T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA N:2022/920 Esas
KARAR NO:2024/2000
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:08/03/2022
NUMARASI:2019/716 E. - 2022/149 K.
DAVANIN KONUSU:Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı)
İSTİNAF KARAR TARİHİ:05/12/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü: DAVA DİLEKÇESİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında 12.04.2019 tarihinde Genel Faktoring Sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeye istinaden davalı tarafından vade farkları ödenmek suretiyle müvekkili şirkete finansman sağlandığını, müvekkilinin davalı ile Genel Faktoring sözleşmesine istinaden kullanacağı finansmana karşılık dava dışı ... A.ş. den olan 530.114,60- TL fatura alacağının davalıya temlik edildiğini, davalının temlik karşılığında %29 faiz oranı ile her üç ayda bir ay sonlarında faiz bedeli ödenmesi karşılığında müvekkili şirkete 424.000,00-TL taraflarına 417.300,00- TL fatura vadesi beklenmeden ödenmek üzere finansman sağladığını, bu sözleşmeye göre dava dışı ... A.ş. den 30.11.2019 vadeli fatura alacağının davalı tarafa temlik edildiğini, bu fatura alacağının %80 i olan 417.300,00 –TL nin derhal, fatura bedelinin kalan %20 sine denk gelen 104.550,00-TL'nin ise fatura bedelinin tamamının dava dışı ... A.ş. tarafından davalıya ödenmesi ile müvekkiline ödenmesine karar verildiğini, müvekkili şirketin dönem faizlerinin davalı ile aralarında akdedilen finansman sözleşmesine ilişkin tüm yükümlülükleri yerine getirilerek ödendiğini, ancak dava dışı ... A.ş.'nin tarafından davalıya temlik olunan alacağın tamamının 16/10/2019 tarihinde ödenmesine rağmen sözleşme gereği müvekkili şirkete ödenmesi gereken faturanın % 20 sinin davalı tarafından ödenmediğini, davalı firma yetkilileri ile müvekkil firmanın yapmış olduğu görüşmelerde müvekkil şirketin yaklaşık 104.550,00-TL olan alacağını konusu başka olan finansman ilişkisi nedeniyle takas- mahsup hakkına dayanarak ödenmeyeceğinin bildirildiğini, davalının muaccel olmayan bir alacak için müvekkiline ait 104.550,00- TL 16.10.2019 tarihinden bu yana haksız olarak elinde tutmasının hukuken kabul edilemeyeceğini, bu durumun davalı tarafa Ankara .... Noterliğinin 23.10.2019 tarih ... yevmiye no'lu ihtarnamesi ile bildirildiğini, ilgili ihtarnamenin davalının daimi çalışanına 25.10.2019 tarihinde tebliğ edildiğini beyanla davalı ile müvekkili şirket arasındaki finansman sözleşmesi gereği yükümlülüklerini yerine getiren müvekkiline ödenmeyen 104.550,00-TL nin 16.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ:Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile müvekkili şirket arasında 12.04.2019 tarihinde Genel Factoring Sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşmeye istinaden Faktoring işlemleri yaptırıldığını, davacının iddiasının aksine davaya konu edilen ve müvekkili şirket tarafından takas mahsuba konu edilen tutarın 104.286,96 TL olduğunu, 12.04.2019 tarihli diğer Faktoring işleminde borçlusu ... Şirketi'nin 6 adet faturadan kaynaklanan alacağını müvekkili şirkete temlik eden davacı şirketin, her bir faturanın teminatı olmak üzere ... Şirketi tarafından keşide edilen dört adet bonoyu ciro ederek müvekkili şirkete teslim ettiğini, bonoların tahsili için müvekkili şirket tarafından 17.04.2019 tarihinde ... Bankası Aş'ye verildiğini, bonolardan 28.09.2019 vadeli 435.000,000 TL bedelli bononun tahsil edilmediği anlaşıldığını, banka ile irtibata geçilmesi