T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/84
KARAR NO: 2020/355
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/869
KARAR NO: 2017/616
KARAR TARİHİ: 18/07/2017
DAVA: TAZMİNAT (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 15/12/2020
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ DAVA Davacı dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin ... San. Sitesi İşl. Kooperatifinde bulunan D1 2-24-25-26 nolu yerde iş yeri sahibi olduğunu, kooperatif ile imzalanan sözleşme gereğince site güvenliğinin 24 saat kesintisiz olarak davalı ... tarafından sağlandığını, davacının davalı kooperatife aylık 1.180,00 TL aidat ödediğini, 17/07/2014 günü saat 19.30 da davacının iş yerinde meydana gelen hırsızlık olayında iş yerinde bulunan 2.300,00 TL nakit para + ... plakalı araca ait yedek anahtar + 1 adet ... Bankası-Karşıyaka şubesi'ne ait 23/08/2014 tarih ... nolu 4.000,00 Tl bedelli çek + iş yerinin kamera cihazının hırsızlar tarafından çalındığını, söz konusu çekin zayi nedeniyle iptali için Bakırköy 5. Asliye Ticaret mahkemesi'nde 2014/284 Esas sayılı davanın açıldığını, hırsızlık olayı sonrası kaybolan ... tarafından keşide olunan ...- Gebze Şubesi'ne ait 22/01/ 2014 keşide tarih ... nolu 12.500,00 TL bedelli çek ile ... tarafından keşide olunan ... bankası -Uzunçarşı Şubesi 15/05/2013 keşide tarihli 998753 çek nolu 10.000,00 TL bedelli iki adet çekin de zayi nedeniyle iptali için Bakırköy 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde 2014/ 257 Esas sayılı davanın açıldığını, ayrıca çalınmış olan ağ bağlantı cihazı, kamera cihazı ve güvenlik kamera sistemlerinin bedeli + iş yerinin zarar gören kepenklerinin tamiri için yapılan tamirat /tadilat bedeli + zarar gören alarm sisteminin tamiri için masraf sarf olunduğunu, iş yeri için hırsızlık sigortası bulunmadığını, davacı şirket yetkililerinin söz konusu olay nedeniyle üzüldüklerini, ticari yaşamlarının olumsuz etkilendiğini, zararın oluşumunda davalıların sorumluluğunun bulunduğunu, maddi zarara karşılık 1.000,00 TL'nin, manevi zarara karşılık 5.000,00 TL olmak üzere toplam 6.000,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP Davalı kooperatif cevap dilekçesinde özetle; dava konusu ihtilafın 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'ndan doğduğunu ve ihtilafın çözüm yerinin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğunu beyanla görev itirazında bulunduğu, dava değerinin belirlenmesinin mümkün olduğu, belirsiz alacak davası açılamayacağını, ayrıca sanayi sitesini yönetim işlerini davalı kooperatifin site güvenliği ile ilgili gereken tüm tedbirleri aldığını, faaliyetleri sürekli denetlediğini, günlük rapor aldığını, tüm ara yollar ile giriş kapılarının kontrolü için kayıtlı kamera sistemi kurduğunu, asıl güvenlik tedbirinin sitedeki işyerleri tarafından alınması gerektiğini, davacının bu husustaki önlemlerinin yetersiz olduğunu, çalındığı ve kaybolduğu beyan olunan kıymetli evrak ile nakit paranın çekmecede bırakılarak tedbirsiz davranıldığını beyanla davanın reddini savunmuştur.Davalı ... duruşmadaki beyanlarında davanın reddini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR Mahkemece '' Toplanan deliller ile dosyadaki bilgi ve belgelere göre yapılan yargılama sonucunda; davalı kooperatife ait Sanayi Sitesi içinde bulunan ve diğer davalı özel güvenlik şirketi tarafından korunan davacıya ait iş yerinde 17/07/2014 günü saat 19.30 da meydana gelen hırsızlık olayı sonucu davacının 6.277,12 TL tutarında maddi zararın oluştuğu, zararın meydana gelmesinde davalı