T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/48
KARAR NO: 2020/37
KARAR TARİHİ: 01/10/2020
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 11.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/981
KARAR NO: 2017/63
KARAR TARİHİ: 09/02/2017
DAVA: İTİRAZIN İPTALİ
KARAR TARİHİ: 01/10/2020
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA Davacı vekili dava dilekçesi ile; Beyoğlu ... Mahallesi, ... Caddesi, ... Sokak No:... Bağcılar ... adresinde faaliyet gösteren ... Limited Şirketi'ne ait bina ve işyeri ile içindeki kıymetlerin davacı şirket tarafından 28/07/2010 başlangıç tarihli ... nolu Klasik Yangın Paket Poliçesi ile poliçede belirlenen risklere karşı, poliçede yazılı teminat limitleri çerçevesinde sigortalandığını, 11/03/2011 tarihinde davalı borçlulardan ...'ın hatalı olarak döşediği enerji hattına, diğer davalı borçlu ...'e ait inşaat için yapılan çalışmada verilen hasar nedeni ile sigortalı bina ve içindeki kıymetlerin hasara uğradığını, yapılan eksper incelemesi neticesinde hasar dosyası açıldığını ve 11.426,50 TL sigorta tazminatı ödendiğini, davacı şirket yapmış olduğu tazminat ödemesi ile TTK 1472.maddesi gereğince sigorta ettirenin rizikonun gerçekleşmesi sebebi ile zarar veren 3.kişilere karşı sahip olduğu tazminat talep etme ve dava haklarına halefi olduğunu, söz konusu yangının davalı borçlulardan ...'ın kurallara ve yönetmeliklere uyulmadan hatalı şekilde enerji hattı döşemiş olması ve diğer davalı borçlu ...'e ait inşaat alanındaki çalışmalar esnasında söz konusu enerji hattının zedelenmesi ile meydana geldiğini, davacı şirketin davalılardan olan alacağının tahsili amacı ile İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine başlandığını, ancak davalıların işbu icra takibine haksız ve mesnetsiz olarak itiraz ettiklerini, anılan nedenlerle öncelikle dava sonuçlanıncaya kadar ...'e ait ... plakalı aracın trafik kaydına ve yine ...'e ait ... ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Parsel, ... Sayfa, ... Cilt Nolu taşınmazın tapu kaydına ihtiyati tedbir konulmasına, davalıların itirazlarının iptali ile takibin devamına, %20 icra inkar tazminatının takip tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP Davalı ... cevabında; davaya konu olayın meydana geldiği arsa üzerinde inşaat yaptıklarını, ancak 11/03/2011 tarihinde davalı ...'ın inşaat alanına hatalı olarak döşediği enerji hattının, yapılan çalışmada zarar gördüğünü, bu çalışma nedeniyle davalı taraf olarak kendisinin kusuru olmadığını, kusurun davalı ...'dan kaynaklandığını, geçmemesi gereken yerden ve seviyeden elektrik kablosu geçirdiğini, davacı tarafında bu işleme dikkat etmediğini, haksız olarak kendisine ait arsaya tecavüz edilerek kablo döşendiğini, ayrıca uyarıcı bir yazı veya işarette konulmadığını, bu durumla ilgili Bağcılar Belediye Başkanlığına dilekçeler verildiğini, kendisinin meydana gelen olayda kusurlu olmadığı gibi mağdur durumunda bulunduğunu, anılan nedenlerle davanın reddine karar verilmesi ile haksız takip nedeni ile davacının %20 tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. Davalı ... tarafından davaya konu olan takibe ilişkin sunulan itiraz dilekçesinde yetkiye de itiraz ettiğinin belirtilmiş ise de; yasal süre içerisinde yetkili icra dairesinin neresi olduğu belirtmediğinden iş bu itirazın geçerli bir itiraz kabul edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Diğer davalı ... vekili vermiş olduğu cevap dilekçesi ile; davacı yanın kendi eksperine göre yaptırmış olduğu raporlar ile davalı kurumun hatalı bulunduğunu ve davanın açıldığını, ancak davalı kurumun bu olay sebebi ile iddia edildiği şekilde enerji hattını hatalı döşemediğini, bu durumun ancak hattın döşendiği mahallede yapılacak inceleme ile ortaya çıkacağını, hazırlanan ekspertiz raporunun davalı kurum tarafından görülmediğini, olay sebebi ile davalının hiçbir atfı kabil kusuru