T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/50
KARAR NO: 2020/85
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 08/02/2017
NUMARASI: 2015/322 E. - 2017/138 K.
DAVANIN KONUSU: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ:07/10/2020
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ DAVA Davacı vekili dilekçesinde; 16/05/2006 - 30/09/2016 tarihleri arasındaki ihale dönemlerinde PTT Genel Müdürlüğü'nden posta ayırım işi ihalesi aldıklarını, iş akdinin sona ermesinden sonra personellerden ... davalı İdare ve davacı şirket aleyhine Bakırköy 3. İş Mahkemesi'nin 2010/480 esas saylı dosyasında işçilik alacakları için dava açtığını, yine ... aynı şekilde Bakırköy 1. İş Mahkemesi'nin 2010/181 esas sayılı dosyasında dava açtığını, ... başlattığı Bakırköy ... İcra müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında 3.558,86 TL, ... başlattığı Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün 2014/5971 takip sayılı dosyasında 12.669,25 TL ödediklerini, davacı şirketin kendisine ait olmadığı iddia olunan çalışma dönemleri içinde bedel ödemek zorunda kaldığını belirttiği 16.228,11 TL'nin faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.Bakırköy 9. Asliye Hukuk Mahkemesince dosya üzerinden yapılan inceleme ile görevsizlik nedeni ile davanın usulden reddine, yetkili Bakırköy Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine dosyanın gönderilmesine dair karar verilmiş iş bu karar davalı ve davacıya ayrı ayrı tebliğ olmuştur ve yargılamaya Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/322 sayılı dosyası ile devam olunmuştur. Davalılardan ... Şti'ne gerekçeli karar "... Mah. ... Cad. No:...Kat ... Yenibosna/Bahçelievler" adresine çıkarılmış tanınmadığından bahisle tebligat iade olmuş ve bu adres doğrultusunda TK 35 maddesince tebligat çıkarılmıştır.
CEVAP Davalı ...Limited Şirketi davaya cevap vermemiştir. Davalı PTT Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; zaman aşımı süresinin dolduğunu, taraflar arasındaki düzenlenen sözleşme uyarınca İstanbul Mahkemelerinin İcra Dairelerinin yetkili olduğu, teknik şartnamenin 8.21 maddesi uyarınca maddi olarak sorumluluğun davacıda olduğu ve sözleşme gereğince rücu edilemeyeceğini belirterek davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece "....Bilimsel veri ve içeriğe sahip, denetime elverişli bilirkişi raporu, sicil kayıtları ve tüm dosya kapsamına nazaran; dava dışı işçilere ödenen tazminatların tamamının davacı şirkette geçen sürelere ilişkin olduğu, davacının rücu edebileceği alacağının bulunmadığı, davalı ... Ltd. Şti. Ve ... San. Tic. Ltd. Şti. İle dava dışı ... Ltd. Şti. Arasında organik bağlantıya ilişkin delil elde edilemediği, davanın reddine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış," olduğu belirtilerek, Davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde; davalı kurumun dava konusu işçiyle muvazaalı işlem yaptığı ve bu nedenle işçi alacaklarından sorumlu olduğu, Posta Kanunun 10. maddesi dikkate alınmadan davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, 29/04/2009 tarihli 5893 sayılı yasanın birinci maddesi ile posta dağıtım ve ayrım işine ihale yolu ile 3. Kişilere yaptırılabileceği düzenlenip yasal hale geldiğinden bu tarihten önce davacı şirkette çalışan işçinin asıl işverenin PTT genel müdürü olduğu, ayrıca ihbar tazminatının Kamu İhale Kanunu gereği teklif fiyata da dahil olan masraflar içerisinde yer almadığından, davacı idarenin bu ödeneği davacıdan talep edilmesinin kanuna ve ihale sözleşmesine aykırı olduğu, 6552 sayılı yasa ile alt işveren-üstişveren şeklinde Kamu İhale Mevzuatı kapsamında çalıştırılan işçiler bakımından düzenleme yapıldığı ve bu durumda özel yasa olan 6552 sayılı yasanın öncelikle uygulanması gerektiği belirtilerek mahkemece verilen kararın kaldırılması talep edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE Dava, alt işveren olan davacının dava dışı işçilerin açmış olduğu davalar sonucu ödediği bedelin rücuen tahsili talebine ilişkindir.Dava dışı işçilerin açmış oluğu davalar:
