T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/527
KARAR NO: 2021/1353
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/639
KARAR NO: 2017/947
KARAR TARİHİ: 16/11/2017
DAVA: KAYIT KABUL
KARAR TARİHİ: 22/12/2021
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesi ile;; müvekkilinin, müflisin eski bayisi olup sipariş ettiği ve bedelini çeklerle ödediği traktörleri teslim alamadığını, bu nedenle cari hesaptan kaynaklanan alacağı tahsil amacıyla İstanbul ... İcra Dairesinin ... E. ve ... E. sayılı dosyalarıyla icra takibi yapıldığını ve bu takiplerin kesinleştiğini, davalının iflas etmesi üzerine İstanbul ... İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyasındaki alacağın iflas tarihi itibariyle 1.639.201,81 TL olduğunu, masaya yapılan başvuru sonucu bu alacağın 1.410.470,81 TL'lik kısmının, ... E. sayılı dosyasındaki alacak yönünden de yine masaya yapılan başvuru sonucu iflas tarihi itibariyle 396.920,19 TL olan alacağın tamamının reddedildiğini belirterek 2 ayrı icra dosyasına konu edilen ve kesinleşen takip dosyalarındaki alacaklar yönünden masa tarafından reddedilen kısımların müflisin iflas masasına kayıt ve kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davanın süresinden sonra açılması halinde bu sebeple reddi gerektiğini, talep edilen alacağın faizinin fahiş olarak hesaplandığını, faiz oranının ve miktarının yapılacak bilirkişi incelemesiyle ortaya çıkacağını, ayrıca icra dairesi tarafından resmi tahsil harcı da ilave edilerek borç miktarlarının belirlendiğini, bu harcın davacı alacağına dahil edilmesinin yasaya aykırı olduğunu belirterek davacının alacağının tespiti için bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: Mahkemece, "Davacı vekilince 15.03.2017 tarihli dilekçe ile açıklayıcı beyanda bulunulmuş ve İstanbul ... İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyasına konu alacak ve kesinleşen takipteki bu alacak yönünden 864.903,95 TL ana para, 738.485,79 TL takip tarihiyle iflas tarihi arasında işleyen faiz, masraf, vekalet ücreti ve başvurma harcıyla birlikte 1.648.496,48 TL alacak olup, avans faiz oranına göre işlemiş faiz hesabının yapıldığı, reeskont faizine göre yeniden hesaplama yapılıp faiz alacağının 41.705,95 TL olarak belirlendiği ve alacağın 279.731,00 TL'sinin kabul edilip bakiye 1.368.765,48 TL'sinin reddedildiği ve reddedilen bu miktarın masaya kaydının istediği, aynı icra dairesinin ... E. sayılı dosyası nedeniyle de 200.000,00 TL'nin ana para, 170.767,12 TL'nin takip tarihliyle iflas tarihi arasında işlemiş faiz, vekalet ücreti, başvurma harcı ve masraf ile birlikte toplam 387.276,12 TL alacak yönünden masaya başvuru yapıldığı ve tamamının reddedildiği ve bu miktarın masaya kaydının istendiği, dolayısıyla dava konusu toplam alacağın 1.756.041,60 TL olduğu belirtilmiştir. Bu durumda İstanbul ... İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyasındaki 864.903,95 TL asıl alacağın 151.206,56 TL'sinin kabul edilip reddedilen asıl alacağın 713.697,39 TL olduğu, işlemiş faizin de 128.524,44 TL'sinin kabul edildiği, bu alacak yönünden toplam masaya yazılan miktarın 279.731,00 TL olduğu, aynı icra müdürlüğümün ... E. sayılı dosyasında da 200.000,00 TL asıl alacağın ve faizin tamamının reddedildiği ve görülmektedir. Davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi için Isparta Asliye Hukuk mahkemesine yazılan talimat sonucu mali müşavir bilirkişi tarafından düzenlenen 05.05.2016 tarihli raporda özetle; davacının 2007 ve 2008 yılı ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun olmadığı ancak 2007 defterlerine göre davalı iflas eden tarafından yapılan ödemeler tenzil edildiğinde davacının davalıdan 31.07.2007 tarihi itibariyle 475.778,51 TL alacağının bulunduğu, 2008 yılı ticari defterlerine göre de bu yılın sonu davalıdan 589.538,44 TL alacaklı olup toplam