T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2024/457 Esas
KARAR NO: 2026/780
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İstanbul 1. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
TARİHİ: 17/01/2024
NUMARASI: 2020/312 E. - 2024/7 K.
DAVANIN KONUSU: Marka (Marka Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 07/05/2026
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'ın 2006 yılında seslendirdiği " ... " isimli şarkısının ... isimli sosyal medya platformuna yüklendiğini ve şarkının kamuoyunda büyük ilgi görmesi sonucu müvekkilinin adının sanat ve eğlence sektöründe ülke çapında herkesçe bilinen bir marka haline geldiğini, müvekkilinin " ... " ismini Türk Patent ve Marka Kuruluna ... tescil numarasıyla 04.03.2014 tarihinden itibaren geçerli olacak şekilde korunmasını sağlayarak 9. ve 41. kategoride tescil ettirdiğini, ancak davalı tarafın kötü niyetli ve hukuka aykırı bir şekilde müvekkilinin başarısını ve ününü sahiplenmeye çalıştığını, davalının ... olan adını nüfus kayıtlarında dahi değiştirmeyi göze alarak adını ... olarak değiştirdiğini, davalının, müvekkilinin tanınırlığından, yeteneğinden ve yorumundan faydalanarak haksız kazanç elde ettiğini, davalının katıldığı tüm programlarda şarkıyı seslendiren kişinin kendisi olduğunu iddia ettiğini, müvekkilinin markasına tecavüz edildiğini ve müvekkilinin zarara uğratıldığını, bu zararın tazmini ile davalının “...” isimli markayı kullanımının dava devam ederken tedbiren durdurulmasına, dava sonunda ise kesin surette kullanımının engellenmesine, davalının elde ettiği net kazancın tespitine ve fazlaya ilişkin talep dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00TL tutarında tazminata hükmedilmesine, davalının markayı kötü şekilde kullanmasından dolayı oluşan itibar kaybı nedeniyle uğranılan zararın tespitine ve fazlaya dair talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL tutarında tazminata hükmedilmesine, marka hakkına tecavüzünden doğan 250.000,00TL manevi zararın tazminine, davalının müvekkilinin itibarını sarsacak eylemlerinden doğan manevi zarara ithafen müvekkilinden yazılı olarak özür dilemesine, masrafları davalıya ait olmak üzere hükmün Türkiye çapında yayın yapan gazetelerden birinde yayınlanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava dilekçesi içeriğinden tescil işleminin başvuru tarihinin 04/03/2014 olduğunun görüldüğünü, söz konusu tarihin, müvekkilinin ad ve soyadı tashihinden yaklaşık bir yıl sonrası olduğunu, müvekkilinin "..." sahne adını kullanmaya başlamasından ise yaklaşık sekiz yıl sonrası olduğunu, müvekkilinin, davacının marka hakkına tecavüz etmediğini, müvekkilimin kötü niyetli olmadığını, davacıya zarar verme ve davacının adı üzerinden haksız kazanç elde etmediğini, davacının haksız, kötü niyetli ve hukuki dayanaktan yoksun olan iş bu davasının ve taleplerinin tümünün reddine karar verilmesi talebinde bulunmuştur.
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "....Davacı vekili her ne kadar yazılı özür dilenmesi noktasında talepte bulunmuş ise de; yazılı özür özellikle basın yayın yolu ile işlenen eylemler hasebiyle açılan manevi tazminat istemli davalarda manevi tazminat yerine yahut manevi tazminat ile birlikte talep edilebilen manevi zararın giderilme istemlerinden biri olup, yukarıda yapılan tespit ve değerlendirmeler ışığında husule gelen marka hakkına tecavüz eylemleri sebebiyle davacı lehine manevi tazminata hükmedilmiş ayrıca marka hakkına tecavüz eylemlerinin tespitini ihtiva eden hükmün FSEK 67. Madde kapsamında gazete ilanına karar verilmiş olup; mahkemece verilen hükmün mahiyeti ve içeriği nazara alındığında ayrıca yazılı özür dilenmesi isteminde hukuki bir yarar mahkemece görülmediği, mahkemece verilen manevi tazminat ile gazete ilanı kararın da yazılı özür dilenmesi istemindeki amacı karşılar mahiyete olduğu değerlendirilmekle bu yöndeki istemin reddine dair karar verilmiştir.
