T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/129
KARAR NO: 2021/55
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/403 Esas
KARAR NO: 2017/1166
KARAR TARİHİ: 13/12/2017
DAVA: Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali
KARAR TARİHİ: 27/01/2021
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalı kooperatifin 2016 yılı genel kurul toplantısının 18/03/2017 tarihinde yapıldığını, gündemin 13-14-16'ncı maddeleri ile alınan kararlara muhalefet şerhi koyduklarını, bu kararların iptali ile uygulamasının durdurulması için tedbir kararı verilmesini istemişlerdir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesi ile; açılan davanın haksız olduğunu, verilen yetkilerin K.K. 42. Maddesine uygun olduğunu gündemin 13-14-16'ncı maddelerinde alınan kararların mevzuat, ana sözleşme ve iyi niyet kurallarına aykırı olmadığından bahisle davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece, " Dava konusu yapılan genel kurulun gündeminin 13'ncü maddesi ile; mülkiyeti kamu kurumlarına ait olan ve arazimize sınırdaş olan orman alanının ilgili kamu kuruluşlarından kiralanması ile ilgili yönetim kuruluna yetki verildiği, bu madde ile alınan karar bir kamu kuruluşundan yer kiralama ile ilgili olarak yönetim kuruluna yetki verilmesi ile ilgili olup, alınan kararda yasaya ve anasözleşmeye aykırı bir yön bulunmadığı, Kiralama ihtiyacının değerlendirilmesi ve kira bedeli ile ilgili hususların ortakların serbest iradesi ile ve çoğunlukla alınabilecek kararlardan olduğu,
Gündemin 14'ncü maddesi ile ; Milli Emlak Müdürlüğü ile irtifak hakkı veya kira sözleşmesi yapılması, satın alma konularında yönetim kuruluna yetki verildiği, 1163 sayılı K.K.42'nci madde gayrimenkul alımında ve satımında takip edilecek yıl ile alınacak gayrimenkulün niteliğini, yerini ve azami fiyatını belirleme yetkisinin genel kurula verildiği, aynı şekilde anasözleşmenin 23'ncü maddesinde de alınacak gayrimenkulün niteliğini, yerini ve azami fiyatını belirleme yetkisini genel kurula vermiştir. Alınan kararda söz konusu olan yerin Milli Emlak Müdürlüğüne ait yer olduğu bedelin azami olarak Milli Emlakca tesbit edilen rayiç bedel olacağı, dolayısı ile yasa ve anasözleşmeye uygun bir karar alındığı, Gündemin 16'ncı maddesi ile ; Arsa satın alma, imar çıkarılması ve plan proje vs. kooperatifin amacının gerçekleşmesi için yapılması gereken iş ve işlemlerde kullanılmak üzere bankalardan ve finans kuruluşlarından kooperatif arsasının teminat olarak gösterilmek üzere azami miktar belirlemek kaydıyla kredi kullanılması konusunda yönetim kuruluna yetki verildiği, ana sözleşmenin 6'ncı maddesinde kooperatifin amaç ve faaliyet konuları arasında ilgili finans kuruluşlarına başvurmaları ve kredi ihtiyaçlarının karşılanmasının kooperatif faaliyetleri arasında sayıldığı, diğer taraftan anasözleşmenin 44'ncü maddesinde yönetim kurulunun görev ve yetkileri arasında yaptırılacak konutlar ve tesisler için gerekli plan proje ve haritaların yapılması ve kooperatif amaçlarının gerçekleşmesinde kullanılmak üzere ilgili kuruluşlardan borç para alma hususunun kabul edildiği, aynı maddede 5 no.lu bent ile kredi alma işleminde kredi açacak müesseselere olan taahhüt ve vecibelerden ortakları haberdar etme yükümlülüğünün getirildiği, alınan kararla da davalı kooperatif arsasını teminat göstererek 30.000.000,00 TL. kredi alınmasına karar verildiği, Kredi alındıktan sonra yönetim kurulunun kredi şartlarını ortaklara duyuracağı, aynı 44'ncü maddenin 11 no.lu bendi de esasen rehin ve ipotek konularında genel kuruldan karar almak şartının getirildiği dolayısıyla alınan kararın kooperatif ana sözleşmesine uygun olduğu belirlenmekle kanıtlanamayan davanın reddine " karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davacılar vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde; kooperatif yöneticilerin görev ve yetkilerini kötüye