T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2022/1549 Esas
KARAR NO: 2025/322
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 23/06/2022
NUMARASI: 2022/215 E. - 2022/477 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 03/03/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü: Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalı şirketin İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra takip dosyası ile müvekkili ... ve diğer borçlu ... San. Ve Tic. Ltd.Şti aleyhine genel haciz yoluyla icra takibi başlattığını, müvekkili aleyhine başlatılan icra takibine konu olan ve davalı ... Tek. A.Ş. ile ... San Tic. Ltd.Şti arasında gerçekleştiği iddia edilen ticari ilişkiye ve cari hesap ilişkisine müvekkili ...'nun taraf olmadığını, yapılan ödemelerdeki banka açıklamaları ve düzenlenmiş faturalar incelendiğinde, iddia edilen alacağın borçlu görünen tarafı, ... San. Ve Tic. Ltd. Şirketi olduğunu, müvekkili ... bu borç ilişkisinin tarafı olmadığını ve müvekkiline yöneltilebilecek bir husumet bulunmadığını, başlatılan icra takibi hukuka aykırı olduğunu ve müvekkilinin yanlış şekilde borçlu gösterilmesi hasebiyle müvekkili açısından sakınca ve zararlara sebep olduğunu beyanla; davanın kabulü ile İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası kapsamında hiçbir borcu bulunmadığının tespiti ile icra takibinde haksız ve kötü niyetli olan davalının takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davacının bu davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığını, davacının icra dosyasına itiraz ettiğini ve bunun üzerine takip durduğunu, akabinde icra dosyasının diğer borçlusu olan ... San.Tic. Ltd. Şti. 'ye İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/494 E. Sayılı dosya ile itirazın iptali açıldığını, müvekkilinin davacıya itirazın iptali davası açma süreside sona erdiğini, davacının ödeme tehdidi altında da bulunmadığını, dolayısıyla davanın menfaat yokluğundan davanın reddi gerektiğini, somut uyuşmazlıkta kötüniyet tazminatına hükmedilmesi için gerekli şartlar mevcut olmadığından davacının buna ilişkin taleplerinin de reddine karar verilmesi gerektiğini beyanla; davanın H.M.K. m.114/1-f bendi uyarınca dava şartı noksanlığından usulden ve esastan reddini, tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/06/2022 tarihli 2022/215 Esas-2022/477 Karar sayılı kararıyla; Davalının kendisine karşı borcu olmadığını bilmesine, alacaklı olduğuna dair bir iddiada bulunamamasına, buna ilişkin bir delil sunamamasına karşın davacı hakkında icra takibi başlattığı, mahkemenin ön inceleme duruşmasında da davalının takip başlatmasına dayanak bir sebep ileri süremediği, tüm bunlara göre dürüstlük kuralına uygun davranmayan, borçlu olmadığını bildiği kimse hakkında bilerek icra takibi başlatan davalının açıkça kötü niyetli olarak görüldüğü gerekçesiyle; "Davacının davasının kabulü ile; davacının İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ve borcu nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalının kötüniyeti sabit olduğundan %20 oranında hesaplanan 46,273,34-TL kötüniyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine," karar verilmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; -HMK 106. Maddesine göre davacının hukuken korunmaya değer güncel bir yararı bulunması gerektiğini, davacının bu davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığını, davacının icra dosyasına itiraz ettiğini, bunun üzerine takibin durduğunu, akabinde icra dosyasının diğer borçlusu olan ... San.Tic. Ltd. Şti. 'ye İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/494 E. Sayılı dosya ile itirazın iptali açıldığını, müvekkilinin davacıya itirazın iptali davası açma süresi de sona erdiğini, davacının ödeme tehdidi altında da bulunmadığını, ödeme emrine itiraz edip takibi durduran davacının, hakkında itirazın iptali davası açılmadığı halde kendiliğinden menfi tespit açması ve akabinde mahkemece lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu. -Kötü niyet tazminatına hükmedilebilmesi için davacının icra takibinde haksız olmasının yanı sıra takibin kötü niyetle yapıldığının ispatının da gerektiğini, alacağın ispat edilmemiş olmasının tek başına kötü niyetin göstergesi olmadığını, kötü niyet tazminatının hakkaniyete aykırı olduğunu, davacı borçlunun ödeme emrine itiraz edip takibi durdurduğu ve davalı alacaklı tarafından kendisi aleyhine itirazın iptali davası açılmadığı halde kendiliğinden işbu menfi tespit açması bir bütün olarak dikkate alındığında ortada davalının kötü niyetinin bulunmadığı ve dolayısıyla da davalı aleyhine İİK'nın 72/5. maddesi uyarınca tazminata hükmedilemeyeceğini. -Davacı borçlunun dava dışı ... San.Tic. Ltd. Şti.'nin sahibi ve yetkili temsilcisi konumunda olduğunu, sahibi olduğu Şirket'in davalı alacaklıya olan borcunu ödemediği gibi hakkında zuhulen yapılan icra takibinde kendisine karşı herhangi bir itirazın iptali davası açılmadığı halde (itirazın iptali davası sadece... San.Tic. Ltd. Şti. Aleyhine açılmıştır) tamamen kötü niyetli olarak işbu menfi tespit davasını açtığını, davalı alacaklının davacı borçlunun yaptığı itirazla icra takibinin durmasından sonra borçlunun itirazının iptali için dava açmamakla iyi niyetini gösterdiği ve davada asıl kötü niyetli olanın davacı borçlu olduğu ortaya çıktığı halde mahkemece kötü niyet tazminatına hükmedilmesinin hukuka aykırılık teşkil ettiğini, davacının işbu davayı açmakta hukuki yararı mevcut olmadığından işbu davanın reddini gerektiğini beyanla; mahkemece verilen kabul kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava menfi tespit davası olup, mahkemece davanın kabulüne, davaya konu icra takibinin haksız ve kötüniyetli olduğundan bahisle davacı yararına tazminata hükmedilmesine karar verilmiştir. İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosya UYAP sureti celp edilmiş ve incelenmesinde; davalı ... tarafından... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. İle ... hakkında 35.278,42 USD Cari hesap alacağı, 757,05 USD işlemiş faiz, 1.180,00 TL cari hesap alacağı, 143,47 TL işlemiş ticari faiz alacağı toplamı 36.035,47 USD+ 1.323,47 TL üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, borcun sebebi olarak cari hesap alacağı olduğunun belirtilerek fatura örneklerinin eklendiği, süresinde takibe borçlularca itiraz edildiği ve takibin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür. Davalı alacaklı tarafça, borçlulardan ... Ticaret Ltd. Şti. Aleyhine, İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/494 Esas sayılı dosyası ile itirazın iptali davası açıldığı, borçlunun süresinde takibe itiraz ederek takibin durduğu ve davalı alacaklı tarafça itirazın iptali davası açılmadığı anlaşılıyorsa da, bu durumun davacının menfi tespit davası açmasına engel olmadığı, icra dosyasında borca itiraz dilekçesinin davalı alacaklı vekiline tebliğ edilmediği, itirazın iptali davası açmak için 1 yıllık hak düşürücü sürenin dolmadığı, davacının menfi tespit davası açmakta hukuki yararının bulunduğu anlaşıldığından, hukuki yarara yönelik davalı istinaf sebebi yerinde görülmemiştir. İİK 72/5 maddesinde: "Dava borçlu lehine hükme bağlanırsa derhal takip durur. İlamın kesinleşmesi üzerine mündericatına göre ve ayrıca hükme hacet kalmadan icra kısmen veya tamamen eski hale iade edilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötüniyetli olduğu anlaşılırsa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz." hükmü düzenlenmiştir. Davalı vekilinin müvekkilinin kötüniyetli olmadığını ileri sürdüğü anlaşılmıştır. Cari hesap ilişkisinin davalı şirket ile dava dışı ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. Arasında olduğu, takibe dayanak olarak sunulan faturaların da bu şirkete karşı düzenlendiği, davalı vekilinin davaya cevap dilekçesinde cari hesap borcundan davacının şahsen sorumlu olduğuna ve cari hesap ilişkisinin tarafı olduğuna yönelik bir savunmada bulunulmadığı anlaşılıyorsa da, davacının dava dışı ... şirketinin yetkilisi olduğu, şirket yetkilisi olması şirket borcundan doğrudan sorumlu olduğunu göstermeyeceğinden takibin haksız olduğu anlaşılıyorsa da, İİK 72/5 maddesinde alacaklı aleyhine tazminata hükmedilebilmesi için ayrıca kötüniyetli olduğunun kanıtlanması gerektiği, davalının kötüniyetli olduğuna yönelik somut delil sunulmadığı, kötüniyet tazminatı talebinin reddi gerekirken kabulüne karar verilmesinin yerinde olmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne, davacı tarafın kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davalı vekilinin istinaf isteminin KISMEN KABULÜ ile,2- İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/06/2022 tarih, 2022/215 E., 2022/477 K. Sayılı kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, 3-Davacının davasının KABULÜ ile; davacının İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ve borcu nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, -Davalının kötüniyetli olduğu ispatlanamadığından, davacı tarafın kötüniyet tazminatı talebinin reddine,4- İlk derece mahkemesinde yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;4/a-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 15.804,65 TL karar harcından peşin alınan 3.951,17 TL'nin mahsubu ile 11.853,48 TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 4/b-Davacı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan: 3.951,17 TL başvurma harcı, 80,70 peşin harç, 11,50 TL vekalet harcı, 85,00 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 4.128,37 TL'nin, davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, 4/c-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, 5- İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;5/a-İstinaf talebi kabul edildiğinden davalı tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,5/b-İstinaf yargılaması için davalı tarafından yapılan 220,70 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 52,00 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 272,70 TL'nin davacıdan tahsiliyle davalıya verilmesine,5/c-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına, 6- 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince var ise bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a. maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 03/03/2025