bulunmadığını, anılan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece, "Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesi neticesinde aynen benimsenip hüküm kurmaya elverişli bulunan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davacı ... tarafından 28/07/2010-28/07/2011 tarihleri arasında geçerli olmak üzere Klasik Yangın Paket Sigorta Poliçesi kapsamında sigorta kapsamına alınan dava dışı şirkete ait sigortalı işyerinde, davalılardan ...'e ait inşaat sahası içerisinde yapılan çalışmalar sırasında iş makinalarıyla diğer davalı ... tarafından döşenen enerji hattına verilen zarar nedeniyle meydana gelen yangın sonucu hasar oluştuğu, hasarın meydana gelmesinde her iki davalının eşit oranda kusurlu olduğu ve sigortalı işyerinde meydana gelen hasar nedeniyle davacı ... şirketinin dava dışı sigortalıya davaya konu kablo hasarı nedeni ile 13/04/2011 tarihinde 11.426,50 TL ödeme yapıldığı, bilirkişi tarafından yapılan inceleme neticesinde sigortalıya ödenen hasar tutarının olayın meydana geldiği tarih itibariyle kadrimaruf olduğu bildirilmiş olmakla, yine bilirkişi tarafından yapılan hesaplamada takip tarihi itibariyle davacının davalılardan 11.426,50 TL asıl alacak, 1.150,48 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 12.576,98 TL talepte bulunabileceği hesaplanmış olduğundan ve davacı tarafça takip talepnamesinde her iki davalıdan işlemiş faiz de dahil olmak üzere toplam 12.576,98 TL' nin müştereken ve müteselsilen talep edilmiş olmakla davalıların her birinin davacıya karşı oluşan zararın tamamından müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, kusur oranlarının kendi aralarındaki iç ilişkide dikkate alınmasının gerektiği düşünülmekle davanın kabulüne, davalıların İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibine vaki itirazının iptali ile 11.426,50 TL asıl alacak, 1.150,48 TL işlemi faiz olmak üzere toplam 12.576,98 TL üzerinden, takip tarihinden itibaren 11.426,50 TL'lik asıl alacağa tarafların tacir olmaları ve dava konusunun TTK'dna düzenlenen sigortaya ilişkin olması nedeni ile talep gibi ticari faiz işletilerek takip talepnamesindeki diğer koşullarla takibin devamına karar verme gereği doğmuştur. Davacı tarafın icra inkar tazminatının isteminin ise dava konusu hüküm altına alınan alacak likit olmadığından yerinde görülmediğinden reddine karar verme gereği doğmuştur." gerekçesi ile; ''Davanın KABULÜNE, Davalıların İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibine vaki itirazının iptali ile 11.426,50 TL asıl alacak, 1.150,48 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 12.576,98 TL üzerinden, takip tarihinden itibaren 11.426,50 TL'lik asıl alacağa ticari faiz işletilerek takip talepnamesindeki diğer koşullarla takibin devamına, Davacı tarafın tazminat isteminin yerinde görülmediğinden reddine'' dair karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ 1-Davalılardan ... vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; davalı kusurun bulunmadığı, diğer davalı ...'ın enerji hattının geçilmesi gerektiği yerden ve derinlikten geçirmediği, herhangi bir irtifak hakkı tesis etmediği gibi enerji hattının geçtiğine dair uyarıcı bir levha kurmadığı, davalı ...'e bilgi vermediği, hafriyat çalışması esnasında kablonun ortaya çıkması ile iş makinesinin söz konusu kablo üzerinden aynı anda geçtiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunun kusur tespiti bakımından teknik gerekçelere dayanmadığını, zarar kalemlerinin denetime elverişli şekilde değerlendirilmediğini, taraflar tacir sıfatına sahip olsa da olayın haksız fiil sorumluluğuna dayanması sebebi ile ancak yasal faiz yürütülebileceğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesine, aksi kanaat halinde ise hasar bedelinin kusur oranlarına göre davalılardan yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesi gerektiğini talep etmiştir. 