T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2022/1584 Esas
KARAR NO: 2025/320
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 18/04/2022
NUMARASI: 2021/1103 E. - 2022/404 K.
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Emanet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 03/03/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında imzalanan, 03/03/2020 tarihli yediemin teslim zabtı – ücret sözleşmesi – uyarınca günlük 30,00-TL bedelle mahcuz malların müvekkiline teslim edildiğini, muhafaza altına alınan mahcuzların muhafaza tarihinin üzerinden uzun süre geçmiş olmasına rağmen davacı yedinden alınmadığı gibi peşin olarak ödenen 2.000,00 TL bedel dışında yedieminlik ücreti de ödenmediğini, davalı taraf ile 03/03/2020 tarihinden itibaren işleyecek depo ücreti için yapılan tüm şifahi görüşmelerin sonuçsuz kaldığını, davalının ödeme yapmadığı gibi menkul malları satışa çıkarmadığını veya yediemin değişikliği de yapmadığını, bu nedenle Büyükçekmece ...İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, davalının süresinde borca ve tüm ferilerine itiraz ettiğini beyanla davalının icra dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin devamına, davalının %20 den aşağı olmak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; İcra ve İflas Kanununun mahcuz malları muhafaza tedbirleri başlığı altında yer alan hükümler gereğince haczedilen malın yedieminde depo edilmesi ve yediemin ücretinden kaynaklı uyuşmazlıklarda görevli mahkemenin icra hukuk mahkemesi olduğunu, malların depo edildiği yerin Büyükçekmece olması nedeniyle Büyükçekmece İcra Hukuk Mahkemelerinin yetkili olduğunu, tahliye mallarının masraflarının yükümlüsünün icra dosyasının borçlusu olduğunu, yediemin deposu alacağı hakkında icra takibi başlatılmadan önce müvekkili ile hiçbir şekilde iletişime geçilmediğini, icra dosyasında gerçekleştirilen prosedürlerin yerine getirilmediğini, bunun yerine yaklaşık 1,5 yıllık süreç içerisinde sadece beklemekle yetinildiğini, sonrasında ise muhammen bedelin 4 katını aşar oranda yedieminlik ücreti talep edildiğini, bu durumun davacının fahiş derecede kazanç sağlama amacıyla kötüniyetli bir şekilde hareket ettiğini ortaya koyduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/04/2022 tarihli 2021/1103 Esas- 2022/404 Karar sayılı kararıyla; "....Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında düzenlenen yedieminlik ücret sözleşmesine göre davacı tarafın ödenen 2.000,00-TL ücretin mahsubundan sonra toplam 15.430,00-TL alacağının tahakkuk ettiği, iş bu alacaktan mahcuz malların belirlenen değeri ve yediemin deposunda kaldığı sürenin uzunluğu dikkate alınarak belirlenen alacaktan %20 oranında hakkaniyet indirimi yapılarak sonuçta 12.344,00-TL üzerinden icra takibinin devamı, likit olan alacağa yapılan itiraz nedeniyle davacı lehine %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiği, Yargıtayın yerleşmiş içtihatlarına göre hakkaniyet gereğince alacaktan yapılan indirim nedeniyle davalı lehine yargılama gideri ve vekalet ücreti taktir edilemeyeceği" gerekçesiyle; "Davanın KISMEN KABULÜ ile; davalının Büyükçekmece ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın 12.344,00-TL asıl alacak üzerinden iptali ile takibin 12.344,00TL asıl alacak üzerinden DEVAMINA, hükmedilen alacağın %20'i olan 2.468,80-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine" karar verilmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; - Mahkeme'nin görevsiz olduğunu, müvekkilinin davalı aleyhine Büyükçekçemece ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı icra dosyası ile takip başlattığını, davacının yediemin olup Büyükçekçemece ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra dosyası kapsamında haczedilen ve deposuna bırakılan menkullerin süresi içerisinde satışa çıkarılmadığını,581 gün boyunca menkullerin depo ücretinin ödenmediğini, depo ücretlerinin ödenmemesi sebebiyle yediemin ücretin kaynaklanan alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlattığını, taraflar arasında yedieminlik görevine ilişkin vedia sözleşmesi olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin tarafların ticari işletmeleriyle ilişkisi bulunmadığını, bunun aksini kanıtlayan bir delil de olmadığını, davanın Türk Ticaret Kanunun 4. Maddesi uyarınca mutlak ticari dava olarak görülemeyeceğini, müvekkili ...'