T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/178
KARAR NO: 2021/198
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/151 Esas
KARAR NO: 2017/950
KARAR TARİHİ: 06/11/2017
DAVA: TAZMİNAT (Rücuen Tazminat)
KARAR TARİHİ: 24/02/2021
HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA Davacı vekilince sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketine sigortalı işyerinin bulunduğu binada çıkan yangın sonucunda sigortalı şirkete ait büro malzemelerinin yandığını, yangının çıkış sebebinin davalı şirkete ait yanıcı ve tutuşturucu malzemenin işyeri önünde tedbirsiz olarak istiflenmesi olduğunu, sigortalıya yapılan 87.932,06-TL ödemenin zararın oluşumunda davalı tarafın kusurlu olması nedeniyle ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP Davalı vekilince sunulan cevap dilekçesinde özetle; yangının meydana gelmesinde müvekkili şirketin herhangi bir kusur ve ihmalinin bulunmadığını, bu bağlamda sigortalıya yapılan ödemeden müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, bu nedenlerle yasal dayanağı bulunmayan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece ''Dava konusu yangın olayıyla ilgili yangın raporu celp edilerek dosya bilirkişi heyeti ... ve arkadaşlarına tevdii edilmiş, bilirkişi heyeti düzenlemiş olduğu 20/09/2017 tarihli raporlarında; davacı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin meydana gelen yangın olayında meydana gelen zarara uygun olduğunu, yangın olayının meydana gelmesinde davalı şirketinin %75 oranında dava dışı ... Site Yönetiminin %25 oranında kusurlu olduğunu, sigortalı işyeri sahibine kusur izafe edilemeyeceğini teknik kanaatleri olarak belirtmişler, mahkememizce de düzenlenen bilirkişi raporu kısmen yeterli görülerek hükme esas alınmıştır. Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı sigorta şirketine sigortalı işyerinin bulunduğu binada çıkan yangın sonucunda sigortalı işyerinde meydana gelen ve talep edilebilecek tazminat miktarının 87.932,06-TL olduğu, yangının meydana gelmesinde sigortalı dava dışı işyeri sahibinin herhangi bir kusuru bulunmadığı, davanın konusunun haksız fiile dayalı rücuen tazminat davası olduğu, zarara uğrayan davacı tarafın zararın tamamını müteselsil sorumluluk kapsamında zararı meydana getiren ve kusurlu olan taraflardan birinden isteyebileceği, bu bağlamda %25 oranında kusur izafe edilen dava dışı ... Site Yönetiminin kusuru oranında tazminattan herhangi bir indirim yapılamayacağı, nitekim sigortalı işyeri sahibinin herhangi bir kusuru bulunmadığından belirlenen tazminatın tamamının rücuen davalıdan tahsiline, davalı tarafın kusuru bulunan ... Site Yönetimine kendi iç ilişkileri kapsamında müracaat edebileceği kanaat ve sonucuna varılarak davanın KABULÜNE dair karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi heyet raporunda belirlenen kusur oranının somut bir dayanağı bulunmadığı, hatalı eksik ve soyut araştırmaya dayalı olarak bilirkişi heyet raporunun oluşturulduğu, davaya konu yangının çıkış sebebi ve kaynağı noktasında itfaiyenin somut bir tespiti bulunmadığı, yangının çıktığı yerin davalıya ait bir yer olmadığı, site ve iş merkezinin ortak kullanımında bir yer olduğu, tazminat miktarının tümünden davalının sorumlu tutulmasının hukuken mümkün bulunamayacağı, Bakırköy 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/25 D.iş dosyasında kusur raporu alındığı, rapora göre ortamda yeterli ve etkili söndürme sistemi bulunmadığı belirtilerek mahkemece verilen kararın kaldırılması talep edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılmıştır. Dava, dava dışı sigortalının iş yerinde 19.08.2016 tarihinde meydana gelen yangın neticesinde ödenen maddi tazminatın davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir. TTK'nun “Halefiyet” başlığı altındaki 1472. maddesinde “Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder.” hükmüne yer verilmiştir. 6102 sayılı TTK 'nun 4/1-(a) maddesinde, her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın, bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı açıkça düzenlenmiştir. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu'nun 22.03.1944 tarihli 37 Esas ve 9 Karar sayılı kararında bu husus “sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle, halefiyet davası bir ticari dava sayılamaz. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa aynı hak, sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur” şeklinde vurgulanmaktadır. Poliçe; davacı sigorta şirketi ile dava dışı sigortalı ... Ltd Şti (hasara uğrayan yerde kiracı olarak faaliyet göstermektedir) arasında 12.04.2016-2017 dönemlerini kapsar şekilde ... nolu poliçe düzenlendiği ve iş bu poliçe ile ... mah. ... Sitesi ...cd ... sk ... blok Apartmanı ... yol sitesi bina no ... kat no: ... Daire no: ...