tarafın ( % 45 + % 35= ) % 80 oranında kusurlu olduğu, kusur oranına göre meydana gelen 6.277,12 TL tutarındaki maddi zararın (6.277,12 TL x % 80 =) 5.021,69 TL'sinin davalı tarafça tazminin gerektiği, davacının dava dilekçesinde maddi tazminat talebine ıslah dilekçesi ile 5.021,00 TL'ye yükselttiği anlaşılmakla maddi tazminata ilişkin talebin ıslah edilmiş hali ile kabulüne, şartlar oluşmayan manevi tazminat talebinin reddine '' gerekçesiyle karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ 1-Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece manevi tazminat talebinin reddine dair verilen kararın kaldırılması talep edilmiştir.2- Davalı ... yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu, her ne kadar belirsiz alacak davası olarak açılmış ise de dava konusunun belirsiz alacak davası teşkil edemeyeceği, bilirkişi raporlarına itirazların değerlendirilmediği, %45 oranında kusur yüklenmesinin dosya kapsamına uygun olmadığı, davaya konu hırsızlık olayında alarmın etkisiz hale getirilmesinde davanın kusurlu olduğu belirtilerek mahkemece verilen kararın kaldırılması talep edilmiştir.3-Davalı ... vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; dosyada belirlenen kusur oranının hatalı olduğu, her işyerinin kendi önlemini almak zorunda olduğu, davalı şirket çalışanlarına kusur yüklenemeyeceği, olayın meydana geldiği 19.20-19.30 saat dilimin servis ve yayaların yoğunluk oluşturduğu dönem olduğu ve davacının eşyalarını kilitli yerde muhafaza etmesi gerektiği kusurun tümünün davacıda olduğu belirtilerek mahkemece verilen kararın kaldırılması talep edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE Dava, 17.07.2014 tarihinde meydana gelen hırsızlık olayı sonucu oluştuğu iddia olunan maddi ve manevi zararın davalılardan müştereken ve müteselsilen tazmini istemine ilişkindir.Dava dilekçesi ile, davacı şirketin davalılardan Başakşehir kooperatifine ait sitede bulunan iş yerine 17.07.2014 tarihinde hırsız girmesi sonucunda, nakit para, araç yedek anahtarı, iş yerinde bulunan birden fazla çekin çalındığı, iş bu çeklerle ilgili dava açıldığı ve ayrıca yargılama gideri ödemek zorunda kalınacağı belirtilerek; davalı kooperatifin ve sitede 24 saat kesintisiz güvenlik hizmeti veren diğer davalı güvenlik şirketinden fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 1000 TL maddi 5000 TL manevi zararın dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle müştereken - müteselsilen tahsili talep edilmiştir.Davalı kooperatif ile güvenlik şirketi arasında 30.12.2013 tarihli hizmet alım sözleşmesi ile 01.01.2014 - 31.12.2014 tarihleri arasında sözleşme kapsamında 9 kişi ile güvenlik hizmetinin verileceğinin belirlendiği, çalışma gün ve saatinin hafta içi gece- gündüz, hafta sonu gece ve gündüz olmak üzere aylık 180 saat esasına göre düzenlendiği ve site içerisinde-çevresinde koruma ve kollama hizmeti vermeyi, hırsızlığın önlenmesi amacıyla güvenliğin sağlanması, suç teşkil eden olayların adli makamlara haber verilmesini düzenlendiği anlaşılmaktadır.İstanbul Valiliği Özel Güvenlik komisyonunun 2012/67 sayılı ve 13.03.2013 tarihli kararında valilik onayı ile söz konusu sitede 10 kişilik özel güvenlik kadrosunun tahsis edildiği belirtilmektedir.Dava konusu hırsızlık olayı ile ilgili olarak Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığınca yaşanan hırsızlık olayı nedeniyle daimi arama kararı çıkartılmıştır.Tarafların bildirdiği tanıklar keşif mahallinde dinlenmiştir.Mahalinde yapılan keşif sonucu Bilirkişi heyetince düzenlenen kök(22.03.2016 tarihli güvenlik uzmanı, mali