T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2022/472 Esas
KARAR NO: 2024/1724
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 12/01/2021
NUMARASI: 2020/585 E. - 2021/24 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 24/10/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkiline ait olan ve meşru hamili olduğu 7 adet toplam bedeli 150.750,00 TL olan çeklerin kargoya verilmek üzere dağıtımı esnasında çalınmış olduğunu, çeklerin çalınmasıyla ilgili olarak ... kargo tarafında savcılığa şikayette bulunulduğunu çekler hakkında Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/476 esas sayılı dosyası ile zayi davası açıldığını ve çekler hakkında ödemeden men yasağı kararı alındığını, bu çeklerden birinin kimliği belirsiz kişiler tarafından bankaya ibraz edildiğini, ödeme yasağı kararı olduğundan dolayı bankanın ödeme yapmadığını, Bakırköy ... İcra Müdürlüğü' nün ... esas sayılı icra dosyası kapsamında takibe konulduğunu, bu nedenle ilk olarak vezneye yatırılarak paranın alacaklı davalıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir talebinde bulunduğunu, davalının kötü niyetli olmasından olayı alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin davaya konu çeki ticaret ürünü olarak yaptığı işlere karşılık olarak iktisap ettiğini, TTK m.790 kapsamında davacı iddialarının geçersiz olduğunu ve müvekkilinin yetkili hamil olduğunu, müvekkilinin iyi niyetli hamil olduğunu, çekin iktisabında ağır kusur ve ihmalinin bulunmadığını, müvekkilin iyi niyetli olduğunu ispat etmek zorunluluğunun bulunmadığını, bu nedenle açılan davanın reddine karar verilmesini, davacının dava konusu asıl alacağın %20' sinden aşağı olmamak üzere tazminat ve dava konusu alacağın %10' u oranın da para cezasına mahkum edilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince; davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili istinaf dilekçesinde;müvekkiline ait olan ve meşru hamili olduğu 7 adet toplam bedeli 150.750,00 TL olan çeklerin kargoya verilmek üzere dağıtımı esnasında çalınmış olduğunu, çeklerin çalınmasıyla ilgili olarak ... kargo tarafında savcılığa şikayette bulunulduğunu çekler hakkında Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/476 esas sayılı dosyası ile zayi davası açıldığını ve çekler hakkında ödemeden men yasağı kararı alındığını, bu çeklerden birinin kimliği belirsiz kişiler tarafından bankaya ibraz edildiğini, ... Bankası A.Ş. Siteler Şubesine ait keşide yeri Ankara olan... seri numaralı 31.03.2020 keşide tarihli 50.000,00 TL bedelindeki ... San. Ve Tic.Ltd.Şti. tarafından keşide edilmiş ve müvekkil ...'in lehdar, müvekkil şirket ... San. Ve Tic. Ltd.Şti.'nin ciranta ve yetkili hamil olduğu 1 adet çekin dayanağını oluşturduğu Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasının celbi ve incelenmesi halinde anlaşılacağı üzere, 16.09.2019 tarihinde çalınan çekler için dava açılmış olduğunun açıkça görüleceğini, İlgili dava dosyasının incelenmesi halinde görüleceği üzere, müvekkili şahıs ve şirketin cirolarından sonra herhangi bir şekilde ciro silsilesi bulunmadığını, Söz konusu tedbir kararından sonra 01.04.2020 tarihinde ... bank Karaman Şubesine dava konusu çek ibraz edilmiş olup söz konusu çek hakkında ödeme yasağı kararı bulunması nedeniyle herhangi bir ödeme yapılmadığını, söz konusu çekin dayanağını oluşturduğu Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasındaki çekte ise müvekkili şahıs ve şirketten sonra 3 tane daha ciro işleminin gerçekleştirildiğini, müvekkili şahıs ve şirketin çek arkasında ciroları bulunan diğer şirketler ile hiçbir şekilde ticari ilişkisi bulunmadığını, İlgili icra dosyasının dayanağı olan çekteki ciro silsilesi incelenecek olursa, ciro silsilesinde yer alan kaşelerden birinde "... San.Tic.Ltd.