T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2022/853 Esas
KARAR NO: 2024/2011
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 08/12/2021
NUMARASI: 2019/205 E. - 2021/1112 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 05/12/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil firmanın merkez adresine 24.06.2018 tarihinde gece yarısı giren hırsızlar tarafından iş yerinde bulunan ve içinde çok sayıda boş çek karnesi, müşteri çeki ve bonosu gibi kıymetli evraklarının bulunduğu kasasının çalındığı, iş bu vakıa neticesinde Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2018/66961 Sor. sayılı dosyası ile soruşturma başlatıldığı ve dosyada çalınan çeklerin ödenmemesine yönelik bir tutanak tanzim edildiğini ve söz konusu tutanak, ilgili bankalarla ve faktoring şirketleri ile paylaşıldığını, kıymetli evrakların iptaline yönelik Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/628 Esas sayılı dosyası kıymetli evrakların iptali davası açıldığını .. A.ş ye ait ... seri numaralı çek, 98.000 TL bedelli, 28.11.2018 keşide tarihli ve lehdarı davalılardan ... Lojistik adına düzenlenerek piyasaya sürüldüğünü, bahsi geçen firma ise çekin arkasını cirolayarak ...'e, o ise ... Proje İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. 'ne verdiğini, son ciranta ... Proje İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Nin Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/601 D. İş sayılı dosyası ile ihtiyati haciz kararı aldığını ve Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası ile infaz ettiğini, Bakırköy 5. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2019/1 E. sayılı dosyası ile imza itirazında bulunulduğu ve takip tedbiren durdurulduğunu belirterek menfi tespit davasının kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ Davalı ... Proje İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından sunulan beyan dilekçesinde özetle; Bakırköy ... İcra müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından icra takibine başvurduklarını, müvekkili şirket çeki elinde bulunduran olduğunu, süresinde ibraz edilmiş çek için banka imza uyuşmazlığından ödeme yapmadığını, çalıntı olduğu iddia edilen çek ile ilgili herhangi bir bildirimde bulunulmadığını, çeke el konulmadığını, çalıntı olduğu iddia edilen çeklerin seri numaralarının belli olmasına rağmen önceden ödemen men yasağı için başvuruda bulunabilecekken herhangi bir işlemin olmaması davacının iddialarını şüphede bıraktığını, müvekkili şirketin çekin hamili olarak kendinden önceki cirantaları veya keşidecisinin imzasını veya aradaki hukuki uyuşmazlığı araştırmakla yükümlü olmadığını, müvekkili şirkete çekin geldiği esnada imza yetkili kişi tarafından atıldığını, imza atan yetkililerin sonradan yetkisiz hale gelmesi çeki elinde bulunduran iyiniyetli müvekkilin hak kaybına uğramasına sebebiyet vermemesi gerektiğini, davalı ... Lojistik ve dış tic. A.ş'nin ciranta olarak imzanın yetkili kişi tarafından yapılmadığını iddia ettiğini, kıymetli evrak bir defa doğduktan sonra doğumuna sebep olan ilişkideki bir aksaklık veya bozukluk kıymetli evrakın geçerliliğine etkili olmadığını, kıymetli evrakta mücerretlik ilkesi denilen bu ilke gereğini, senette yer alan hak ile bu hakkın oluşumuna neden olan temel borç ilişkisi arasında bağ ortadan kalktığını, davanın reddine, karşı tarafın, alacağın %20 sinden aşağı olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Lojistik Ve Dış Ticaret A.ş. vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; ..., ... Lojistik Ve Dış Ticaret A.ş.’nin yönetim kurulu başkanı, şirketin temsil ve ilzam yetkilisi ayrıca %90 oranında da ortağı olduğunu, geri kalan hisseler ise kızları ... ve ... paylaştıklarını, davaya konu çekte lehtar ve ilk ciranta olarak yer aldığını, ilk ciranta olarak şirket kaşesi üzerinde yer alan imza müvekkil şirketin temsil ve ilzam yetkilisine ait olmadığını, şirket kaşesi ve imzası şirketin temsil ve ilzam yetkilisine ait olmadığını, davacı ve diğer davalılar ile müvekkil şirket arasından alacak borç ve ticari ilişki olmadığını, müvekkili şirketin hissedarlarının ve temsil ve ilzam yetkilisinin rızası ve haberi olmaksızın hiç tanımadıkları ... isimli şahıs 13.06.2018 tarihinde sahte imzalar ile genel kurul toplantısı düzenlediğini, şirketin yönetim kurul başkanlığına, şirketi temsil ve ilzam yetkilisi olarak ... kendisini atadığını, sahte