T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/675
KARAR NO: 2021/684
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/497
KARAR NO: 2021/74
KARAR TARİHİ: 27/01/2021
DAVA: Alacak (Kooperatif Üyeliğinden İhraç Nedeniyle)
KARAR TARİHİ : 23/06/2021
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, davalı kooperatifin yapmış olduğu işyerlerinden 2 adet bağımsız bölümün maliki bulunduğunu ancak kooperatifteki yolsuzlukları ortaya çıkardığı için 2002 ve 2005 yıllarında 2 defa hakkında ihraç işlemi uygulandığını, müvekkilinin 10 nolu bağımsız bölüme 1986 yılında kooperatife ortak olmak suretiyle, 6 nolu bağımsız bölüme ise 2003 yılında devir almak suretiyle malik olduğunu, 1986-2003 yılları arasında kooperatifin amacına yönelik olarak ödenmesi gereken arsa, inşaat, altyapı, üstyapı, yönetim giderleri ve genel giderlerin tamamı için talep edilen bedellerin 10 nolu dükkan için 6.838,00 TL, 6 nolu dükkan için 13.256,00 TL olarak ödendiğini, bunun karşılığında kooperatifçe taşınmazların "anahtar teslim" şeklinde eksiksiz bir şekilde teslim edileceği hususu hem ana sözleşmede hem hazırlanan projeler, broşürler ve maket ile sabit hale gelmiş iken; ana sözleşmede herhangi bir değişiklik yapılmaksızın yalnızca genel kurulda alınan bir kararla taşınmazların "üç duvar mezbele" şeklinde tabir edilen herhangi bir elektrik, su tesisatı ile kapı pencere aksamı dahi olmayan şekilde 01/01/2000 yılında ortaklara verildiğini, müvekkili tarafından teslim alınan 10 no'lu bağımsız bölüme yaklaşık olarak 28.000,00 TL masraf yapılarak kullanılabilir hale getirildikten sonra 2001 yılında kiraya verildiğini, kiracı tarafından aidatların ödendiğini, 6 no'lu dükkan içinde yaklaşık olarak 28.000,00 TL masraf yapıldığını, site aidatlarının ödenmesine rağmen müvekkilinin aidat ödenmediği gerekçesiyle ve eşitlik ilkesine aykırı olarak ihraç edildiğini, davalının haksız ve hukuka aykırı sebeplerle ihraç ettiği müvekkilinin kemoterapi gördüğü süreç içerisinde davalar ile ilgilenemediğinden hak kaybına uğradığını, müvekkilinin kooperatife üyeliği sürecince ödemiş olduğu aidatların bugünkü güncel değeri ile birlikte iadesini talep etme zarureti hasıl olduğunu belirterek, her iki taşınmaz için ödenen 20.094,00 TL'nin güncel değerinin tespit edilmesini ve her iki bağımsız bölüm için yapılan toplam 56.000,00 TL masraf ile birlikte ihraç tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, talebin zamanaşımına uğradığını, Kooperatif genel kurulunda alınan karar gereği bağımsız bölümlerin iç kısımlarının ortaklarca yapılması kararlaştırıldığından davacının yapmış olduğu masrafların iadesini talep edemeyeceğini, davacının kooperatif ortaklığından doğan borcu nedeni ihraç edildiğini ve ihraç işlemlerinin mahkeme kararları ile kesinleştiğini, Davacının iddiasını kabul anlamına gelmemek üzere davacı bağımsız bölüm maliki olarak ortak giderden de öncelikle sorumlu olduğunu belirterek davacının tüm hukuka aykırı dayanaksız taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Bakırköy 6. Ticaret Mahkemesinin 27/01/2021 tarihli 2018/497 E. 2021/74 K. sayılı kararı ile; "Dava, davacının üyelik süresi boyunca kooperatife ödemiş olduğu aidatların üyeliğin sona erdiği tarihten itibaren işleyecek en yüksek ticari reeskont faizi ile birlikte tahsili talebine ilişkindir. Kooperatif Kanundan kaynaklanan iş bu davanın basit yargılama usulüne tabii olduğu, daha önce 15/05/2019 tarihinde dosyanın işlemden kaldırıldığı, davacı vekilinin 01/08/2019 tarihli dilekçesi ile dosyanın yeniden işleme konulmasını talep ettiği, yeni duruşma günü verildiği, davacı vekilinin vekillikten istifa dilekçesi sunduğu bu dilekçenin davacı tarafa 10/11/2020 tarihinde tebliğ edildiği, 27/01/2021 tarihli duruşmaya davacı asilin duruşma saatinde katılmadığı, davalı tarafın davayı takip etmediği, basit yargılamaya tabi davalarda dosyanın bir defadan fazla işlemsiz bırakılamayacağı" gerekçesiyle,"Takip edilmeyen iş bu davanın daha önce işlemden kaldırılmış olması dikkate alınarak HMK 320,4 ve HMK 150. maddesi gereğince açılmamış sayılmasına" karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı asil yasal süre içerisinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; Kooperatif yönetimi tarafından kazanılmış malvarlığına el atıldığı için 2002 yılından itibaren dava açarak hak ve adalet aradığını, huzurdaki davanın yaklaşık 3 yıldır devam ettiğini, süreç içerisinde çokça masraf yaptığını, duruşma günü yağış nedeniyle trafiğin kilit olduğunu, saat 09:40'da adliye önüne gelebildiğini, 09:41'de adliye otoparkına giriş yaptığını, 09:45'de giriş kapısında bulunduğunu, kapıda kuyruk olduğunu, HES kodu ile tek tek kontrol edilerek içeri alındıkları için adliyeye girmesinin 15 dakikayı bulduğunu, saat 10:00'da duruşma salonu kapısına geldiğini, o esnada duruşma salonundan davalı vekilinin çıktığını gördüğünü ve