T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/558
KARAR NO: 2022/669
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/39 Esas
KARAR NO: 2021/412
KARAR TARİHİ: 22/04/2021
DAVA: Sözleşmenin Uyarlanması
KARAR TARİHİ: 02/06/2022
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında imzalanan 05.03.2020 tarihli sözleşme hükümlerinin BK 136 ve 138. maddeleri kapsamında değişen yeni koşullara uygunluğunun sağlanması yönüyle öncelikle sözleşmeden dönme yolunda uyarlama ya yönelik müdahalede bulunulmasını, sözleşmeden dönme yolunda haklı nedenler bulunmadığının değerlendirilmesi halinde 16. Avrasya Boat Show Fuar Etkinliği'nin 19.02.2022 açılış, 28.02.2022 kapanış olarak tarih bağlamında uyarlanmasına ilişkin sözleşmeye müdahale edilmesini, yargılama giderleri ile ücret-i vekaletin davalıdan alınıp davacı tarafa verilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin, sektörlerin ihracatlarının arttırılmasına destek olma ve Türkiye ekonomisine katkı sağlama misyonuyla hizmet veren, kısa zamanda kilit sektörlerde, T.O.B.B tarafından yetkilendirilerek düzenlediği senelik 45'in üzerinde başarılı fuara imza atan, Türkiye'nin en büyük fuarcılık kuruluşu olan ... A.Ş.'nin iştiraki şirket olduğunu, Fuar Katılım Sözleşmesindeki bu maddeler fuarcılık sektörünün kendi özel yapısı gereği konulmuş maddeler olduğunu, fuarcılık sektörü uzun vadeli planlar ve çalışmalar gerektiren bir sektör olduğunu, bu sektörde planlar günler, haftalar değil aylar belkide yıllar öncesinden yapıldığını, davacı tarafından imzalanmış sözleşmedeki açık hükümler kapsamında davacının sıfıra uyarlanma (sözleşmeden dönme) yolunda karar verilmesi talebinin kabulünün mümkün olmadığını, davacının davaya konu senedin hukuki işlem temeli konusuz kaldığı şeklindeki iddiaların haksız ve mesnetsiz olduğunu, davacının taleplerinin tartışmaya mahal vermeyecek şekilde hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, bu nedenle davacının hukuki dayanaktan yoksun olan davasının reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece '' ...Dosyanın yapılan incelemesi ve değerlendirilmesi sonucunda, davacı tarafın davaya konu evrakları ibraz ettiği, davalı tarafın cevap dilekçesinde TBK 136. Madde uyarınca ifa imkansızlığının olmadığını, fuarın ertelendiğini, davalı tarafın fuar katılım sözleşmesi uyarınca fuar tarihini değiştirme hakkının olduğunu, bu durumun katılımcıya sözleşmeyi fesih etme hakkı vermeyeceğini belirtildiği, davalı tarafın cevap dilekçesi ile birlikte sunduğu yazıda ... Avrasya Boat Show fuarının 19-27 Şubat tarihine ertelendiğinin anlaşıldığı, davacı tarafın beyan dilekçesi ile 16 Boat Show Fuarının 2022 yılına ötelenmek suretiyle 19.02.2022-27.02.2022 tarihlerine ertelendiğini, dava açıldıktan sonra sözleşmenin ifa tarihinin 2022 tarihine uyarlandığını bu nedenle davalı tarafın davanın açılmasına sebebiyet verdiğini, davalı şirketin irade açıklaması ile davadan beklenen hukuksal neticenin meydana geldiğini bu nedenle davanın esası hakkında karar verilmesine yer kalmadığını yargılama gideri ile AATÜ'nün 6. Ve 13. Maddesi uyarınca karar verilmesini talep ettiği, davacı tarafın dava dilekçesine konu taleplerin terditli talep olduğu, yargılama sırasında fuar tarihinin 2022 yılına ertelendiği, bu nedenle davadan beklenen hukuksal neticenin meydana geldiği, davanın konusuz kaldığı, davalının davanın açılmasına sebebiyet verdiği ve dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına '' kararı verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ 1-Davacı vekilinin sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece verilen karşı vekalet ücreti maktu olarak hesap edilmiş ise de vekalet ücretinin nispi olarak hesaplanması gerektiği belirtilerek bu yönden mahkemece verilen kararın kaldırılması talep edilmiştir. 2- Davalı vekilinin sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; Covid 19 pandemisinin ortaya çıkmasıyla birlikte ülkemizde ve dünyada alınan önlemlerin ilk başında fuarcılık faaliyetinin durdurulması geldiği, hal böyle olunca davalı şirketinde faaliyet gösteren diğer fuar firmaları gibi taraflar arasında belirlenen tarihlerdeki fuarları ertelemek durumunda kaldığı , davalı şirketin faaliyetinin bizzat devlet kararıyla durdurulduğu, pandemi süreci ve bu kapsamda alınan önlemlerle en başta davalı şirketin mağdur olduğu ve davalı şirketin kusuru olmadığı halde erteleme nedeniyle yeni bir gün tarihini belirlemekte geç kaldığından bahisle yargılama gideri ve vekalet ücreti ödemeye mahkum edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu belirtilerek bu yönden mahkemece verilen kararın kaldırılması talep edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılmıştır. Dava, taraflar arasında düzenlenen fuar katılım sözleşmesinin mücbir sebebe dayalı feshinin, olmadığı takdirde fuarın ileri bir tarihe ertelenmesi konusunda sözleşmenin uyarlanması istemine ilişkindir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın konusuz kaldığı