A- Bakırköy 1 İş MAhkemesinin 2010/181 E. 2013/10 K. Sayılı ilamı ile (... yönünden ....Ltd.Şti' nde 09/08/2005-15/05/2006 tarihleri arasında ve .... Ltd.Şti'nde 16/05/2006-14/12/2007 ve 14/12/2007-31/12/2009 tarihleri arasında çalıştığı belirlenerek) "Kıdem tazminatı talebinin KABULÜ İLE,1) 3.936.88.-TL nin iş akdinin fesih tarihi olan 31/12/2009 tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalı .... San ve Tic. Ltd. Şti.'nin (önceki iş veren olarak sorumluluğu 525.59.-TL ile sınırlı olmak kaydıyla) ile davalılar PTT Genel Müdürlüğü ve .... ve ...San. ve Tic. Ltd. Şti.'niden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, 2)İhbar tazminatı talebinin KABULÜ ile 1.420.06.-TL den, 700.00.-TL sine dava tarihinden itibaren, bakiye miktarına ıslah tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalılar PTT Genel Müdürlüğü ve ... ve ...San. ve Tic. Ltd. Şti.'niden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,3-Yıllık izin ücreti alacağı talebinin KABULÜ ile 1.091.02.-TL nin , 200.00.-TL sine dava tarihinden itibaren, bakiye miktara ıslah tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalılar PTT Genel Müdürlüğü ve ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'niden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine," dair karar verilmiş olup; bu ilam nedeni ile Bakırköy .... İcra Dairesinin ... sayılı takip dosyasında toplam 10.777,80 TL alacağın temini sağlamak üzere davalı ... A,Ş ile davacı aleyhine takip başlatıldığı, ... A,Ş vekilince sunulan İcra Müdürlüğü yazısından davacının 14.000,00 TL lik teminat mektubu ibraz ederek mehil vesikası aldığı , ... A,Ş.'nin ise 10/06/2014 tarihinde 12.669,25 TL yatırdığı ve yatırılan meblağında 10/06/2014 tarihinde alacaklı tarafa ödendiği, dosyada bulunan teminat mektubunun davacı vekiline teslim edildiği belirtilmiştir.B-Bakırköy 3 İş Mahkemesinin 2013/480 E. 2013/730 K. Sayılı ilamında; (... yönünden .... Ltd.Şti'nde 02/06/2004-14/12/2007 ve 15/12/2007-09/04/2009 tarihleri arasında çalıştığı belirlenerek)) davanın kısmen kabulüne, 1.000,00 TL net kıdem tazminatının iş akdi fesih tarihi olan 09/04/2009 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduatı faizi ile birlikte, 68.15 TL net fazla çalışma ücretinin dava tarihi olan 12/10/2010 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevzuat faizleri ile birlikte 262.13 TL net izin alacağının dava tarihi olan 12/10/2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizle birlikte davalıdan (... Ltd. Şti.) tahsiline davacıya ödenmesine dair karar verilmiş olup; bu ilam nedeni ile Bakırköy .... İcra dairesinin ... sayılı takip dosyasında toplam 3.034,43 TL alacağın temini sağlamak üzere davacı aleyhine takip başlatılmış ve 3.558,86 TL nin 07/08/2014 tarihinde davacı tarafından ödendiği anlaşılmaktadır.Dava dışı işçiler tarafından açılan ve kesinleşen işçilik alacaklarına ilişkin davalarda davacının son alt işveren, ... A,Ş nin asıl işveren, ... şirketinin ise, alt işveren olduğu tespit edilmiştir,Bilirkişi tarafından düzenlenen kök raporda dava dışı işçiler yönünden davacının, rücu hakkının bulunmadığı ancak davalı ... Ltd. Şti. İle dava dışı .... Ltd. Şti. arasında organik bağın bulunması halinde toplam 768.33 TL ile asıl