T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO:2022/489
KARAR NO:2024/1769
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
TARİHİ:13/07/2021
NUMARASI:2020/178 E. - 2021/168 K.
DAVANIN KONUSU:Faydalı Model Belgesi (Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ:31/10/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin alüminyum sektöründe pek çok farklı ürünün üretimini ve satışını gerçekleştiren ve sektörüne çok sayıda yenilikçi ürün sunan bir kişi olduğunu, Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde ... sayısı ile tescil edilen "..." başlıklı faydalı modelin de sahibi olduğunu, müvekkilinin, işbu faydalı model belgesi çerçevesinde ürettiği ... ürünleri ile ticari faaliyetlerini sürdürmekteyken, davalı tarafın, ... sayılı faydalı model belgesine dayanarak, müvekkiline ait faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü ve ayrıca müvekkilinin ürünlerinin kendi faydalı modeline tecavüz ettiği iddialarına dayalı olarak mahkememizin 2018/22 E. sayılı dosyası ile dava açtığını, yargılama neticesinde müvekkilinin faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne ve müvekkili aleyhinde cüzi bir tazminata hükmedildiğini, eksik ve teknik anlamda hatalı inceleme ve tespitlere dayalı bir karar olduğunu; araştırmaları neticesinde, davalının... sayılı "...." başlıklı faydalı modelinin 6769 sayılı Kanun'un aradığı tescil koşullarından ve özellikle yenilik kriterinden yoksun olup, özgünlüğünün bulunmadığını tespit ettiklerini, yurt dışından kopyalandığı anlaşılan bu ürün üzerinden davalı yanın haksız bir tekel hakkı yaratmaya çalıştığını, anılan bu belgenin yeni olmayan ve hükümsüzlüğü gereken bir belge olduğunu, en basit anlatımla .... sayılı faydalı modelin istemleri ile korunmak istenen tüm özelliklerin ... isimli ve Hollanda menşeili firmaya ait ürünün ve bu ürüne dair 26.05.2010 başvuru tarihli ve ... sayılı Avrupa Patentinin birebir taklidi mahiyetinde olduğunu, .... firmasına ait ürünün TPMK nezdinde de ... no ile tescilli olduğunu, bu sebeple dava konusu faydalı modelin yenilik kriterini taşımadığını iddia ederek, ...faydalı model belgesinin hükümsüzlüğünü ve sicilden terkinin talep ve dava etmiştir.Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacının kötü niyetle ve müvekkilinin ürününe ait görsellerin birebir aynısını kullanarak TPMK'ya müracaat ederek,.... no ile faydalı model tescili aldığını, taklit ürünle müvekkilinin faydalı modeli ile korunan hakkına tecavüz edildiğini, davacının yaptıklarında ısrar edince Mahkememiz nezdinde 2018/22 Esas sayılı davayı açtıklarını, bu davada davacının faydalı modelinin hükümsüzlüğüne karar verildiğini, dosyada verilen kararın yerinde ve doğru olduğunu, haksız kazançta ısrarlı davacının mahkeme kararı hakkında istinaf müracaatında bulunduğu gibi huzurdaki davayı da açtığını, kanun yoluna müracaatın sonucunun beklendiğini, "...." markalı ürünün, tescilli görselleri ile müvekkiline ait faydalı model görselleri arasında müvekkili lehine yenilik doğuran özelliklerin bariz bir şekilde görüldüğünü, davacının "..." yerine müvekkilinin faydalı modelini taklit etmesinin sebebinin de bu olduğunu, dava dışı "...." firmasına ait 2010 tarihli başvurunun müvekkili aleyhine kullanılamayacağım, "..."'in başvurusunun 2016 yılı olup müvekkilinin faydalı modelinden sonra olduğunu, ayrıca müvekkilinin faydalı modeli ile dayanak gösterilen" ..." markalı ürünün görsel olarak çok ciddi farklılıklar arz ettiğini, yeniliği gösteren en önemli ayrıntıların mekanizma ve ... yapısında olduğunun görüleceğini, "...'"in ürününde mekanizmanın bağlı olduğu yerle