mahkeme mübaşirine sorduğunda duruşmanın sona erdiğini belirttiğini, duruşma saatinde adliye olmasına rağmen açıkladığı nedenlerle duruşmaya yetişemediğini, dilekçe ekinde sunmuş olduğu otopark fişi ve adliye kamera kayıtları ile duruşmaya geldiğinin sabit olduğunu, dosyanın önceki aşamada vekil eliyle takip ediliyor olması nedeniyle daha önce takipsiz bırakıldığından haberdar olmadığını, pandemi koşulları, kış koşulları ve adliye girişindeki güvenlik dikkate alındığında gecikmenin makul olduğunu belirterek ve dava dilekçesinde ileri sürdüğü iddialarını tekrar ederek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılmıştır.Dava, kooperatife ödenen aidat bedellerinin ve taşınmazlara yapılan masrafların, kooperatif üyeliğinden ihraç nedeniyle tahsili istemine ilişkindir. Dava 11/05/2018 tarihinde açılmış olup, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 99. maddesinde yer alan "Bu kanunda düzenlenen hususlardan doğan hukuk davaları, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın ticari dava sayılır. Bu davalarda basit muhakeme usulü uygulanır." hükmü uyarınca basit yargılama usulüne tabidir.6100 sayılı HMK'nun 320/4 maddesinde "Basit yargılama usulüne tabi davalarda, işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan dosya, yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılırsa, dava açılmamış sayılır." hükmü yer almaktadır. Yani basit yargılama usulüne tabi olan davalarda, dosya ilk kez takipsiz bırakılmasının ardından yenilenerek tekrar işleme alındığı takdirde, ikinci kez takipsiz bırakılırsa davanın açılmamış sayılmasına karar verilecektir. Somut dosya incelendiğinde; 15/05/2019 tarihli celsede davacı tarafın hazır olmadığı ve mazeret dilekçesi sunmadığı, davalı vekilinin davayı takip etmek istemediğini beyan ettiği zapta geçirilerek "Takip edilmeyen işbu dosyanın HMK 150. maddesi gereğince yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına" karar verilmiştir. Davacı vekili Av. ... tarafından 01/08/2019 tarihinde sunulan dilekçe ile dosyanın yeniden işleme alınması talep edilmiş, 02/08/2019 tarihinde yenileme tensip tutanağı düzenlenerek dosyanın yeniden işleme alınmasına karar verilmiştir.Davacı vekilleri Av. ... ve Av. ..., 22/10/2020 tarihli dilekçeleri ile vekillik görevinden çekildiklerini beyan ettiklerinden, bu dilekçe ile duruşmanın 27/01/2021 günü saat 09:40'da olduğunu bildirir davetiye davacı asile 10/11/2020 tarihinde tebliğ edilmiştir. 27/01/2021 günü yapılan duruşmaya ilişkin UYAP sisteminden evrak işlem kütüğü incelendiğinde; duruşmanın 09:40'da olduğu, duruşma tutanağının 09:50'de açılarak duruşmaya başlandığı tespit edilmiştir. Yoklamada davacı asilin hazır olmadığı, herhangi bir mazeret dilekçesi de sunmadığı belirtilmiş, davalı vekilinin "dosyayı takip etmiyoruz" beyanı zapta geçirilerek "açılan davanın HMK'nın 320/4. Maddesi uyarınca işlemden kaldırılmasından sonra yeniden takipsiz bırakılması sebebi ile açılmamış sayılmasına" karar verilmiştir. Somut uyuşmazlıkta, duruşma saati 09:40 olmasına rağmen, davacının duruşmaya 10:00'da geldiği kendi beyanları ile sabit ise de, davacının 09:40'da adliyede olduğu, dilekçe ekinde sunmuş olduğu otopark fişine göre otoparka 09:41'de giriş yaptığı anlaşılmıştır. Davacının da belirttiği gibi pandemi nedeniyle adliyelere tek tek HES kodu sorgulaması yapılarak girişe izin verildiğinden, adliye dışında kuyruklar oluşmakta ve vatandaşların adliye içerisine giriş süreleri uzamaktadır. Adliye içerisine girişten sonra ise yine pandemi nedeniyle asansörlerin kullanımı kişi sayısı yönünden kısıtlı olduğundan, adliye içerisine giriş yapılmasına rağmen duruşma salonuna ulaşılması zaman almaktadır. Davacının duruşmanın başladığı saatten önce adliyede bulunduğu, adliyeye gelmesine rağmen salgının getirdiği olağanüstü koşullar nedeniyle duruşmaya zamanında yetişemediği açık olduğundan davacının istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK 353/1.a.6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, davanın esasına ilişkin yargılama yapıldıktan sonra yeniden karar verilmesi için dosyanın mahkemesine iadesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davacı asilin istinaf başvurusunun KABULÜ ile Bakırköy 6. Ticaret Mahkemesinin 27/01/2021 tarihli 2018/497 E. 2021/74 K. sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nun 353/1.a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,2-Dosyanın, esasa ilişkin yargılama yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahal mahkemesine İADESİNE,3-Davacı tarafça yatırılan 162,10 TL istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına,4-Davacı tarafından yatırılan 59,30 TL istinaf karar harcının talep halinde ilk derece mahkemesince iadesine,5-Davacının yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/1.g bendi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 23/06/2021