T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/274
KARAR NO: 2021/615
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/755 Esas
KARAR NO: 2017/1181
KARAR TARİHİ: 12/12/2017
DAVA: Kayıt Kabul
KARAR TARİHİ:09/06/2021
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. Maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesi ile; Müvekkil Banka ve kredi borçlusu ... Ticaret ve Sanayi A.Ş. arasında Genel Kredi Sözleşmesi akdedildiğini, devam devam eden süreçte müvekkili banka şirketin kredi hesabını kat ettiği, Çek Taahhüt Riskinden kaynaklanan toplam 9.415.00-TL lik gayri nakit risk için kredi borçlusu ve kefillerine Beyoğlu ... Noterliğinin 16/12/2015 Tarih ve ... ve ... yevmiye nolu ihtarnameleri gönderdiğini, gayri nakit risk tutarının belirtilen süre içerisinde banka hesabına depo edilmediği, dayanak çeklerin de bankaya iade edilmediğini, borçlu ... Ticaret ve Sanayi A.Ş. ünvanlı şirketin, 09.09.2015 tarihi itibariyle iflas etmiş olduğu İflas Müdürlüğünce yapılan ilan üzerine öğrenildiğini, bunun üzerine İstanbul Anadolu .... icra ve iflas Müdürlüğünün ... İflas sayılı dosyasına alacak kaydı ve sair hususlar için başvuru yapılarak; İIK md 200 uyarınca rehinli nakit blokaja ilişkin banka alacağının mahsup edilmiş olmakla, bu mahsuptan sonra müflis firmadan, iflas tarihi itibariyle 9.415,00 TL çek taahhüt kredisi nedeniyle verilip de iade edilmemiş olan çek yapraklarından kaynaklanan Gayri nakil banka alacağının bulunduğunu, borçlunun doğmuş ve doğacak hak ve alacakları üzerinde bankanın rehin, hapis, takas, mahsup hakkı bulunduğundan iş bu banka alacağının 5,713,81 TL'sinin banka hesabında bloke altında olduğunu, ayrıca İstanbul İli ... ilçesi, ... Mahallesi ... Bölge ... Ada, ... Parselde kayıtlı 7, Kat 7 nolu bağımsız bölüm daire niteliğindeki taşınmaz üzerinde müvekkil bankanın 1, Derecede 200.000,00 TL, 2. Derecede 100.000,00 TL, 3. Derecede 350.000,00TL bedelli ipoteğinin mevcut olduğunun bildirildiğini, alacak kayıt harç ve masrafını yatırmaya hazır olunduğu, 9,415,00 TL gayri nakit alacağın 5.713,81-TL'lik kısmı müvekkili bankanın rehin hakkı kapsamında bloke altında olduğu, bu tutarın bankaca borç miktarından mahsubundan sonra bakiye 3.701,19-TL'lik kısmının alacak olarak kaydedilmesi ile; iş bu alacak yönünden İstanbul İli ... ilçesi, ... Mahallesi ... Bölge ... Ada, ... Parselde kayıtlı 7. Kat 7 no.lu bağımsız bölüm daire niteliğindeki taşınmazda müvekkil banka lehine 1/2,ve 3. Derecede ayrı ayrı ipotek tesis edildiğinden müdürlüğünüzce söz konusu taşınmazın paraya çevrilerek kalan bakiye alacağın da İİK 206/1 uyarınca rüçhan hakkı dikkate alınarak öncelikle taraflarına ödenmesine karar verilmesi talep edildiği, talebin reddedildiğini ancak mülga 3167 sayılı Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkında Kanuncun, 'Bankanın Sorumlu Olduğu Miktar* başlıklı 10.maddesinde; Muhatap banka, süresinde ibraz edilen çekin karşılığının bulunmaması halinde her çek yaprağı için her üç aylık dönemlerde TCMB tarafından belirlenen miktarlarda ödeme yapmakla yükümlü kalacağı, bu hususun taraflar arasında imzalanan rehin ve blokaj sözleşmesi ve Genel Kredi Sözleşmesiyle de düzenlendiği, Yargıtay 23. HD. nin 04.02.2015 Tarih ve E:2014/3183 - K:55 sayılı karan da emsal nitelikte olduğu, anılan nedenlerle İflâs idaresinin kararı hatalı olduğundan, iş bu davanın açıldığı, izah edilen nedenlerle 9,415,00-TL gayri nakit alacağın İstanbul Anadolu ... İcra ve İflas Müdürlüğünün ... İflas sayılı dosyasında iflas masasına kaydına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı iflas idaresi memuru cevap dilekçesi sunmamıştır