Şti." ibaresi yer almakta olup vergi numarası olarak "..." olarak göründüğünü, İlgili vergi numarası ile sorgulama yapıldığında ise ... San. ve Tic.Ltd.Şti. ünvanlı farklı bir ticaret şirketine ait olduğu açıkça görüleceğini, Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/476 Es. Sayılı dosyası kapsamında yine tedbir kararı verilen ... Bankası A.Ş. Siteler Ankara şubesine ait keşide yeri Ankara olan ... seri numaralı 30.11.2019 keşide tarihli 4.350,00 TL bedelindeki çekin çalınmasından sonra Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü ... Es. Sayılı icra dosyası kapsamında icra takibine konulan çekteki müvekkili şirketten sonraki ciro silsilesi de aynı olup, söz konusu işleme ilişkin olarak Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı 2019/62083 Soruşturma sayılı dosyası kapsamında şikayetçi olunduğunu, Yine aynı şekilde tedbir kararı verilen ... Bankası A.ş. Çankırı Şubesine ait keşide yeri Çankırı olan ... seri numaralı 30.12.2019 keşide tarihli 15.000,00 TL bedelindeki çekin çalınmasından sonra Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... Es. Sayılı icra dosyası kapsamında icra takibine konulan çekteki müvekkili şirketten sonraki ciro silsilesi de aynı olup, söz konusu işleme ilişkin olarak Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı 2019/21118 Soruşturma sayılı dosyası kapsamında şikayetçi olunduğunu, Karaman Cumhuriyet Başsavcılığı 2020/3090 Soruşturma sayılı dosyası kapsamında yine çalınan çeklere ilişkin olarak şikayette bulunulduğunu, İlgili soruşturma dosyalarının celbi halinde söz konusu durum açıkça ortaya çıkacak olup müvekkilleri aleyhinde başlatılan takibin davalı tarafça haksız ve kötüniyetli olarak başlatıldığını, İlgili dosya kapsamında yukarıda belirtilen şirket yetkilisi ...'ın internetten alınan ... numaralı hattı aranmış olup şirket yetkilisine ulaşıldığını ve kaşenin kendilerine ait olmadığını, kimse ile herhangi bir ticari ilişki içerisinde olmadıklarını ve şirketin 2018 yılı 12. ayında ticari faaliyetlerini bitirdiği, kapattığı yönünde beyanda bulunduğunu, Söz konusu durumdan da anlaşılacağı üzere, çalınan çek üzerinde yetkili hamil olmayan kişiler tarafından haksız ve hukuka aykırı maddi menfaat temin edilmeye çalışıldığını, müvekkil şirketin kendisinden sonra ciro silsilesinde yer alan şirketlerin hiçbiriyle ticari faaliyet gerçekleştirmemiş olup yukarıda da belirtildiği üzere, çalınan çekler üzerinde haksız hamil olan kişiler tarafından nasıl ve ne şekilde söz konusu çeklerin elde edildiğinin bilinmediğini, davacı ve davalılara ait ticari defterlerin bilirkişi marifetiyle incelenmesi halinde de taraflar arasında herhangi bir ticari faaliyetin gerçekleşmediğinin açıkça ortaya çıkacağını, Yine ilgili icra dosyasında alacaklı sıfatına haiz İstanbul ... San.Tic.Ltd.Şti.'nin Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinden alınan ilanları incelenecek olursa ticaret sicil merkezinin Karaman'da olduğu ve başka bir ilde de şubesinin bulunmadığını, ancak ilgili icra takibinin Bakırköy'de başlatıldığı ve yine söz konusu çeklerin İstanbul'da çalındığı dikkate alınacak olursa hakka dayanmayan hamil olduğunun görüleceğini, Çeklerin çalınmış olması nedeniyle Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/476 Es. Sayılı dava dosyası kapsamında kıymetli evrakların zayi için açılmış olan davaya herhangi bir şekilde katılma talebinde bulunulmadığı ilgili dava dosyasının mahkemece celbi halinde de açıkça ortaya çıkacağını, bu durumun bile alacaklı sıfatına haiz şirketin haksız ve kötüniyetli olarak çalınan çekleri icra takibine koyduğunu açıkça ortaya koyduğunu, İlk derece mahkemesince şekli olarak ciro silsilesi incelemesi yapılmış bir nevi icra mahkemesi gibi hareket edilmiş olduğunu, İlk derece mahkemesince takibe konu çekin müvekkilin rızası hilafına elinden çıkmış olmasına rağmen çeki elinde bulunduran şahsın kötüniyetli ve iktisabında ağır kusurlu olup olmadığının incelenmemiş ve değerlendirilmesi yapılmamış olduğunu, Davalının kötüniyetli hamil olduğunu beyan ederek, Mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dava, kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit davasıdır. Dava konusu çek incelendiğinde; 31.03.2020 keşide tarihli, 50.000 TL bedelli, ... seri numaralı, davacı ...