2-Davalılardan ... Aş. yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafından talep edilen alacağın zaman aşımına uğradığı, zaman aşımı ve husumet nedeni ile davanın reddine karar verilmesi gerektiğine, alt yapı ruhsat formundan da anlaşılacağı üzere müvekkil tarafından yasal mevzuata uygun olarak kablolar döşendiğini, diğer davalı şirketin inşaat yapılması ile ilgili veya kablolarının mesafesi ile ilgili iş bu davalı şirketten bilgi ve izin alması gerekirken emniyet mesafelerini ihlal ettiğini, bu nedenle yangına sebebiyet verildiğini, kesinlikle kabul anlamına gelmemekle beraber kusur raporunun alınması gerektiği ve davalılara kusurları oranında takibin devamına karar verilmesi gerekirken alacaklara müşterek ve müteselsil karar verilmesine ve bu konuda hüküm kısmında açıklama yapılmamasının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek mahkeme ilamının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE Dava, iş yeri sigorta poliçesinden kaynaklı rücuen tazminat alacağının tahsili amaçlı davacı tarafça başlatılan takibe yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazmini istemine ilişkindir. HMK'nun 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. İstanbul Anadolu ... İcra Dairesinin ... sayılı takip dosyası incelenmesinde davacı tarafça davalılar aleyhine "davalılardan ... Aş. kurallar ve yönetmeliklere uygun olmayan hatalı şekilde enerji nakil hattı döşemiş olması ve borçlu ...'e (... İnşaat) ait inşaat alanında hafriyat çalışmaları sırasında hafriyat makinesinin diğer borçlu ... Aş.'nin yönetmeliklere uygun olmayan hatalı şekilde döşenmiş olan enerji hattının yaralamış olması nedeni ile meydana gelen hasar dosyası ile 28/07/2010 tarihi başlangıç tarihinin ... no'lu klasik yangın paket poliçesi ve açılan ... no'lu hasar dosyası kapsamında 13/04/2011 tarihinde (Sigortalı ... Şti.) ödenen 11.426,50 TL tazminat bedelinin TTK'nun 1301 hükmü gereğince rücuen tazmini" 11.426,50 TL asıl alacak ve 1.150,48 TL işlemiş faiz (13/04/2011 ödeme tarihinden itibaren işlemiş ticari faiz) olmak üzere toplamda 12.576,98 TL alacakla ilgili olarak takip başlatıldığı, davalıların ayrı ayrı takibe itiraz ettiği görülmüştür. Davalılardan ... tarafından 28/05/2012 tarihinde sunulan itiraz dilekçesinde ödeme emrinin 24/05/2012 tarihinde tebliğ aldığını, ödeme emrinde belirtilen dosya borcunun aslına ve yetkiye karşı itirazının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Bilirkişi Raporu: Bilirkişi ... tarafından dosyaya sunulan bilirkişi raporunda özetle; davacının sigortalılarına ait mahalde meydana gelen olayda davalıların eşit oranlarda kusurlarının bulunduğu, bu duruma göre davalıların hasar bedelinden müştereken ve müteselsilen sorumlu bulunduklarını, takip tarihi itibari ile davacı ... alacağının işlemiş avans faizi ile birlikte toplam 12.576,98 TL hesaplandığı, davalıların hesaplanan 12.576,98 TL için itirazlarının iptali ile takibin asıl alacağa takip tarihinden itibaren %15 ve değişen oranlarda avans faizi yürütülmesi sureti ile devam etmesinin gerekeceği yönünde kanaat bildirmiştir. Taraf vekillerinin rapora itirazının değerlendirilmesi açısından aynı bilirkişiden ek rapor alınmış olup, bilirkişi tarafından düzenlenen 01/07/2016 tarihli raporda, kök rapordaki kanaatin değişmediği bildirilmiştir. Alt Yapı Ruhsat Formu; Bağcılar İlçe Belediye Başkanlığına Hitaben ...'da düzenlenen belgede mevcut kazının 7 gün içerisinde bitirilmesi konusunda izin verildiği belirtilmiştir. Poliçe; 28/07/2010 başlangıç 28/07/2011 bitiş tarihli "klasik yangın paket poliçesi" incelenmesinde, sigortalının dava dışı ... Şti. olduğu riziko adresinin, ... Mah. ... Cad. ... Sok. Bağcılar ... olarak belirtildiği ve ... Sigorta tarafından düzenlenen iş bu poliçede bina ve emtianın sigorta teminatı kapsamında olduğu yapılan incelemeden anlaşılmaktadır. ... internet bankacılığı vasıtası ile yapılan ödemeye ilişkin dekont örneğinin incelenmesinde davacı ... tarafından dava dışı sigortalıya tazminat ödemesi açıklaması ile 08/12/2011 tarihinde 11426,50 TL'nin havale yoluyla ödendiği görülmüştür.