imzalar ile genel kurul kararı alarak ticaret sicil gazetesinde tescil ve ilan ettiğini ve tüm bilgi ve belgeler şirketin ortakları ve yönetim kurulu başkanın bilgisi ve rızası dışında yapıldığını, alınan kararlar ve kararlara atılan imzalar kendilerine ait olmadığını, takip dayanağı çek keşide tarihi olan 28.11.2018 tarihinde her ne kadar kağıt üzerinde müvekkil şirketin temsil ve ilzam yetkilisi ... olarak gözükse de çek üzerinde bulunan ilk ciranta imzasının ona ait olup olmadığını, ... başta olmak üzere şüpheliler hakkında şirket ortakları şikayette bulunduklarını, Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/50132 Sor. Dosyası üzerinden soruşturma devam ettiğini, sahte imzalar ile şirketi temsil ve ilzam yetkilisi olan ...ın şüpheli sıfatı ile savcılığı verdiği ifadede Sahte imzalarla şirketin temsil ve ilzam yetkisini ele geçirdiğini, Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/678 E. dosyasında şirketin sahte imzalar ile ele geçirildiği ... tarafından ikrar edildiğini, sahte imzalarla genel kurul toplantısı yaparak kendisini yönetim kurulu başkanı seçmesi ve genel kurul kararı alması yok hükmünde olduğunu, çekin keşide edildiği 28.11.2018 tarihinde müvekkil şirketin temsil ve ilzama yetkili kişisi, şirketin hakim ortağı ... olmadığını, 13.06.2018 tarihinden 14.01.2019 tarihine kadar ki geçen süredeki temsil ve ilzam yetkisi sahte imzalarla oluşturulan genel kurul kararına dayanan ...'a ait olmadığını, çek üzerindeki ilk ciranta olarak görülen müvekkil şirket kaşesi ve yetkili imzası sahte olduğunu, müvekkilin, çekin keşidecisi ile böyle bir çek düzenlenmesini gerektiren her hangi bir ticari ilişkisi veya borç ilişkisi olmadığını, Bakırköy 5. İcra Hukuk Mahkemesi 2019/68 E. Dosyası ile imzaya borca itiraz davası ikame ettirildiğini, davacının müvekkile karşı ileri sürdüğü iddiaları kabul etmediklerini, diğer davalı elinde bulunan çek yine diğer davalı tarafından icra takibine konulduğunu, menfi tespit davası açılamayacağını, davacı aleyhine açılmış herhangi bir takip noter ihtarı vb. herhangi bir girişim başlatılmadığını, davacı ile müvekkil arasında herhangi bir alacak ve borç ilişkisi olmadığını, davacının iş bu davasını müvekkile karşı ileri sürmesi usul ve yasalara aykırı olduğunu, davanın husumet yokluğu nedeni ile reddi talep etmiştir.Davalı ... tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk Derece Mahkemesince; "Somut olay incelendiğinde, davacının hırsızlık iddiasında, imza inkarında bulunduğu, davacının çekte keşideci olduğu, ... lojistik şirketinin lehdar olduğu, ...'in 2. Ciranta olduğu, ... şirketinin 3. Ciranta ve son hamil olduğu, çek hakkında davalı ... şirketi tarafından Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında icra takibi yapıldığı, Bakırköy 5. İcra Hukuk 2019/1 esas 2020/254 karar sayılı dosyada davacının imza itirazının kabul edildiği, İcra Hukuk Mahkeme kararının imza incelemesinde dayalı olmadığı bu mahkemece verilen kararın mahkememiz yönünden kesin hüküm niteliğinde de olmadığı, mahkememizce imza incelemesine ilişkin bilirkişi ...'dan rapor alındığı, raporun denetime ve hükme elverişli olduğu, imzanın davacı şirket yetkilisinin imzasının model alınarak taklit edilmek suretiyle atılmış olduğu, savcılık dosya sonucunun beklenilmesine gerek olmadığı, Bakırköy 6 ATM dosyasının bizzat bu dosya ile ilgisinin olmadığı, davalı ... şirketin iç yönetime ilişkin olduğu, davacı tarafın imzaların istiklali ilkesi uyarınca ancak kendi imzasına itiraz edebileceği, çek üzerindeki diğer kişilerin kendi imzalara itirazın davacının hukuki durumunu etkilemeyeceği, alınan rapor sonucunda davacının imza sahibi olmaması nedeniyle çekten dolayı sorumluluğunun bulunmadığı, iş bu davanın açılmasından davacının hukuki yararının bulunduğu," şeklindeki gerekçeleri ile; Açılan davanın kabulü ile; davacının, 28.11.2018 düzenleme tarihli, 98.000 TL bedelli, keşidecisinin davacı, lehdarının davalı ... Lojistik ve dış ticaret A.Ş. olduğu, ... Beşyüzevler/İstanbul şubesine ait ... çek seri nolu çeke dayalı Bakırköy ...İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyasında iş bu dosyanın davalılarına borçlu olmadığının tespitine, Davacının İİK 72/5 maddesi kapsamındaki talebinin yasal şartları oluşmadığından Reddine Davalı ... şirketinin İİK 72/4 kapsamındaki talebinin yasal şartları oluşmadığından Reddine, şeklinde hüküm kurulmuştur.