Davacı vekili maddi, manevi ve itibar tazminatına karar verilmesini talep etmiş olup; dava konusu eylemin gerçekleştiği tarih itibariyle yürürlükte bulunan ve bu itibarla somut uyuşmazlığa uygulanması gereken 6769 sayılı Kanun'un 29/c maddesi uyarınca markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde tecavüz yoluyla kullanılan markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, ihraç etmek, ticari amaçla elde bulundurmak veya bu ürüne dair sözleşme yapmak için öneride bulunmak marka hakkına tecavüz sayılmaktadır. Aynı Kanun'un 149. maddesi gereğince ise marka hakkı tecavüze uğrayan marka sahibi, maddi ve manevi zararının tazminini talep etme hakkına sahiptir. Yine aynı Kanun'un 150. maddesi uyarınca da, marka hakkına tecavüz eden tarafından markanın kötü ve uygun olmayan bir şekilde kullanılması sonucunda, markanın itibari zarara uğrarsa, marka sahibi bu nedenle ayrıca tazminat isteyebilir. davalının, davacının ismini gerek mesleki faaliyetlerde gerekse de bilahare yapmış olduğu isim ve soy isim değişikliği suretiyle kullanarak marka hakkına tecavüz eylemlerini gerçekleştirdiği, davacının kendi seslendirdiği şarkının, davalı yanca sahiplenilmesi ve yine davalının isim ve soy isim değiştirmesi ile davacının itibar kaybına ve manevi anlamda zarara uğradığı dosya kapsamına giren deliller ile sabit olup, tarafların dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal konumları ihlal eyleminin gerçekleşme biçimi, davacının manevi tazminat ile elde edeceği manevi tatmin ve yine davanın açıldığı tarih, her davanın açıldığı tarih itibari ile nazara alınması prensibi dikkate alınmak sureti ile mahkemece hükmedilen 75.000 TL manevi tazminat somut olay yönünden uygun bulunmuş ayrıca davacının itibar tazminatı talebi 1.000 TL olup, talebe konu miktarın davacının yaşamış olduğu itibar kaybı nazara alındığında fahiş olmadığı, taleple bağlılık prensibi nazara alınarak 1.000 TL tazminat miktarı uygun görülmüştür.
Davacı maddi tazminat istemi yönünden seçimlik hakkını SMK 151/2-b maddesi yönünden kullanmış, talep doğrultusunda marka hakkına tecavüz eylemleri sebebiyle dava tarihine kadar davalının elde ettiği net kazancın tespit edilmesi gayesi ile bilirkişi incelemesi yapılmış, dosya kapsamına alınan 04/04/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda; mali inceleme neticesinde belgelere ve beyannamelere dayanarak tespit edilebilen kadarıyla; müzekkere cevaplarına göre; davalının 2018-2019-2020 yıllarında beyan ettiği kazanç toplamının 17.105,89 TL olduğunun tespit edildiği ancak salt ticari defter kayıtları ile net kazancın tespiti mahkemece mümkün olmadığı görülmüş, meslek birliklerinden elde edilen kazancın dosya kapsamına yansıyan bilgilere göre MSG 23.490,80 TL, Müyorbir 46.995,04 TL olduğu toplamda ise 70.485,84 TL olduğu, bu durumda davacının elde ettiği net kazancın dosya kapsamına yansıyan bilgi ve belgeler ışığında 70.485,84 TL olduğu anlaşılmış, davacı vekili de maddi tazminat istemini 70.485,80 TL olarak ıslah etmiş olup, dava ve ıslah dilekçesi nazara alınarak; SMK 151/2 -b Kapsamında talep edilen maddi tazminat isteminin tam kabulü ile; 70.485,80 TL maddi tazminatın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiş, davacı yanın faiz istemi bulunmadığından faiz yönünden hüküm kurulmasına yer olmadığına" karar verilmiştir.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle;
