T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/1055
KARAR NO: 2023/63
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/1029
KARAR NO: 2019/308
KARAR TARİHİ: 08/03/2019
DAVA: Tazminat
KARAR TARİHİ: 11/01/2022
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesi ile; ; müvekkilinin sigortalısı olan ... ünvanlı şirkete ait işyerinin davalıların sorumluluğunu gerektirir şekilde hasara uğradığını, olay nedeniyle hasar tespiti yapılarak sigortalıya tazminat ödendiğini, ekspertiz raporuna göre zararın davalıya ait fabrikada meydana gelen patlama olduğunun tespit edildiğini, davalıların kusursuz ve kusura dayalı olarak sorumluluklarının bulunduğunu, dava açılmadan önce davalılar hakkında icra takibi başlatıldığını, ancak itiraz üzerine takibin durdurulduğunu belirterek 147.929,00 TL hasar bedelinin ödeme tarihi olan 27/08/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalılar vekili cevap dilekçesi ile; davacı tarafından patlamanın meydana geldiği fabrikada kiracı ve işletmeci konumunda bulunan ... firması ile birlikte fabrika binasının mal sahibi ... firmasının da bina maliki olarak sorumlu olduğunun iddia edildiğini, ancak BK'nın 58.maddesi gereğince bina malikinin zarardan sorumlu tutulabilmesi için binanın yapımında bozukluk veya eksiklik bulunması gerektiğini, müvekkili ... firmasının bu kapsamda sorumluluğunun bulunmadığını, diğer müvekkili yönünden ise müvekkiline yüklenebilecek kusur bulunmadığını, zira Emniyet tarafından düzenlenen uzman raporunda yangının kurutma bölümünde başladığı, kurutulmakta olan mamüllerin tek başına yanmasının mümkün olmadığı, kurutma depolarının arka kısmında ot ve anız yangınlarının görüldüğü ve zaman zaman bu konuda şikayetlerin geldiğinin belirtildiğini, kurutma odasında hiçbir elektrik tesisatının bulunmadığını, işyerinin her 3 ayda bir rutin olarak iş güvenliği açısından denetlendiğini, kontrollerde herhangi bir eksiklik tespit edilmediğini, bu nedenle müvekkilinin kusurunun bulunmadığını belirterek her 2 davalı bakımından davanın reddedilmesi gerektiğini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece, "Davalı ... aleyhine açılan dava bakımından yapılan değerlendirmede; davalı patlamanın meydana geldiği taşınmazın maliki olup, taşınmazı diğer davalıya kiraya verdiği, fabrikanın diğer davalı tarafından işletilmekte olduğu, taşınmaz maliki olan davalının sorumluluğu bakımından TMK'nın 730.maddesi ve TBK'nın 69.maddesi kapsamında yapılan değerlendirmede, bu davalının mülkiyet hakkını yasal kısıtlamalara aykırı şekilde kullanımından, ayrıca yapımındaki bozukluk veya bakım eksikliğinden söz edilmesinin mümkün olmadığı, dolayısıyla somut olayda davalı ...'in kusursuz sorumluluğu bulunmadığı gibi olayın oluşumunda da herhangi bir kusurunun bulunmadığı sonucuna varıldığından, davalı ... aleyhine açılan davanın reddine, Davalı ... aleyhine açılan dava bakımından yapılan değerlendirmede; yukarıda da belirtildiği üzere hasara neden olan patlamanın bu davalı bakımından işletilmekte olan fabrikada meydana geldiği, olayın oluşumunda bu davalının tamamen kusurlu olduğu, nitekim davalının yetkilileri hakkında açılan ceza davasında da kusurları tespit edilerek haklarında mahkumiyet kararı verildiği, bu nedenle bu davalının davacı sigorta şirketinin sigortalısına ödediği hasar bedelinden sorumlu olduğu, bilirkişi kurulu raporu ile de doğru bir şekilde tespit edildiği üzere istenebilecek hasar bedelinin 124.039,70 TL olduğu sonucuna varılarak davalı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile 124.039,70 TL tazminatın ödeme tarihi olan 27/08/2013 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda ticari avans faiziyle birlikte davalı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine" karar verilmiştir
İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde; Eksper tarafından hazırlanan raporun delil niteliğinde olduğunu, oysa Geyve Sulh Hukuk Mahkemesinin değişik iş dosyasında düzenlenen raporda, ekspertiz raporunda yer alan bazı hasar kalemlerinin dikkate alınmadığını, örneğin, değişik iş dosyasında yer alan sandviç panel duvar hasarında birim hasarı 45 TL olarak hesaplanmış ise de, ekspertiz raporunda alınan teklifler nazara alınarak birim fiyat 110 TL olarak hesaplandığını, iskele hasarı, sökü moloz atım işlemleri, çatıda civatası kıralan 23 adet boru hasarı olduğunu, sigortalı ... tarafından yapılan temizlik kalemine ilişkin yapılan masraflar ve faturalar dikkate alınmadığını, bu itibarla ekspertiz raporunda, alınan tekliflere göre kalem kalem hesaplanan ve değişik iş dosyasında hasar kalemi olarak yer almayan kalemlerin de hesaplanması gerektiğini, bu itibarla bilirkişi raporuna yapmış olduğu itiraz değerlendirilmeden, bilirkişi heyetinden ek rapor alınmadan hüküm kurulması hukuka aykırı olduğunu, ayrıca her ne kadar bilirkişi heyeti tekliflere dayanarak faturaların dosyada mübrez olmadığını belirtmiş ise de faturaların dosyada bulunması zorunlu olmadığını, sigorta şirketleri sigortalılarının hasarlarını "aynen” ya da "nakden" giderebileceğini, dava konusu hasar sonrasında ise çeşitli frmalardan teklif alınarak ve eksper marifetiyle hasar tespiti yapılarak sigortalının hasarı mutabık kalınan rakam üzerinden nakden giderildiğini belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını, dosyanın yerel mahkemeye gönderilerek itirazları doğrultusunda bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde; Dava, komşu iş yerinde meydana gelen patlama nedeniyle sigortalanan fabrikada oluşan hasar nedeniyle sigortalıya yapılan ödemenin hasardan sorumlu olduğunu iddia ettiği davalılardan 6102 Sayılı TTK'nın 1472. maddesi uyarınca rücuen tahsili istemine ilişkindir. Dosya kapsamına göre dava dışı sigortalı ... şirketine ait iş yerinin davacı sigorta şirketi nezdinde 18/12/2012-2013 dönemi kapsar şekilde Ticari Risk Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalandığı, olay tarihinde davalı ... adına kayıtlı bulunup diğer davalı ...'in kiracısı ve işletmecisi bulunduğu fabrikada 30/06/2013 tarihinde meydana gelen patlama sonucunda davacının sigortalısı ... firmasına ait işyerinde hasar oluştuğu, davacı tarafından yaptırılan ekspertiz çalışması sonucunda oluşan hasar bedeli 167.815,34 TL olarak tespit edilerek sigortalıya 27/08/2013 tarihinde 160.490,00 TL ödeme yapıldığı, davacı sigorta şirketi tarafından zararın 12.561,40 TL'lik kısmının davalıların sigortacısı olan ... sigortadan 25/04/2014 tarihinde tahsil edilmiş olduğu, davalı ... şirketinin TBK 69. Maddesi uyarınca yapı malikinin sorumluluğu, diğer davalı işleten ...'in ise TBK 71. Maddesi uyarıca tehlike sorumluluğuna dayalı yapılan ödemenin rücuen tazmini amacıyla işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır. Mahkemece, davalı davalı ... şirketinin maliki olduğu diğer davalı ...'in işlettiği fabrikada meydana gelen patlamada yapı malikinin davalının, TBK 69. Maddesi uyarınca sorumluluğu bulunmadığından davalı ... şirketine açılan davanın reddine, işleten davalı ... şirketinin olayın oluşumunda tamamen kusurlu olduğu gerekçesiyle davalı ... şirketine açılan davanın hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda hesaplanan tazminat miktarına göre davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.Verilen