alacağın 1.065.316,95 TL olduğu belirtilmiştir. Müflisin ticari şirket ve kayıtlarının incelenmesi yönünden karar oluşturulmuş ise de, müflisin ticari defter ve kayıtlarına ulaşılamadığı, ayrıca 24.11.2016 tarihli celsede, müflis şirketin iflas idare memuru vekilince, müflisin ticari defter ve kayıtlarının iflas dairesinde olmayıp bir depoda bulunduğu, şirketin bilgisayar programının çöktüğü, bilgisayar programı çökmesi nedeniyle muhasebe kayıtlarının incelenmesinin mümkün olmadığı, defterlerin torba sistemi şeklinde tutulup bu defterlerdeki hesapların teyidinin bilgisayar programıyla yapılabileceği, bilgisayar programı olmadan ticari defterlerler incelense bile bunun sonuca bir etkisinin olmayacağı ve müflis şirketin ticari defter ve kayıtlarının sunulamayacağı beyan edilmiş olmakla müflisin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi mümkün olmamıştır. Davalının ticari defter ve kayıtları incelenememiş, davacının ticari defter ve kayıtlarının usulsüz olduğu görülmekle birlikte takibe dayanak alacağın defterlerinde yer aldığı tespit edilmiştir. Ancak usulüne uygun tutulmayan ticari defterlerin sahibi yararına tek başına delil teşkil etmesi mümkün görülmemektedir. Ne var ki, iflas idaresince davacı tarafın masaya başvuru talebi değerlendirilirken, sorgu tutanağında yer aldığı üzere müflis şirket yetkilisince açıkça icra dosya borcuna karşılık traktör vermek suretiyle borç tutarının indirildiği yönündeki beyanına dayalı olarak, ... kayıt nolu alacağa dayanak İstanbul ...İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyasındaki alacağın ana parasının 151.206,56 TL olarak kabul edildiği, diğer ... kayıt nolu başvuruya dayanak aynı icra dairesinin ... E. sayılı dosyasına konu alacağın da traktör verilmek suretiyle tamamen sona erdirildiğinin belirtildiği, buna göre artık ispat yükünün davalı tarafa geçtiği, zira davacı tarafından traktör teslimine karşılık çeklerin alındığı hatta icra dosyasına konu borcun da kabul edilip bu dosya borçlarına karşılık traktör verilerek borcun indirildiği ve diğer icra dosyasındaki borcun da tamamen sona erdirildiğinin açıklandığı görülmektedir. Bu tespit ve dosya içeriğine göre, davalının icra dosya borçlarına karşılık traktör verdiği hususunu kanıtlaması gerektiği kabul edilmiştir. Alacağın miktarı dikkate alındığında davacının bu alacağının traktör verilmesi suretiyle ortadan kalktığı iddiasını yazılı belgeyle kanıtlanması gerektiğinin açık olduğu, davalı tarafından ticari defterlerinin ibraz edilemediği, ancak davalı tarafından yemin deliline de dayandığının görüldüğü, bu nedenle yemin hakkının hatırlatıldığı ve usulüne uygun olarak yemin metninin dosyaya ibraz edildiği ve davacı şirketin mahkememizin yargı çevresi dışında Isparta'da bulunması nedeniyle Isparta Asliye Hukuk Mahkemesine yazılan talimatla davacı şirket temsilcisine yemin metninin davetiyeye ekli olarak tebliğinin sağlandığı ve anılan mahkemeden gelen talimat cevabından davacı şirket temsilcisinin yemine icabet ederek icra dosyasından kaynaklı davalı borcuna karşılık davacı şirkete traktör teslim edilmediği hususunda usulüne uygun olarak yeminin eda edildiği anlaşılmakla, davalının icra dosya borçlarını traktör vermek suretiyle ödediğini kanıtlayamadığı sonucuna varılmıştır. Bu durumda davacının İstanbul ... İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyasından kaynaklı masaya kabul edilen 151.206,56 TL dışında iflas idaresinde reddedilen 713.697,39 TL asıl alacağının, aynı icra dairesinin ... E. sayılı dosyasından kaynaklanan ve iflas idaresince tamamı reddedilen 200.000,00 TL asıl alacağı olup toplam asıl alacağın 913.697,39 TL olduğu tespit edilmiştir. Her bir asıl alacağı icra takip tarihinden iflas tarihi olan 12.06.2013 tarihine kadar değişen oranlardaki reeskont faizinin uygulanması suretiyle asıl alacak dışında masaya kaydı