sonucu bononun banka uhdesinde iken kaybolduğunun anlaşıldığını ve buna ilişkin senedin iptali davası açıldığını, müvekkili şirketin alacağının doğumuna neden olan olayların kendi kusur ve davranışlarından kaynaklanmadığını, davacı şirketin müvekkili şirketin alacağını ödemeyeceğini ve sorumluluğunu ... Şirketinde olduğunu beyan etmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, dava dışı... şirketinin fatura borçlusu olmasına karşın faturanın ödeme vasıtası olan senedin aslının kendisine teslimi halinde ödeme yapabileceğini, kaybolma hadisenin doğru olması halinde dahi bono iptal davasının neticelenmesi ve gerekçeli kararın kendisine tebliğ edilmesi halinde ödeme yapabileceğini beyan etmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:İlk Derece Mahkemesince; "Taraflar arsındaki sözleşmenin 18. Ve 25. Maddelerinin incelenmesinde, faktor(davalı), tahsilatları müşterinin(davacının) borçlarından derhal takas mahsup edebilir ve borçlulardan yapılan tahsilatlar kullandırılan finansmanın ve müşterinin sair borçlarının kapatılmasına tahsil edilir şeklinde olduğu, bu durumda davalının yapmış olduğu tahsilatlar ile davacının borçlarını takas mahsup edebileceği ancak işbu davada davalının, sözleşme hükümlerinin aksine yapamadığı tahsilatı davacının borçlarına ekleyerek davacıdan tahsil ettiği, davalı taraf ... nin keşideci olduğu bononun kaybolmasında kusuru olmadığını ileri sürmüş ise de senet ibraz edilmediği sürece senet borçlusunun ifadan kaçınabileceği zira senet borçluya geri dönmedikçe alacaklı tarafın senede dayanarak yeniden alacak talebinde bulunabileceği, senedin kaybolması halinde ise ancak iptal kararı ile hamilin senede dayanmadan da alacağını talep edebileceği, bu nedenle ne senedi ne de iptal kararını sunmayan davalıya, davacı ve dava dışı...A.ş. tarafından ödeme yapılmamasının haklı olduğu, senet veya iptal kararı sunulmadığı için muaccel hale gelmiş ve takas mahsuba konu edilebilecek bir tutarın da bulunmadığı, böylece davalının taraflar arasındaki 12.06.2019 tarihli faktoring sözleşmesi uyarınca dava dışı ... A.Ş.den temlik olunan alacağın tamamını 16/10/2019 tarihinde tahsil etmesi sonrasında, bilirkişi raporu uyarınca yapılan hesaplamada 104.286,96 TL olarak belirlenen ve fatura bedelinin kalan %20 sine isabet eden tutarı davacıya ödemesi gerektiği anlaşılmakla davanın bu tutar üzerinden kısmen kabulüne" şeklindeki gerekçeleri ile;Davanın KISMEN KABULÜ ile, 104.286,96-TL alacağın 16/10/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, şeklinde hüküm kurulmuştur.
İSTİNAF:Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davaya konu edilen 104.286,96-TL nin takas mahsup tarihinde davacıya iade edilip edilmeyeceği, müvekkil şirketin takas mahsup hakkının hukuka uygun olup olmayacağı yönünde yerel mahkemece alınmış olan bilirkişi kök raporunda ve ek raporda bilirkişiler 104.286,96-TL nin müvekkil şirket tarafından borca mahsup edilebileceği yönünde rapor tanzim etmiş olmalarına rağmen yerel mahkemenin aksi yöndeki kararı haksız ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin 104.286,96 TL'yi mahsup edebileceği faktoring sözleşmesi hükümlerinde de açıkça belirtildiğini Faktoring Sözleşmesi Madde 18: ...'ni ve...'ni aşan alacaklar ile tahsil olunan alacak bakiyeleri ve lehine tahakkuk etmiş, edecek bilcümle alacakları, Müşteri'nin işbu sözleşmeden doğan ya da her ne sebeple olursa olsun ...'a mevcut her türlü borç ve yükümlülüklerinin teminatını teşkil ederler. ...., tahsilatları