T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/1035
KARAR NO: 2022/1412
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 27/03/2019
NUMARASI: 2017/178 2019/373
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 14/12/2022
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA Davacı vekili dava dilekçesi ile müvekkili kooperatifin B.çekmece 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/775 Esas sayılı dosyası ile verilen kararda 04/01/1996 yılında yüklenici olarak sözleşme yaptığı SS Billur Altınkent Konut Yapı Kooperatifine karşı tazminat ödenmesine karar verildiğini, kooperatif yönetiminin SS Billur Altınkent Konut Yapı Kooperatifi ile yapmış olduğu protokol gereği tazminat ve diğer yükümlülüklerine müvekkili tarafından yerine getirildiği zaman henüz tapu tahsisi yapmadığı üyelerine tahsis yapacak ve nihayetinde yapı kooperatifi olduğu için kendisini feshedecektir. 20/05/2012 tarihli genel kurul toplantısında daha evvel tapu tahsisi yapılmış üyelerden 9.000 TL toplanmasına karar verildiği, davalının bu karar uyarınca ödemesi gereken borcunu ödemediği için B.çekmece ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından takip yapıldığını, Tapu Sicil Kayıtlarından özellikle akıt tablosundan anlaşılacağı gibi müvekkil kooperatifin hiçbir zaman kendisi tahsis yapmayıp ancak kendi talimatı gereğince Billur Altınkent Konut yapı Kooperatifi vasıtasıyla tahsis yapıldığını, ekte delil olarak sundukları S.S Billur Altınkent konut Yapı Kooperatifi yazısından da anlaşılacağı gibi hiç bir zaman kooperatif üyesi olmayan kişilere tapu tahsisi yapılmadığını, davalı tarafın kooperatif yöneticilerine karşı şifahi beyanlarında, kooperatif üyesi olmadığını dolayısıyla bu kararın kendisini bağlamayacağını beyan ettiğini, tapu tahsisinin yanında davalı kooperatif Genel Kurulu Hazirun cetvellerinde ve Üye Kayıt defterinde üye olarak göründüğünü, Kooperatifin geçmiş yönetimleri evrak ve defterleri usulüne uygun tutmadıkları ve hatta büyük bir bölümünü teslim etmedikleri için bir kısım insanların bundan faydalanmaya çalıştığını, oysaki kooperatif üyesi olmadan tapu tahsislerinin olmasının imkansız olduğunu beyan ederek davalının haksız ve kötü niyetli itirazı sebebiyle 9.000 TL üzerinden itirazın iptaline ve % 20 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP Davalı davaya karşı cevabında, görev ve zamanaşımı itirazında bulunarak davacı kooperatifin üyesi olmadığını, söz konusu taşınmazı 2007 yılında satın aldığını, kooperatif üyesi olmak için talebinin bulunmadığını, bu nedenle davanı reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece '' Bakırköy ... Noterliğinin 25/08/2009 tarih, ... yevmiye numaralı ortaklar pay defteri üzerinde yapılan incelemede davalının ortaklar pay defterinde davacı kooperatifin üyesi olarak kaydedildiği, bu üyeliği gereğince ... Blok ... nolu dairenin tahsis edildiği, Beylikdüzü Tapu Sicil Müdürlüğünün kayıtlarına göre ... Ada, ... parsel üzerinde bulunan ... nolu taşınmaza ait tedavüllü tapu kayıtlarında davalının adına kayıtlı taşınmazı 30/05/2006 tarihinde tahsis yolu ile elde ettiği tespit edilmiştir. Tapu Kadastro Genel Müdürlüğünün tescil istem belgesinde SS Billur Altınkent Konut Yapı Kooperatifi tarafından 30/05/2006 tarihinde ... Ada, ... ve ... Nolu Parselde inşa edilmekte olan bloklarda bağımsız bölümlerin tamamının SS Billur Altınkent Konut Yapı Kooperatifi adına kayıtlı iken yüklenici kooperatifi olan davacının üyeleri adına tescil ve tahsil yoluyla tapuda devrinin yapıldığı bu