-Müvekkili ...'ın 2006 yılında seslendirdiği "..." isimli şarkıyı ... isimli sosyal medya platformuna yükledikten sonra tanınırlığı arttığını, davalı ... ....(...)'in "..." isimli televizyon programında 2006 yılından beri sahne ismi olarak "..." ismini kullandığını, kimliğini ise 2013 yılında ... olarak değiştirdiğini, ifade ederek müvekkilinin sahip olduğu ve başardığı her şeyi kendine mal ettiğini, "..." isimli sabah programında program sunucusu ...tarafından kendisine "O kadar isim varken neden özellikle ... gibi sanatçıyı ifade edecek tınısı olmayan bir isim seçtin?" diye sorulduğunda; müvekkilinin "..." şarkısını yorumladığı videonun daha çok beğenildiğini, şarkının müvekkilinin sesinden yayıldığını ve bu şekilde tanınarak popülariteye ulaştığını beyan ederek müvekkilinin adını bu sebeplerden ötürü kullandığını ve sonrasında Ankara 20. Asliye Hukuk Mahkemesinin 29.05.2013 tarih ve 2013/131 Esas, 2013/349 Karar sayılı ilamı ile ... olan ismini ... olarak değiştirdiğini belirttiğini, Müvekkilinin "..." ismini Türk Patent ve Marka Kurumuna ... tescil numarasıyla 04.03.2014 tarihinden itibaren geçerli olacak şekilde korunmasını sağladığını ve 9. Ve 41. kategoride tescil ettirdiğini, söz konusu isim sanat camiasında bir marka olduğu gibi aynı zamanda kurumca da koruma altına alınmış bir marka olduğunu, tüm bunlara rağmen ... Taner (...) isimli şahsın ... isimli markayı kullanmakta ve müvekkilin tanınılırlığından, yeteneğinden ve yorumdan faydalanarak haksız kazanç elde ettiğini, Mahkemece tazminat istemlerinin kabulüne karar verildiği ancak mahkemenin davalının sahne almış olduğu mekanların ve buralardan kazandığı ücretlerin tespitini yapmadığını, verilen maddi tazminat miktarının müvekkilinin uğradığı zararın çok daha altında olduğunu eksik inceleme yapıldığını,
-manevi tazminata ilişkin olarak da Müvekkilinin şarkının kendisine ait olduğunu söylediği için gerek sosyal medya üzerinden gerekse TV programları üzerinden çeşitli psikolojik baskılara ve ağır ithamlara maruz kalarak yıpratıldığından tam kabulü gerektiğini,
-Davalının sahne aldığı mekanların ve buradan kazandığı ücretlerin tespiti gerektiğinden kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle;
-müvekkilinin ... sahne adıyla 2006 Yılından bu yana müzik camiasının içinde olduğunu dava tarihine kadar 7 single, dava tarihinden sonra da çıkartmış olduğu çok sayıda single bulunduğunu, 2006 yılından bu yana sürekli sahne aldığını, Davacı ... ...... ise neredeyse hiç müzik camiası içerisinde yer almadığını, sosyal medya dışında hiçbir görünülürlüğü bulunmadığını, 2013 tarihe kadar sahne adı olarak kullanmakta olduğu "..." ismini adı ve soyadı olarak Ankara 20. Asliye Hukuk Mahkemesinin 29.05.2013 Tarih ve 2013/131 Esas, 2013/349 Karar Sayılı İlamı ile Tashih ettirdiğini, Davacının, ismini ilk olarak Türk Patent ve Marka Kuruluna tescil başvurusu yaptığı tarih ise 2014 Yılı olduğunu, Müvekkilinin 2006 Yılı ve devamında kesintisiz olarak ... sahne adını kullandığını, 2013 Yılında ise ad ve soyadını ... olarak tashih ettirdiğini, Davacının, Müvekkilinin Ad ve Soyadını Mahkeme kararı ile değiştirdiğini biliyor olmasına rağmen, Mahkeme kararına karşı itiraz hakkı bulunmasına rağmen bu hakkını da kullanmadığını, Adı ..... olan Davacının TMK Madde 26'ya dayanması hukuken mümkün olmadığını, "..." Markasını almasının da kötü niyetinin bir diğer göstergesi olduğunu, davacının bu ad ile ilgili bilgisinin olduğunu, Müvekkilinin 2015 Yılında davacının aşağılama ve hakaret içerikli beyanları nedeni ile Davacıya .... Noterliğinin 26.05.2015 Tarih ve... Yevmiye Numaralı ihtar gönderdiğini, Davacı yanın, müzik dünyasının içinde yer almamasına rağmen söz konusu tescil başvurusu yapmakla haksız ve kötü niyetli olduğunu, Davacının kötü niyetli olarak 2014 Yılında marka tescil talebinde bulunduğunu, adı ve soyadı ... olmasına rağmen "..." markasını tescil ettirdiğini, marka tescilini takip eden 6 yıl hiçbir şey yapmadığını, 2020 yılı sonuna dek marka hakkına yapılan tecavüzün durdurulması konulu bir dava ikamesinde bulunmadığını, Davacı ... Durukan hiçbir zaman sahneye çıkmamış, şarkıcılık da yapmamış olduğunu,