-... ... İş merkezi Zeytinburnu/İstanbul riziko adresinde, faaliyet konusu büro, ofis yazıhane ve ajanslar olan iş yerindeki demirbaşın sigortalandığı anlaşılmaktadır. Yangın raporu; 22.06.2016 tarihli raporda ... iş merkezi no: 3 deki davalıya ait iş yerinin önünde açık alanda istiflenmiş olarak bulunan söve ve ısı yalıtım malzemelerinin bulunduğu alanın yangının merkezi olduğu, gerek yangın söndürme, soğutma ve aktarma işlemlerinin yapıldığı alandaki incelemelerde söndürme işlemi sonrasında temin edilen kamera kayıtlarında yangına sebebiyet verecek bir bulgu ve görüntüye rastlanılmadığı, ancak yangının hızı ve setri dikkate alındığında davalıya ait iş yerinin önünde açık halde istiflenmiş olarak bulunan asma tavan, söve ve ısı yalıtım malzemelerinin herhangi bir açık ateş kaynağıyla ( binanın üst katlarından veya yaya olarak gelip geçenler tarafından atılan veya düşürülen yanar vaziyetteki sigara izmariti) tutuşturması sonucu yangının başladığı rüzgarında etkisi ile hızlıca gelişerek ortamda bulunan petrol türevi hızlı yanıcı malzemeleri tutuşturarak iş yeri dahilinde , iş merkezinin dış cephesine devamında da ofis katlarına ve teras katına sirayet ederek yayıldığı kanaatine varıldığı belirtilmiştir. Ekspertiz raporu; 27.09.2016 tarihli raporda özetle; sigortalı iş yerinin bulunduğu iş merkezinin 3 no lu bölümünde faaliyet gösteren davalı şirketin iş yerinin önünde istiflenmiş strafor söve (bina dış cephelerinde kapı, pencere ve köşelere monte edilen malzemeler) malzemelerin, binanın üst katından veya yoldan geçenler tarafından sönmemiş şekilde atılan sigara izmariti nedeniyle tutuştuğu, kolayca tutuşabilir malzemelerin hızla yanması ve rüzgarın da etkisi ile kolayca yayılması sonucu yangının binayı sardığı ve büyük ölçüde maddi zarar meydan geldiği yönünde tespitte bulunulmuştur. Davacı sigorta şirketi tarafından ... aracılığıyla 07.10.2016 işlem tarihli 87.932,06 TL tazminat ödemesi yaptığı anlaşılmaktadır.Bilirkişi raporu; sigorta bilirkişi, makine mühendisi (yangın uzmanı) ve orman endüstri mühendisi bilirkişince düzenlenen bilirkişi heyet raporunda özetle; yangına sebep olan malzemelerin davalıya ait dükkanın /iş yerinin önünde istiflenmiş yanıcı malzemenin esen rüzgarla , çöplerle veya iş yerinin bulunduğu çok katlı binanın üst katlarından gelen bir kıvılcım veya sigara izmaritinin etkisi ile kolayca tutuştuğu böylece maddi hasarlı yangına sebebiyet verdiği , iş bu nedenle; -Dükkanın/ iş yerinin önünde istiflenmiş yanıcı malzemeden çıkan yangın sebebinin gerek güvenlik tedbirlerini almaksızın, depo alanı olmayan site içerisinde kamuya açık alanda cedde yere usulsüz olarak istiflemek suretiyle can ve mal güvenliğini ortadan kaldıran davalının %75 derecede asli kusurlu -Site içerisinde gerekli can ve mal güvenlik tedbirlerinin alınmamış olduğu, bunun bir iş uygulamasına dönüştürmediği , site içerisinde cadde yerde istiflemenin yapılmasının engelleyici uygulamaları hayata geçirmediği belirtilen dava dışı ... Site Yönetiminin %25 oranda tali kusurlu olduğu, - Davacı sigorta şirketinin sigortalandığı iş yeri dava dışı ... Şti'nin herhangi bir kusuru bulunmadığından davacı ve sigortalısına kusur atfedilemeyeceği ve bu haliyle kusur durumu nazara alınmak suretiyle 87.932,06 TL'nın %75 kusur oranı karşılığı olan 65.949,05 TL'nin davalı tarafça davacıya rücuen ödenmesi gerekeceği görüş ve tespitinde bulunulmuştur. Davaya konu somut olayda 19.08.2016 tarihinde meydan gelen yangının başlatan temel unsurun çelişkiye mahal bırakılmaksızın tespit edilmesi gerekmektedir. Gerek yangın raporu, ekspertiz raporu ve mahkemece alınan bilirkişi heyet raporlarından yangını başlatıcı unsurun tespit edilemediği yönünde tespitte bulunulduğu görülmektedir. Davalı tarafça cevap dilekçesinde ve istinaf dilekçesinde dava konusu yangın sebebiyle rapor tanzim edildiği belirtilen Bakırköy 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/25 D.İş sayılı dosyasının veya bu dosya da düzenlendiği anlaşılan bilirkişi raporununda dosya içerisine alınmadığı, incelenmediği anlaşılmaktadır. Öncelikle yangını meydana getiren kaynağın ve davalı firmanın illiyet bağının bulunup bulunmadığının şüpheye mahal bırakılmaksızın tespiti gerekmektedir. İş bu nedenle Bakırköy 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/25 D.İş sayılı dosyası celp edilerek anılan dosyada yer alan rapor ve belgeler incelenmek suretiyle yeni bilirkişi heyetinden (kimya mühendisi, iş yeri güvenliği uzmanı, yangın uzmanı, orman ürünleri uzmanı ve sigorta alanında uzman) davalı firma ile yangın arasında illiyet bağının bulunup bulunmadığı hususunun açıklığa kavuşturulması suretiyle kusur oranının belirlenmesi yoluna gidilmesi gerekmekle, bu hususun göz ardı edilerek düzenlenen rapor nazara alınmak suretiyle hüküm ihdas edilmesi nedeniyle mahkeme kararının HMK 353. madde 1/a.6 uyarınca kaldırılması kararı ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davalı tarafın istinaf başvurusunun KABULÜNE, 2- Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin, 2017/151 Esas, 2017/950 Karar ve 06/11/2017 tarihli kararının HMK'nun 353/1-a6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA ve dosyanın mahkemesine İADESİNE, 3-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına 4-Harçlar Kanunu gereğince yatırılan istinaf karar harcının talep halinde iadesine, 5-İstinaf başvurusu için yapılan yargılama giderlerinin esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesince yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine, 6-Artan gider avansı olması halinde yatıran tarafa iadesine, 7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 24/02/2021 tarihinde HMK' nun 362/1-g maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.