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; " Taraflar arasında müflis ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. nin İstanbul Anadolu 5.Asliye ticaret mahkemesinin 2014/260 esas sayılı dosyasında 09/09/2015 tarihinde iflasına karar verildiği, tasfiyenin İİK 219.maddesi uyarınca adi tasfiye usulüne göre yapıldığı , davacı banka ile müflis şirkete verilen çek yaprakları nedeniyle 5941 Sayılı Yasa hükümlerine göre her bir çek yaprağı karşılığında sorumlu olma miktarı karşılığı alacağı kayıt ve kabulüne karar verilmesi istenmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümü amacıyla yapılan yargılama ve yargılama sırasında bilirkişilerden alınan denetlenebilir rapor içeriğine göre , yanlar arasında genel kredi sözleşmesi ilişkisinin bulunduğu ; genel kredi sözleşmesi çerçevesinde , davacı bankaca davalı şirkete ticari çek karnesi verildiği, bu çek karnesi karşılığında davacıya iade edilmeyen 8 adet çek yaprağının 5941 Sayılı Yasa kapsamında sorumlu olacağı miktarın iflas masasına alacak olarak kayıt ve kabulüne karar verilmesi istenmiş ise de ; henüz bu çeklerin bankaya düzenli ibraz edilmediği , keza karşılıksız kaydı karşılığında bankanın henüz ödemekle yükümlü olduğu veya ödediği bir miktar bulunmadığı , şarta bağlı olarak alacak miktarı olarak sıra cetveline kaydının yapılmasının mümkün olmadığı " gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde; müvekkil banka ile kredi borçlusu müflis şirket arasında genel kredi sözleşmesi, kat edilen kredi hesap ekstresi, ihtarnameler uyarınca gayri nakit risk tutarı depo edilmediğini, her çek yaprağı için bankanın yasal sorumluluğu devam ettiğini bu nedenle bankanın verilip de iade edilmeyen çek yapraklarından kaynaklanan 9.415,00 TL TL gayri nakit banka alacağı bulunduğunu belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde; Dava, İİK 235. maddesi gereğince açılmış olan sıra cetveline itiraz ( kayıt kabul) davasıdır. İİK 235. maddede, sıra cetveline itiraz edenlerin, cetvelin ilanından itibaren 15 gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecbur oldukları, 223’üncü maddenin üçüncü fıkrası hükmünün mahfuz olduğu belirtilmiştir. Maddede düzenlendiği üzere, sıra cetveline itiraz davası açma süresi 15 gündür. Süre, sıra cetvelinin ilanından itibaren başlar. İİK 166. maddedeki gazetelerde yapılan ilanlardan en son ilan tarihinden itibaren işlemeye başlar. İflas masasına alacak yazdırırken, tebligatı kabulü elverişli adres gösterilerek, Adalet Bakanlığınca çıkarılan tarifede gösterilen yazı ve tebliğ giderlerini avans olarak vermek suretiyle, iflas idaresince alınacak kararların kendisine tebliğ edilmesini istemiş olan alacaklılara, alacaklarının kabul veya ret edildiği ayrıca tebliğ edilir (İİK 223. M). Bu alacaklılar için sıra cetveline itiraz davası açma süresi, sıra cetvelinin ilanından itibaren değil, bu tebligatın yapıldığı tarihten itibaren işlemeye başlar.İstanbul Anadolu .... İcra Dairesinin 06.06.2016 Tarihli yazısında, İstanbul Anadolu 5 ATM 2014/2160 Esas sayılı dosyasında 09.09,2015 tarihinde iflasına karar verilen ve Müdürlüğün 2015/37 İflas sayılı dosyası ile iflas tasfiye işlemlerine başlanan Müflis ... Ticaret ve Sanayi A.Ş iflas masasında; Tasfiyenin İİK m.219 uyarınca adi tasfiye olarak yapılmasına karar verildiği, birinci alacaklılar toplantısının 18.03.2016 tarihinde yapıldığı, tasfiyenin İcra Hakimliği tarafından görevlendirilen İflas idaresi memurları tarafından yürütüldüğü, Sıra cetveli ve alacak kararının alacaklı vekili Av. ... 15.06.2016 tarihinde tebliğ edildiği, İflas İdaresince düzenlenen sıra cetvelinin 09.06.2016 tarihli ... Gazetesinde ilan edildiği bildirilmiş olup davanın, 22.06.2016 tarihinde yasal 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde açıldığının anlaşılması üzerine işin esasının incelenmesine geçilmiştir.Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup alınan 08.06.2017 tarihli müşterek raporda özetle; " Davacı bankanın davalı yanın İflas tarihi 09.09,2015 itibariyle Müflis ... Sanayi ve Ticaret A.Ş’den hamilleri veya davalı şirket elinde bulunan ve davacı bankaya iade edilmeyen çek yapraklarından dolayı hangi varsayımda toplam 9.415.- TL gayrinakit alacaklı olduğunun ortaya çıkabileceğinin değerlendirmesinin yapıldığı, davacının, Müflis ... Sanayi ve Ticaret A.Ş’den olan 9.415.00 TL lik alacak savının, İstanbul Anadolu ...