müşavir ve hukukçu bilirkişiden oluşan) raporda özetle; davacı tarafın çalındığını iddia ettiği 2.300 TL'nin mevcudiyetini ticari defter ve belgelerle ispatlaması gerektiği, davalı kooperatifin 49 adet kamera ile güvenliğin sağlanması yönündeki görevini ihlal ettiği, İstanbul valiliğince 10 kişi çalıştırılmasına izin verildiği halde 9 kişi çalıştırıldığı, güvenlik sisteminde (giriş-çıkış) eksiklik bulunduğu, yeterli sayıda personel istihdam edilmediği belirtilerek %45 oranda kusurlu, - Davalılardan ... Şti'nin; mevcut kadrosunun yetersiz olduğu, göreve başladıktan sonra koruma ve güvenlikle ilgili risk analizi yaptığına dair mevcut özel güvenlik kadrosunun yetersizliği ve diğer güvenlik sistemlerinin eksikliklerine rağmen güvenlik şirketinin gerekli tedbirlerin alınması yönünde iş veren nezdinde ne gibi bir davranışta bulunduğuna dair herhangi bir somut veri rastlanılmadığı, site sakinlerin can ve mal güvenliğinin sağlanması konusunda yeterli önlem almamasından dolayı%35 oranda - Davacının ise; iddia oluna nakit Türk parası, çek ve kredi kartları ile ilgili olarak bu tür eşyaların çelik kasa gibi koruyucu önlemlere saklanması gerekli olduğu halde gerekli özen gösterilmemesi sebebiyle %20 oranda kusurlu olarak belirtilmiştir.12.10.2016 tarihli ek raporda; davacının toplam zararı 6.277,12 TL olarak hesaplanmış ve (davacı tarafça sunulan belgeler, ticari defterlerin incelenmesi ve 17ATM 2014/257 E sayılı ve Bakırköy 5 ATM'nin 2014/284 E sayılı doyası için yapılan 108,40 TL+ 25,25 TL+ maktu vekalet ücreti 3.000,00 TL+ çalınan ağ bağlantı cihazı, kamera cihazı, için takdir edilen 3.143,47 TL olmak üzere) yedek anahtarlarla ilgili masraf belgelendirilmediğinden ve çalınan çeklerle ilgili zayi davası açılmakla bu bedeller hesaplama dışı bırakılmıştır.Davalı kooperatifin %45, davalı güvenlik şirketinin %35 ve davacının %20 oranda kusurlu olarak belirtilmiştir.Davacının zararının kök raporda belirlenmesi sonucu 24.10.2016 tarihli ıslah dilekçesi ile talep edilen maddi tazminat miktarının taraflar kusur durumu da nazara alınarak 5.012,00 TL maddi tazminat bedelinin tahsili talep edilmiştir. Görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemeleri olduğu yönündeki istinaf sebebinin değerlendirilmesi:Davalılardan .... vekilince sunulan cevap dilekçesinde de 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu gereğince görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemesi olduğu belirtilerek görev yönünden davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.Mahkemece 17.02.2017 tarihli celsede görevsizlik itirazının değerlendirildiği ve '' -Davalı kooperatifin ticaret sicilinde ... sicil numarası ile ... Kooperatifi olarak kayıtlı olduğu, TTK'nun 3, 4 ve 5 maddeleri gereğince davacının iş yeri zararı ile ilgili kooperatif ve güvenlik şirketi aleyhine açtığı tazminat davasının ticari nitelikte olduğundan ve bu dava itibari ile mahkememiz görevli olacağından görev itirazının reddine,''dair ara karar oluşturulduğu anlaşılmaktadır. Sınırlı sorumlu ...Kooperatifinin ana sözleşmesinin 6. Maddesinde kooperatifin amacının ortakların sahibi bulunduğu iş yerleri ile kooperatifin mülkiyet ve tasarrufunda bulunan genel hizmet tesisleri ve ortak kullanım alanlarının müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mülkiyetinde olan ortak ve genel hizmet tesislerinin işletilmesini sağlamak, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununa göre yetki verildiğinde site yönetimini üstlenmek siteyi geliştirmek ve güzelleştirmek , kooperatifin yurt içinde ve yurt dışında etkin ve yaygın tanıtımını yaptırmak olduğu, bu amaçla; Kat Mülkiyeti Kanununa göre oluşan Kat Malikleri Kurulu veya alt kurullarınca yönetici seçilmesi halinde, anılan kanun hükümlerine göre yöneticilik görev ve yetkilerini kullanarak siteyi yönettiği, sitede yer alan iş yerlerinin site yönetim planı hükümlerine göre kullanılmasını sağladığı, site yönetim planını uyguladığı belirtilmektedir. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 19. maddesinde, her kat malikinin anagayrimenkule ve diğer bağımsız bölümlere, kusuru ile verdiği zarardan dolayı diğer kat maliklerine karşı sorumlu olduğu hüküm altına alınmıştır. Aynı Kanun'un Ek 1. maddesinde ise, kat mülkiyetinden kaynaklanan her türlü uyuşmazlığın değerine bakılmaksızın Sulh Hukuk Mahkemesi'nde çözümleneceği öngörülmüştüSomut olaya bakıldığında; davacının kullanımında olan işyeri ile davalı .... İşletme Kooperatifinin yer aldığı anataşınmazın kat mülkiyeti kurulmuş bir taşınmaz olduğu; davacıya ait işyerinde, davalıların ihmali davranışları nedeniyle yaşandığı iddia olunan hırsızlık olayı sebebiyle oluşan maddi ve manevi zararın tazmini talep edilmektedir .Sınırlı sorumlu ...Sitesi İşletme koopertifinin ana sözleşmesi gereğince anataşınmazda kat mülkiyeti kurulmuş olması nedeniyle, davada Sulh Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğu açıktır. Görev kuralları, kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilmesi gereken hususlardandır. Bu durumda mahkemece; davada Sulh Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğu gözetilerek, HMK'nun 114/1-c maddesine göre, görevsizlik nedeniyle HMK'nun 115/2. maddesi gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu biçimde işin esasının incelenerek hüküm tesisi doğru görülmemiş olup, davacı ve davalıların sair istinaf sebepleri şimdilik incelenmemiştir. Sonuç olarak; davalı .... Kooperatifi nin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK' nın 355 ve 353/1-a3 maddeleri gereğince kaldırılarak, kayıtların kapatılarak dosyanın görevli Bakırköy Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davacı ve davalıların istinaf talebinin esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin, davalılardan Başakşehir Sanayi Sitesi İşletme Kooperatifinin mahkemenin görevine ilişkin ileri sürülen istinaf başvurusunun Kabulü İle,1-Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/07/2017 tarih ve 2014/869 Esas - 2017/616 Karar sayılı kararının HMK' nun 355 ve 353/1-a3 maddeleri uyarınca Kaldırılmasına 2-HMK'nun 114/1-c maddesindeki görev dava SS şartı yokluğundan HMK'nun 115/2.maddesi uyarınca görevsizlik kararı (davanın usulden reddi) verilerek dosyanın görevli Bakırköy Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesi kararı verilmek üzere mahkemesine İadesine,3-Harçlar Kanunu gereğince istinaf yönünden davalı Başakşehir San. Sit. İşletme Kooperatifi tarafça yatırılan 85,70 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 85,75 TL istinaf karar harcının talep halinde davalıya iadesine, 4-Davacı ve Davalı ...'nin yatırmış olduk85.70 'er TL başvuru harçları ile peşin yatırılan karar harçlarının talep halinde kendilerine iadelerine , 5-İstinaf başvurusu için yapılan yargılama giderlerinin esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesince yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine, 6-Artan gider avansı olması halinde, avansı yatıran tarafa iadesine, 7-Kararın ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 15/12/2020 tarihinde HMK'nun 362/1-g maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.