirtilen tarihten (06.08.2020) itibaren 3 ay içinde kullanılmaması halinde,2)Limitin tarafımıza yapılan son temlik tarihini takip eden 60 gün içinde kullanılmaması halinde,3)Bu limit, geçerlilik süresine bağlı kalmaksızın muhabir tarafından her an iptal edilebilir, şeklinde düzenlendiği, Buna göre, bu limit onay bildirimi (...), 06.08.2020 tarihinden sonra ve limit iptal tarihinden / geçerlilik süresinden önce ilgili mevzuat uyarınca ihracatı tamamlanmış sayılan mal veya hizmetler için geçerli olacağının bildirildiği, limit onay bildirim formunun davacıya bildirildiği, davacının yurt dışı satışı ile ilgili olarak yurtdışı alıcı frma ... adına düzenlenen 30.07.2020 tarih 53.591.99 USD bedelli Faturanın ve eklerinin davalıya göndermiş olduğu , sonrasında davalının 03.09.2020 tarihi itibariyle garanti limitini İPTAL ETTİĞİ, taraflar arasında imzalanan Faktoring Sözleşmesi gereğince davacı tarafından dava dışı yurtdışı yerleşik ithalatçı Fatura borçlusu ... şirketine ihraç edilen ürünlerin İNGİLTERE'de teslimi yapılmış olduğu, ancak teslimin gerçekte ... Şirketinin yasal temsilcilerine yapılmadığının bizzat davacı şirketin de yapmış olduğu araştırmalarla da ortaya çıkması ile davacının söz konusu ihraç mallarının dolandırıcılık olayına karıştığının anlaşıldığı, dava konusu 30.07.2020 tarihli 53.591.99 USD bedelli faturanın temlik edilmediği ve işbu fatura karşılığı davalının muhabiri olan yurt dışı yerleşik dava dışı ...'i tarafından temlik alınmadığı sadece garanti verilen faktoring işleminde DOLANDIRICILIK ortaya çıkması ile de Faktoring Garantisi kapsamı dışına çıkarıldığı ve limitin iptal edildiğinin anlaşıldığı, işbu nedenle de söz konusu Faturanın Faktoring Garanti kapsamına alınmadığı, haliyle garanti limiti kapsamında faktöring işleminin gerçekleştirilemediği, bir başka anlatımla süresi içinde alacağın temlik edilmemiş olması ve davacı ile fatura alıcısı ... şirketinin davacı şirkete sipariş vermediği, ve söz konusu mallarında teslim alınmadığı, taraflar arasında her hangi bir ticari ilişkinin gerçekleşmediği yönündeki tespitler karşısında garanti limitinin şartlarının yerine getirilemediği, tarafların İddia ve savunmaları, tarafların karşılıklı mail yazışmaları, Taraflarca dosyaya sunulan faturalarından kaynaklanan Mallara ilişkin Tüm İhracat işlemlerinin usul ve Gümrük mevzuatına uygun olarak, Gümrük Beyannamelerinin düzenlendiği, Serbest Dolaşım Belgesinin düzenlendiği, CMR taşıma belgesinin usule uygun olarak düzenlendiği ve malların TIR ile karayolu ile taşınacağının belirlendiği, İhraç konusu malların yüklemesinin Muratbey Gümrük Müdürlüğünden yapıldığı, Gümrük Beyannamesinde ihraç konusu mallara ilişkin tüm bilgilerin eksiksiz olarak bildirildiği ve Alıcı Firmanın adres bilgilerinin açık ve net olduğu ve Faturadaki adres bilgileri ile örtüştüğü, Davalı şirketin muhabiri olan Dava dış yurtdışı yerleşik Faktor ... tarafından davalıya bildiriminde, Alıcı (İthalatçı) fatura borçlusu ... şirketi yetkilileri ile iletişime geçildiği, Söz konusu Malların kendileri tarafından teslim alınmadığını, Davacı şirket ile her hangi bir ticari ilişki kurulmadığı yönündeki beyanları akabinde, Fatura