nedenle davalının kooperatif üyesi olduğu tespit edilmiştir. Davalının kooperatif üyesi olması sebebiyle 20/05/2012 tarihinde yapılan 2011 hesap yılı genel kurulunun 7 nolu kararı gereğince üyelerden tahsiline karar verilen 9.000 TL tutarındaki alacağın davalı tarafından ödenmediği anlaşılmakla itirazın iptaline, alacak likit olduğundan % 20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde; ''Dosyaya 17/03/2018 tarihinde alınan ilk bilirkişi raporunda, davacı yanın iddiasını ispat edemediği açıklanmış ve rapor taraflara tebliğ edilmiştir. Davacı yan, iş bu ilk rapora yasal sürede itiraz etmemiştir. Kooperatifin , resmi evrakları ve üye kayıt başvuru, üyeliğe ilişkin yönetim kurulu kararı gibi evraklarla davalının üyeliğini ispatlaması gerekirken bunun yerine ilk raporda belirtildiği üzere evrak üzerinde ekleme yaparak davalıyı borçlu çıkarmaya çalışmıştır Müvekkilim hiç bir zaman davacı S.S Akabe Birlik Konut Yapı Kooperatifinin üyesi olmamıştır. Taşınmaz, henüz inşaata başlama aşamasında iken inşaat alanına kurulan satış ofisinden dairesini temelden almıştır. bu satışı o zamanki müteahhit yapmıştır. Alım aşamasında kooperatif söz konusu olmamıştır. İlerleyen aylarda müvekkili çağırmış ve tapuya gidilip tapusu alınmıştır. Gerçekten de müvekkilim bu yeri alırken finansbank büyükçekmece şubesinden banka kredisi alarak daireyi almış ve tapusuna da bu banka lehine ipotek konulmuştur. Müvekkilim kredi ile bu daireyi, hiç kooperatif üyesi olmadan satın almış ve Tapu Müdürlüğünden gelen kayıtlarda da görüldüğü üzere daire üzerine ipotek konulmuştur. 30/05/2006 tarihli ( akitsiz işlemlerde) tescil istem belgesinde yazıldığı üzere S.S Billur Altınkent Konut Yapı Kooperatifi tarafından üyelere ( yani kendi üyelerine) tahsis işlemi gereği bu kooperatifin resmi belgelerinin İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünden celbini talep ediyoruz. Muhtemelen yazılan bu beş kişi bu kooperatife üye gösterilmiş olabilir. Tutanakdaki kaşede;Ticaret Sicil: ... yazmaktadır. Bu şekilde kooperatif kaydının ve tüm resmi evraklarının celbini talep ediyoruz. Öncelikle davacı SS Akabe kyk 'nın önceki yöneticilerden hakkında defter saklamak, vermemek, resmi evrakı teslim etmemek eylemlerine ilişkin cezai yönden bir başvuru yapılıp yapılmadığının davacı tarafça açıklanmasının istenmesine; bu yönde resmi başvuru var ise evraklarının celbini; Kooperatif resmi defterlerinin kayıp olması dolayısıyla Ticaret Mahkemesine bir başvuru olup olmadığının araştırılmasını, Sayın Başkanlığınız gerekli görür ise tapudan kat karşılığı inşaat sözleşmesinin celbini talep ediyoruz. ... Büyükçekmece Şubesinden müvekkilin satın alma işlemine ilişkin aldığı kredi ve bankanın ipotek belgelerinin celbini talep ediyoruz. Kabul anlamına gelmemek üzere icra inkar tazminatına hükmedilemez. Kararın kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesini talep ederiz'' şeklinde beyanda bulunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE Dava, kooperatif genel kurulunca toplanmasına karar verilen borç için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ilişkindir. Davacı tarafça sunulan dava dilekçesi ile 20.05.2002 tarihli toplantıda daha evvel tapu tahsis yapılmış üyelerden 9.000 TL toplanmasına karar verildiği ve davalının da kooperatif üyesi olup daha önce tapusunu aldığı, genel kurul kararı uyarınca ödenmesi gereken aidat borcunu ödemediği ve aleyhine icra takibi başlatıldığı , davalı tarafça iş bu icra takibine itiraz edildiği belirtilerek itirazın iptaline ve %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesi talep ve dava edilmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş olup iş bu karara yönelik davalı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı takip dosyasında, davacı tarafından ( S.S. Akabe Birlik Koop. 20.05.2012 tarihli genel kurul kararı uyarınca ödenmesi gereken borç ve 2012 yılı aidatı ) 9.000,00 TL asıl alacak ve 600,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 9.600,00 TL alacağın tahsili istemiyle 11/01/2016 tarihinde başlatılan icra takibine ilişkin ödeme emri davalıya 28/09/2016 tarihinde tebliğ edilmiş olup, davalı tarafça 29/09/2016 tarihinde itiraz dilekçesi sunulmuş ve dava yasal süre içerisinde açılmıştır. Beylikdüzü Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğünden gelen yazı cevabına göre; ... köyü ... ada ... parsel ve ... parsel üzerine inşa edilmekte olan bloklardan dava konusu ... ada ... parsel ... blok ... giriş ... numaralı bağımsız bölümün de yer aldığı 30/05/2006 tarihi tescil istem belgesinde belirtilen bağımsız bölümlerin, dava dışı S.S Billur Altınkent Konut Yapı kooperatifi adına kayıtlı iken davalının da dahil olduğu 5 üyeye tahsis edilmesi kooperatif temsilcileri tarafından talep edilmiş ve tescil edilmiştir. Söz konusu bağımsız bölümde ... Bankın ipoteği de mevcuttur. Dava konusu bağımsız bölüm daha sonra 08/06/2007 tarihinde ... adına , 25/08/2010 tarihinde ... adına, 13/05/2011 tarihinde ... adına, 23/05/2017 tarihinde ... adına kayıt ve tescil edilmiştir. 20.05.2012 tarihli genel kurul tutanağının 7. Maddesinde '' 2011 yılı genel kurulunda alınan ''tapulu ortaklardan 12.000 TL alınması'' hakkındaki kararın yeniden görüşüldüğü ve otopark inşaatında öngörülen 12.000 TL yerine 9.000 TL maliyet ile bitirilebileceğini ve bu sebeple üyelerden 9.000 TL alınması için yönetim kuruluna yetki verilmesi'' 4 muhalif oya karşı oy çokluğuyla kabul edilmiştir. Mali müşavir ve kooperatif uzmanı bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporda özetle; ''Bakırköy ... Noterliğinin 25.08.2009 tarih ... yeymiye no ile tasdik edilen ortaklar pay defteri üzerinde yapılan incelemede; davalı ...'nin ortaklar pay defterinde davacı kooperatifin üyesi olarak kayıt edildiği ve bu üyeliği gereğince kendisine ... Blok ... nolu daire tahsis edildiği ve bu daire tapusunun kendisine verilmiş olduğu bilgisinin pay defterine derc edildiği tespit edilmiş ancak ibraz edilen ortaklar pay defterinin davacı kooperatif tarafından sonradan tanzim edilmesi nedeniyle ortaklar pay defterindeki kayıtlara tek başına dayanılmayacağı yönünde sonuç ve kanaate ulaşılmıştır.Davacı kooperatifin, genel kurul kararına dayalı aidat ödemelerinin tahsilini, davalıdan talep edilmesi için öncelikle, davalının davacı kooperatife üye olup olmadığının tespit edilmesi gerekmektedir. Davalı cevap layihasında, davacı kooperatifin üyesi olmadığını , üye olmak içinde müracaatının olmadığını söz konusu taşınmazı 2007 yılında satın aldığını beyan etmiştir. Davacı kooperatif ise dava dilekçesinde belirttiği tüm delillerini dosyaya ibraz etmediği gibi genel kurul hazirun cetvelleri ile genel kurul tutanaklarını, alacağa konu taşınmazın geldi ve gittisini gösterir tüm tapu kayıtlarını dosyaya sunmamıştır. Sonuç Olarak; Mevcut dava dosyası kapsamı ile davalının davacı kooperatifin üyesi olup olmadığı yönünde bir irdelemenin ve denetlemenin yapılması mümkün olmamıştır. Bu nedenle davacı kooperatifin delil listesinde belirttiği tüm delilleri ile talep ettiğimiz evrakların ilgili