İflas Müdürlüğü ... iflas sayılı dosyasında devam eden İflas Masasına (eğer bu yönde bir kaydın yapılabileceği sayın mahkemece yerinde bulunursa. ) ancak “şarta bağlı alacak” olarak sıra cetveline kaydının yapılması gerektiğinin mahkemece değerlendirebileceği, esasen, çekler için davacı bankanın eylemli sorumluluğunun doğmuş olması halinde bu rapordaki hususatın şartsız olarak anlam bulacağı, bu hal tahahhuk etmedikçe ise; bu Raporun 5/b nolu başlık altında yer bulan tartışma ve açıklamalar/hususlar çerçevesinde davalı asıl borçlu şirket elinde veya onun emrine/ hamiline /namına tanzim ettikleri bakımından onları elinde bulunduran/bulunduranlarca ve halen davalı muhatap davacı bankaya ibraz edilmeyen toplamda 8 adet çek yaprağından kaynaklanan 9,415.00 TL lik banka sorumluluğunun da sona ereceğinin mütalaa edildiği, davacı banka nezdındeki davalı müflis şirkete ait ... nolu Bloke Hesap ekstresi incelemesinde hesap bakiyesinin 4,013,51 TL olarak tespit edildiği ve hesabın banka lehine rehinli olduğu, davacı banka tarafından davalı şirket lehine kullandırılan kredilerin teminatı İçin ...in maliki olduğu İstanbul ili Kadıköy ilçesi, ... Mahallesi.... Bölge ... Ada, ... Parselde kayıtlı 7. Kat 7 no lu bağımsız bölüm daire niteliğindeki taşınmazın tamamı üzerinde banka lehine toplamda 350.000 TL ipotek bulunduğu ve ipotek 3 Şahıs ipoteği olduğu ve Müflisin borcu için üçüncü bir şahsın rehin vermesi halinde rehinli malın iflas masasına giremeyeceği " rapor olarak sunulmuştur. Dosya kapsamına göre, davacı banka ile davalı müflis şirket arasında imzalanan 07/11/2005 tarihli 1.500.000 TL limitli Genel Kredi sözleşmesi gereğince davalı şirket lehine krediler kullandırıldığı ve çek yaprağı tahsis edildiği görülmüştür. Davacı taraf 2005 yılına ait çek yapraklarından dolayı sorumlu olduğu bedel nedeniyle çek depo bedelinin iflas masasına kaydını talep ettiğine göre söz konusu çekler 20/12/2009 tarih ve 27438 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 14/12/2009 tarih ve 5941 sayılı Kanun’un 9. maddesiyle yürürlükten kaldırılan 3167 sayılı Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkında Kanun kapsamındadır. 14/12/2009 tarihinde kabul edilip, 20/12/2009 gün, 27438 sayılı Resmi Gazete’de ilan edilerek yürürlüğe giren 5941 sayılı Çek Kanunu’nun geçici 1-(3) maddesinde ise bankaların müşterilerine verdikleri eski çek defterleriyle ilgili olarak, 3167 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmasına devam olunacağı hükmü yer almaktadır. Yine aynı Kanun’un geçici 3. maddenin 4. fıkrasında “Bankaların müşterilerine verdikleri eski çek defterleriyle ilgili olarak, muhatap bankanın 3'üncü maddenin üçüncü fıkrasına göre ödemekle yükümlü olduğu tutara ilişkin sorumluluğu 30/6/2018 tarihinde sona erer” hükmü getirilmiştir. Buna göre çeklerin 2009 dönemi öncesine ait bulunduğundan bankanın eski çeklerden sorumluluğu 30/06/2018 tarihine kadar devam edecektir. Davanın açıldığı ve karar tarihi itibariyle davacı bankanın söz çeklerden dolayı sorumluluğu devam ettiğinden alacağın şartlı olarak (30/06/2018 tarihine kadar söz konusu çeklerin ibraz edilip ödeme yapıldığı takdirde ) masaya kaydı gerekirken talebin reddine karar verilmesi hatalı olmuştur. Ancak istinaf incelemesinin yapıldığı tarih itibariyle davacı bankanın söz konusu çeklerden dolayı sorumluluğu kalmamıştır. Bu nedenle 30/06/2018 tarihine kadar söz konusu çeklerin ibraz edilip edilmediği, edilmiş ise ödeme yapılıp yapılmadığı araştırılması gerekmektedir. O halde mahkemece, davacı bankadan, çeklerin ibraz edilip edilmediği, ibraz edilmiş ise ödeme yapılıp yapılmadığı sorularak, ödeme yapılmış ise ödemeye ilişkin belgeleri getirterek sonuca göre karar verilmesi gerekmektedir.Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353-(1).a.6 maddesi gereğince dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/755 E. 2017/1181 K. sayılı 12/12/2017 tarihli kararının 6100 sayılı HMK'nun 353/1.a.6 ve 355. maddeleri uyarınca KALDIRILMASINA,4-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılamak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal Mahkemesine İADESİNE,5-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden davacı tarafça yatırılan 98,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine, 6-Davacı tarafın yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,7-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,8-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 362/1-g bendi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.09/06/2021