-... emrine düzenlenen, keşidecisi dava dışı ...Ltd. Şti, olan, çek arkasında sırasıyla davacı ... ..., diğer davacı ...Ltd. Şti, ... İnşaat, ...Ltd. Şti, İstanbul ...Ltd. Şti cirolarının bulunduğu, çekin Bakırköy ... İcra müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında hamil ...Ltd. Şti tarafından takibe konulduğu, davacıların takipte borçlu sıfatıyla yer aldığı görülmüştür. Davacılar vekili; dava konusu çekle birlikte yedi adet çekin kargodan çalındığını, bu çeklerin farklı icra dosyalarında farklı takiplere konu edildiğini ve çeklerle ilgili farklı soruşturma dosyalarının bulunduğunu, çeklerde ciro silsilesinin aynı olduğunu, Karaman Cumhuriyet Başsavcılığı 2020/3090 Soruşturma sayılı dosyası kapsamında, şirket yetkilisi ...'ın internetten alınan ... numaralı hattı arandığında yetkilinin, kaşenin kendilerine ait olmadığı, kimse ile herhangi bir ticari ilişki içerisinde olmadıkları ve şirketin 2018 yılı 12. ayında ticari faaliyetlerini bitirdiği yönünde beyanda bulunduğunu, Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasındaki çekte ise müvekkili şahıs ve şirketten sonra 3 tane daha ciro işleminin gerçekleştirildiği, müvekkili şahıs ve şirketin çek arkasında ciroları bulunan diğer şirketler ile hiçbir şekilde ticari ilişkisi bulunmadığı, ilgili icra dosyasının dayanağı olan çekteki ciro silsilesinde yer alan kaşelerden birinde "... San.Tic.Ltd.Şti." ibaresi yer almakta olup vergi numarası olarak "..." olarak göründüğü, ilgili vergi numarası ile sorgulama yapıldığında ise ... San. ve Tic.Ltd.Şti. ünvanlı farklı bir ticaret şirketine ait olduğunun görüleceğini iddia etmiş olup, ilgili icra dosyaları, soruşturma dosyaları ve şirket kayıtları getirtilmek suretiyle davacı iddialarının hiçbir şüpheye yer vermeyecek şekilde araştırılmasından sonra varılacak sonuç dairesinde bir hüküm kurulması gerekirken, yazılı şekilde eksik araştırma ile sonuca gidilmiş olması yerinde görülmemiştir. Diğer yandan, Mahkemece gerekçeli kararın içeriğine, olduğu haliyle yazılan emsal Bölge Adliye Mahkemesi kararının, gerekçenin bütünlüğünü ortadan kaldırdığı, hükmün bu haliyle 6100 sayılı HMK'nın 297.maddesine de aykırı olduğu anlaşılmıştır. Yukarıda açıklanan sebeplerle, ilk derece mahkemesince esasa münhasır delil toplanmadan, eksik inceleme ve değerlendirmeye dayalı olarak karar verilmesinin, usul ve yasaya aykırı olması ve ilk derece mahkemesi kararının tüm istinaf sebepleriyle birlikte değerlendirilmesinin gerekmesi karşısında, istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün bulunmamakla 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- Davacı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile;2- BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİBAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 12/01/2021 tarih, 2020/585 E. 2021/24 K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,3- Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4- İstinaf yasa yoluna başvuran davacı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine,5- Dosya üzerinde inceleme yapılması sebebiyle vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6- İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. ve 362/1-g. maddeleri gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve KESİN olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 24/10/2024