kurumlardan dosyaya celbini sağlaması gerekeceğidir. Mevcut dosya kapsamındaki belgeler çerçevesinde davalının davacı kooperatifin üyesi bulunduğunun ispat edilemediği, Kooperatif üyesi bulunduğu ispat edilemeyen davalının icra takibine konu edilen alacaktan sorumlu bulunmadığının kabul edilmesi gerekeceği, Davacı kooperatifin davalı ile arasındaki hukuki ilişki ve illiyet bağının tespiti ile davadaki iddiasının ispat edilmesi yönünden davacı kooperatifin arsa sahibi kooperatifler birliği ile arasında yapılan Kat karşılığı inşaat sözleşmesini, bu sözleşmeye dayalı olarak açılmış ve sonuçlanan mahkeme ilamını, tüm tapu tahsis ve tescillerinin ne şekilde yapıldığına dair yönetim kurulu karar ve diğer delil olarak sunduğu tüm belgelerini dosyaya ibraz etmesi gerekeceği ...'' şeklinde mütalaa olunmuştur. Ek raporda; ''Dosyaya gelen tapu kayıtlarının, dosya kapsamındaki tüm iddia ve savunmalarla birlikte değerlendirilmesi sonucunda davalı ...'nin davacı kooperatifin üyesi olduğu ve bu üyeliği gereğince kendisine 30.05.2006 tarihinde ... nolu bağımsız bölümün tahsis yoluyla tapuda devir edildiğidir. Zira yüklenici kooperatif olan davacı kooperatifin, arsa sahibi olan Billur Altınkent Konut yapı kooperatifinin maliki olduğu arsalar üzerinde bina inşaatını yaptıktan sonra arsa sahibi kooperatifin , yüklenici kooperatif üyesi bulunan kişilere tahsis yoluyla tapu devir ve temlikini yapmış olduğu, kooperatif üyesi olmayan bir kişiye tahsis yoluyla tapu devri yapılamayacağından davalının davacı kooperatifin üyesi olduğunun tapu kayıtlarıyla da tevsik edildiği anlaşılmıştır.'' mütalaa olunmuştur. Büyükçekmece 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2009/775 Esas ve 2010/1261 Karar sayılı ilamının incelenmesinde; dava dışı Billur Altınkent Konut Yapı Kooperatifince dava açıldığı ve ... limited şirketine yönelik kat karşılığı inşaat ve taşınmaz satış sözleşmesi nedeniyle namı ifaya izin, ödenmek zorunda kalınan bedelin gecikme tazminatı istemine ilişkin açılan tazminat ve ifaya izin davasında mahkemece yapılan yargılama sonucunda davalı ... Şirkete yönelik açılan davanın takipten vazgeçilmesini sebebiyle açılmamış sayılmasına, diğer davalı S.S. Altınkent Konut Yapı Kooperatifine yönelik açılan davanın ıslah dilekçesi nazara alınmak suretiyle kabulü ile 1.000.000,00 TL gecikme tazminatı alacağının dava tarihi olan 05.06.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte işbu davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair karar verildiği, anılan dosyadaki davacı Billur Altınkent kooperatifi ile dosyamız davacısı Akabe Birlik kooperatifi arasında 24.02.2011 tarihli sulh protokolü düzenlendiği ve buna göre taraflar arasında Büyükçekmece Noterliğinin 01.04.1996 tarih ... sayısında kayıtlı düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi ile Büyükçekmece ... Noterliği'nin 18.03.2005 tarih ... sayısında kayıtlı düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesine ek sözleşme başlıklı sözleşmeler ve düzenlenen protokoller ile Büyükçekmece 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2009/775 Esas sayılı dosyasıyla açılan dava sonucunda verilen 08.11.2010 tarih , 2009/775 Esas 2010/1261 Karar sayılı karar kapsamında işbu düzenlenen protokol hükümleri uyanınca uyuşmazlığın sulhen çözümlendiği anlaşılmaktadır. Davaya konu somut olayda, davacı kooperatifin Büyükçekmece 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2009/775 Esas sayılı dava dosyası ile yapılan yargılama sonucunda verilen kararda; dosyamız