T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/294
KARAR NO: 2021/329
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/02/2020
NUMARASI: 2019/570 2020/104
DAVANIN KONUSU: İFLAS (Adi Takipten Doğan İflas (İİK 156))
KARAR TARİHİ: 31/03/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 02/04/2021
HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle; faturalar ve taraflar arasındaki cari hesaba istinaden 2.302.010,30-₺ bedel üzerinden davalı aleyhine İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından iflas talepli icra takibi başlatıldığını, borçluya gönderilen ödeme emri neticesinde herhangi bir ödeme yapılmadığını, iflas takibinin kesinleştiğini belirterek borçluya depo kararı çıkartılmasını, depo kararının yerine getirilmemesi halinde borçlunun iflasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı şirkete yargılamanın her aşamasında usulünce tebligat yapılmış olup davaya karşı beyanda bulunmamıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece, "Dava, 2004 sayılı İİK'nun 155 vd. maddesine dayalı olarak alacaklı tarafından açılmış iflas davasıdır. Mahkememizce İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası getirtilmiş olup incelenmesinde; alacaklı ... A.Ş. tarafından borçlu ...A.Ş. aleyhine 2.302.010,30-₺ asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek (yıllık %19,50 (ticari) değişen oranlarda) faizi ile birlikte tahsili talebi ile 24/07/2019 tarihinde iflas yolu ile adi takip başlatıldığı, borçlunun ticaret sicilde kayıtlı "... Mah. ... Cad. No:... Kağıthane/İstanbul" adresine çıkartılan ödeme emrinin 26/07/2019 tarihinde "Muhatap adresi değişmiş, yeni adresi bulunamadı" açıklaması ile iade edildiği, borçlunun sicilde kayıtlı adresine Tebligat Kanunu 35. maddesine göre çıkartılan tebligatın 03/08/2019 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun takibe itiraz etmediği, takibin kesinleştiği anlaşılmıştır. İflas yolu ile adi takip İİK'nun 155. vd. maddelerinde düzenlenmiştir. Somut olayda iflas takibi kesinleştiğinden iflas talebine ilişkin iş bu davanın açıldığı hususu İİK 158 maddesi uyarınca İİK 166 maddesinde yer alan usul ile ilân edilmiştir. İİK 160 maddesi gereğince davacı tarafça iflas avansı mahkememiz veznesine yatırılmıştır. İİK 158/2 maddesi uyarınca depo emri çıkartılmış olup, davalı şirkete usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir. Usulüne uygun tebliğe rağmen verilen 7 günlük süre içerisinde mahkememiz veznesine veya icra veznesine veya alacaklıya herhangi bir ödemenin yapılmadığı anlaşıldığından İİK'nun 158/2. maddesi gereğince davalı şirketin iflasına'' dair karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; iflas takibinin kesinleşmediği, kesinleşmeyen takibe dayalı iflas isteminin dava şart yokluğundan reddi gerektiği, dava dilekçesi ve tensip zaptının usulüne uygun tebliğ edilmediği, iflas takibinde gönderilen ödeme emrinin öğrenme tarihi olan 03.07.2020 tarihi itibariyle tebliğ edilmemiş sayılması gerektiği, bu konuda açılan ödeme emrinin iptali davasının bekletici mesele yapılması gerektiği davalının borçlu değil alacaklı olduğu ve İstanbul ....İcra Dairesinin ... E sayılı dosyası ile davacı aleyhine bakiye alacaktan kaynaklı takip başlatıldığı belirtilerek mahkemece verilen kararın kaldırılması talep edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE Dava, aleyhine iflas yolu ile takip yapılan borçlunun 7 gün içinde borcu ödememesi ve ödeme emrine itiraz etmemesi üzerine iflasına karar verilmesi istemine ilişkindir(İİK.m.155, 158, 166).