İSTİNAF: Davalı ... Lojistik Ltd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu 28/11/2018 keşide tarihli çekin, keşidecisi davacı ... Tekstil, lehtarı ve ilk cirantası müvekkil ... Lojistik' olarak gözüktüğünü, ... 2. ciranta, ... şirketinin ise 3. ciranta ve son hamil olduğunu, çek hakkında diğer davalı ... tarafından Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, müvekkilin davaya konu çek, keşideci ve diğer cirantalar ile hiçbir alacak veya borç ilişkisi olmadığını, çekin keşide edildiği tarihleri kapsayan tarihlerde, ... isimli şahsın sahte imzalar ile genel kurul toplantısı düzenlediğini, kendini şirket yetkilisi olarak atadığını, ... soruşturma aşamasında verdiği ifadesinde suçunu ikrar ettiğini, Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/361 Esas, 2019/1081 Karar sayılı dosyasında bahsi geçen döneme ilişkin alınmış olan genel kurul kararının iptali istendiği ve dava sonucunda, 13/06/2018 tarihli genel kurulunda alınan kararların butlanına karar verildiğini, Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile takibe koyulan dava konusu çek üzerindeki imzaya itiraz edildiğini, Bakırköy 5. İcra Hukuk Mahkemesi 2019/68 Esas, 2021/40 Karar sayılı dosyasında görülmüş olan dava sonucu itirazların kabul edildiğini ve müvekkil şirket yönünden takip durdurulduğunu, çeke ilişkin müvekkilin herhangi bir borcu bulunmadığını, çek üzerinde yer alan imzaya ilişkin itirazların merci incelemesinden geçtiğini ve kesinleştiğini, geçersiz bir imza nedeniyle müvekkile karşı menfi tespit davasının açılamayacağının kabulü gerektiğini, müvekkil firmanın mevcut olayda herhangi bir kusuru bulunmadığını aleyhlerine mahkeme masrafına hükmedilmesinin de yerinde olmadığını belirterek istinaf başvurusunun kabulü ile yerel mahkemenin usul ve yasaya aykırı kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAFA CEVAP: Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; müvekkil firmanın merkez adresine 24.06.2018 tarihinde gece yarısı giren hırsızlar tarafından iş yerinde bulunan ve içinde çok sayıda boş çek karnesi, müşteri çeki ve bonosu gibi kıymetli evraklarının bulunduğu kasasının çalındığını, olay sonrasında Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2018/66961 Sor. sayılı dosyası ile soruşturma başlatıldığı ve dosyada şikayete konu olay neticesinde çalınan çeklerin ödenmemesine yönelik bir tutanak tanzim edildiğini ve söz konusu tutanak, ile ilgili bankalarla ve faktoring şirketleri ile paylaşıldığını, kıymetli evrakların iptaline yönelik Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/628 Esas sayılı dosyası kıymetli evrakların iptali davası açılmış ve dava kabul edildiğini, gelişmelere karşın çalıntı çekler hızla piyasaya sürüldüğü ve hemen her gün çalınan çeklerin sorguları bir şekilde müvekkil firmaya ulaştığını, ... A.Ş.'nin ... seri numaralı çek, 98.000 TL bedelli, 28.11.2018 keşide tarihli ve lehdarı davalılardan ... Lojistik adına düzenlenerek piyasaya sürüldüğünü, bahsi geçen firma ise çekin arkasını cirolayarak ...'e, o ise ... Proje İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. 'ne verdiğini, müvekkilin anılan durum karşısında menfi tespit davası açtığını ve dosyada isimleri geçenler arasında herhangi bir ayırım yapmasının mümkün olmadığını, lehtar ya da cirantalardan sadece takip alacaklısı görünen aleyhine açılacak bir dava müvekkil açısından hukuki yarar sağlamaya yeterli olmayacağını, müvekkilin davalı ... Lojistik'in imzasının kime ait olup olamayacağını bilmesinin de beklenemeyeceğini, davalı ve takip alacaklısı ... şirketi Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/601 D. İş sayılı dosyası ile ihtiyati haciz kararı almış ve iş bu kararı Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası ile infaz ettiğini, bu sebeplerle istinaf başvuru talebinin reddine dair karar verilmesini, talep etmiştir.