gereken faiz hesabı yapılmıştır. Mahkememizce işlemiş faiz hesabının yapılması yönünden 05.09.2017 tarihli rapor alınmış, bu raporda icra takip tarihi olan 11.06.2008 den iflas tarihi olan 12.06.2013 arasında 200.000,00 TL ana paraya reeskont faizinin değişen oranlarda uygulanması sonucu iflas tarihi itibariyle işlemiş faizin 170.767,12 TL olduğu tespit edilmiş, bu faiz hesabı yerinde görülerek mahkememizce itibar edilmiş ancak diğer icra dosyasından kaynaklanan asıl alacak 864.903,95 TL olarak kabul edilip işlemiş faiz hesabı yapıldığından bu hesaba itibar edilmesi mümkün görülmemiş, zira masaya yapılan başvuruda 864.903,95 TL asıl alacağın 151.206,56 TL'sinin kabul edildiği, bu miktarın ihtilafsız olduğu, reddedilen asıl alacağın 713.697,39 TL olup dava konusu yapılan asıl alacağın da bu miktarda olduğu anlaşılmakla 713.697,39 TL asıl alacağın icra takip tarihi olan 11.06.2008 den iflas tarihi olan 12.06.2013 tarihine kadar değişen oranlardaki reeskont faizi üzerinden işlemiş faiz hesabı Mahkememizce yapılmıştır. Şöyle ki, 713.697,39 TL üzerinden 11.06.2008 ile 08.04.2009 tarihleri arasındaki 302 gün için yıllık %25 oranından işlemiş faizin 147.627,81 TL,09.04.2009 ile 11.06.2009 tarihleri arasındaki 64 gün için yıllık %19 oranından işlemiş faizin 23.776,87 TL, 12.06.2009 ile 21.12.2009 tarihleri arasındaki 193 gün için yıllık %18 oranından hesaplanan işlemiş faizin 67.928,34 TL, 22.12.2009 ile 29.12.2010 tarihleri arasındaki 373 gün için yıllık %15 oranından hesaplanan işlemiş faizin 109.401,01 TL, 30.12.2010 ile 28.12.2011 tarihleri arasındaki 364 gün için yıllık %14 oranından hesaplanan işlemiş faizin 99.643,88 TL, 29.12.2011 ile 18.06.2012 tarihleri arasındaki 173 gün için yıllık %17 oranından hesaplanan işlemiş faizin 57.506,41 TL, 19.06.2012 ile 19.12.2012 tarihleri arasındaki 184 gün için yıllık %16 oranından hesaplanan işlemiş faizin 57.565,07 TL, 20.12.2012 ile iflas tarihi olan 12.06.2013 tarihleri arasındaki 174 gün için yıllık %13,50 oranından hesaplanan işlemiş faizin 45.930,82 TL olup takip tarihinden iflas tarihine kadar işlemiş toplam faizin 609,380,21 TL olduğu tespit edilmiştir. Buna göre 200.000,00 TL asıl alacağın işlemiş faizinin 170.767,12 TL, 713.697,39 TL asıl alacağın da işlemiş faizinin 609.380,21 TL olup, toplam asıl alacağın 913.697,39 TL, işlemiş faizin de 780.147,33 TL miktarında bulunduğu ve sonuç itibariyle toplam alacağın 1.693.844,72 TL olduğu, ayrıca masraf ve başvuru harcının da davacı alacağı olup raporda bu miktarın toplam 168,00 TL olarak belirlendiği anlaşılmakla davacının masaya kaydı gereken alacağının 168,00 TL ile birlikte 1.694.012,72 TL kabul edilmiştir. Yukarıda açıklanan nedenlerle, dava dilekçesinde davacının 1.807.391,00 TL'nin iflas idaresinde reddedildiğini beyan ettiği yargılama sırasında sunduğu 15.03.2017 tarihli dilekçesiyle toplam 1.756.041,60 TL'nin masaya kayıt kabulünü istediğini açıkladığı ve her iki talep dilekçesinde de asıl alacak ve işlemiş faiz talebi dışında icra vekalet ücreti, başvuru harcı ve masrafların da yer aldığı, icra dosyasındaki vekalet ücretinin talep edilmesinin mümkün bulunmadığı, sadece tespit edilen asılı alacak ve iflas tarihine kadar işlemiş faiz ve 168,00 TL masrafın masaya kayıt ve kabulünün mümkün bulunduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile 1.694.012,72 TL'nin davalı müflisin iflas masasına kaydına" karar verilmiştir
