T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/764
KARAR NO: 2022/736
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/25
KARAR NO: 2018/546
KARAR TARİHİ: 22/06/2018
DAVA: ALACAK
KARAR TARİHİ: 15/06/2022
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili ile davalı arasında 03/08/2009 tarihli sözleşme gereğince ... ek hizmet binasının inşaatı kapsamında traktör kepçe kiralanması ile inşaata taşınan stabilize plent mix malzeme ve Tübitak saha toprağının boşaltılması için 03/0/2009 tarihinde ... şantiyesinde sözleşme imzalandığını, davalının yapımını üstlendiği ... ek hizmet binası inşaatı kapsamında davacı tarafından ... saha toprağının boşaltılması makine çalışması işi yapıldığını ve çalıştırılan makinalar ile çalışma saati ve birim fiyatı listesi hazırlandığını, buna göre de müvekkilinin bu işler nedeni ile KDV hariç alacağı 55.353,80 TL olduğunu, ... inşaata taşınan stablize plent mix malzemeler icmali düzenlendiğini ve bu icmalde çalışan araçların plakaları yapılan işin miktarı ve birim ve fiyatı ile ödemeler ve hak ediş bedeli düzenlendiğini, bu icmale göre ise müvekkilinin KDV hariç alacağının 95.756,97 TL olduğunu, davalı, müvekkilinin toplam alacağı olan 151.110,77 TL'nin 36.232 TL sinin avans olarak müvekkiline ödediğini, 114.878,77 TL sini ödemeden ortadan kaybolduğunu, bu sebeplerle 114.878,77 TL alacağın ve KDV sinin 11/04/2011 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davacı tarafın beyanlarının gerçek dışı olduğunu, müvekkilinin davacı firmadan sadece traktör kepçe kiraladığını, inşaata taşınan stabilize plent mix malzeme ve Tübitak saha toprağının boşaltılması gibi bir iş verilmediğini, kendisi ile böyle bir anlaşma yapılmadığını, davacının sözleşmede yazılı olmayan işlerin sözleşmede olduğunu söylediğini, davacı firmanın toplam alacağın 151.110,77 TL' nin 36.232 TL sini avans olarak ödediğini kalanını ödemeden ortadan kaybolduğunu iddia etmesinin gerçek dışı olduğunu, müvekkilinin Türkiye'nin sayılı firmalarından olduğunu, bugüne kadar ödemediği bir borcu bulunmadığını, davacı ile 03/08/2009 tarihli sözleşme dışında bir sözleşme imzalamadığını, bu sözleşmenin de sadece 1 adet traktör kepçe kiralanması için yapıldığını, bu sınırlı ticari ilişki sonucu toplam 40.750,88 TL lik iş yapıldığını ve bunun bedelinin de ödendiğini bu sebeple davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece, " ... Görevsizlik kararı veren Gebze 2. Asliye Hukuk Mahkemesi' nin 2012/200 Esas sayılı dosyasının 03/02/2015 tarih 1 nolu ara kararı gereğince mahallinde 1 mali müşavir, 1 inşaat mühendisi, 1 makine mühendisi ve 1 hukukçudan oluşturulacak heyet eşliğinde keşif yapılmasına karar verildiği bilirkişi heyetinin mahkememize sunmuş olduğu 13/11/2017 tarihli raporunda özetle; davacı şirketin 2009 yılına ait yevmiye ve envanter defterlerinin açılış tasdiklerinin süresi içerisinde yapıldığı, kebir defterlerinin tasdik edilmediği, TTK' nun 70 ve 72. Maddeleri çerçevesinde 2009 yılı defterlerinin kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yapılmadığı, davacı şirket defter ve kayıtlarına göre davacı şirketin davalı şirketten bakiye 16.749,13 TL alacaklı olduğunun görüldüğü ancak dosyada bulunan talimat bilirkişi raporunda davalı şirketin defter ve kayıtlarında davacı şirkete verildiği belirtilen 21/07/2009 vadeli 30.000 TL tutarlı ve 17/02/2010 vadeli 6.000 TL tutarlı çeklerin davacı şirket defter ve kayıtlarında olmadığı, belirtilen nedenlerle bu rapora göre davalı şirketin davacı şirketten 10.750,87 TL alacaklı olarak görüldüğü, davacı şirket ile davalı şirket defter ve kayıtlarındaki alacak - borç farkının bu kayıtlardan kaynaklandığı, davacı ... Ltd. Şti arasında imzalanan 03/08/2009 tarihli sözleşme kapsamının ... tarafından yapımı sürdürülen ... Ek hizmet binası inşaatı kapsamında Traktör kepçe kiralama işi olduğu, sözleşmede ayrıntılı olarak yazılmış olmamakla birlikte içeriğinin değerlendirilmesinden kiralanan traktör kepçe sayısının 1 olarak anlaşıldığı, davacı şirket defter kayıtları ile davalı şirket defter kayıtlarının birbirleriyle örtüşmediği, davacı şirket kayıtlarına göre tahsil edilen miktarın 8.500,00 TL olduğu, davalı şirket kayıtlarına göre ise yapılan ödemenin toplam 36.000,00 TL olduğu, sunulan kartar fişleri ve diğer makine çalışmalarına ilişkin hakediş cetvellerinin incelenmesinden davacı vekili tarafından dosyaya ibraz edilen bu belgelerin davalı ... Şantiye Şefi veya yetkilisi tarafından onaylanmadığı ve kaşelenmediği, fişlerdeki tarihlerin 2009 Nisan ve Mayıs aylarını gösterdiği, ... Tah. Ltd. Şti arasında akdedilen sözleşme tarihi 03/08/2009 olduğundan sözleşme tarihinden önceki tarihe denk geldiği, dosyada buluna geçici kabul belgesi incelendiğinde geçici kabul onay tarihinin 19/10/2009 olduğu, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin geçici kabul tarihine yakın olduğu, bu tarihten itibaren geçici kabule kadar traktör kepçe ile bahçe toprağı serme, taşıma ve temizlik gibi işlerin yapılabileceği, davacının ödeme talep ettiği diğer işler için kazı yapılması, moloz nakli, stablize malzeme temini, serilmesi - sıkıştırılması, bahçe toprağı temini ve serilmesi yüklenici ... Ltd. Şti ile ... Ltd. Şti arasında akdedilmiş bir sözleşmenin dava dosyasında mevcut olmadığı bildirilmiştir. Davacı ... Ltd. Şti ile davalı ... Ltd. Şti arasında imzalanan 03/08/2009 tarihli sözleşme kapsamının ... tarafından yapımı sürdürülen ... Ek hizmet binası inşaatı kapsamında traktör kepçe kiralama işi olduğu, davacının dava dilekçesinde iddia ettiği ... Ek hizmet binası inşaatına taşınan stabilize plent mix malzeme ve Tübitak saha toprağının boşaltılmasına ilişkin sözleşmeyi ispat edemediği, taraflar arasında traktör kepçe kiralama sözleşmesinin mevcut olduğu ve bu sözleşmeye göre davacı tarafça davalıya kiralanan traktör kepçe sayısının bir adet olduğu, davacı şirket defter kayıtları ile davalı şirket defter kayıtlarının birbirleriyle örtüşmediği, davacı defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutulmadığı için davacı lehine delil vasfında olmadığı, davalı defter ve kayıtlarına itibar edilmesi gerektiği, davacının davalı şirket adına düzenlediği 241.390,24TL ve 241.390,24TL tutarlı faturaları kendi defterine kaydetmediği, davacının düzenlediği faturalardan 25.249,12TL miktarlı faturaların davalı ve davacı defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı defter ve kayıtlarını göre davacı tarafa yapılan ödemenin toplam 36.000,00 TL olduğu, davalı tarafın cevap dilekçesine göre davacının yaptığı toplam iş bedelinin 40.758,80TL olduğunun kabul edildiği, davacının toplam alacak miktarının 40.758,80TL olduğu, 36.000TL'sinin ödenmiş olduğu, bu duruma göre davacının davalıya ödemesi gereken bakiye borç miktarının 4.758,80TL olduğu, ancak kararda sehven 10.750,88 TL' üzerinden kabul kararı verilmiş olduğu anlaşılmakla kısa hüküm gibi " davanın kısmen kabulü ile 10.750,88 TL' nin davalıdan dava tarihinden işleyecek ticari faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde; Dosya kaspamında müvekkil şiket 05.09.2009 taarihli ... sıra nolu 241.392,24-TL (KDV Dahil) bedelli faturayı davalı şirkete bedelin tahsili için fatura kestiğini ancak fatura iade edilince tekrar ticari deftere işlenmediğini, çünkü yaklaşık 36.522-TL gibi yüksek bir miktar KDV ödemek zorunda kalacağını, sadece faturanın iadesi ve deftere işlenmemesi alacak bulunmadığı anlamına gelmediğini, uyuşmazlığın değeri itibariyle, yanlar arasında akdî ilişkinin kurulmuş olduğunu, davacının, yasal ve yazılı delillerle