GEREKÇE: İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davanın konusu İİK 72 maddeye göre açılan menfi tespit davasıdır.Davacı dava dilekçesi ile icra takibine konu ... A.Ş. ... seri nolu 98.000TL bedelli çekin rızası hilafına elinden çıktığını ileri sürmektedir.Mahkemece davanın kabulüne karar verildiği ve bu karara karşı davalı- lehtar ... Lojistik Ltd. tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu görülmüştür.Mahkemece aldırılan Adli Tıp ve Adli Belge İnceleme Uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen 05/10/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle," Çek aslı ön yüzündeki keşideci imzasının ... Gıda Sanayi ve Limited Şirketi yetkililerinden ...' un eli ürünü olmadığı, kişinin hakiki imzası model alınarak taklit suretiyle atılmış bir imza olduğu" belirtilmiştir. Kural olarak, imzası inkar edilmeyen senetlere karşı açılan menfi tespit davasında ispat yükü davacı borçludadır. Ancak senetteki imzanın borçluya ait olduğunu ispat külfeti senet elinde olup, takibe başlayan ve imzasının borçluya ait olduğunu iddia eden alacaklıya aittir. (Yargıtay HGK’nın 2006/12-259 Esas,2006/31 Karar sayılı kararı). Davalı-lehtar tarafından imzanın kendisine ait olmadığı, yetkili kişi tarafından atılmadığı ileri sürülmüş ise de, davacı tarafından çekte lehtar ve 1. Ciranta olarak görünen davalı ... aleyhine menfi tespit davası açmakta hukuki yararı bulunuyorsa da, kambiyo senetlerinde imzada sahtecilik mutlak defilerden olup, borçlu olunmadığı iddiası herkese karşı ileri sürülebileceğinden, senedi elinde bulunduranın iyiniyetli olması veya denetleme yükümlülüğünün olup olmaması sonuca etkili olmadığından, mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar dosya kapsamına uygundur. Bununla birlikte davalı ... tarafından dava konusu senetteki imzanın kendisine ait olmadığı iddiasıyla İcra Mahkemesinde açmış olduğu davada imzanın davalıya ait olmadığının tespit edildiği, bu durumda davalı davanın açılmasına sebebiyet vermediğinden, mahkemece 6100 sayılı HMK 326 maddesine göre yargılama giderlerinden sorumlu tutulmaması gerekirken, davalı aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu kanaatine varılmıştır.Tüm bu nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK 353/1-b/2 maddesi gereğince KISMEN Kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne ancak istinaf başvurusunda bulunan davalı şirketin yargılama giderlerinden sorumlu tutulmamasına karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davalı ... vekilinin istinaf isteminin KISMEN KABULÜ ile, 2-Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/12/2021 tarih, 2019/205 E. 2021/1112 K. Sayılı kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, 3-Açılan davanın kabulü ile; davacının, 28.11.2018 düzenleme tarihli, 98.000 TL bedelli, keşidecisinin davacı, lehdarının davalı ... Lojistik ve dış ticaret A.Ş. olduğu, ... Beşyüzevler/ İstanbul şubesine ait ... çek seri nolu çeke dayalı Bakırköy ...İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyasında iş bu dosyanın davalılarına borçlu olmadığının tespitine, 2-Davacının İİK 72/5 madde kapsamındaki talebinin yasal şartları oluşmadığından REDDİNE 3-Davalı ... şirketinin İİK 72/4 kapsamındaki talebinin yasal şartları oluşmadığından REDDİNE 4-İlk derece mahkemesinde yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin; 4/a-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 6.694,38. TL karar harcından peşin alınan 1.673,60 TL'nin mahsubu ile 5.020,78.-TL harcın davalılardan ... ve ...'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4/b-Davacı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan: 44,40.-TL başvurma harcı, 1.673,60 peşin harç, 6,40 TL vekalet harcı, 1.062,65. TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 2.787,05 TL'nin, davanın kabul edilmiş olması sebebiyle davalılardan ... ve ... den tahsiliyle davacıya verilmesine, 4/c-Davalılar ... Proje İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ... tarafından dosyada yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 4/ç-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'nden tahsiliyle davacıya verilmesine, 5-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;5/a-İstinaf talebi kabul edildiğinden davalı ... tarafından yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine, 5/b-İstinaf yargılaması için davalı tarafından yapılan 220,70 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 38,00 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 258,70 TL'nin davacıdan tahsiliyle davalı ...'ne verilmesine,5/c-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince var ise bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a. maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 05/12/2024