kullandıklarını, kooperatifle ilgili tüm gerçeklerin üyelerden saklanarak, tamamen gerçek dışı, yanıltıcı bilgilerle genel kurulda kararlar alındığını, alınan yetkiler kötüye kullanılarak kooperatifte sık rastlanan yolsuzluklara neden olacağını, hatta kooperatif yöneticilerin geçmişte, kooperatifi zarara uğrattıklarını, bu hususta davalı tarafından açılan tazminat davası olduğunu, ayrıca kooperatif yöneticileri hakkında suç duyurusunda bulunduklarını, haklarında soruşturmanın devam ettiğini, mahkemece soruşturma dosyasının dahi incelenmediğini iddia ederek mahkeme kararının kaldırılmasını, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususları da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde; Dava, davalı kooperatif genel kurulunda alınan kararların iptali istemine ilişkindir. Davacılar kooperatif ortağı olmakla en az bir pay sahibi oldukları konusunda bir ihtilaf bulunmamaktadır. İptali talep edilen genel kararları, davalı kooperatifin 18/03/2017 tarihli olağan genel kurulda toplantısında alınan 13,14 ve 16 nolu gündem maddelerine ilişkin kararlardır. 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 53 .maddesinde, kanuna, ana sözleşmeye ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğu iddiası ile genel kurul kararları aleyhine bir ay içinde iptal davası açılabileceği düzenlenmiştir. Bir aylık süre hak düşürücü süredir.Bu nedenle mahkemece doğrudan dikkate alınması gerekmektedir. Somut dava bu anlamda değerlendirilmiş ve 18/03/2017 tarihli genel kurulda alınan kararların iptali için 05/04/2017 tarihinde, bir aylık hak düşürücü süre içerisinde davanın açılmış olduğu anlaşılmıştır. Davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığının tespiti üzerine işin esasının incelenmesi uygun görülmüştür. Toplantıya çağrılanları ihtiva eden hazirun cetvelinde 102 ortağın toplantıya çağrıldığı, 55 ortağın asaleten 10 ortağın vekaleten olmak üzere toplam 65 ortağın toplantıya bizzat veya temsilen katıldığı tespit edildiği, toplantının açılması için gerekli çoğunluğun mevcut olduğu, gündemin 13,14 ve 16. Maddelerindeki kararların 63 oyla alındığı ve karar nisabı sağlandığı görülmüştür. Genel kurul kararının iptali için aranan koşullar, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunun 53. maddesinde düzenlenmiştir. İptali talep edilen gündem maddelerine ilişkin kararların her birine davacılarca muhalefet edildiği ve muhalefet şerhinin tutanağa geçilmiş olduğu, red oyunun kullanıldığı, dava açma koşulunun yerine getirildiği anlaşılmıştır. Uyuşmazlık 18/03/2017 tarihli genel kurulda alınan iptali talep edilen kararların kanun, ana sözleşme ve iyiniyet kurallarına aykırı olup olmadığı, iptal şartları gerçekleşip gerçekleşmediği noktasındadır. Gündem maddeleri incelendiğinde; 4. maddenin, mülkiyeti kamu kurumlarına ait olan ve kooperatif arazisine sınırdaş olan orman alanının ilgili kamu kuruluşlarından kiralanması ile ilgili yönetim kuruluna yetki verilmesine ilişkindir. Mahkeme kararında ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda ifade edildiği gibi bu madde ile alınan karar bir kamu kuruluşundan yer kiralama ile ilgili olarak yönetim kuruluna yetki verilmesi ile ilgili olup, kiralama ihtiyacının değerlendirilmesi ve kira bedeli ile ilgili hususlar ortakların serbest iradeleri ile çoğunlukla alınabilecek kararlar olduğundan, alınan kararda yasaya, ana sözleşmeye ve iyiniyet kurallarına aykırı bir yön bulunmamaktadır. Gündemin 14. maddesinin, Milli Emlak Müdürlüğü ile irtifak hakkı veya kira sözleşmesi yapılması, satın alma konularında yönetim kuruluna yetki verilmesine ilişkindir. Kiralama da olduğu gibi satın alma ihtiyacının değerlendirilmesi ortakların serbest iradesi ile çoğunlukla alınabilecek kararlardandır. Aksi halde yerindelik denetimi yapmak, genel kurulun iradesi yerine geçmek demektir. Kaldı ki 1163 sayılı K.K.42'nci madde gayrimenkul alımında