müşterinin borçlarına derhal mahsup, takas edebileceğini, Faktoring Sözleşmesi Madde 25: Borçlulardan yapılan tahsilatlar, kullandırılan finansmanın ve müşterinin sair borçlarının kapatılmasına takas edileceği düzenlemesinin yer aldığını, davacı şirketin başka bir factoring işleminden kaynaklanan tahsilat üzerinden iadesi oluşan 104.286,96-TL lik miktar hem ilgili kanun ve hemde faktoring sözleşmesinin ilgili maddeleri gereğince mahsup yolu ile kaybolan ve vadesi geçmiş olan ödenmemiş senet borcuna istinaden kısmen mahsup edildiğini, daha sonra senet iptal davası neticelenip keşideci firmaya çekilen ihtarname akabinde 15.05.2020 tarihinde 436.450,00-TL'nin müvekkil şirkete ödenmesi akabinde müvekkil şirketçe takas-mahsuba konu edilen ve dava konusu olan 104.286,96-TL'den 701,39-TL dava masrafı ile 35.488,95-TL Gecikme bedeli kesildiği ve sonuçta 104.286,96-TL 'den düşülmek suretiyle kalan 69.546,62-TLnin dava tarihinden sonra 22.05.2020 tarihinde davacı ... A.Ş.'nin hesabına müvekkil şirket tarafından iade edildiğini, davacı tarafından bu tutarın mahkemeye bildirildiğini, buna rağmen mahkemece 69.546,62-TL'lik ödeme dikkate alınmadan ve davanın reddi gerekmekte iken 104.286,96-TL'nin davacıya iadesine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davacı şirket ile müvekkil şirket arasından 12.04.2019 tarih 5.000.000,00-TL bedelli Genel Faktoring Sözleşmesine istinaden... A.Ş'ne faktorng işlemleri yaptığını, 12.06.2019 tarihli faktoring işlemi ile, davacı .... A.ş'nin alacaklısı olduğu, borçlusu... A.ş olan, 31.05.2019 tarihli, ... no'lu 530.146,61-TL bedelli faturadan doğan alacak, ... A.ş tarafından Ankara ... Noterliğinin 11.06.2019 tarih ve ... yevmiye numaralı Temliknamesi ile müvekkil şirkete temlik ettiğini, bu alacağın teminatı olarak 550.000,00-TL lik teminat çekinin keşide edilerek (keşidecisi.... A.ş olan 550.000,00- TL bedelli, 31.12.2019 keşide tarihli çek) müvekkil şirkete verildiğini, temlik edilen alacak için ... A.ş'ne 12.06.2019 tarihinde 417.300,00-TL ödeme yapıldığını, Temliğe istinaden 11.09.2019 tarihinde 86.516,00-TL, 27.09.2019 tarihinde 200.000,00 TL ve 16.10.2019 tarihinde 243.630,61-TL tahsilat sağlandığını, Firmanın ana para borcu ve devre faizi kapatıldıktan sonra alacağa geçen 104.286,96- TL, 356 hesabına alacak kaydedildiğini, davacının iddiasının aksine davaya konu edilen ve müvekkil şirket tarafından takas-mahsuba konu edilen tutar 104.286,96-TL. olduğunu, müvekkili şirket ile davacı arasında yapılan diğer faktoring işleminin ise 12.04.20219 tarihli olduğunu, bu faktoring işleminde borçlusu ... A.ş. Olan ,6 adet faturadan kaynaklanan alacağını müvekkili şirkete temlik eden davacı şirket her bir faturanın teminatı olarak ta ... A.ş. Tarafından keşide edilen 4 adet bonoyu ciro ederek müvekkiline teslim ettiğini, protesto için bankaya teslim edilen 28.09.2019 vadeli 435.000,00TL bedelli bononun banka nezdinde iken kaybolduğu, bunun üzerine ... A.Ş. tarafından İstanbul 20. A.T.M'nin 2019/793 E. sayılı dosyası ile senedin iptali davası açıldığını, yasal sürecin başladığı davacı şirkete ve bononun keşidecisine bildirildiğini, Beyoğlu.... Noterliği 15.10.2019 tarihinde ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile "davacı ile ... A.