birlikte, neredeyse üç tarafının kapalı olduğunu, mekanizmanın ise yarı açık bölümle bütünleşmiş ve tek parça halinde tasarlanmış olduğunu, müvekkilinin faydalı modelinde ise, ... kutusunun, iki tarafının da açık olduğunu, mekanizmanın açık kalan kısma, haricen ve açık kalan bir tarafı tamamen kapatacak şekilde yerleştirildiğini, mekanizmanın ise kartlıktan ayrı ve iki parça halinde hem tasarım, hem tescil, hem de satışa sunulan ürünlerde görüldüğünü, davacının tüm iddialarının gerçeği yansıtmadığını savunarak müvekkili aleyhine açılan haksız davanın reddini talep etmiştir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda;"... Davacının davasının KABULÜNE, davalı adına tescilli ... tescil başvuru nolu faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine," karar verilmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; -Müvekkiline ait ... sayılı Faydalı Modelin, yenilik unsuru taşımadığı iddiası ile açılan davada verilen kararın hatalı oyduğunu, Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde, 2018 / 22 E. 2020 / 92 K. 16.06.2020 T. Kararı ile iptaline karar verilen, davacının iptal kararı verilen, ....sayılı Faydalı model lisansı ve bu lisansa dayalı ürün, davada örnekseme için kullanılan ...' in değil, davaya konu müvekkili faydalı modelin her açıdan birebir taklidi olduğunu, Davacının dayanağı, dava dışı .... markalı ürünün lisanslı çizimleri ise müvekkili ve davacının faydalı model çizimlerinden farklı olduğunu, -Müvekkilinin faydalı model hakkı başvurusundan önce, kamuoyuna sunulma şartı, ... markalı ürün için dahi olmadığını Müvekkilinin faydalı model numarasının ... olup, ...’in tescil için yaptığı ulusal başvurunun ise ... sayılı olduğunu, bu konunun bilirkişi raporunda ve nihayet sayın mahkeme kararında hiç dikkate alınmadığını, bu durumda Faydalı model hakkında yenilik unsuru taşımadığından bahisle hükümsüzlük kararı verilmesinin hatalı olduğunu,-Müvekkili faydalı modelinin birebir taklidi ile faydalı model hakkı alan davacının, ...’ in halefi veya yetkilisi de olmadığını, faydalı model hakkının hükümsüzlüğüne karar verilebilmesi için, davacının rüçhan hak sahibi olması ve bu hakkının zarar görmesinin gerekli olduğunu, her hangi bir üstün ( rüçhan ) hakkı olmayan, taklit ürün imalatçı ve satıcısının, müvekkili Faydalı model hakkı sebebiyle zarar gördüğünden bahisle açtığı davanın kabul edilemeyeceğini,-bilirkişilerin, ... ve ...’ lerle sınırlandırarak verdiği rapor ve bağlı kararın, Y.11.HD. 2019/4051 E. 2020/ 2374 K. 04.03.2020 T. içtihadında dile getirilen esaslara da uymadığını, Yargıtay içtihadıyla Tarif ve İstemlerin dışında, kıyaslamada üretim şekli, çalışma mekanizması, tasarım farklılıkları gibi görsel unsurların, dikkate alınması gerektiğinin ifade edildiğini,-Faydalı model hakkı, mevcut bir üründe meydana getirilen bir takım değişiklikleri ve ilerlemeyi kapsadığını, bu halde mevcut faydalı modelin istem ve tariflerle sınırlı incelenerek sonuca gidilmesinin Yargıtay içtihadında olduğu gibi hatalı olacağını, piyasada farklı üreticiler tarafından üretilen farklı çekiçler bulunduğunu, standart bir çekicin, istem ve tarifi farklı olmayacağını, bu durumda kıyaslama için Yargıtay içtihadında da dile getirildiği gibi görsellik önem arz edeceğini, kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin TürkPatent ve Marka Kurumu nezdinde 2016/01415 sayısı ile tescil edilen “...” başlıklı faydalı modelin de sahibi olduğunu, davalı tarafın, ... sayılı(işbu dava konusu) faydalı model belgesine dayanarak, müvekkiline ait faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü ve ayrıca müvekkili