ve satımında takip edilecek usul ile alınacak gayrimenkulün niteliğini, yerini ve azami fiyatını belirleme yetkisini genel kurula vermiştir. Aynı şekilde anasözleşmenin 23'ncü maddesi de alınacak gayrimenkulün niteliğini, yerini ve azami fiyatını belirleme yetkisini genel kurula vermiştir. Ayrıca alınan kararda söz konusu olan yer Milli Emlak Müdürlüğü'ne ait yer olup bedeli azami olarak Milli Emlak Müdürlüğünce tespit edilen rayiç bedel olduğu dikkate alındığında alınan kararda yasaya, ana sözleşmeye ve iyiniyet kurallarına aykırı bir yön bulunmamaktadır.Gündemin 16. maddesinin, arsa satın alma, imar çıkarılması ve plan proje vs. kooperatifin amacının gerçekleşmesi için yapılması gereken iş ve işlemlerde kullanılmak üzere bankalardan ve finans kuruluşlarından kooperatif arsasının teminat olarak gösterilmek üzere azami miktar belirlemek (30.000.000,00 TL) kaydıyla kredi kullanılması konusunda yönetim kuruluna yetki verilmesine ilişkindir. Gündemin 13 ve 14 nolu maddelerinde olduğu gibi burada da kooperatifin kredi ihtiyacının değerlendirilmesi ortakların serbest iradesi ile çoğunlukla alınabilecek kararlandır. Mahkeme kararında belirtildiği gibi anasözleşmenin 6'ncı maddesinde kooperatifin amaç ve faaliyet konuları arasında ilgili finans kuruluşlarına başvurmaları ve kredi ihtiyaçlarının karşılanması kooperatif faaliyetleri arasında sayılmıştır. Diğer taraftan anasözleşmenin 44'ncü maddesi yönetim kurulunun görev ve yetkileri arasında yaptırılacak konutlar ve tesisler için gerekli plan proje ve haritaların yapılması ve kooperatif amaçlarının gerçekleşmesinde kullanılmak üzere ilgili kuruluşlardan borç para alma hususunu kabul etmiş olup, aynı maddede 5 no.lu bent ile kredi alma işleminde kredi açacak müesseselere olan taahhüt ve vecibelerden ortakları haberdar etme yükümlülüğünü getirmiş olduğundan alınan kararda yasaya, ana sözleşmeye ve iyiniyet kurallarına aykırı bir yön bulunmamaktadır. Somut olayda; iptali talep edilen gündem maddeleri esasen kooperatifin faaliyeti ilgili ihtiyacın karşılanmasına yönelik kararlardır. Yukarıda da ifade edildiği üzere ihtiyacının değerlendirilmesi ortakların serbest iradesi ile çoğunlukla alınabilecek kararlar olup, alınan kararda yasaya, ana sözleşmeye ve iyiniyet kurallarına aykırı bir yön bulunmamaktadır. Aksi halde yerindelik denetimi yapmak genel kurulun iradesi yerine geçmek demektir. Davacılar vekilinin, kooperatif yöneticilerin görev ve yekisini kötüye kullandığı, bir takım usulsüz işlemler yapılarak kooperatif üyelerin zarar uğradığı iddiası ayrı bir dava konusu yapılarak kooperatif yöneticileri aleyhine sorumluluğa dayalı tazminat yada görev ve yetkinin kötüye kullanılmasına dayalı kooperatif yöneticilerin görevden el çektirilmesi yoluna gidilmesi mümkün olduğundan davacılar vekilinin istinaf başvurusu yerinde görülmemiştir. Sonuç olarak mahkemece verilen kararın dosya içerisinde mevcut deliller kapsamında usul ve yasaya uygun olması nedeniyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereği esastan reddine karar karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davacıların istinaf başvurusunun HMK' nın 353/1.b.1 Maddesi gereğince esastan REDDİNE, 2- Harçlar Kanunu gereğince istinaf edenler tarafından yatırılan 98,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince davacılar tarafından alınması gereken 59,30 TL istinaf karar harcından, davacılar tarafından yatırılan 35,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 23,40 TL.' nin istinaf eden davacılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-Davacıların yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerine bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353 / 1-b/1 bendi ile aynı kanunun 361.1 maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta süre içerisinde Temyiz Kanun Yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.27/01/2021