-Bilirkişi raporunda bahsedilen husumete konu pek çok dava "..." şarkısına ilişkin olarak 3. Kişi ya da kişilerce Davacıya karşı açılmış veyahut Davacı tarafından açılmış davalar olup "..." Markası ile ilişkili olan davalar olmadığını, Şarkı ile ilgili de Davacının Müvekkili aleyhine açtığı bir dava da halen bulunmadığını, 2006 Yılından bu yana tanınır olan asıl kişinin Müvekkili Davalı ... .. olduğunu, müzik hayatına hiç ara vermeden devam ettiğini, Noter Kayıtları, İhtarname, Ankara 20. Asliye Hukuk Mahkemesinin 29.05.2013 Tarih ve 2013/131 Esas, 2013/349 Karar Sayılı İlamı ve Kesinleşme Şerhi, Müvekkilinin adına tescilli sosyal medya hesaplarına ait belgeler, Müvekkili adına ... hesabı, Müvekkilinin Single çalışmalarının..., ... ve ... Linkleri, Müvekkilinin yayınladığı Single'lara ilişkin belgeler, Müvekkili tarafından DJ'ler için düzenlenmiş Cover çalışmaları, 2006 Yılından bu yana Müvekkili ile ilgili haberler, sahne afişleri, sahne fotoğrafları, sosyal medya fotoğrafları, MSG'de kayıtlı Müvekkiline ait eserlerin listesi ve sair Müvekkilinin kesintisiz olarak 2006 yılından bu yana müzik dünyası içinde olduğuna ilişkin bilgi ve belgeler, Davacının adının "..." olduğu gerçeği, taraf tanıklarının beyanları eksik ve hatalı değerlendirilerek hüküm tesis edildiğinden kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dava konusu uyuşmazlığın; davalının "..." isimli markayı kullanımının yargılama devam ederken tedbiren durdurulmasın dava sonunda verilecek hükümde kesin suretle kullanımının engellenmesine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1000 TL maddi tazminata , markanın kötü şekilde kullanılması ve itibar kaybı oluşması nedeniyle zararın tespiti ile şimdilik 1000 TL maddi tazminata hükmedilmesi, marka hakkına ihlal ve tecavüzden doğan 250.000 TL manevi zararın davalıdan tahsili, manevi zarara ithafen davalının davacıdan yazılı olarak özür dilemesi masrafları davalıya ait olmak üzere hükmün ilanı kapsamında açıldığı anlaşılmıştır.
Bilirkişiler 26/10/2022 tarihli bilirkişi raporlarında; marka hakkına ihlal ve tecavüz olduğunu, kazanç tespitine ilişkin Gelir İdaresi Başkanlığı'na müzekkere yazılarak "Davacı/Davalı T.C. no ile verilmiş olan tüm yıllar Yıllık Gelir Vergisi Beyannamelerinin celp edilmesi, aynı zamanda ikinci durumun tespiti için yine Davacı/Davalı T.C. no suna ilişkin tüm yıllar için kaynakta stopaj kesintisi yapan kurumlarca beyan edilmiş vergi türü, matrahı, kesinti oranı ve miktarı, kalan net ücret ve kesintiyi yapan mükellef bilgilerinin bir arada olduğu dökümanın celp edilmesi" gerektiğini bildirmişlerdir. Bunun üzerine mahkememizce bilirkişi kök raporunda belirtilen yerlere müzekkere yazılarak gelen cevabi yazılarla birlikte dosya yeniden bilirkişilere tevdi edilmiş bilirkişiler 04/04/2023 raporlarında; kök rapordaki görüş ve kanaatinin korunduğunu, mali inceleme neticesinde belgelere ve beyannamelere dayanarak tespit edilebilen kadarıyla; müzekkere cevaplarına göre; davalının 2018-2019-2020 yıllarında beyan ettiği kazanç toplamının 17.105,89 TL olduğunun tespit edildiğini, meslek birliklerinden elde edilen kazancın kök raporda arz edildiği üzere, MSG (Blokeli) 23.490,80 TL, Müyorbir 46.995,04 TL olduğu tespit edildiğini, davacıya ait mükellefiyet kaydının bulunmadığının kök raporda sunulduğu belirtilmiştir.