karar davacı vekilince, hükme esas alınan bilirkişi raporunda hesaplanan tazminat miktarı yönünden istinaf edilmiştir.21/08/2013 tarihli ekspertiz raporuna göre; 30/06/2013 tarihinde meydana gelen infilakın etkisi ile sigortalı binanın dış| cephesinde, uzay kafes taşıyıcı çatı sisteminde, alçıpan asma tavanlarında, cam ve doğramalarda , elektrik tesisatları ve klimalarda hasarlar oluştuğu belirtilerek söz konusu hasarlarla ilgili sigortalı tarafından çeşitli şirketlerden alınan tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda 167.815,34 TL maddi zarar hesaplanmıştır. Hasar tespiti konusunda davacı tarafça yaptırılan Geyve Sulh Sulh Hukuk Mahkemesinin 2013/9 D.İş sayılı tespit dosyasında üç inşaat mühendisi, bir makine mühendisi, bir elektrik mühendisinden oluşan heyetten alınan 25/07/2013 tarihli raporda "Yerinde inceleme, ölçüm ve hesaplamalar neticesinde; tespite konu olan ... şirketine ait olan fabrika binasında, 30.06.2013 tarihinde ... şirketine ait fabrika binasındaki patlamadan dolayı meydana gelmiş olan hasarların giderilmesi için gereken bedel ( Malzeme ve işçilik dahil olacak şekilde) 2013 yılı piyasa rayiç bedelleri esas alınmak üzere; inşaat hasarları için toplam: 63.323,60 TL, inşaat hasarlarının demontaj ve nakliyesi (%30) : 18.997,10 TL, makine ve Elektrik hasarları icin toplam : 40.750,90 TL olmak üzere toplam zararın 123.070,70 TL " olarak hesaplanmıştır. Hükme esas alınan, bir mimar, bir inşaat mühendisi, bir elektrik mühendisi, bir makine, bir yangın uzmanı, bir sigorta uzmanından oluşan bilirkişi heyetinden alınan 25/07/2013 tarihli raporda özetle " 21.08.2013 tarihli Ekspertiz Raporunda dayanılan hasar giderim teklifleri ile ilgili (bu işlerin tekliflerdeki fiyatlar ile yapıldığını ispatlar) faturaların dava dosyasına sunulmamış olduğundan, konu olan işlerin bu tekliflerde yeralan fiyatlar ile yapılıp yapılmadığı ile ilgili kesin bir görüş belirtilemeyeceği, sigortalı firma tarafından hasarın şekli/ büyüklüğü ve hasarın giderim bedelinin tespitinin talep edilmesi üzerine Geyve Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2013/9 D.İş nolu dosyasında ikisi akademisyen üç inşaat mühendisi, akademisyen makine mühendisi ve elektrik mühendisinden oluşan heyet tarafından (sigortalının yer göstermesi ile) yerinde yapılan detaylı inceleme ve ölçümler sonucunda düzenlendiği anlaşılan 25.07.2013 tarihli bilirkişi raporunda davaya konu (inşaat, makine, elektrik) hasarların giderim bedelleri ile ilgili olarak detaylı ölçümler yapılmış olduğu ve bu detaylı ölçümlerin bölgedeki 2013 yılı piyasa rayiçlerine göre fiyatlandırılmış olduğu ve de bu şekilde beş kişilik bilirkişi heyeti tarafından bölgenin 2013 yılı piyasasa rayiçleri ile inşaat, makine ve elektrik toplam olarak hasar giderim bedelinin 123.070,70 TL olarak hesaplanmış olduğu, konu olan bilirkişi raporunda yapılan hesaplamalarda yeralan birim bedellerin bölgenin 2013 yılı rayiç fiyatlarına uygun olarak belirlenmiş birim fiyatlar olduğu, bir tek olarak yerinde yapılan tespitlerde iplik binasında uzay kafes çatıda bulunan hasarlı çubukların (sehven) 12 adet sayılmış olduğu, işin uzmanı ... A.