belirtilerek karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiş ve iş bu karara yönelik taraf vekillerince ayrı ayrı istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. Davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvuru dilekçesi sunulmuş ise de istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile istinaf karar harcının yatırıldığına dair dosyada dekontun bulunmadığı anlaşılmakla dairemizce 15.12.2021 tarih ve 2025/1429 Esas 2021/1352 Karar sayılı ilamı ile işbu eksikliğin giderilmesi için HMK'nin 352. Maddesi uyarınca dosyanın mahkemesine çevrilmesine dair karar verilmiş ve davalı vekilince 08.03.2022 tarihli sayman mutemede alındısı ile eksik harçların ikmal edildiği anlaşılmıştır. Dava dilekçesi ile taraflar arasında Avrasya Boat Show Fuarına Katılım sözleşmesinin düzenlendiği ve buna göre Şubat 2021 tarihinde davacı şirketinin organizasyonu gerçekleştirilecek 05.03.2020 tarihli fuar katılım sözleşmesinin Covid 19 nedeniyle Dünya Sağlık Örgütü kararı ile pandemi ilan edilmesi sebebiyle değişen yeni koşullara uygunun sağlanması yönüyle öncelikle sözleşmeden dönme yönünde uyarlama ya da sözleşmeden dönme yolunda haklı nedenler bulunmadığının tespiti halinde etkinliğin 19.02.2022 açılış 28.02.2022 kapanış olarak tarih bağlamında uyarlanmasına ilişkin sözleşme müdahale edilmesi talep edilmiştir.Davacı vekilince ön inceleme duruşmasından önce mahkemeye sunulan beyan dilekçesinde davanın açılmasından beklenilen hukuksal faydanın davalı şirket ile davacının üyesi olduğu dernek arasında imzalanan 25.02.2021 günlü protokol ve yine davacı şirket genel müdürü tarafından davacı şirkete gönderilen 17.02.2021 günlü elektronik posta kapsamında ortaya konulan irade açıklamasına dayalı olarak gerçekleşmesi, diğer bir ifadeyle fuar katılım sözleşmesinin ifa başlangıç tarihinin talepleri doğrultusunda Şubat/ 2022 tarihine uyarlanmasının ve dolayısıyla davanın davalı şirketçe kabul edildiği belirtilmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; yargılama sırasında taraf beyanlarından da anlaşılacağı üzere yapılması planlanan fuarının ertelendiği ve davanın davalının açılmasının sebebiyet verdiği belirtilerek konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca 2.040 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair karar verilmiştir. Davacı vekili, dava konusu sözleşme bedelinin 39.025,34 TL olduğu bu miktar üzerinden dava harç ve masrafların yatırıldığını, ifa tarihinin (fuarın gerçekleştirilmesi tarihi) tehiri talep edilen sözleşmenin bedeli üzerinden nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken maktu vekalet ücretine hükmedilmesi hatalı olduğunu bu nedenle hükmün vekalet ücreti yönünden düzeltilmesini talep etmiş ise de, yatırılan nispi peşin harcın davacının ilk talebi olan sözleşmenin feshi talebi yönünden hesaplandığı ancak davacının ilk talebi olan sözleşmenin feshi (dönülmesi) hakkında herhangi bir karar verilmediği ve bu talep yönünden davacının istinafı bulunmadığı, davacının diğer talebi olan sözleşmenin ifa tarihinin ileri bir tarihe ertelenmesi talebinin davalı tarafça kabul edilmesi nedeniyle davanın konusuz kaldığı anlaşılmakla davacı lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Davalı vekili yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı aleyhine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiş ise de; HMK 331 maddesinde belirtilen tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerine hükmedileceği belirten kanunun amir hükmü ve fuar katılım sözleşmesinin ifa başlangıç tarihinin ertelenmesi yönündeki davacı şirketin talepleri doğrultusunda Şubat/ 2022 tarihinde uyarlanmasının dava açıldıktan sonra davalı şirketçe kabul edilmesi nazara alındığında davalı şirket vekilinin aksi yöndeki istinaf sebebinin dosya kapsamına uygun olmadığı anlaşılmaktadır.Açıklanan nedenlerle; ilk derece mahkemesince kurulan hüküm ve gerekçesinde yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b1 maddesi uyarınca ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davacı ve davalının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b1. maddesi gereğince ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince davacı ve davalıdan ayrı ayrı alınan başvuru harçlarının Hazineye GELİR KAYDINA, 3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 80,70 TL'nin istinaf karar harcından, davacı tarafından yatırılan 59,30 TL'nin harcın mahsubu ile bakiye 21,40 TL'nin istinaf eden davacıdan tahsili ile Hazineye GELİR KAYDINA, 4-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince davalıdan alınan 80,70 TL'nin istinaf karar harcının Hazineye GELİR KAYDINA, 5-İstinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 6-Yatırılan gider avansından kalan kısmın davacıya ilk derece mahkemesince iadesine, 7-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 8-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 362/1.a maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.02/06/2022