ş. Arasında var olan ticari ilişkiden kaynaklanan ve faturaya bağlı doğmuş alacak olan 435.000,00TL'nin müvekkil şirkete temlik edildiği, alacağın vadesinin 28.09.2019 tarihi olduğu faturanın ödeme vasıtası olarak belirlenen senedin tahsil cirosu olarak verilen 3. Kişi banka nezdinde kaybolmuş olmasının bononun ödenmesine mani olamayacağından dolayı ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 gün içerisinde ödenmesi müvekkil şirket tarafından talep edildiğini, nitekim faktoring işleminin temeli davacı şirketin dava dışı 3. Kişi ... A.ş. 'ne kesmiş olduğu faturaya bağlı alacağını müvekkil şirkete temlik etmiş olması olduğunu, içeriğine itiraz edilmeyen ve düzenlendiği tarihlerde kesinleşen ve doğmuş alacak durumuna gelen fatura bedellerinin ödenmesi gerektiğinin açık olduğunu, müvekkilinin tahsil için bankaya tahsil cirosu ile verdiği bonolardan birinin kaybolmasının davacıya ve senet keşidecisine borcu ödemekten imtina hakkını vermediğini, nitekim müvekkilinin faturaya bağlı alacakları temlik aldığını, müvekkilinin ortada faturalardan kaynaklanan doğmuş bir alacağı bulunduğunu, müvekkili şirketin alacağını temlik borçlusundan veya ... müşterisinden ayrı ayrı talep edebileceği gibi aynı anda her ikisinden de talep edebileceğini, müvekkilinin alacağını talep edebileceği bononun vade tarihi 28/09/2019 tarihinde borç muaccel hale geldiğini müvekkilinin alacağının ödenmediğini, ödeme yapılmasının davacıya ve dava dışı 3. Kişi... A.ş. 'ne ihtar edildiğini, buna rağmen bono bedeli müvekkil şirkete ödenmeyince müvekkili tarafından faktoring sözleşmesinin ilgili maddeleri uyarınca söz konusu tutar takas ve mahsuba konu edildiğini, daha sonra senet iptal davası neticelenip keşideci firmaya çekilen ihtarname akabinde 15.05.2020 tarihinde 436.450,00-TL müvekkiline ödendiğini, müvekkili tarafından yapılan hesaplama neticesinde işbu bedelden 701,39-TL dava masrafı ile 35.488,95-TL gecikme bedeli kesildiğini ve sonuçta 104.286,96-TL düşülmek suretiyle kalan 69.546,62-TL 22.05.2020 tarihinde davacı şirketin hesabına iade edildiğini mahkemece bu durum göz ardı edilerek karar verildiğini, davaya konu edilen 104.286,96-TL nin takas mahsup tarihinde davacıya iade edilip edilmeyeceği, müvekkil şirketin takas mahsup hakkının hukuka uygun olup olmayacağı yönünde yerel mahkemece alınmış olan bilirkişi kök raporunda ve ek raporda bilirkişiler 104.286,96-TL nin borca mahsup edilebileceği yönünde rapor tanzim etmiş olmalarına rağmen yerel mahkemenin aksi yöndeki kararı haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAFA CEVAP:Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; müvekkil ile davalı arasında12/04/2019 tarihinde Genel Faktoring sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye istinaden davalı tarafından vade farkları ödenmek suretiyle müvekkil şirkete finansman sağlandığını, kullanacağı finansmana karşılık olarak dava dışı... A.ş'den 530.114,60 TL fatura alacağını davalıya temlik ettiğini, temlik karşılığında davalı dan %29 faiz oranı ile her üç ayda bir ay sonlarında faiz bedeli ödenmesi karşılığında müvekkil şirkete 424.000,00 TL (6.700,00 TL)si BSMV olmak üzere) tarafa 417.300,00 TL fatura vadesi beklenmeden ödenmek üzere finansman sağlandığını, sözleşmeye göre dava dışı ... A.ş'den 30/1/2019 vade tarihli fatura alacağı davalı tarafa temlik edildiğini, fatura alacağının %80 i olan 417.300,00 TL'nin hemen (dönem faizleri ödenmek suretiyle) fatura bedelinin kalan %20 sine denk gelen 104.550,00 TL'nin fatura bedelinin tamamının dava dışı ... A.ş tarafından müvekkile ödenmesine karar verildiğini, müvekkil şirketin davalı ile aralarında yapılan finansman sözleşmesine ilişkin tüm yükümlülükleri yerine getirdiğini ve dönem faizlerini ödediğini, dava dışı ... A.