kanıtlaması zorunlu ise de akdi ilişkinin ispatı ile alacağın ispatı farklı hususlar olduğunu, müvekkil şirket davalının ihalesini alıp fatura içeriğindeki işleri müvekkil şirkete yaptırdığını, dosya kapsmındaki puantaj kayıtlarından davalı şirket çalışanı ... imzalı belgelerle talep miktarı ve hatta daha fazlası kadar çalışan araçlar ve personel sayısı ile harfiyat dökümü anlaşıldığını, bu nedenle Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 17.06.2015 tarihli 2014/11 E. 2015/1670 K. sayılı ilamında "davacı tarafından akdi ilişkinin varlığının ispatı için yazılı delil sunulmayan davada “yemin” deliline dayanılmış olduğundan mahkemece, akdî ilişkinin varlığının kanıtlanması amacıyla davalıya yemin önerme hakkının bulunduğu davacıya hatırlatılarak sonucuna göre karar verilmesi gereklidir.." yönünde kararı bulunduğunu, öte yandan müvekkil bu işi davalı adına yapmamış ise ne şekilde ve kime tamamlattığı hususunda delil, beyanı ve hatta yemin hatırlatılarak sorulması gerektiğini belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde; Taraflar arasında akdedilen 03.08.2009 tarihli Sözleşme ile davacı yan, müvekkil firmanın yükleniminde bulunan ... Ek Hizmet Binası İnşaatı kapsamında kullanılacak olan Traktör Kepçenin kiralanması işini üstlenmiş olup, işbu sözleşme uyarınca davacı tarafından toplam 40.750,88 TL’lik iş yapıldığını, işin bedeli de ödendiğini, nitekim bu husus 21.07.2009 vade tarihli, 30.000,00 TL bedelli ve 15.03.2010 vade tarihli, 6.000,00 TL bedelli çekler ve müvekkil şirket ticari kayıt ve belgeleriyle sabit olduğunu, ancak davacı tarafın, ödenen bu bedelin 25.249,12 TL’si için faturalar tanzim etmesine rağmen, bakiye ödeme tutarı bakımından herhangi bir fatura tanzim etmediği gibi yapılan iş ve ödemelere ilişkin davacı kayıtlarının tutarsızlığı tüm dosya kapsamıyla da açık bir biçimde ortaya konduğunu, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, mahkemenin kabulünden hareketle davacıya yapılan ödemelerin mahsubu neticesinde, davacı tarafından faturalandırılmayan bakiye 40.750,88 – 36.000,00 = 4.750,88 TL bakımından karar verilmesi gerekir iken, hatalı değerlendirmeyle 10.750,88 TL'nin davalıdan tahsiline yönelik hüküm kurulması haksız olup ilk derece mahkemesi kararının bu yönden de kaldırılması gerektiğini ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde; Dava, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan hak ediş bedeline dayalı bakiye alacak istemine ilişkindir. Somut olayda, taraflar arasında, davalı ... Şirketi tarafından yapımı sürdürülen ... Ek hizmet binası inşaatı kapsamında traktör kepçe kiralama konusunda 03/08/2009 tarihli sözleşme imzalandığı, traktör kepçenin günlük çalışma bedeli 300,00 TL olduğu, yapılan çalışmalar dahilinde makine puantajı tutularak çalışmış olduğu gün sayısı gün ücreti ile çarpılarak Petek hafriyata fatura karşılığı nakden ödeme yapılacağı kararlaştırılmıştır. Davacı, kepçe kiralama hizmeti dışında ... Ek hizmet binası inşaatına taşınan stabilize plent mix malzeme ve Tübitak saha toprağının boşaltılmasına ilişkin de bir takım hizmetler verdiğini, toplam 151.110,00 TL hak ediş karşılığı iş yaptığını, bunun 36.000,00 TL'sinin avans olarak aldığını kalan 114.878,77 + KDV bakiye alacağı bulunduğunu iddia etmiştir. Davalı ise, davacının, davalının başka taşeronlarına yaptığı işi kendisine fatura etme gayretinde olduğunu, davacının asıl iddiasına dayanak yaptığı işlerin kazı ve hak ediş belgesindeki tarihin 16.07.2007 ile 03.01.2008 tarihleri arasına ilişkin olduğunu, müvekkil ile sözleşme yaptığı tarihin ise 03.08.2009 olup, sözleşmeden 2 yıl öncesinde yapıldığı iddia edilen işlere ilişkin olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir. Her ne kadar hükme esas alınan bilirkişi raporunda taraflar arasında imzalanan sözleşmenin sadece Traktör kepçe kiralanmasına ilişkin olduğu, davacının ödeme talep ettiği diğer işler için, kazı yapılması, moloz naklı, stablize malzeme (plantmix) temini, serilmesi sıkıştırılması, bahçe toprağı temini ve serilmesi konusunda taraflar arasında akdedilmiş bir sözleşme bulunmadığı, davacı tarafından sunulan kantar fişleri ve diğer makine çalışmalarına ilişkin belgelerde davalı ... şantiye şefi veya yetkilisinin onayı ve kaşesi bulunmadığı, fişlerdeki tarihlerin 2009 Nisan ve Mayıs aylarını gösterdiği, ... Ltd.