davacısı kooperatifin, 04.01.1996 yılında yüklenici olarak sözleşme yaptığı dava dışı S.S. Billur Altınkent Konut Yapı Kooperatifi'ne tazminat ödenmesine karar verildiği, taraflar arasındaki sulh protokolü ile tazminat miktarının indirildiği, davacı kooperatifin bu protokoldeki tazminat yükümlüğünü yerine getirmek için bir dizi olağan-olağanüstü toplantı yapıldığı ve nihayetinde 21.05.2012 tarihli toplantıda daha evvel tapu tahsisi yapılmış üyelerden 9.000 TL toplanmasına karar verildiği belirtilmiştir '' Davacı kooperatifin, genel kurul kararına dayalı aidat ödemelerinin tahsilini davalıdan talep edilmesi için öncelikle, davalının davacı kooperatifin ortağı olup olmadığının tespit edilmesi gerekmektedir. '' Kooperatif ortaklığı, kooperatif yetkili organlarının bu hususta alacağı açık bir kararla gerçekleşebileceği gibi, bu hususta açık bir karar olmasa bile kooperatifin bu kişi ile üyesi sıfatıyla yazışmalar yapması, onu genel kurullara çağırması, belirli bir miktarda ödeme kabul etmesi veya konut tahsis ve teslim etmesi ve tadilata izin verilmesi şeklinde somut ilişkiler ile zımnen de gerçekleşebilir.'' ( Yargıtay 23. HD. 15/11/2013, 5241/7129) Bu bağlamda; kooperatifçe davalıya konut tahsisi yapılması sebebi ile davalının kooperatif ortağı olduğu ve genel kurul kararı gereğince toplanmasına karar verilen 9.000,00TL'yi ödemesi gerektiği anlaşılmakla mahkemece davanın kabulü ile takibe itirazın iptaline ve alacak likit olduğundan icra inkar tazminatına hükmedilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.Açıklanan nedenlerle, HMK m. 359/3 uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmadığı anlaşılmakla; kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1.b.1 gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilmiştir. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 14/09/2021 tarihli 2021/10 E. 2021/61 K. sayılı ilamında; 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 2. maddesinde ifade edilen (1) sayılı tarifenin 1/e bendinde belirtilen işin esasının hüküm altına aldığı kararlardan anlaşılması gerekenin, ilk derece mahkemesi yerine geçilerek verilen ve icra kabiliyeti söz konusu olan kararlar olduğu, ilk derece mahkeme kararlarına dair istinaf başvurusunun esastan reddi yönündeki kararların ise icra edilebilir karar niteliğinde olmadığı için maktu harca tabi olduğu ifade edilmiştir. Somut dosya yönünden Dairemizce yapılan inceleme neticesinde verilen istinaf başvurusunun esastan reddi kararı icra edilebilir bir karar niteliğinde değildir ve ilk derece mahkemesi kararının geçerliliği devam etmektedir. İlk derece mahkemesi kararı kaldırılarak esas hakkında yeni bir karar verilmediği için emsal ilamda açıklanan hususlar Dairemizce de uygun bulunarak, davalı yönünden istinaf karar harcının maktu olarak belirlenmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1.b.l bendi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Davalı tarafından yatırılan 121,30 TL istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına, 3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 80,70 TL istinaf karar harcının, davalı tarafından yatırılan 153,69 TL'dan mahsubu ile arta kalan 72,99 TL harcın istemi halinde davalı tarafa iadesine, 4-İstinaf yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına, 5-Yatırılan gider avansından kalan kısmın davalıya ilk derece mahkemesince iadesine, 6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 362/1.a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 14/12/2022