ın tacir sıfatına haiz olmadığını, dosyaya celp edilen 07/04/2022 tarihli Yakacık Vergi Dairesinin "ödevlinin 01/01/2006 tarihi itibariyle kira geliri olduğundan Gayri Menkul Sermaye İradı yönünden mükellefiyet tesis ettiği ve mükellefiyetinin halen devam ettiği, herhangi bir ticari kazancının olmadığı" tespiti ile sabit olduğunu, her iki tarafında ticari işletmesine ilişkin bir durum da bulunmadığını, dava davanın görevli Asliye Hukuk Mahkemeleri'nde görülmesi gerektiğini, -Davalının müvekkilinin ikametinin bulunduğu İstanbul Anadolu Asliye Hukuk Mahkemeleri veya sözleşmenin ifasının gerçekleştirildiği yer Büyükçekmece Asliye Hukuk Mahkemeleri'nin yetkili olduğunu, işbu nedenle dava takibinin kolaylığı açısından işbu davanın İstanbul Anadolu Asliye Hukuk Mahkemeleri'nde görülmesi gerektiğini, - Mahkemenin hakkaniyet indirmine hükmetmesi yerinde olmakla birlikte hakkaniyet indiriminin eksik inceleme neticesinde düşük oranda belirlendiğini, 03/03/2020 tarihli haciz tutanağı incelediğinde : 1 adet salon oturum takımı 700 TL ,masa ve 4 adet sandalye 150 TL ,orta sehpa 100 TL , ... Marka TV tahmini 82 ekran 300 TL , beyaz TV sehpası 200 TL , beyaz vitrin 150 TL , ... marka ısıtıcı 200 TL , ... marka beyaz buzdolabı 250 TL , ... marka çamaşır makinesi 300 TL , ç,ft kişilik baza veyatak 200 TL 1 çuvel muhtelif eşya 200 TL ,2 Komodin 100 TL , Aynalı şifonyer 150 TL , 2 kapılı gardırop 300 TL , ... marka ütü 200 TL ,1 koli muhtelif ev eşyası 400 TL , ... marka mikrodalga 400 TL , Satabilit marka mini para kasası 500 TL olmak üzere toplam 4.800 TL tutarlı taşınır malın depo edildiğinin anlaşıldığını, geniş bir alanı kaplamasının da fiziken söz konusu olmadığını, depo edilen malların bedelinin cüz'i miktarda olduğunu, mahcuz malların konu olduğu asıl icra takibinde asıl alacak miktarı "8.345,01" TL iken mahcuz mallara ait yeddiemin ücretinin "15.430,00" TL olarak belirlenmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, Mahkemenin taşınırların haczedildiği Büyükçekçemece ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı icra dosyasını celp etmediğini, mahcuz malların değerini tam olarak tespit etmediğini, mahkemenin takip konusu alacak miktarını göz önünde bulundurmaksızın sadece %20 oranında 3.086 TL indirim uygulaması ve 12.344,000 TL asıl alacağa hükmetmesinin hakkaniyetli olmadığını, yediemin ücretinin, hacizli eşyaların toplam değerinin yaklaşık 3 katına denk geldiği, takip konusu alacak miktarının ise 1.5 katını aştığı ve işbu durumun sözleşme serbestisi kapsamında dahi gabine sebebiyet verdiğini, sözleşme serbestisi kabul edilse dahi 31/12/2019 tarihli Lisanlı Yediemin Depoları Yönetmeliği Ücret Tarifesi'nde muhafaza ücretinin azami haddi "Muhafaza müddeti hitamında 3 üncü madde uyarınca hesap edilecek ücret, mahcuz malın muhammen bedelinin yüzde otuzunu geçemez. Ancak mahcuz malın muhammen bedeli onbin Türk Lirasının üzerinde ise onbin Türk Lirasının üzerindeki meblağ için hesap edilecek ücret, aşan miktarın yüzde yirmisini geçemez." şeklinde belirlendiğini, 31/12/2019 tarihli Lisanlı Yediemin Depoları Yönetmeliği Ücret Tarifesi' 4.maddesinde yer alan 10.000,00 TL altındaki muhammen bedel için hesap edilecek ücret, mahcuz malın muhammen bedelinin yüzde otuzunu geçemez kuralına rağmen davacı menkuller için günlük 30,00 TL bedel üzerinden fahiş oranda kalacak derecede hacizli malların 4.800 TL muhammen bedelinin yaklaşık 3 katı tutarında 12.344,00 TL üzerinden hükmedilmesinin hak ve hukuka uygun olmadığını. -Davacının zararın artmasında da etkili olduğunu, davacı tarafın Büyükçekmece ...İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasını ikame etmeden önce 03/03/2020 tarihinden 06/10/2021 tarihine kadar birikmiş 581 günlük alacak talebini taraflarına iletmediğini, yediemin deposu alacağı hakkında icra takibi başlatılmadan önce taraflarıyla hiçbir şekilde iletişime geçilmediğini, davacı ile davalı asil arasında da hiçbir şifahi görüşme olmadığını, davacı yanın yaklaşık 1,5 yıllık süreç içerisinde sadece beklemekle yetindiğini, davacının fahiş derecede kazanç sağlama amacıyla kötüniyetli bir şekilde hareket ettiğini bu nedenle de hakkaniyet indirimde işbu hususunda dikkate alınarak %20 den daha yüksek oranda uygulanması gerekirken aksi yönde kanaat getirilmesi davacının hakkın açıkça kötüye kullanmasını sağladığını, bu nedenle kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE; Dava yedieminlik ücret alacağına dayalı itirazın iptali davası olup, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verildiği, davalı vekilinin istinaf başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır. İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davalı vekilinin görev ve yetki itirazının incelenmesinde; davanın yedieminlik ücret alacağından kaynaklandığı, TTK 4. Maddesinde nispi ve mutlak ticari davaların düzenlendiği, tarafların tacir ve işin ticari işletme ile ilgili olmasına bakılmaksızın, TBK 560 ve 561. Madde de düzenlenen saklama sözleşmelerinden kaynaklanan davaların mutlak ticari dava olduğunun düzenlendiği, davacının yerleşim yeri adresinin Büyükçekmece ilçesinde olduğu, 6100 Sayılı HMK 10, 6098 Sayılı TBK 89. Madde gereğince, para borcundan kaynaklanan alacakların ifa yerinin alacaklının yerleşim yeri olması nedeniyle, davanın davacının