T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/1399
KARAR NO: 2020/240
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/375 Esas
KARAR NO: 2019/1181
KARAR TARİHİ: 14/11/2019
DAVA: İflas (Kambiyo Senetlerine Mahsus Takipten Doğan İflas (İİK 173))
KARAR TARİHİ: 11/11/2020
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/10/2016 tarih ve 2016/532 E. – 2016/782 K. sayılı kararı ile davacı müflis ... A.ş. ’nin iflasına karar verildiğini; iflas tasfiyesinin Denizli ... İcra İflas Müdürlüğü'nün ... İflas sayılı dosyasından devam ettiğini; Davacı şirketin alacaklarına binaen Bakırköy ... İcra Md ... sayılı dosyasından davalılar ... Ltd Şti . ve ... Ltd Şti . aleyhine 31.05.2015 tarihli 200.000 TL tutarındaki çek hakkında; Bakırköy .. İcra Md ... sayılı dosyasından davalılar ..., ... Ltd Şti ve Dava dışı ... Ltd Şti . aleyhine 29.05.2015 tarihli 100.000 TL tutarındaki çek hakkında kambiyo senetlerine mahsus iflas yolu ile takipler yapıldığını; ödeme emirlerinin Bakırköy ... İcra Müdürlüğü ... sayılı dosyasındaki borçlulardan ... firmasına 29.05.2018 tarihinde, ... firmasına 05.07.2018 tarihinde TK 35. Maddesine göre; diğer dosya olan 2018/9639 sayılı dosyada ise; ... firmasına 29.05.2018 tarihinde, ... firmasına 05.07.2018 tarihinde yine TK 35. Maddesine göre tebliğ edildiğini; davalı ...'in her iki dosyada da icra dairesine itiraz etmesi gerektiği halde icra mahkemesine itiraz yoluna gittiğini, açılan davanın da bu nedenle reddedildiğini beyan etmiş, davalılar tarafından borç ödenmediğinden davalı borçlu şirketlerin iflasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP Davalı ... Ltd Şti 25.07.2019 havale tarihli cevap dilekçesi ile davaya cevap süresi geçtikten sonra cevap sunmuş, takibe konu çeklerin ödenmiş olduğunu; takip alacaklısı firma ile davalı firma arasında protokol imzalanmış olduğunu ve yapılan ödeme ile ilgili çeklerin davalılar teslim edileceğine dair mutabakata varıldığını ve fakat bu mutabakata rağmen davacı firma yetkililerinin takibe konu çekleri davalı firmaya teslim etmediğini; Davacının davalı şirketin borca batık ve iflas etmiş durumda olduğunu ispat etmesi gerektiğini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece "Dava konusu dosya kapsamında, borçlu icra dairesinde ödeme emrine itiraz etmemiş, süresinden sonra verilmiş bir dilekçe ile takibe konu çeklerin ödenmiş olduğunu ileri sürmüş, ayrıca davacının davalıların borca batık durumda olduklarını ispatla yükümlü olduklarını beyan etmiştir. Mahkememizin esasen süresinden sonra sunulan bu beyanları dikkate alması mümkün değildir ancak bir an için bu dilekçenin geçerli bir cevap dilekçesi olduğunun kabulü halinde dahi, davalılar tarafından icra dairesinde yapılan bir itiraz söz konusu olmadığından ödeme emri ve borç kesinleşmiştir.Davalı tarafça ödemeye ilişkin herhangi resmi ya da yazılı bir belge geçen süre içinde sunulamamış ve ödeme iddiasını ispat edememiştir. Açıklanan tüm bu sebeplerle, davalıların ödeme emrine icra dairesinde itiraz etmedikleri, kesinleşen takibe rağmen davalı şirketler tarafından borç da ödenmediğinden ve depo emri kararı yerine getirilmediğinden davalı şirketin İİK.nun 173/3 madde ve fıkrası hükümlerine göre iflasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.' gerekçesi ile; 1-Davanın KABULÜNE; a)İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün ... sicil nosunda, ... Cad. ... Sok. No. .../...-...-... Güneşli Bağcılar/ İSTANBUL adresi ile kayıtlı ... Limited Şirketi, b) İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün ... sicil nosunda, ... Mah. ... Sok.No.... Güngören/ İSTANBUL adresi ile kayıtlı ..., c)İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün ... sicil nosunda, ... Mah. ... Cad. No:... Güngören/ İSTANBUL adresi ile kayıtlı ...'nin ayrı ayrı İİK'nun 156,158.maddeleri uyarınca İFLASLARINA, 2-İflasların 14/11/2019 günü, saat:11.48 itibariyle açılmasına, 3-Davalı şirketlerin iflaslarına karar verildiğinin ve gerekli işlemlerin başlatılmasının Bakırköy ... İcra ve İflas Müdürlüğüne Uyap üzerinden derhal bildirilmesine, 4-Davalı şirketlerin iflaslarına karar verildiğinin İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğüne de bildirilmesine" dair karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davalılardan ... Ltd Şti vekilince süresi içerisinde