ürünlerinin kendi faydalı modeline tecavüz ettiği iddialarına dayalı olarak Bakırköy 1. FSHHM 2018/22 E Sayılı dosyası ile dava açtığını ve 16.06.2020 tarihinde verilen kısa karar ile müvekkili faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne ve müvekkil aleyhinde cüzi bir tazminata hükmedildiğini, bu karara karşı istinaf isteminde bulunduklarını,Dava konusu faydalı model belgesi incelendiğinde faydalı modelin 1 adet bağımsız ve 1 adet bağımlı olmak üzere toplam 2 istemden meydana geldiğini, Dava konusu 2015/15487 sayılı faydalı modelin istemleri ile korunmak istenen tüm özelliklerin, ... isimli ve ... firmaya ait ürünün ve bu ürüne dair Avrupa Patentinin birebir taklidi mahiyetinde olduğunu, ... firmasına ait bu ürünün TÜRKPATENT nezdinde de tescilli olduğunu, 26.05.2010 başvuru tarihli “Kredi kartları için tutucu” başlıklı bu patenti TPMK nezdindeki Numarasının... olduğunu, dava konusu faydalı modelin sahip olduğu istemlerdeki unsurlar ile 26.05.2010 başvuru tarihli ve ... sayılı (Türk Patent ve Marka Kurumu nezdindeki numarası ... dır) patent belgesinin karşılaştırıldığı tabloya yer verildiğini, ... firmasına ait TR patenti ve Avrupa Patenti ile tablo halinde karşılaştırılmış olup bu karşılaştırmada dava konusu faydalı model belgesinin 6769 sayılı SMK’NIN 142. maddesinin yollamasıyla 83. maddesinde belirtilen koşulları taşımadığını, davaya konu fiziki ürünlerin dava konusu faydalı modelin başvuru tarihinden çok daha öncesinde internet üzerinden satışının yapıldığını gösterir deliller de bulunduğunu, ... firmasına ait webarchive kayıtları da olduğunu, istinaf isteminin reddine karar verilmesini talep etmiştir.İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 55. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dava, davalı adına olan ... sayılı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü ve sicilden terkini taleplidir.Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan gelen kayıtlardan, .. sayılı "..." buluş başlıklı faydalı model belgesinin, 05/12/2015 tarihinden itibaren 10 yıl müddetle davalı adına tescilli olduğu anlaşılmıştır.Davacının Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde ... sayısı ile tescil edilen “...”başlıklı faydalı modelin sahibi olduğu, davalı tarafından, ... sayılı faydalı model belgesine dayanarak, davacıya ait faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü talepli Bakırköy 1. FSHHM 2018/22 E Sayılı dosyası ile dava açıldığı ve 16.06.2020 tarihinde davanın kabulüne karar verildiği, eksik inceleme nedeniyle İstinaf incelemesi ile kararın kaldırıldığı ve kararın kesinleşmediği anlaşılmıştır.Bilirkişi heyeti hazırlamış oldukları 23/02/2021 havale tarihli raporda, davalıya ait ...nolu faydalı model belgesinin iki adet isteminin mevcut olduğu, bu istemlerden istem 1'in bağımsız istem, diğer istemlerin bağımlı 2 istem olduğu ve davalıya ait ... nolu faydalı model belgesinin tüm istemlerinin, (istem 1-2), Hollanda menşeli firmaya ait ... sayılı, 26/05/2010 başvuru tarihli patent ve bu patentin Türkiye tescili olan TPMK nezdinde ... sayı ile tescilli patent karşısında, 12/05/2015 başvuru tarihi itibari ile yenilik vasfını taşımadığı belirtmiştir.Tescilli bir faydalı model belgesinin hükümsüzlüğünün ileri sürülmesi halinde kural olarak ispat yükü davacı taraftadır. Başvuruya konu olan buluşun başkaları tarafından başvuru tarihinden önce, ülkede veya dünyada kamuya açıklanmamış veya kullanılmamış olması gerekir. Kamuya açıklama başvurucu tarafından yapılmış ise faydalı model başvurusunun en geç 12 ay içerisinde yapılmış olması zorunludur. Yerleşik Yargıtay