Ş. tarafından verilen tekliften hasarlı çubuk adedinin 13 adet olduğunun anlaşıldığı ve buradan, bilirkişi raporunda bu kalem iş için (12 çubuk için) belirlenen 5.031 TL tamir bedelinin, işin uzmanı firma teklifinde (13 çubuk için) belirlenen 6.000 TL tamir bedeli olarak yükseltilmesi gerekeceği, 969,00 TL bu tutarından eklenmesi ile toplam hasar bedelinin 124.039,70 TL olarak hesaplanabileceği " görüş ve kanaatine varılmıştır.Davacı vekili istinaf dilekçesinde, değişik iş dosyasında bazı hasarların birim maliyet fiyatların, ekspertiz raporunda alınan tekliflere nazaran çok düşük olarak hesaplandığını, iskele hasarı, sökü moloz atım işlemleri, çatıda civatası kıralan 23 adet boru hasarı olduğu, sigortalı ... tarafından yapılan temizlik kalemine ilişkin yapılan masraflar ve faturalar dikkate alınmadığını, bu itibarla ekspertiz raporunda, alınan tekliflere göre kalem kalem hesaplanan ve değişik iş dosyasında hasar kalemi olarak yer almayan kalemlerin de hesaplanması gerektiğini ileri sürmüştür. Hükme esas alınan bilirkişi raporuna dayanak yapılan tespit dosyasında alanında uzman bilirkişilerce bizzat yerinde yerinde inceleme, ölçüm ve hesaplamalar neticesinde tüm hasarların tespiti ile bu hasarların giderilerek binanın eski hale getirilmesi için gereken bedel ( Malzeme ve işçilik dahil olacak şekilde) 2013 yılı piyasa rayiç bedelleri esas alınmak üzere hesaplandığı, hükme esas alınan bilirkişilerce tespit dosyasında yapılan hesaplamalarda yeralan birimHükme esas alınan bilirkişi raporuna dayanak yapılan tespit dosyasında alanında uzman bilirkişilerce bizzat yerinde inceleme, ölçüm ve hesaplamalar neticesinde tüm hasarların tespiti ile bu hasarların giderilerek binanın eski hale getirilmesi için gereken bedel ( malzeme ve işçilik dahil olacak şekilde) 2013 yılı piyasa rayiç bedelleri esas alınmak üzere hesaplandığı, hükme esas alınan bilirkişilerce tespit dosyasında yapılan hesaplamalarda yeralan birim bedellerin bölgenin 2013 yılı rayiç fiyatlarına uygun olarak belirlenmiş birim fiyatlar olduğu tespit edildiği, bu yönüyle bilirkişi heyeti raporunun denetime açık hüküm kurmaya elverişli olduğundan davacı vekilinin bu yöndeki istinaf nedeni yerinde görülmemiştir. Ancak davacı vekili, ekspertiz raporunda alınan tekliflere göre kalem kalem hesaplanan bazı zarar kalemlerin, tespit dosyasında yer almadığını belirterek bilirkişi raporuna itiraz ederek ek rapor alınmasını talep etmiş ise de mahkemece bu konuda gerekli inceleme yapılmadan davacı vekilinin ek rapora yönelik itirazın reddine karar verilmesi hukuka aykırı görülmüştür. O halde mahkemece yapılacak iş, bilirkişi heyetinden alınacak ek rapor ile sigortalı tarafından çeşitli şirketlerden alınan tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda oluşturalan hasar kalemlerinden, tespit dosyasında yer almayanlar var ise bunlar tespit edilerek, çelişki oluşturan hasarların meydana geldiği davacı tarafça ispatlandığı takdirde (ekspertiz dosyasında var ise zarara ilişkin fotoğraflar, düzenlenen fatura ve bu faturaya ilişkin yapılan ödemeler ile ) yada zararın niteliği dikkate alınarak meydana geldiği sabit ise bu alacak kalemleri yönünden de 2013 yılı piyasa rayiç bedelleri esas alınarak hüküm kurulması gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olmuştur. Açıklanan nedenlerle, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne; kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353-(1).a.6 maddesi gereğince dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/1029 E. 2019/308 K. Sayılı 08/03/2019 tarihli kararının 6100 sayılı HMK'nun 353/1.a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, 2-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahal mahkemesine İADESİNE, 3-Davacı tarafça yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına, 4-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilk derece mahkemesince iadesine, 5-Davacının yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına, 6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/1.g bendi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.11/01/2022