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı iflas idaresi vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde; öncelikle davanın İİK 235. Maddesinde belirtilen hak düşürücü sürede açılıp açılmadığı resen tespiti gerektiğini, eğer süre geçtikten sonra dava açılmış ise davanın süre yönünden reddi gerektiğini, Her ne kadar bilirkişi raporunda davacı tarafın talepleri yönünde görüş bildirilmişse de esasen davaya cevap dilekçemizde de belirttiğimiz gibi davacının, müflis şirkete yönelttiği talepleri haksız ve fahiş olup, şayet davacının iddia ettiği miktarda bir alacağı varsa bunun, ticari defter, belge ve kayıtlarıyla kesin olarak ispatlanması ve ayrıca müflis şirket belge ve kayıtlarının da tetkiki gerektiğini, bu nedenle mahkemenin genel ispat kaidelerini müflis şirket aleyhine değiştirir şekilde gerekçe tesis etmesi hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, ayrıca davaya cevap dilekçemizde davacının faiz taleplerinin de fahiş hesaplandığını, bu nedenle davacının yasa ve usule aykırı olarak talep ettiği faiz oranı ve miktarı ile ayrıca icra dosyası kapak hesaplarının da bilirkişi tarafından yeniden hesaplanmasını talep etmişsek de bu taleplerimiz de yargılama sırasında nazara alınmadığını belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE: HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususları da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde; Dava, İİK 235. maddesi gereğince açılmış olan sıra cetveline itiraz ( kayıt kabul) davasıdır. İİK 235. maddede, sıra cetveline itiraz edenlerin, cetvelin ilanından itibaren 15 gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecbur oldukları, 223’üncü maddenin üçüncü fıkrası hükmünün mahfuz olduğu belirtilmiştir. Maddede düzenlendiği üzere, sıra cetveline itiraz davası açma süresi 15 gündür. Süre, sıra cetvelinin ilanından itibaren başlar. İİK 166. maddedeki gazetelerde yapılan ilanlardan en son ilan tarihinden itibaren işlemeye başlar. İflas masasına alacak yazdırırken, tebligatı kabulü elverişli adres gösterilerek, Adalet Bakanlığınca çıkarılan tarifede gösterilen yazı ve tebliğ giderlerini avans olarak vermek suretiyle, İflas idaresince alınacak kararların kendisine tebliğ edilmesini istemiş olan alacaklılara, alacaklarının kabul veya ret edildiği ayrıca tebliğ edilir (İİK 223. M). Bu alacaklılar için sıra cetveline itiraz davası açma süresi, sıra cetvelinin ilanından itibaren değil, bu tebligatın yapıldığı tarihten itibaren işlemeye başlar. Somut olayda, İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi'nin ... İflas sayılı dosyasından gelen 30/06/2017 tarihli cevabı yazıda; Müflis ...Makine Sanayi A.Ş.hakkında, İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/415 esas sayılı dosyasından 12/06/2013 tarihinde iflas kararı verildiği, davacı tarafından 1484 kayıt numarasıyla 1.690.201,81 TL miktarında alacak kaydının yaptırıldığı ve iflas idare memurları tarafından bu alacağın 279.731,00 TL'sinin 4. sırada kabul edilip bakiye 1.410.470,81 TL'sinin reddedildiğini ayrıca 1486 kayıt numarasıyla 396.920,19 TL alacak kaydının da iflas idaresi tarafından tamamen reddedildiği, ek sıra cetveli ilanı 31/05/2015 tarihli Posta Gazetesinde, 04/06/2015 tarihli Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde yayınlandığı, masraf yatırıldığından ek sıra cetveli ilanı ve masa kararı, davacı vekiline 04/06/2015 tarihinde tebliğ edildiği bildirilmiştir. Davacı vekili tarafından masraf yatırıldığından masa red kararın tebliğ tarihi olan 04/06/2015 tarihinden itibaren yasal 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde 18/06/2015 tarihinde davanın açıldığının anlaşılması üzerine işin esasının incelenmesine geçilmiştir. Davacı tarafından İstanbul ... İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyasına konu edilen alacak yönünden iflas tarihi itibariyle kapak hesabının yaptırıldığı ve toplam 1.690.201,81 TL'nin masaya kaydının talep edildiği, bu miktarın icra dosyasında asıl alacak olarak istenen 864.903,85 TL asıl alacak, 780.191,74 TL faiz ve geri kalanının da masraf, başvurma harcı ve vekalet ücretinden oluştuğu, müflis şirketin yetkilisinin beyanı ve ekli belgeler gereğince ve şirket yetkilisince icra dosya borcuna karşılık traktör verilmek suretiyle borcun bir kısmının