İnceleme HMK'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.Dairemizce davalı tarafın istinaf yasa yoluna başvurması nedeniyle yapılan inceleme sonucunda 14.12.2020 tarih ve 2020/1865 E 22020/305 K sayılı ilam ile ''... İcra ve İflas Kanunun 154. maddenin üst başlığı “İflas Yolu İle Takip“ olup ilk maddede yetki düzenlenmiştir. Maddede, İflas yolu ile takipte yetkili merciinin, borçlunun muamele merkezinde bulunan icra dairesi olduğu, 154/3. fıkrada ise, borçlu ile alacaklının yetkili icra dairesini yazılı anlaşma ile tayin etmişlerse, o yerin icra dairesinin dahi iflas takibi için yetkili sayılacağı, iflas davaları için yetki sözleşmesinin yapılamayacağı, iflas davasının mutlaka borçlunun muamele merkezinin bulunduğu yer ticaret mahkemesinde açılacağına yer verilmiştir. Maddedeki iflas davasının açılacağı yetkili yer mahkemesinin yetkisi, mutlak yetki olup, kamu düzenine ilişkindir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 114/1-ç bendinde, yetkinin kesin olduğu hallerde, mahkemenin yetkili bulunması dava şartları arasında sayılmıştır. Aynı yasanın 115. maddesinde belirtildiği gibi, mahkemece, davanın her aşamasında ve kendiliğinden araştırılması gerekir. Bu açıklamalar sonrasında somut olay değerlendirildiğinde, dava, davalı borçlunun sicil adresinin( Kağıthane /İstanbul) yetki çevresinde bulunan İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde açılmıştır. İcra ve İflas Kanunun 155. maddesinde “ Borçlu iflas yoluyla takibe tabi şahıslardan olup da alacaklı isterse ödeme emrine yedi gün içinde borç ödenmediği takdirde alacaklının mahkemeye müracaatla iflas talebinde bulunabileceği ....” na , 156/ 3 .fıkrada “ Borçlu ödeme emrine itiraz etmişse takip durur ve alacaklı bu İtirazın kaldırılması ile beraber borçlunun iflasına karar verilmesini bir dilekçe ile Ticaret Mahkemesinden isteyebilir”, 158/2 fıkrada “... Mahkeme, İcra dosyasını celbeder ve basit yargılama usulüne göre duruşma yaparak ,gerek iflas talebini gerek itiraz ve defileri umumi hükümler dairesinde tetkik ve intac eder ,..” 159/1. fıkrada “İflas talebi halinde mahkeme, ilk önce alacaklıların menfaati için zaruri gördüğü bütün muhafaza tedbirlerini emredebilir. Borçlu ödeme emrine itiraz etmemişse ,alacaklının talebi üzerine, mahkeme mutlaka bu tedbirlere karar vermeye mecburdur ...” 165.maddede “ İflas hükümle açılır ve bu hükümde açılma anı gösterilir. İflasa karar verilmesinden sonra iflas davasından feragat geçersizdir “ düzenlemelerine yer verilmiştir.İcra takip dosyasına göre, davacı tarafça takip alacaklısı olarak 24.07.2019 tarihli takip talebinde cari hesap, fatura ve ihtarnamelerden kaynaklanan 2.302.010,30 TL'nin tahsili için iflas takip yolu seçilerek örnek:1 ödeme emri düzenlenmiş , PTT veri tabanında yapılan sorgulama sonunda davalıya çıkartılan tebligatın 26.07.2019 tarihinde muhatabın adresi değiştirmiş / yeni adres bulunmadığı gerekçesi ile iade olduğunu belirtir sorgulama sonuncun takip dosyası arasına alındığı, firma sicil bilgilerinin incelenmesinde davalı adresinin ''... mah. ... Cad. No:... Kağıthane İstanbul olarak belirtildiği, davacı vekilinin iş bu adres doğrultusunda Tebligat Kanunun 35. Maddesi uyarınca tebligat yapılması talepli 29.07.2019 tarihli talep dilekçesi nazara alınarak işlem yapıldığı, tebligat parçasının ise dosyada bulunmadığı, 03.09.2019 tarihli PTT veri tabanında yapılan sorgulama sonucunda davalıya çıkartılan tebligatın 03.08.2019 tarihinde 35.madde uyarınca muhatap adresi kapısına yapıştırıldığı na dair bilgi yer aldığı, davacı vekilince ödeme emrinin kesinleştiğine dair derkenar verilmesi ve kapak hesabının yapılması yönündeki talebi üzerine icra müdürlüğünce 03.09.2019 tarihli kaşe yazısı ile ''talep gibi işlem yapılmasına '' dair karar verdiği anlaşılmaktadır. Dava dilekçesinin ''... mah. ... Cad. No:... Kağıthane İstanbul '' adresi doğrultusunda davalıya çıkartılan tebligatın ''gösterilen adreste yaptığım tahkikatta muhatabın taşındığı, isimden imtina den ... komşu görevlinin sözlü beyanından anlaşıldığından ilgili mahalle muhtarı tasdiki ile çıkış mercine iade(05.10.2019) edildiği ve mahkemece TK 35 .madde uyarınca davalıya tebligat çıkarıldığı , tebligat parçasında '' TK 35.madde gereğince çıkış merci tarafından 6 örnek no lu tebligat evrakının bir parçası 31 Ekim 2019 tarihinde muhatabın kapısına yapıştırıldı'' na dair şerh düşüldüğü, , İstanbul 25 .