Şti. ve ... Ltd.Şti. arasında akdedilen sözleşme tarihi 03.08.2009 olduğundan sözleşme tarihinden önceki tarihe denk geldiği, dosyada bulunan geçici kabul belgesi incelendiğinde Geçici Kabul onay tarihinin 19.10.2009 olup taraflar arasında imzalanan sözleşmenin geçici kabul tarihine yakın olduğu, bu tarihten itibaren geçici kabule kadar davacının iddia ettiği işlerin yapılması mümkün gözükmediği, traktör kepçe ile bahçe toprağı serme, taşıma ve temizlik gibi işlerin yapılabileceği ifade edilmiş ise de davacı tarafından sunulan fişlerde ... isimli şahsın imzasının bulunduğu görülmüştür. Davalı vekili tarafından sunulan 25/05/2015 tarihli dilekçede "söz konusu belgelerde imzası bulunan ... isimli şahıs müvekkil firmanın yükleminde bulunan ... Ek Hizmet Binası İnşaatı Şantiyesinde 2009/Şubat ve 2009/Temmuz ayları arasında çalışma sergilediğini, ... isimli şahsın bu şantiyede çalışması taraflar arasında 2009/Ağustos ayında akdedilen sözleşmeden evvel sona erdiğini" beyan etmiştir. Davalı, taraflar arasında imzalanan sözleşme dışında diğer işler için, kazı yapılması, moloz naklı, stablize malzeme (plantmix) temini, serilmesi sıkıştırılması, bahçe toprağı temini ve serilmesi konusunda da başka araçlar ile de hizmet verdiğini iddia etmiştir. Her ne kadar taraflar arasında bu işler için yapılmış bir yazılı sözleşme bulunmasa da davacı, verilen hizmetin ispatı bakımından bir takım hakediş cetvellerine dayanmış, hak ediş cetveleri altında davalı çalışanı ...'ın imzasının bulunduğu görülmüştür. O halde hak ediş cetvelleri altında imzası bulunan ...'ın duruşmaya çağrılarak, belgelerin düzenlendiği tarihte davalının üstlendiği hizmet binasının inşaatı işinde çalışıp çalışmadığı, iş yerindeki konumu ve söz konusu belgelerdeki imzanın kendisine ait olup olmadığı, hak ediş belgesi düzenleme yetkisi bulunup bulunmadığı, belgelerde belirtilen hizmetin davacı tarafça verilip verilmediği sorularak gerektiğinde davalıya iddia olunan hizmetin hangi taşeronu yaptırıldığı sorularak ve buna ilişkin belgeler getirtildikten sonra sonucuna göre davacının yemin deliline dayandığı da gözetilerek davacıya yemin delili hatırlatılarak karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olmuştur. Açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusu bu aşamada incelenmeksizin davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353-(1).a.6 maddesi gereğince dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusu bu aşamada incelenmeksizin, davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/25 E. 2018/546 K. Sayılı ve 22/06/2018 karar tarihli kararının 6100 sayılı HMK'nrn 353/1.a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, 2-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahal mahkemesine İADESİNE, 3-Davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına, istinaf karar harcının talep halinde ilk derece mahkemesince davacıya iadesine, 4-Davalı tarafından yatırılan istinaf başvuru ve karar harcının istemi halinde iadesine, 5-Davacı ve davalının yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına, 6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/1.g bendi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.15/06/2022