ş tarafından davalıya temlik olunan alacağın tamamının ödendiğini, sözleşme gereği müvekkil şirkete ödenmesi gereken faturanın %20 sinin davalı tarafından ödenmediğini, müvekkil ... A.ş hamili müvekkil şirket 21/06/2019, 26/07/2019, 23/08/2019 ve 28/09/2019 vadeli 4 adet bonoyu davalıya teslim etmiş davalı da bunun karşılığında müvekkile finansman sağladığını, 21/06/2019, 26/07/2019 ve 23/08/2019 tarihli bonolar vade tarihlerinde dava dışı keşideci şirket tarafından davalıya ödendiğini, bonolardan 29/09/2019 tarih ve 435.000,00 TL bedelli bono davalı tarafından ... Bankası A.ş teminatına verildiği sırada davalı veya dava dışı 3. kişilerin kusuru nedeniyle zayi olduğunu, müvekkil tarafından davalıya teslim edilen ve fakat davalı veya 3. kişiler ... bankası nezdinde kaybolan bononun muhatapları tarafından ödenmesine dair yükümlülüklerinin devam ettiğini, 28/09/2019 vadeli 435.000,00 TL bedelli bonodan kaynaklı alacağın ödenmesini ihtarname ile taraftan talep ettiklerini ve aksi halde dava konusu finansman ilişkisinden kaynaklanan alacağı ödemeyeceklerini bildirdiklerini, müvekkilin şirkete finansman ilişkisinden kaynaklanan borcunu kıymetli evrakları davalıya teslim ederek ödediğini, davalının müvekkilin kusuru olmadan kaybettiği kıymetli evrakları asıl borç ilişkisine dayalı hakkını ileri sürmesinin hukuksuz olduğunu, müvekkil ve keşideci şirketin bononun ibrazı halinde bono bedelini ödemeye hazır olduklarını, davalının istinaf başvurusun usul ve esastan reddi ile ilk derece mahkemesi kararının onanmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Davanın konusu Factoring sözleşmesi kapsamında davalı tarafından fazla tahsil edildiği iddia edilen bedelin istirdadı davasıdır.Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Bilirkişi raporunda özetle;"Davalı ...A.Ş ile davacı ... A.Ş arasındaki ticari ilişkinin kaynağı faktoring işlemidir. Bahse konu 28.09.2019 vadeli , 435.000 TL tutarlı... A.Ş keşideli senet 12.04.2019 tarihli faktoring işleminin ödeme aracı olarak Davalı ... A.Ş ye verilmiş,Kaybolan senet hakkında ödeme yasağı olmadan 28.09.2019 tarihinde ödeme yapılması halinde borçluların senede iki defa ödeme yapmak zorunda kalabileceği, Bahse konu ödeme vasıtası olan senedin kaybolması , ödeme yasağı veya iptaf kararı olmaması nedeniyle 28.09.2019 tarihinde borçlu tarafından ödenemediği bu nedenle de gecikme faizi hesaplamasının 28.09.2019 tarihinden başlatılamayacağı,Genel Faktoring sözleşmesinin tahsil edilen alacakların her ne sebeple olursa olsun müşterinin mevcut her türlü borçlarının kapatılmasına tahsil edileceğini ve müşterinin borcun ödenmesinden sorumlu olduğunu belirten maddeleri gereğince , Davalı ... A.Ş'nin 16.10.2019 tarihinde 356 hesabına alacak geçtiğini beyan ettiği (Davalı ... A.Ş muhasebe kayıtları evraklar arasında görülemedi.) 104.286,96 TL yi mahsup edebileceği,T.C İstanbul 20. Asliye Ticaret mahkemesince 21.10.2019 tarihli ödeme yasağı kararı alınmasıyla kaybolan senedin herhangi bir kişi tarafından ibrazı ile senet bedelinin ödeme yükümlülüğünün ortadan kalkmış olduğu değerlendirilerek, Mahkemece ödeme yasağı kararının ihtar edildiği tarihten senet borcunun ödendiği tarih arasındaki dönem için (Bahse konu 435.000 TL tutarlı senedin ne zaman ödendiğine dair ödeme evrakı, dosya içerisinde görülemedi) Genel Faktoring Sözleşmesinin çeşitli hükümler başlıklı 7. Maddesinde belirtilen gecikme faizinin hesaplanabileceği, Gecikme faizi hesaplanırken; Davalı ... A.