sunulan istinaf dilekçesinde özetle; davalı firmanın kayıtları incelenmeden iflas kararı verildiğini, davacı şirket ile davalı şirket arasında takibe konu edilen çeklere ilişkin borç alacak ilişkisi bulunmadığını, davacı firmanın Fetö soruşturması kapsamında iflas ettiğini ve yöneticilerinin tutuklu/firari olduğunu, mahkemece davalı firmanın pasif kalemlerinin aktiflerinden fazla olduğunu, borca batık ve iflas etmiş olduğunu araştırmadan karar verdiğini ve davacı şirket yetkililerin takibe konu çeklerin ödenip ödenmediği konusunda ifadelerine başvurulmadığını belirterek mahkemece verilen kararın kaldırılması talep edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE: Dava, İİK'nun 171 vd. maddelerinde düzenlenmiş olan, kambiyo senetlerine özgü iflas yoluyla takip sonucu, borçluların borcu ödememesi, itiraz veya şikayette bulunmaması sonucu açılan iflas davasıdır. İnceleme HMK'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır. 2004 sayılı İİK'nun 154. maddenin üst başlığı “İflas Yolu İle Takip“ olup, ilk maddede yetki düzenlenmiştir. Maddede, İflas yolu ile takipte yetkili merciinin, borçlunun muamele merkezinde bulunan icra dairesi olduğu, 154/3. fıkrada ise, borçlu ile alacaklının yetkili icra dairesini yazılı anlaşma ile tayin etmişlerse, o yerin icra dairesinin dahi iflas takibi için yetkili sayılacağı, iflas davaları için yetki sözleşmesinin yapılamayacağı, iflas davasının mutlaka borçlunun muamele merkezinin bulunduğu yer ticaret mahkemesinde açılacağına yer verilmiştir. Maddedeki iflas davasının açılacağı yetkili yer mahkemesinin yetkisi, mutlak yetki olup, kamu düzenine ilişkindir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 114/1-ç bendinde, yetkinin kesin olduğu hallerde, mahkemenin yetkili bulunması dava şartları arasında sayılmıştır. Yani aynı yasanın 115. maddesinde belirtildiği gibi, mahkemece, davanın her aşamasında ve kendiliğinden araştırılması gerekir. Bu açıklamalar sonrasında somut olay değerlendirildiğinde, dava, davalı borçluların sicil adreslerinin( güneşli/İstanbul) yetki çevresinde bulunan Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesinde açılmıştır. Denizli Asliye Ticaret mahkemesinin 2016/532 Esas 2016/732 Karar sayılı ilamının incelenmesinde davacı şirket hakkında açılan iflas erteleme davasın reddine, TTK 376 ve devamı ile İİK 179 ve devamı maddeleri uyarınca davacı şirket hakkında iflas kararı verildiği , Denizli 3.İcra hukuk Mahkemesinin 2017/1 D.İş sayılı kararı ile Av. .., Av. ... ve Av. ...'ün iflas idaresi üyesi olarak seçilmesine dair karar verilmiştir.İflas idaresi üyesi tarafından davacı müflis şirket vekiline verilen vekaletnamede HMK 74. maddesi uyarınca iflas davası açmak üzere özel yetki verildiği anlaşılmaktadır. İcra dosyası: 1-Bakırköy ...İcra Dairesinin ... sayılı takip dosyasının incelemesinde; davacı şirket tarafından davalılardan ... Şti ile ... Şti yönelik ... Bankası Keresteciler Sitesi şubesine ait ... seri numaralı 31.05.2015 keşide tarihli 02.06.2015 ibraz tarihli 02.05.2015 faiz başlangıç tarihli 200.000,00 TL bedelli çeki ile ilgili olarak 198.800,00 TL çek bedeli, 60.138,37 TL faiz, 596,40 TL komisyon ücreti ve 19.880,090 TL çek tazminat bedeli olmak üzere toplam 279.414,77 TL alacağın tahsiline yönelik (örnek no:1) iflas yoluyla takip talebi düzenlendiği, borçlulardan ... Şti ne ödeme emrinin T.K.35.madde uyarınca 05.07.2018 tarihinde tebliğ edildiği, ancak diğer davalıya yapılan tebligatın parçasının icra dosyasında bulunmadığı, davacı vekilince dava dilekçesinde tebligatın 29.05.2018 tarihinde yapıldığının belirtildiği ve davalı vekilinin bu konuda herhangi bir beyan sunmadığı, 2-Bakırköy ...İcra Dairesinin ... sayılı takip dosyasının incelemesinde; davacı şirket tarafından davalılardan ... Şti , ... Şti ve dava dışı ... Şti ‘ne yönelik ... Bankası Alibeyköy şubesine ait ... seri numaralı 29.05.2015 keşide tarihli 29.05.2015 ibraz tarihli 29.05.2015 faiz başlangıç tarihli 100.000,00 TL bedelli çeki ile ilgili olarak 98.800,00 TL çek bedeli, 30.001,37 TL faiz, 296,40 TL komisyon ücreti ve 9.880,00TL çek tazminat bedeli olmak üzere toplam 138.977,77 TL alacağın tahsiline yönelik (örnek no:12) kambiyo senetlerine özgü iflas yoluyla takipte ödeme emri düzenlendiği, borçlulardan ... Şti ne ödeme emrinin 29.05.2018 tarihinde tebliğ edildiği iş bu borçlunun yasal sürede itiraz etmesi nedeniyle itiraz edilen kısım için 30.05.2018 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiği, PTT veri tabanında yapılan sorgu sonucunun icra takip dosyası arasına alındığı ve buna göre borçlulardan ... Şti ne 31.05.2018 tarihinde ödeme emrinin tebliğ edildiğinin belirlendiği, ancak diğer davalıya yapılan tebligatın parçasının icra dosyasında bulunmadığı davacı vekilince dava dilekçesinde tebligatın 29.05.2018 tarihinde yapıldığının belirtildiği ve davalı vekilinin bu konuda herhangi bir beyan sunmadığı yapılan incelemeden anlaşılmaktadır Bakırköy 6.