konusu alacağın Faktoring garanti kapsamında olmadığı ve limitinin iptal edildiğini davalı şirkete bildirdiği, davacı şirket tarafından gerçekleşen ihracatın, gerçek alıcısı... şirketi olmadığı yönünde bilgilere ulaşıldığı, Davacı tarafından, yurt dışı Fatura borçlusu ... şirketine yapılan 53.591.99 USD'lık ihracatın, gerçekte ... şirketine yapılmadığının ortaya çıkması ile Davacı şirketin dolandırıldığının anlaşıldığı, işbu hususun davacı şirketinde kabulünde olduğu, mevcut delillere göre, ihracat faturasından doğan davacı zararının belirtilen nedenlerle davacının faktöring sözleşmesi, kapsamında talep ettiği alacağın yerinde olmadığı " belirtilmiş, ek raporda da kök rapordaki tespitlerin aynen geçerli olduğu belirtilmiştir.Uluslararası factoring'te borçlunun ülkesindeki bir factor kuruluşunun da devreye girmesiyle birlikte dört taraf yer almaktadır.Çift faktör sisteminde , satıcı olan müşterinin ihracatından doğan alacağını faktöre (ana /ihracatçı faktör) devretmesi ile ihracatın yapıldığı ülkede bulunan , diğer bir faktör (muhabir /ithalatçı faktör) alacağın takibi ve tahsilini üstlenmektedir .İthalatçı faktör ihracatçı ...'e hizmet verir. Somut uyuşmazlıkta, "ikili faktor sistemi" bulunduğu, buna göre, ihracatçı satıcı (alacaklı - davacı) , ihracatçı faktor (davalı), muhabir faktor (ithalatçı faktor - ...) ve ithalatçı alıcı ( borçlu - ...) bulunmaktadır.İthalat faktörünün temel görevleri, alıcı firmayla ilgili ticari risk analizlerini yaparak garanti limitlerini belirlemek, ticari işlemlerin gerçekliğini ve alıcı bilgilerinin doğruluğunu araştırmak, tahsilat işlemlerini yürütmek ve herhangi bir dolandırıcılık veya anlaşmazlık durumunda ihracat faktörünü bilgilendirmektir. Ayrıca, taraflar arasındaki ticari ilişkinin gerçek ve geçerli olması, malların teslimatının doğru şekilde gerçekleşmesi gibi şartlar garantinin geçerliliği için gerekli olup tüm bu süreçlerin sağlıklı şekilde yürütülmesini sağlamakla sorumludur.... limiti, hem ihracat hem de ithalat faktoring işlemlerinde uluslararası faktoring kuralları (...) çerçevesinde belirlenir ve uygulanır. ... limiti belirli bir süre için geçerli olup, belirlenen sürede alacağın oluşmaması veya ticari ilişkide bir sorun yaşanması durumunda iptal edilebilir.Ayrıca, ticari ilişkinin gerçek ve geçerli olması, malların teslimatının doğru şekilde gerçekleşmesi gibi şartlar garantinin geçerliliği için ön koşul niteliğindedir.Taraflar arasında, müşterinin(davacının) daha önce doğmuş ve/veya sözleşme süresi içinde işletmesi ile ilgili olarak yurtiçi yurtdışı mal, hizmet satışlarından doğacak alacaklarını peşinen ve toptan davalıya temliki konusunda 08.06.2020 tarihli Faktoring Sözleşmesi imzalandığı, ...'nın davalının Yurdışı muhabiri olduğu, dava dışı ...'nın Fransa'da yerleşik ithalatçı ... firması lehine 270.000,00 USD'luk 45 gün vadeli faktör garantisi tahsis ettiği, davacının, ... isimli firmaya ihracat yaptığı, bu kapsamda 30.07.2020 tarihli 53.591,99 USD bedelli fatura düzenlendiği, fatura konusu mallara ilişkin tüm ihracat işlemlerinin usul ve gümrük mevzuatına uygun olarak yapıldığı, ihraç konusu malların yüklemesinin Muratbey