Yangın Ekspertiz Raporu; 11/03/2011 tarihli hasarla ilgili olarak; riziko adresinde meydana gelen yangında yer altı kablolarının yandığı ve regülatörde hasar meydana geldiği, yangın raporuna göre T.E.K ait yer altı elektrik hattının bağlantı yerlerinde meydana gelen kısa devrenin kablo izolelerinin eritmesi ile yangının başladığı ve gelişerek sirayet ettiği ve ... raporuna göre ise Sigortalı Şirketi besleyen iki adet paralel şube kablosunun bitişikte yapılan inşaat çalışmasından dolayı yandığı ve yaklaşık 2x90 m. Kablonun zarar gördüğü, kablo hasar tazminatının 11.426,50 TL regülatör hasar tazminatı 2.367,50 TL olduğu hasarda sebebiyet veren kazı çalışmasını yapan ... inşaat çalışmasına rücu imkanına mevcut bulunduğu, hasarın yangın sigortası genel şartlarına göre teminat kapsamında olduğu kanaatine varılmıştır.
Yangın Raporu; T.E.K'ya ait yer altı elektrik hattının kablo bağlantı yerlerinde herhangi bir nedenle oluşan kısa devrenin kablo izolelerin eritmesi ile yangın başlangıç olayının meydana geldiği belirtilmiştir. Sunulan bilirkişi raporunda özetle; İncelemenin yapıldığı ve fotoğrafların çekildiği, dava konusuna ilişkin fotoğrafların dosya arasına alındığı, hasarın bina tarafındaki kablonun patlaması sonucu yanyana olan ikinci ikiz kabloyu hasarladığı, ayrıca ana panoda yangın sigortası ve kaçak akım sigortasının tespit edilemediğinin belirtildiği görülmüştür. Yukarıdaki bilgi ve belgeler bilirkişi raporları, bir bütün olarak birlikte değerlendirilerek mahkemece dava dışı şirkete ait sigortalı iş yerinde meydana gelen yangın sonucunda klasik yangın paket sigorta poliçesi kapsamında dava dışı sigortalıya ödenen maddi tazminat bedelinin, hükme esas alınan bilirkişi raporları da değerlendirilerek davalıların ayrı ayrı yapmış olduğu itirazların usul ve yasaya uygun olmadığı, davacının rücuen tazminat talebinde haklı olduğu benimsenerek davanın kabulüne karar verilmiştir. TBK madde 49 "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de bu zararı gidermekle yükümlüdür." yer almaktadır. TBK madde 66 "adam çalıştıran, çalışanın kendisine verilen işin yapılması sırasında başkalarına verdiği zararın gidermekte yükümlüdür. Adam çalıştıran, çalışanını seçerken, işi ile ilgili talimat verirken gözetim ve denetimde bulunurken zararın doğmasına engellemek için gerekli özeni gösterdiğini ispat ederse sorumlu olmaz." hükümleri yer almaktadır. TMK madde 730 "Bir taşınmaz malikinin mülkiyet hakkını bu hakkın yasal kısıtlamalarına aykırı kullanması sonucunda zarar gören veya zarar tehlikesi ile karşılaşın kimse durumun eski haline getirilmesini, tehlikenin ve uğradığı zararın giderilmesini dava edebilir." hükmü yer almaktadır. İş bu madde ile kişilerin mülkiyet hakkını kullanırken kendisine yükletilen ödevlere uygun hareket etmemesi halinde bundan zarar gören kişilere karşı tazmin borcu altına gireceği ve bu haliyle taşınmaz malikinin sorumluluğunun niteliği itibari ile beyyinesi getirilemeyen olağan sebep sorumluluğu olduğu belirtilmiştir. Davalıların ayrı ayrı sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde belirtilen diğer istinaf sebeplerin incelemesinde ise; 1-Davalılardan ... A.Ş. yönünden: davaya konu somut uyuşmazlıkta öncelikle taşınmazın bulunduğu Belediye İmar Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davalılardan ... A.