İcra Hukuk Mahkemesinin 2018/723 E sayılı dava dosyasında ise; davalılardan ... Şti tarafından davacıya yönelik açılan dava ile Bakırköy ...İcra Dairesinin ... ve ... sayılı dosyaları ile kambiyo senetlerine özgü takip başlatıldığı, ancak takibe konu çeklerdeki imzanın ... Şti yöneticilerine ait olmadığı belirtilerek imzaya itirazların kabulüne ve alacağın %10 u oranında para cezasına hükmedilmesi talep edilmiş ve mahkemece yapılan yargılamada İİK'nun 72. Maddesi uyarınca borçluların itiraz ve şikayetlerini icra dairesine bildirmesi gerektiği belirtilerek davanın reddine dair karar verildiği ve iş bu karar yapılan itiraz sonunda dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine gönderildiği, BAM 20.Hukuk Dairesinin 2018/2141 esas sırasına kaydının yapıldığı anlaşılmaktadır. BAM 20.Hukuk Dairesinin 2018/2141 esas sayılı ilamının incelenmesinde; ''Dosya kapsamı, delil durumu, Bakırköy 6. İcra Hukuk Mahkemesi 2018/723 Esas 2018/712 Karar sayılı kararında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesi bakımından usul ve esas yönünden hukuka aykırı bir durum bulunmamasına göre, davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353- (1) b) 1) maddesi gereğince esastan REDDİNE'' dair Yargıtay yasa yolu açık olmak üzere 16.10.2019 tarihinde karar verildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda her ne kadar davaya konu Bakırköy ...İcra Dairesinin ... ve ... sayılı takip dosyalarının kesinleştiği belirtilerek davalı şirketin İİK 173/3 maddesi uyarınca verilen iflas kararı ve davaya konu takip dosyalarının henüz kesinleşmediği anlaşılmakla; mahkemece iş bu takip dosyalarına yapılan itiraz sonucunun kesinleşmesinin beklenerek, takip dosyasında ödeme emrinin davalılara tebliğine ilişkin düzenlenen tebligat parçalarının dosya arasına alınması sağlanarak, yargılamaya devam edilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile kesinleştiğinin kabulü ile davanın sonuçlandırılması usul ve yasaya aykırı bulunmaktadır. Ayrıca mahkemece gerekçeli karar içeriğinde davalı şirketlerin İİK 173/3 maddesi (ödeme emrine itiraz ve şikayet edilmemiş olmaması halinde iflas davası) uyarınca iflasına karar verildiğinin belirtildiği ve yine hüküm kısmında 1 nolu maddenin c bendinde ise; davalıların ayrı ayrı İİK'nun 156, 158 maddeleri uyarınca iflaslarına karar verildiğinin belirtilmesi doğru olmamış , bu hususun eleştiri konusu yapılması gerekmiştir. Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.a.6 bendi gereğince kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına, dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılmak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal mahkemesine iadesine karar verilmesi gerektiği kanaatiyle aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davalı ... Ltd. Şti. Tarafın istinaf başvurusunun KABULÜNE, Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/375 Esas, 2019/1181 Karar ve 14/11/2019 tarihli kararının iş bu davalı yönünden HMK'nun 353/1a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılamak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal Mahkemesine İADESİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan 121,30 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 44,40 TL istinaf karar harcının talep halinde iadesine, 3-İstinaf başvurusu için yapılan yargılama giderlerinin esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesince yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine, 4-Artan gider avansı olması halinde yatıran tarafa iadesine, 5-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 11/11/2020 tarihinde HMK' nun 353/1-a6 ve 362/1-g maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.