Ş 104.286,96.TL yi 16.10.2019 tarihinde 356 hesaba alacak geçerek ödemediğini beyan etmiştir. Senet borçlusu tarafından ödendiği beyan edilen 435.000.TL senet bedelinden, iade edilmeyen 104.286,96. TL düşüldükten sonra geriye kalan 330.713,04 TL için gecikme faizi hesaplanabileceği , hesaplanan gecikme faizi düşüldükten sonra kalan bakiyenin davacı ... A.Ş'ye ödenmesi gerektiği ancak bu hususlardaki takdirin Sayın Mahkemenize ait olduğu " belirtilmiştir. EK bilirkişi raporunda özetle; Davalı ... A.Ş ile davacı ... A.Ş arasındaki ticari ilişkinin kaynağı faktoring işlemidir. Bahse konu 28.09 2019 vadeli , 435.000 TL tutarlı ... A.Ş keşideli senet 12.04.2019 tarihli faktoring işleminin ödeme aracı olarak Davalı ... A.Ş ye verilmiş.Bahse konu ödeme vasıtası olan senet kaybolduğu için , ödeme yasağı veya iptal kararı olmaması nedeniyle 28.09.2019 tarihinde borçlu tarafından ödenemediği bu nedenle de gecikme faizi hesaplamasının 28.09.2019 tarihinden başlatılamayacağı,Genel Faktoring sözleşmesinin tahsil edilen alacakların her ne sebeple olursa olsun müşterinin mevcut her türlü borçlarının kapatılmasına tahsil edileceğini ve müşterinin borcun ödenmesinden sorumlu olduğunu belirten maddeleri gereğince , Davalı ... A.Ş'nin 16.10.2019 tarihinde 356 hesabına alacak geçtiği 104.285,99.TL yi mahsup edebileceği,T.C İstanbul 20. Asliye Ticaret mahkemesince 21.10.2019 tarihli ödeme yasağı kararının Mahkemece ihtar edildiği tarihten, senet borcunun ödendiği tarih arasındaki dönem için (Bahse konu 435.000.TL tutarlı senedin ne zaman ödendiğine dair ödeme evrakı, dosya içerisinde görülemedi) genel faktoring sözleşmesinin çeşitli hükümler başlıklı 7. Maddesinde belirtilen gecikme faizinin hesaplanabileceği,435.000 TL tutarlı senedin gecikmee faizi hesaplanırken, iade edilmeyen 104.285,99. TL'nin dikkate alınarak hesaplamanın yapılması gerektiği ancak bu hususlardaki takdirin Sayın Mahkemenize ait olduğu " belirtilmiştir.Davacı tarafından dava dilekçesi ile, Taraflar arasında 12.06.2019 tarihli faktoring sözleşmesi imzalandığı, bu nedenle davacının dava dışı ... A.Ş. den olan 530.114,60- TL fatura alacağını davalıya temlik ettiği, davalının da fatura vadesi gelmeden ödenmek üzere davacıya finansman sağladığı, sözleşmeye göre dava dışı ... A.Ş. den 30.11.2019 vadeli fatura alacağının davalı tarafa temlik edildiği, bu fatura alacağının %80 i olan 417.300,00 –TL nin derhal , fatura bedelinin kalan %20 sine denk gelen 104.550,00- TL si ise fatura bedelinin tamamının dava dışı ... A.Ş. tarafından davalıya ödenmesi ile davalının da davacıya ödemesinin kararlaştırıldığı, ancak dava dışı... A.Ş. tarafından davalıya temlik olunan alacağın tamamı 16/10/2019 tarihinde ödenmesine rağmen sözleşme gereği davacıya ödenmesi gereken faturanın % 20 sinin davalı tarafından ödenmediğinden fazla ödenen bedelin istirdadını talep ve dava etmiştir.Davalı cevap dilekçesi ile, taraf takas mahsuba konu ettikleri tutarın 104.286,96 TL olduğunu, taraflar arasındaki diğer bir faktoring işleminin de 12.04.2019 tarihinde yapılan sözleşme olduğunu, bu sözleşme uyarınca davacının keşidecisi dava dışı ... A.Ş olan bonolar verdiğini ve bonolardan 28.09.2019 tarihli ve 435.000 TL bedelli olanın banka uhdesinde iken kaybolduğunu, dava dışı ... A.