Ş. tarafından yangına sebebiyet verdiği iddia oluna enerji nakil hattı ile ilgili olarak sunulan proje bulunup bulunmadığı sorulmalı ve iş bı proje bulunuyor ise bir örneği dosya arasına alınarak elektrik mühendisi, inşaat mühendisi ve mimar bilirkişi eşliğinde gerektiğinde davaya konu yangının gerçekleştiği yerde keşif yapılmak suretiyle ; dosyada mübrez Yangın Ekspertiz Raporunda belirtilen '' ...a ait trafodan binaya kadar toprak altından çekilmiş olan ikili enerji beslem hattının kablo kanalı olarak kullanılan , konu binanın giriş kapısı önündeki yaklaşık 23 m 'lik kısımda yer alan ve 1m genişliğinde olan parke taşının kladırılıp kenere konulduğu, besleme kablolarının binaya dirsek yaptığı ana giriş kapısı önünde bulunan yaklaşık 2 m alandaki kum dolgunun kazıldığı ve kabloların görünür hale getirildiği '' yönündeki bilgiler de dikkate alınmak suretiyle, davalılardan ... yönünden elektrik hattının mevzuat ve projeye göre olması gereken şekilde geçirilip geçirilmediği, uygun olarak geçirilmiş ise ; meydana gelen yangından ...'a kusur atf edilip edilemeyeceği edilebilecekse hangi sebeplere binaen ( mevzuattaki karşılığı gösterilmek suretiyle) kusur oranının denetime elverişli olacak şekilde belirtilmesi, kusurun meydana gelen zararla illiyet bağının kurularak açıklanması , enerji nakil hattına ilişkin davalılardan ... tarafınfadan uyarıcı levha yahut işaret koyma yükümlülüğü bulunuyor ise; bu yükümlülüğün gereği gibi yerine getirilip geirilmediği tespitinin açıklığı kavuşturulması gerekmektedir. 2- Davalılardan ... yönünden ; davalı ...'in kendi parselinde kazı çalışmasına başlamadan önce ilgili belediyeye proje bazlı başvurusu olup olmadığı, gerekli izinleri alıp almadığı, mevzuata ve projeye uyfgun kazı yapılıp yapılmadığı araştırılması gerekmektedir. Yukarıdaki bilgilerden anlaşılacağı üzere; neticeten taraflara davaya konu yangın nedeniyle atfedilecek bir kusur olup olmadığı, davalıların hangi eylemlerinin kusura karşılık geldiği ve hangi oranda kusurlu sayılabilecekleri mevzuattaki karşılıkları ile birlikte denetime elverişli olarak düzenlenecek bilirkişi heyet raporu ile çözüme kavuşabilecektir. Açıklanan nedenlerle; davalıların ayrı ayrı sunduğu istinaf başvurusunun kabulü ile, HMK'nun 353/1-a.6 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davalıların istinaf başvurusunun KABULÜ ile; 1-... 11. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 09/02/2017 tarih ve 2015/981 Esas - 2017/63 Karar sayılı kararının HMK' nın 353/1-a6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA ve dosyanın mahkemesine İADESİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden davalı ... tarafından yatırılan 85,70 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 183,40 TL+31,40 TL istinaf karar harcının talep halinde iadesine, 3-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden davalı ...Ş. tarafından yatırılan 85,70 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 214,77 TL istinaf karar harcının talep halinde iadesine, 4-İstinaf başvurusu için yapılan yargılama giderlerinin esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesince yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine, 5-Artan gider avansı olması halinde yatıran tarafa iadesine, 6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 17/09/2020 tarihinde HMK' nın 362/1-a6 maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.