T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/2184
KARAR NO: 2024/16
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 17/12/2019
ESAS NO: 2018/1034
KARAR NO: 2019/1163
DAVA: İtirazın İptali ( Sigorta Poliçesinden Kaynaklanan Rücuen)
DAVA TARİHİ: 08/11/2018
KARAR TARİHİ: 03/01/2024
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili şirketin sigortaladığı ...Ticaret A.ş.'nin ... Sitesi, ... Caddesi No:... Beylikdüzü/İSTANBUL adresli, "Ticari Risk Kombine Sigorta Poliçesi" ile teminat altında bulunan işyerinde 29/02/2016 ve 01/03/2016 tarihlerinde hırsızlık olayları vuku bulduğunu, sigortalı işyerinde gündüz bekçisi ve güvenlik kamerası bulunmasına rağmen kimliği belirsiz şahıslar işyerinin arkasındaki güvenlik amaçlı tel,örgüleri demir kesme aleti ile keserek tesise girdiğini, söz konusu güvenlik kamerası görüntülerinin bulunduğu CDler polis tarafından alındığı için temin edilemediğini, bu hususlar doğrultusunda sigortalı şirketin 53.370,04-TL tutarında tazmin edilebilir zarara uğradığını, ...'in düzenlediği hasar ekspertiz raporunda teyit edildiğini, olay tarihinde davalı ... Limited Şirketi vc müvekkili şirket'in sigortaladığı ... Ticaret A.ş.nin işyerinin de içinde bulunduğu ... Sanayi Sitesi arasında 30/12/2015 tarihinde akdedilmiş bir "Özel Güvenlik Koruma Hizmetleri Sözleşmesi"nin bulunduğunu, müvekkili şirketin uğramış olduğu zararlardan dolayı davalı aleyhine İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Numaralı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından takibe itiraz edilmiş ve icra dosyası yetkili İcra Müdürlüğü olan Gaziosmanpaşa İcra Müdürlilklerine gönderilerek Gaziosmanpaşa .... İcra Müdürlüğü nezdinde ... Esas sayısını almış ve borçlu şirket tarafından yeniden icra takibine itiraz edildiğini, takibin devamını, hükmedilecek meblağın % 20'sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; site yönetiminin sigortalının asıl güvenliğini sağlamakla mükellef olması dolayısıyla davanın direk olarak ona yöneltilmesi gerektiğini, davaya konu olayın yaşandığı sitenin fiili yapısı, hırsızlığın yaşandığı iş yerin fiziki konumu ve çevresel yapısının bilinmesi gerektiğini, her ne kadar dava dilekçesinden ... San. Sitesinin etrafı kapalı bir müstakil bir bahçeli yer gibi algılansa da yerin halka ve trafiğe 24 saat açık sokak ve cadde üzerinde bulunan ve farklı iş yerlerinin birleşmesiyle açık alana sahip resmiyette bir yapı olduğunu, etrafı duvar ve tel örgüyle çevrili kapalı bir alan olmadığını, etrafı kapalı tel ile örgülü olanlar ise sanayi sitesini oluşturan bireysel iş yeri olduğunu, bunlardan bir tanesinin de sigortalı ... AŞ. Firması olduğunu, müvekkilinin ise bu firmanın işyerinin güvenliğini sağlanması açısından bir sözleşmesi bulunmadığını, bariyerli giriş ve çıkışı olmayan ve belediyeye bağlı sokak ve cadde olması dolayısıyla kesin kontrolü mümkün olmayan bir yer olduğunu, müvekkilinin ise burada yaptığı güvenliğin mahiyetinin ana cadde ve sokaklarda alenen vukuu bulacak ani olaylara müdahale oluğunu, olayın yaşandığı işyerinin bir cephesinin güvenlik devriye ve kontrolü dışında, kolluk güçlerinin sorumluluğunda olan E-5'e oldukça uzun bir cephesi olduğunu, iş yerinin site içerisine bakan ve müvekkilince devriye atılması gereken ara yolların bulunduğu cephesinde ise site içerisi görülmeyecek yüksek duvarı bulunduğunu, hırsızlık ise kolluk güçlerinin sorumluluğunda olan E-5 cephesindeki tel örgüler kesilerek iş yeri içerisine girilmek suretiyle işlendiğini, yapılan sözleşmede sitede bulunan iş yerlerinin iç güvenliği kapsama alınmadığını, ... Sanayi sitesinde bulunan her bir iş yerinin kendi iç güvenliğini sağlaması gerektiğini, İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/641 E, sayılı dava dosyasında yapılan beyanlarda sigortalı .... San. A.