Ş nin senedin teslimi veya bono hakkında iptaline yönelik gerekçeli karar sunulması halinde ödeme yapabileceklerini beyan ettiklerini, oysa borcun faturadan doğması nedeniyle bu talebin haksız olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin 18. ve 25. maddeleri uyarınca takas mahsup hakkı olduğunu ve bu hakkı kullandıklarını beyan etmiştir. Davacı şirketin başka bir factoring işleminden kaynaklanan tahsilat üzerinden iadesi oluşan 104.286,96 TLlik miktarın davalı tarafından mahsup yolu ile kaybolan ve vadesi geçmiş olan ödenmemiş senet borcuna istinaden kısmen mahsup edildiği sabittir. Davalı tarafından senet iptal davası neticesinde keşideci firmaya çekilen ihtarname akabinde 15.05.2020 tarihinde 436.450, 00 TL'nin 15/05/2020 tarihinde davalıya ödendiği, davalı tarafından takas ve mahsuba konu edilen 104.286,96 TL den 701,39 TL dava masrafı ile 35.488,95 TL Gecikme bedeli kesilerek 104.286,96 TL den düşülmek suretiyle kalan 69.546,62 TL'nin dava tarihinden sonra 22/05/2020 tarihinde davalı tarafından davacıya ödendiği anlaşılmıştır.Taraflar arasındaki 12/04/2019 tarihli Faktoring sözleşmesine istinaden davacı tarafından borçlusu... A.Ş olan 6 adet faturadan kaynaklanan alacağını davalıya temlik ettiği ve bonoların davalıya verildiği davalı tarafından bonoların tahsili için bankaya 17/04/2019 tarihinde verildiği bu bonolardan 28/09/2019 vadeli 435.000,00 TL bedelli bononun banka nezdinde kaybolduğu ve bulunamadığı bunun üzerine ... bankası A. Ş tarafından TC İstanbul 20 ATM'nin 2019/793 E. sayılı dosyası ile senedin iptali davası açıldığı, kaybolan bono ile ilgili yasal sürecin başlatıldığının davalı tarafından davacı şirkete ve bononun keşidecisine bildirildiği sabittir. Somut olayda toplanan tüm deliller birlikte değerlendiğinde, Davacının davalıdan factoring sözleşmesine istinaden 104.286,96 TL alacağının bulunduğu davalının da kabulünde olduğu, davalı tarafından dava masrafı ve kaybolan senede ilişkin senedin vade tarihinden ödeme tarihine kadar işlemiş faizin bu alacaktan mahsup edildiği ve kalan bakiye bedel 69.546,62 TL'nin dava tarihinden sonra 22/05/2020 tarihinde davacıya ödendiği ve bu alacak miktarı yönünden dava konusuz kaldığı anlaşılmıştır.Davalının taraflar arasındaki factoring sözleşmesi hükümlerine göre takas ve mahsup hakkının bulunduğu mahkemece öncelikle dava masrafı açıklaması ile mahsup edilen miktarın davalıya açıklattırılarak ve belgesi mevcut ise bunun da araştırılarak ve işlemiş faiz yönünden kaybolan senede ilişkin hangi tarihte ödeme yapıldığının ve yapılan gecikme faizi hesaplamasının yerinde olup olmadığı konusunda bilirkişiden ek rapor alarak sonucuna göre hüküm kurulması gerekir iken eksik inceleme neticesinde karar verildiği anlaşılmıştır.Tüm bu nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KISMEN kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın esastan incelenmesi için ait olduğu mahkemeye iadesine karar verilmesi gerektiği kanaat sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davalı vekilinin istinaf isteminin KISMEN KABULÜ ile; 2-İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/03/2022 tarih, 2019/716 E. 2022/149 K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3-Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-İstinaf yasa yoluna başvuran davalı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine,5-Dosya üzerinde inceleme yapılması sebebiyle vekalet ücreti tayinine yer olmadığına6-İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. ve 362/1-g. maddeleri gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve KESİN olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 05/12/2024