kararlarına göre, faydalı model ile korunan, küçük ve faydalı buluş niteliğindeki teknik ilerleme sağlayan yeniliklerdir. Bu nedenle hayatı kolaylaştıran, ürünleri ucuzlaştıran, tasarruf veya daha faydalı kullanım sağlayan küçük ve faydalı buluş niteliğindeki yeniliğin varlığı yeterlidir. Buluşun teknik alanda yeni ve sanayiye uygulanabilir olması gerekir. Yenilik incelemesi yapılırken, patentlere özgü buluş basamağının aşılması aranmaz. Somut uyuşmazlıkta, teknik bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen rapor içeriği dikkate alındığında, davalıya ait ... sayılı Mekanizmalı kredi kartlarına ilişkin Faydalı Modelin istem setlerine bakıldığında, 1.Mekanizmalı kredi kartlarında yenilik olup, özelliği; kart yuvaları (1) kaymayı önleyici saç parçalar (2), sabit çelik tırnaklı mekanizma parçası (3), mekanizma kurucu yay (4) ve kart yükseltici mekanizma parçası(5) içerdiği, İstem 1'e göre mekanizmalı kredi kartlarında yenilik olup, özelliği; basıldığında, yan duvarlarda bulunan sabit çelik tırnaklı mekanizma parçası (3) ve sıkıştırma keçe ile kartlığın içindeki plastik kartların sıralı bir şekilde çıkmasını sağlayan kart yükseltici mekanizma parçası (5) içerdiği, ve bu faydalı modelin, dava dışı firmaya ait .... markalı ürünün ... sayılı, 26/05/2010 başvuru tarihli patent ve bu patentin Türkiye tescili olan TPMK nezdinde ...sayı ile karşılaştırmasının yapıldığı, her ne kadar davalı tarafça bu faydalı modelin davacıya ait olmadığı ve davalı faydalı modelinden daha sonra tescil edildiği öne sürülmüş ise de, davacının benzer bir ürünün olması ve davalı ile aralarında süren başka bir hükümsüzlük davası olması nedeniyle, dava açmakta hukuki yararı bulunduğu ve hükümsüzlük davasında re'sen de araştırma yapılabildiğinden davacının kendi adına tescilli bir faydalı modele dayanmasının gerekmediği, ayrıca ... adlı ürünün... başvurusunun 2010 tarihli olması ve delil olarak sunulan videolar ve web kayıtlarının da eski tarihli olması nedeniyle yenilik vasfı değerlendirmesinde delil olarak dayanılabileceği, ve yapılan değerlendirmelerde aykırılık bulunmadığı, yenilik incelemesi yapılırken, davaya konu patent belgesinin bağımsız istem/istemlerinde korunan unsurların önceki tarihli belge ile korunan buluşta olup olmadığı yönünden karşılaştırma yapılması ve yine tekniğin bilinen durumuna yenilik getirip getirmediğinin incelenmesi gerektiği, dosya kapsamında alınan raporda usulune uygun inceleme ve değerlendirme yapıldığı, bu itibarla SMK 142. maddedeki şartları taşımadığı davaya konu faydalı model belgesinin hükümsüzlük şartlarının oluştuğu, tecavüz davasında ürünler ile faydalı model belgelerinin karşılaştırıldığı, hükümsüzlük incelemesinde ise, davaya konu faydalı model belgesi ile yenilik giderici delil olarak sunulan davacı belgeleri üzerinden karşılaştırma yapıldığı bu nedenle bilirkişi raporlarının yeterli olmadığına ilişkin davalı iddiasının sonuca etkili olmadığı görülmüştür.Sonuç olarak , dosya kapsamında iddia ve savunmaya, saptanan dava niteliğine ve toplanıp değerlendirilen delillere göre kararda gösterilen yasal ve yeterli gerekçeye dayalı kurulan hükümde bir isabetsizlik bulunmadığı, davalı vekilinin, istinaf başvuru sebeplerinin yerinde olmadığı, HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Usûl ve yasaya uygun Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 13/07/2021 tarih ve 2020/178 E., 2021/168 K. sayılı kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 368,3 TL harcın 346,90 tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 20/07/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 31/10/2024