alacak ve faizler dışında kalan ferilerden 585.99 TL talep edebileceğini belirtmiştir. Bilirkişi tarafından düzenlenen ek raporda ise 12/06/2016 tarihi raporda herhangi bir değişikliğe gerek olmadığı belirtilmiştir.Davacı ile Avrupa Yakası PTT Başmüdürlüğü arasında düzenlenmiş olan 2007/82290 kayıt numaralı sözleşme, Avrupa Yakası Başmüdürlüğü ne bağlı Avrupa Yakası Posta İşletme Müdürlüğü , Uluslararası Posta İşletme Merkez Müdürlüğü ve Paket Merkez Müdürlüğü bünyesinde Tekel Dışı Posta Gönderilerinin Ayırımı (işlenmesi) hizmetinin 250 personel ile yürütülmesine ilişkin olup 15/12/2007-31/12/2009 tarihlerini kapsamaktadır. İş bu sözleşmenin 38. maddesinde anlaşmazlıkların çözüm yeri olarak İstanbul Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili olduğu belirtilmiştir. Taraflar (davacı ile PTT) arasında düzenlenen Posta Tekeli Dışında Kalan Gönderilerin İşlenmesine İlişkin Teknik Şartnamenin 8.24 maddesinde "Hizmet sözleşmesi 506 sayılı SSK Kanunu, 4857 ve 1475 sayılı iş kanunları ve diğer kanun, Tüzük ve Yönetmeliklerden doğacak bütün yükümlülükler yükleniciye aittir. Kanunlar gereği idarece ödenmek zorunda kalınan her türlü meblağın (işçi alacağı, tazminat, idari para cezası gibi) yükleniciye rücu hakkı saklıdır." ve taraflar arasında düzenlenen Avrupa Yakası PTT Başmüdürlüğü Bünyesindeki Tekel Dışı Posta Gönderilerinin Ayırımı (İşlenmesi) Hizmet Alımına Ait sözleşmenin 37. maddesinde "istihdam ettiği işçinin işvereni, muhatabı ve sorumlusu yüklenicidir" maddeleri yer almaktadır..Davalılardan ... Şti. ve Avrupa Yakası PTT Başmüdürlüğü arasında 23/06/2005 tarihinde düzenlenen hizmet alımları sözleşmesinin incelenmesinde posta tekeli dışında kalan gönderilerin ayrımı (işlenmesi) yaptırılmasına ait hizmet alımına ilişkin sözleşme düzenlendiği ve bu hizmetin idari şartnamede belirlenen Avrupa Yakası Posta İşleme Merkez Müdürlüğü bünyesinde toplam 173 elemanla gerçekleştirileceğini ve sözleşmenin 30/12/2005 tarihine kadar yürürlükte kalacağı belirlenmiştir.Potsa Kanunun 10. maddesinde PTT İdaresinin posta ulaştırmalarını düzenlemek için gerçek ve tüzel kişilerle ve taşıma ortakları ile sözleşme yapabileceği, PTT idaresinin postalarının ayrım ve dağıtım işlerinin ihale yoluyla 3. şahıslara gördürebileceği belirtilmektedir. Davaya konu somut uyuşmazlıkta davalılardan ... Ltd. Şti. İle dava dışı .... Ltd. Şti. Arasında organik bağlantının somut delilerle ispat edilemediği anlaşılmaktadır. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.Görüldüğü üzere sözleşmede işçi hak ve alacakları nedeniyle açıkça yüklenicinin (alt işveren davacının) sorumlu olacağı belirtilmiş olup, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme ve şartname hükümleri tarafları bağlayacağından, davacının (alt) işveren olarak İş Mahkemesi ilamına göre ödemiş olduğu miktarın tamamını, davalılardan sözleşme uyarınca rücuen tahsilini talep hakkına haiz değildir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre; mahkeme kararı usul ve yasaya uygun olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacının istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan 85,70 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 148,60 TL istinaf karar harcından, istinaf eden tarafından yatırılan 31,40 TL ve başvuru harcı adı altına fazladan yatırılan 12,40 TL toplam 43,80 TL harcın mahsubu ile bakiye 104,80 TL.' nin istinaf eden davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avansı varsa yatıran tarafa iadesine, 6-Kararın İlk Derece Mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 07/10/2020 tarihinde HMK' nun 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.