6769 Sayılı SMK 6/6 maddesinde; "Tescil başvurusu yapılan markanın, başkasına ait kişi ismini, ticaret unvanını, fotoğrafını, telif hakkını veya herhangi bir fikri mülkiyet hakkını içermesi halinde, hak sahibinin itirazı üzerine başvuru reddedilir." hükmü düzenlenmiştir.
SMK mad.25/6 uyarınca marka sahibi, sonraki tarihli bir markanın kullanıldığını bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde bu duruma birbirini izleyen beş yıl boyunca sessiz kalmışsa, sonraki tarihli marka tescili kötü niyetli olmadıkça, markasını hükümsüzlük gerekçesi olarak ileri süremez.
Davacıya karşı 2008 yılında 2008/47 E. sayılı İzmir FSHHM'nin dosyası ile dava dışı ...'ın dava açtığı, davanın kısmen kabul kısmen red ile sonuçlandığı, husumete konu müzik eserinin güftesinin paylarının ...'a ait olduğu, davacı tarafından izinsiz olarak bestelendiğinin tespit edildiği, Yargıtay 11 HD. 17/01/2013 tarihli onanmış kararı ile İST 2. FSHHM'De de 2013/69 E. sayılı dosyada davacının müzik eserinin bestecisi olarak tespit edildiği anlaşılmıştır.
Davacı ...'ın ilk olarak 2006 yılında seslendirdiği "..." isimli şarkıyı ... isimli sosyal medya platformuna yükledikten " ... " ismini Türk Patent ve Marka Kuruluna ... tescil numarasıyla 04.03.2014 tarihinden itibaren geçerli olacak şekilde korunmasını sağlayarak 9. ve 41. kategoride tescil ettirdiği, Davalının ise, "..." ismini adı ve soyadı olarak Ankara 20. Asliye Hukuk Mahkemesinin 29.05.2013 Tarih ve 2013/131 Esas, 2013/349 Karar Sayılı İlamı ile Tashih ettirdiği, isim tashihinin marka tescil başvurusundan önce olduğu anlaşılmıştır.
TMK 26. maddesinde, "Adın korunması" Adının kullanılması çekişmeli olan kişi hakkının tespitini dava edebileceğinin düzenlendiği, adı haksız olarak kullanılan kişinin buna son verilmesini, haksız kullanan kusurlu ise ayrıca maddi zararının giderilmesini ve uğradığı haksızlığın niteliği gerektiriyorsa manevi tazminat ödenmesini isteyebileceği, bununla birlikte Ankara 20.Asliye Hukuk Mahkemesine görülen isim tashihi davasında, Davalının 2006 yılından beri müzik camiasında ... sahne adıyla yer aldığını savunduğu, 2006 yılından beri bu isimle sahne aldığını, 7 single çıkardığını, USB Flash Bellek ve DVD delilleri sunduğunu savunduğunu, istinafında da delillerinin incelenmediğini ileri sürdüğü anlaşılmakla, davalının ... hesabı, ...., ... linkleri, DJ’ler için düzenlenmiş Cover çalışmalarının incelenerek ve ilgili müzik platformlarından sorularak davalının ... sahne ismini kullandığı tarihin belirlenmesi ve Davacının “...” şarkısını ilk defa kamuya sunduğu tarih ile birlikte değerlendirme yapılarak, davalının müzik eseri bestesinin noter tespitinin incelenerek ve marka olarak tescilinden kamuya sunumundan önce Davacı tarafça bu ismin sahne adı olarak kullanılıp kullanılmadığı, bu ismin kötü niyetli olarak seçilip seçilmediğinin değerlendirilerek, sonuca göre sessiz kalma süresinin bulunup bulunmadığının tespiti gerekirken Mahkemece davalının, davacının imajını taklit edip etmediği tartışılmadığı, 2006 yılına ilşkin tespit yapılmadığı, gerekirse yeniden bilirkişi raporu alınarak karar verilmesi gerektiği, eksik inceleme ile karar verilmiş olduğu anlaşılmakla Mahkemece verilen kararın 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile;
2-Davacı vekilinin istinaf isteminin incelenmesine yer olmadığına,
3-İstanbul ... Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi .../01/2024 tarih, 2020/.. E. 2024/.. K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
4-Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
5-İstinaf yasa yoluna başvuran Davalı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine,
6-Dosya üzerinde inceleme yapılması sebebiyle vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,
7-İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,
6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. ve 362/1-g. maddeleri gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve KESİN olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 07/05/2026