Gümrük Müdürlüğünden yapıldığı, Gümrük Beyannamesinde alıcı firmanın adres bilgileri ile Faturadaki adres bilgilerinin örtüştüğü, davacının davalı şirkete gönderdiği 31.08.2020 tarihli e-posta içeriğinde özetle "teslim edilen mallara ilişkin ödeme yapılmadığı,... isimli firma adına sipariş veren kişilerle artık irtibat kurulamadığı, bu durumu ... isimli firmaya ilettiklerinde araştıracakları beyanında bulunulduğu" hususlarının belirtildiği , bunun üzerine muhabir faktor tarafından yapılan inceleme sonucu alıcı (İthalatçı) fatura borçlusu ... şirketinin davacı (ihracatçı) şirket ile her hangi bir ticari ilişki kurmadığı, fatura konusu malların alıcı şirket tarafından teslim alınmadığını tespit edip davalı ihracatçı faktore bildirildiği ve garanti limitini iptal ettiği, zira yapılan ihracat işleminin alıcı firma ile gerçek ve geçerli bir ticari ilişkiye dayalı olmadığı, yapılan 53.591.99 USD'lık ihracata ilişkin fatura bedelinin vadesinde ödenmemesi üzerine ihracatın gerçekte ... şirketine yapılmadığı ve davacı şirketin dolandırıldığının anlaşıldığı, muhabir Faktor ... tarafından ticari işlemlerin gerçekliği ve alıcı bilgilerinin doğruluğunu araştırma yükümlülüğünün yerine getirildiği, tespit edilen dolandırıcılık sebebiyle garanti limitini iptal etme yetkisini kullanmasının buna bağlı yetkiyle davalının söz konusu faturayı davacıya geri temlik etmesinin sözleşme hükümleri ve uluslararası faktoring kurallarına (...) uygun olduğu, ... nın ödeme güçlüğü v.b nedenlerle ödememe yapamaması gibi durumlarda devreye girecek olan garanti fonksiyonunun somut olayda lehine garanti verilen şirkete satış işlemi gerçekleşmediğinden devreye girmesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır. İthalatçı borçlu ile gerçek ve geçerli bir ticari ilişkinin bulunmaması, davacı şirketin ihracatının ithalatçı firmaya yapılmaması nedeniyle davacının Faktoring Sözleşmesi’ne dayanarak 53.591,99 USD tutarlı ihracat faturasından doğan zararını davalıdan talep etmesi mümkün değildir. Davacının ihracat işlemini kendi iradesi ile yaptığı, ihracat için görüşülen kişilerin ilgili firmayı temsile yetkili olup olmadıkları ve ticaretin güvenli bir şekilde gerçekleşmesi için malları sevk etmeden önce gerekli araştırmaları yapması gereğinin tacir olan davacının sorumluluğunda olduğu bu sorumluluğun tacirin basiretli davranma yükümlülüğünün bir gereği ve sonucudur.Tüm bu nedenlerle, davalı faktörün sözleşmeye ve hukuka aykırı bir işlemi bulunmamaktadır. ... limitinin iptal edilmesi sürecinin, uluslararası faktoring kuralları ve sözleşme çerçevesinde usulüne uygun olarak gerçekleştiği, bu nedenle davanın reddine ilişkin mahkeme kararının yasal ve yeterli gerekçeye dayandığı, bu doğrultuda, istinaf talebinin reddi gerektiği sonucuna varılmıştır. Davacı vekilinin İstinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/06/2022 tarih ve 2021/114 E.2022/388 K. sayılı kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 534,70-TL harcın davacıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,6-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine,6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 13/03/2025