Ş.’nin işyeri içerisinde farklı sebeplerle güvenlik bulundurmadığı açıkça ifade edildiğinden bahisle dava dosyasına sunulmuş müvekkili ile .... arasında imza edilen sözleşmede müvekkilimizin görev alanı site içerisi sayılan, sitenin üzerinde bulunduğu ve devriye atılması gereken ara sokak ve caddelerin olduğunu, müvekkili sözleşme gereği üzerine düşen vazifeyi eksiksiz yaptığı gibi güvenlik açısından zafiyet oluşturacak durumu sözleşmenin yapılmasından l gün sonra 31.12.2015 tarihinde rapor ederek Site Yönetiminden gerekli tedbirlerin alınmasını, Güvenlik Risk Değerlendirmesi Raporunda bildirildiğini, İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/641 E. sayılı dava dosyası kapsamındaki belgelerde 3. Şahıs konumundaki ... San. AŞ. yetkilisi elektrik olmaması dolayısıyla güvenlik kamarası olmadığını söylenirken burada tam aksine güvenlik görevlisi ve kamera kayıtlarının olduğunun beyan edilmesi açık bir çelişki doğurduğunu, haksız açılan davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece "... Her ne kadar davacı sigorta şirketi tarafından söz konusu hırsızlık olayında davalı güvenlik şirketinin sorumlu olduğu iddiasıyla hasar bedelinin tahsil edilmesi talep edilmiş ise de; bilirkişilerce yapılan yerinde inceleme esnasında görüldüğü üzere, davaya konu iş yerinin özel mülk dahilinde olduğu ve Ambarlı Otoyolu E-5 Karayolu tarafından site alanına kontrolsüz girişlerin görülebilmesi için güvenlik görevlilerinin özel mülk alanına girmeleri veya görev alanı dışındaki Otoyol-Karayoluna çıkmaları gerektiği, aksi takdirde bu alanlara giren kötü niyetli kişilerin güvenlik görevlileri tarafından görünmesinin mümkün olmayacağı dolayısıyla davaya konu hırsızlık olayının davalı güvenlik hizmetlilerince önlenmesinin mümkün olmayacağı anlaşılmıştır. Davalı güvenlik şirketinin sorumluluğu ispat edilemediğinden takibin haksız olduğu kanaatine varılarak, davanın reddine karar verilmiş ve davacının alacağını dayandırdığı belgelerle iddiasını ispat edememesinin takipte kötü niyetli olması sonucunu doğurmayacağı kanaatine varıldığından, davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine" karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesindeki beyanlarını tekrarla, rapor sunan bilirkişinin güvenlik uzmanı olmadığını, site yönetimi ile davalı arasındaki sözleşme hükümlerinin değerlendirilmediğini, eksik inceleme ile karar verilemeyeceğini, davalını kusurlu olduğunu beyan ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde; Dava, sigortalanan iş yerinde meydana gelen hırsızlık nedeniyle sigortalıya ödenen hasar bedelinin 6102 Sayılı TTK'nın 1472 maddesi uyarınca rücuen tazmini amacıyla başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Dosya kapsamından, davacı sigorta şirketi ile dava dışı sigortalı ... Tic. A.Ş. arasında başlangıç tarihi 03/09/2015, bitiş tarihi 31/07/2016 olan ticari risk sigorta poliçesi düzenlendiği, hırsızlık vakıasının da 900.000,00 TL tutarında teminat kapsamına alındığı, poliçe özel şartlarına göre, bina kapıları, dahili elektrik panoları, panjurlar, çevre ve istinat duvarları, elektrik, telefon ve telekomünikasyon düzenleri sigorta bedeli ve teminata dahil edildiği, 29/02/2016 tarihinde sigortalı iş yerinde meydana gelen hırsızlık nedeniyle sigortalıya yapılan 53.370,04 TL ödemenin, hırsızlığın meydana geldiği yerde güvenlik hizmeti vermekle yükümlü davalı kusurlu iddiasıyla rücuen tazmini amacıyla başlatılan takibe davalının itirazı üzerine işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır. Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK.nın 1472.maddesinde halefiyet düzenlenmiştir. Düzenlemede, sigortacının sigorta tazminatını ödediğinde hukuken sigortalının yerine geçeceği, sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hakkın tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal edeceği belirtilmiştir. Somut olayda, sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalı şirkete hasar bedeli ödenmiş olmakla birlikte tek başına hasar bedelinin ödenmiş olması davalının sorumluluğunu gerektirmeyeceğinden davalının sorumlu olup olmadığının değerlendirilmesi gerekecektir. Taraflar arasında, sigorta poliçesi ve içeriği konusunda herhangi bir uyuşmazlık yoktur. Uyuşmazlık, meydana gelen hasardan davalının sorumlu olup olmadığıdır.Beylikdüzü İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün 02/03/2016 tarihli olay yeri inceleme raporunda, Bahse konu olay yerinin, belirtilen adreste bulunan etrafi tel örgü ile çevrili bodrum kat ve çatı katı ile birlikte 6 kattan oluşan, taşınma nedeni ile kısmen boşaltılmış faal durumda olmayan fabrika olduğu görüldü. Bahçe tel örgüsünün güney batı köşesinden kesilmiş olduğu, arka bahçede bulunan tır dorseleri dolap kapaklarının ve brandalarının açık olduğu, işyeri arka kısmına bakan ve zemin kata ait iki adet alüminyum pencerelerin açık oldukları, köşe kısma yakın olan pencere altında plastik paletin duvara yaslanmış olduğu görüldü. İşyeri bahçesi güney kısmında bulunan iki odalı elektrik pano bölümlerinin ve pano kapaklarının açık, asma kilit yerlerinin boş oldukları, pano alt kısımlarından geçen kabloların kesik oldukları,..... Depo olarak kullanılan birinci kata ait kuzey yöndeki çelik kapının açık vaziyette üzerinde zorlama emarelerinin bulunduğu görülmüş, diğer iki katın ve çatı katının kapılarının kapalı olduğu ve normal görünümde oldukları görülmüştür...” Şeklinde Rapor düzenlenmiştir. Ekspertiz raporu; Sigortalı, işyerinde; hijyenik bebek bezi, kadın bağı, yetişkin hasta bezi, yatak koruyucu örtü ve PP (Poli Propilen) çuval ile harar (ambalaj malzemesi) üretimi alanlarında faaliyet göstermektedir. Sigortalı, işyerinden taşınmakta olduğunu ve tesisin bir kısmının boşaltılmış olduğunu belirtmiştir ve 01.03.2016 tarihlerinde kimliği belirsiz şahıslar İşyerinin arka kısmındaki tel örgüleri demir kesme aleti ile kesip sigortalı tesise girerek, 2 adet trafonun bulunduğu iki odanın demir kapı kilitlerini kırmak suretiyle açarak hırsızlık olayını gerçekleştirmişlerdir. Hırsızlar, trafoların iç akşamını ve panoların iç akşamını tamamen boşaltarak çalmışlar, bakır kablo ve muhtelif kablo emtiasını ve birlikle 2 kW gücündeki seyyar jeneratörü çalmışlardır. Kapıların değişimi ve onarımı gerekmektedir. Hasar tutarı 53.370,04TL'dir. Sigortalı işyerinde gündüz bekçisi, güvenlik kamerası bulunmakta ve tesisin etrafında güvenlik amaçlı tel örgüler mevcuttur. Güvenlik kamerasının olay günü görüntülerinin bulunduğu CD ler polis tarafından alındığı için temin edilememiştir. '' şeklindedir. Dava dışı ... Yönetimi ile davalı ... Ltd. Şti arasında yapılan "Özel Güvenlik Koruma Hizmetleri Sözleşmesi" incelendiğinde; sözleşme konusunun, 5188 sayılı Kanun dahilinde güvenlik hizmeti sunmak, genel kolluk görev sahasına girmeksizin bulundukları yer çevresinde koruma ve kollama hizmeti vermek ve güvenlik konusunda gerekle tedbirleri almak ve güvenliği ilgilendiren konularda firmaya bildirmek olarak tanımlandığı (m.2), bu hizmetin sunulacağı yerin ... Sanayi Sitesi Toplu Yönetimi uhdesindeki sınırları içerisindeki sahada ve 2 adet çıkış kapılarında ifa edileceği, ancak bu hizmeti verecek olan personelin ofis veya binalarda çalıştırılamayacak olduğu (m.3), ..., özel şartlarda belirtilen personel sayısı ile hizmet vereceği (m. 3.7) siteye giriş ve çıkışların kontrolü sınırlandırılması kayıt ve kontrol hizmetleri, ... ve müşterinin ortak olarak belirleyeceği esaslar dahilinde yürütüleceği, hazırlanacak olan hizmet kitapçığı ile kayıt altına alınacağı, devriye aracı bulundurularak göreve periyodik ihtiyaca göre 7/24 devriye atarak görev yapacağı (m. 3.8) , tarafların sorumluluğuda, ... Ltd. Şti herhangi bir şekilde denetim ve gözetim görevine girmeyen durumlarda üçüncü şahısın verdiği zararlardan sorumlu olmayacağı, (m.8.2). ... Ltd. Şti sözleşme kapsamındaki hizmetlerin ifasındaki gecikmeden doğan sorumluluğun kusuru oranında karşılamakla yükümlü olacağı (m.8.3) şeklinde tanımlandığı görülmektedir. Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup finans uzmanı, güvenlik uzmanı ve sigorta uzmanından oluşan üç kişilik bilirkişi heyetinden alınan raporda özetle; davalı ... Ltd. Şti, görevlilerince görülme ve engellenmesinin mümkün olmadığı, görülme ve engellenebilmesi için görev alanı dışına çıkmalarının gerektiği veya özel mülk alanına girmeleri gerektiği, özel mülk alanlarının özel güvenlik görevlilerinin görev alanı olmadığı, taktiri sayın mahkemede olmak üzere davalı ... Tic. Ltd, Şti. nin kusurunun olmadığı, ticari defterler ve kayıtlar üzerinde inceleme yapılamadığı, diğer taraftan konunun kusur yönünden incelenmesi sonucuna göre belirleneceği de dikkate alındığında taraflar arasında ticari defterler yönünden bir çekişmenin olmadığı düşünülmekle, tarafların bu düşüncenin aksini iddia etmeleri ve Sayın Mahkemenizin görev tevdii etmesi durumunda ve de HMK 219/2. Maddesine göre gerekli belgeleri Sayın Mahkemenize sunmaları halinde ek incelemenin bu boyuttada yapılabileceği'' mütalaa olunmuştur.Her ne kadar davacı vekili, istinaf itirazında bilirkişinin güvenlik uzmanı olmadığını ileri sürmüş ise de; heyette bulunan güvenlik uzmanı bilirkişisinin emekli polis olduğu anlaşılmakla davacının bu husustaki itirazına itibar edilmemiştir.Somut olay incelendiğinde; 29/02/2016 günü sigortalı iş yerinde tel örgüler kesilerek ve demir kapı kilitleri kırılarak elektrik kablolarının ve seyyar jenaratörün çalındığı, kapılara zarar verildiği, hasar bedeli olarak davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalı şirkete 26/07/2016 tarihinde 53.370,04 TL ödeme yaptığı, sigortalı iş yerinin bulunduğu sanayi sitesinde güvenlik hizmeti veren davalı şirketin güvenlik ve gözetim hizmetini yerine getirmediği, hizmet sırasında gerekli dikkat ve özeni göstermediği, hırsızlık olayından sorumlu olduğu iddiası ile hasarın rücuen tahsili amacı ile iş bu davanın açıldığı,Dava dışı ... ile davalı .... Ltd. Şti arasında yapılan "Özel Güvenlik Koruma Hizmetleri Sözleşmesi imzalandığı dosya kapsamı ile sabittir. Meydana gelen hırsızlığın, davalı ... Ltd. Şti görevlilerince görülme ve engellenmesinin mümkün olmadığı, görülme ve engellenebilmesi için görev alanının dışına çıkmalarının gerektiği ve özel mülk alanına girmeleri gerektiği, özel mülk alanlarının özel güvenlik görevlilerinin görev alanında olmadığı hususları yerinde inceleme yapan uzman bilirkişi tarafından tespit edilmiştir. Bu bağlamda davalının hırsızlığın meydana gelmesinde kusur ve sorumluluğu bulunmadığı anlaşılmakla mahkemece denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporuna itibar edilerek davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesinin kararında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından, HMK 353/1.b.1 bendi uyarınca davacı vekilinin istinaf başvusunun esastan reddine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1.b.l bendi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davacı tarafından yatırılan 148,60 TL istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına,3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından, davacı tarafından yatırılan 54,40 TL'nin mahsubu ile bakiye 373,20 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, 4-İstinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Yatırılan gider avansından kalan kısmın davacıya ilk derece mahkemesince iadesine,6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 362/1.a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.03/01/2024