İcra müdürlüğünce davaya konu takip dosyasında yapılan kapak hesabı sunucunda belirlenen depo edilecek miktarın belirlendiği ve ihtaratlı depo kararının aynı adrese çıkarıldığı ve iade döndüğü ve mahkemece depo kararının tebliği amacıyla davalıya TK 35 madde uyarınca tebligat çıkardığı anlaşılmaktadır.Mahkemece verilen karar yönünden istinaf yasa yoluna başvuran davalı vekilince Uyap sistemi üzerinden gönderilen 24.07.2020 tarihli dilekçede vekillikten çekinildiği belirtilmiştir. İş bu vekillikten çekilme dilekçesi ve gerekçeli kararının tebliğine dair tebligat çıkarılıp çıkarılamadığı dosya içerisinde belgelerden anlaşılamamaktadır. Mahkemece verilen kararın öncelikle davalı tarafa hangi tarihte tebliğ edildiği konusunun açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Tebligat çıkarılmış olması halinde gerekirse PTT den sorulmak suretiyle gerekçeli kararın davalı /vekiline tebliğine dair düzenlenen tüm bilgi ve belgelerin dosya arasına alınması sağlandıktan sonra dairemize gönderilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine geri çevrilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.'' karar verilmiştir. Mahkemece dairemizce yapılan iş bu geri çevirme nedeniyle gönderilen tebligat parçalarının incelemesinde dava dilekçesi ve tensip zaptının tebliği amacıyla '' ... mah.... Cad. No:... Kağıthane İstanbul '' adresi doğrultusunda çıkartılan tebligatın İADE, istinaf avansının yatırılması amacıyla ihtaratlı çıkartılan tebligatın Av.... ye usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği , gerekçeli kararın tebliği amacıyla ise İstanbul ....İflas Dairesine tebligat çıkarıldığı gönderilen tebligat parçalarından anlaşılmakla; usul ekonomisi nazara alındığında davalı tarafın istinaf yasa yoluna süresi içerisinde başvurduğunu kabul etmek gerekmiş ve istinaf sebepleri incelenmiştir. İflas takibinin kesinleşmediği yönünde istinaf sebebinin incelenmesinde; davalı vekili iflas takibinin kesinleşmediğini ve iflas isteminin dava şartı yokluğu nedeniyle reddini talep etmiş ve İcra Müdürlüğüne başvurarak ödeme emrine itiraz ettiklerini ve İcra Hukuk mahkemesine başvurarak ödeme emrinin tebliğ tarihinin 03.07.2020 olarak düzeltilmesini talepli dava açıldığı belirtmiştir.Davaya konu somut olayda, İİK 155. Maddesi uyarınca açılan iflas davasıdır. İflas yolu ile takip, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun altıncı babında düzenlenmiştir. 154 vd maddelerde yer alan düzenlemenin 155. maddesinde “ Ödeme emri ve mübderacatı “ başlığı ile, borçlunun İflas yolu ile takibe tabi şahıslardan olması halinde alacaklının istemesi halinde ödeme emrine yedi gün içinde borç ödenmediği takdirde alacaklının mahkemeye müracaatla İflas talebinde bulunabileceği anlaşılmakla, davalı tarafından takibe konu İstanbul ....İcra Dairesinin ... e sayılı dosyasında "iflas'' talepli başlatılan icra takibi dosyasında davalı taraf gönderilen ödeme emrinin iptali amacıyla İstanbul 29.İcra Hukuk Mahkemesinin 2020/208 E sayılı dava dosyası bekletici mesele yapılması zaruridir. Sonuç itibariyle,İstanbul 29.İcra Hukuk Mahkemesinin 2020/208 E sayılı dava dosyası bekletici mesele yapılması zaruri olduğu anlaşıldığından bu yöndeki istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkeme kararının HMK'nun 353/1-a6 maddesi gereğince kaldırılmasına ve dosya sonucunda oluşacak sonuca göre karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davalı tarafın istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin KABULÜNE,2- İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/570 Esas, 2020/104 Karar ve 13/02/2020 tarihli kararının HMK'nun 353/1a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,3-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılamak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal Mahkemesine İADESİNE,4-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 449,00 TL istinaf karar harcının talep halinde davalıya iadesine, 5-Davalının yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/1-g bendi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.31/03/2021