yerleşim yerinin bağlı olduğu Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesinde dava açılmasında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı, davalının görev ve yetki itirazının yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Taraflar arasında 03/03/2020 tarihli "Yediemin Teslim Zaptı" düzenlendiği, yediemine bırakılan eşyalar için günlük 30,00 TL ücret belirlenerek, davalı alacaklı tarafça 2.000 TL'nin peşin olarak ödendiği, sözleşme serbestisi ilkesi karşısında taraflar arasındaki sözleşmenin geçerli olduğu ve Adalet Bakanlığı'nın depo ve garajlarla ilgili yönetmelik hükümlerinin uygulanmasının talep edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Davacı alacaklı tarafça, davalı aleyhine Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyası ile, günlük 30,00 TL'dan 581 günlük yeddiemin ücretini hesaplayarak, 2.000 TL peşin ödemenin mahsubundan sonra, 15.430,00 TL ücret alacağının tahsili talebiyle ilamsız takip başlattığı, davalı borçlunun itirazı üzerine takibin durdurulduğu anlaşılmıştır. Davalı vekili, davacı alacaklının yaklaşık 1,5 yıllık süre bekledikten sonra, muhammen bedelin 2 katını geçer şekilde yedieminlik alacağı talep etmesinin kötüniyetli olduğunu, bu süreçte kendilerine herhangi bir bildirimde bulunmadığını ileri sürmüşse de, sözleşmede davalı tarafça yediemin ücretinin her ay ödeneceğinin kararlaştırıldığı, davacı tarafça bildirimde bulunma yükümlülüğünün bulunmadığı, davalı tarafın, davacının kötü niyetli olduğu ve sözleşmeye dayalı olarak talepte bulunamayacağına dair istinaf sebeplerinin de yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Davalı vekilinin istinaf dilekçesinde mahkemenin hakkaniyet indiriminin yeterli olmadığını ileri sürdüğü, haciz tutanağının incelenmesinde, borçlunun taşınmazdan tahliye kararının infaz edildiği, ev eşyalarının yediemine bırakıldığı, takipte istenen yediemin ücretinin eşyaların 4.800,00 TL muhammen bedeline göre yüksek olduğu anlaşılıyorsa da, ev eşyalarının toplam değerinin 4.800,00 TL olduğu, ancak eşyaların kaplayacağı alan, eşya sayısının çokluğu, yedieminde kaldığı 581 günlük süre dikkate alınarak mahkemece hakkaniyet indirimi yapılmasının yerinde olduğu, ancak somut olayda %20 indirim oranının düşük olduğu, %40 oranında (6.172,00TL) indirim yapılmasının hakkaniyete uygun olacağı kanaatiyle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü, mahkeme kararının kaldırılarak, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, davalı borçlunun takibe itirazının kısmen iptali ile takibin 9.258,00 TL üzerinden takipteki koşullarla devamına, likit olan alacağın davanın kabul edilen kısmı üzerinden %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak, istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davalı vekilinin istinaf isteminin KISMEN KABULÜ ile, 2- Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/04/2022 tarih, 2021/1103 E., 2022/404 K. Sayılı kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, 3-Davanın KISMEN KABULÜ ile; davalının Büyükçekmece 1.İcra Müdürlüğü'nün 2021/26127 Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın 9.258,00-TL asıl alacak üzerinden iptali ile takibin 9.258,00TL asıl alacak üzerinden takipteki koşullarla DEVAMINA, , -Hükmedilen alacağın %20'i olan 1.851,60-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 4- İlk derece mahkemesinde yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;4/a-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 632,41 TL karar harcından peşin alınan 186,36 TL'nin mahsubu ile 446,05 TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 4/b-Davacı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan: 59,20 TL başvurma harcı, 186,36 TL peşin harç, 8,50 TL vekalet harcı, 56,50 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 310,56 TL'nin, davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine4/c-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre alınan 1.320,00-TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydedilmesine, 4/ç-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 9.258,00- TL vekalet ücretinin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, 5- İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;5/a-İstinaf talebi kabul edildiğinden davalı tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,5/b-İstinaf yargılaması için davalı tarafından yapılan 220,70 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 82,50 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 303,20 TL'nin davacıdan tahsiliyle davalıya verilmesine, 5/c-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına, 6- 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince var ise bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a. maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 03/03/2025