ödendiği ve bakiye ana para borcunun 151.206,56 TL'ye düştüğü, bu miktara değişen oranlarda reeskont faizi uygulanarak toplam 279.731,00 TL'nin sıra cetvelinin 4. sırasına kaydının yapılarak geri kalan 1.410.470,81 TL'nin reddedildiği, buna göre kabul edilen ana alacağın 151.206,56 TL masaya kaydı yapılan faizin de 128.524,44 TL olduğu, İstanbul ... İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyasına konu edilen ve kesinleşen bu takipteki alacak yönünden davacının masaya 1486 kayıt no ile 396.920,19 TL alacak için başvuru yaptığı, bu miktarın 200.000,00 TL'sinin asıl alacak, 180.411,19 TL'sinin işlemiş faiz, geri kalan kısmının başvuru harcı, vekalet ücreti ve masraf olduğu ve yine iflas idaresince, şirket yetkilisinin beyanında icra dosya borcuna karşılık traktör verilmek suretiyle borç tutarının ödendiği ve müflisin defterlerinde bu yönde bir alacak kaydına rastlanmadığından talebinin tamamının reddedildiği anlaşılmıştır. Mahkemenin gerekçesinde ifade edildiği gibi davaya konu edilen alacağın, davacı tarafından traktör teslimine karşılık bir kısım çeklerin verildiği, ancak verilen ve ödenen bu çeklerden daha az miktarda traktör tesliminin yapıldığı, buna göre çeklerin bedelsiz kalan kısmının iadesini teminen yapılan ve kesinleşen iki ayrı icra dosyasına konu alacaklardan kaynaklandığı, davanın niteliği gereği, masaya kaydı talep edilen alacağın kesinleşmiş bir icra takibine dayanmasının bir önemi bulunmadığı, somut olayda, davacının davalı tarafa verdiği çek bedeli kadar traktörün teslim edilmediğini, buna göre fazla ödemesinin olduğunu veya verilen ve bedeli ödenen çeklerin bedelsiz kaldığını ispatlaması gerekmekte ise de iflas idaresince davacı tarafın masaya başvuru talebi değerlendirilirken, müflis şirket yetkilisince açıkça icra dosya borcuna karşılık traktör vermek suretiyle borç tutarının indirildiği yönündeki beyanına dayalı olarak talebin kısmen kabul edildiği gözetildiğinde ispat külfeti davalı tarafa geçtiği anlaşılmıştır. Buna göre davalının icra dosya borçlarına karşılık traktör verdiğini kanıtlaması gerekmektedir. Bu husus davalı tarafça usulüne uygun deliller ile kanıtlanamadığından davacının İstanbul ... İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyasından kaynaklı masaya kabul edilen 151.206,56 TL dışında iflas idaresinde reddedilen 713.697,39 TL asıl alacağının, aynı icra dairesinin ... E. sayılı dosyasından kaynaklanan ve iflas idaresince tamamı reddedilen 200.000,00 TL asıl alacağı olup, toplam asıl alacağın 913.697,39 TL olduğu yönündeki tespit yerindedir. Her bir asıl alacağın iflas tarihi olan 12.06.2013 tarihine kadar değişen oranlardaki reeskont faizinin uygulanması suretiyle asıl alacak dışında masaya kaydı gereken faiz hesabı yönünden kısmen hükme esas alınan bilirkişi raporu ile mahkemenin yapmış olduğu işlemiş faiz hesabı dosya kapsamı ve somut delillere uygun, denetlemeye ve hüküm kurmaya elverişli olduğu görülmekle davalı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesinin kararında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından, HMK 353/1.b.1 bendi uyarınca davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;1-Davalı iflas idaresi vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince davalı iflas idaresinden alınan 98,10 TL'nin başvuru harcının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 59,30 TL'nin istinaf karar harcından, davalı iflas idaresi tarafından yatırılan 35,90 TL'nin harcın mahsubu ile bakiye 23,40 TL'nin istinaf eden davalı iflas idaresinden tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına, 5-Yatırılan gider avansından kalan kısmın davalı iflas idaresine ilk derece mahkemesince iadesine,6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 361/1 maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere birliği ile karar verildi.22/12/2021