T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/477
KARAR NO: 2024/434
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R
IİNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 29/12/2023
ESAS NO: 2023/225
KARAR NO: 2023/1006
DAVA: Konkordatonun Feshi
DAVA TARİHİ: 25/10/2022
KARAR TARİHİ: 27/03/2024
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA Davacı vekili dilekçesinde özetle; bankalarında borçlu ... San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında, İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2019/42 Esas 2021/313 Karar sayılı dosyasından yapılan konkordato yargılaması sonucunda konkordatonun tasdik edildiğini, borçlu şirket açısından mahkeme tarafından alacaklarının 464.644,08-TL'lik kısmının kabul edildiğini, 03.05.2021 tarihli kararda, "İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün ... sicil numarasına kayıtlı olan ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin konkordato projesinin İİK m.305 hükmü uyarınca tasdikine; davacının, konkordatoya tabi olan borçlarının İİK m.306 hükmü uyarınca ve revize ön proje gereği alacakların %100'ü olmak üzere tamamının ödenmesine; bu alacaklar ile ilgili herhangi bir faiz ödemesi yapılmamasına, davacı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin konkordatoya tabi borçlarının, mahkememizce tasdik kararının verildiği tarihten itibaren bir yılı ödemesiz dönem olmak üzere, borçlarını ödemek üzere talep ettiği 60 aylık (5 yıllık) sürenin ilk bir yılı ödemesiz olmak üzere, konkordatoya tabi borçların alacaklılarına ilk taksit ödemesinin, konkordatonun mahkememizce tasdik olunduğu tarihten itibaren ödemesiz geçecek bir yıllık sürenin bitiminden sonra, -bir sonraki yılda tasdik kararının kesinleştiği güne isabet eden günde başlamak üzere- 60 ayda yıllar itibariyle aşağıda açıklanan gibi artan tutarlarda ödenmesine; bunun neticesinde 1.yılda ödemesiz geçecek dönem olmak üzere, 2.yılda toplam borcun %6'sının ve 12 eşit taksitte, 3.yılda toplam borcun %12'sinin ve 12 eşit taksitte, 4.yılda toplam borcun %20'sinin ve 12 eşit taksitte, 5.yılda toplam borcun %26'sının ve 12 eşit taksitte, 6.yılda toplam borcun %36'sının ve 12 eşit taksitte ödenmesine; davacı borçlu şirketin rehinli alacaklılara olan borçlarının İİK m.308/h uyarınca yapılandırılması noktasında talep olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, konkordato tasdik kararının kesinleşmesine gerek olmaksızın konkordato tasdikinin 03/05/2021 günü saat: 15:12 itibariyle sonuç doğurmasına..." şeklinde karar verildiğini, konkordato projesi kapsamında tasdik edilen ödeme planında bulunan, 03.05.2022 tarihinde ödenmeye başlanması gereken ve bu tarihe kadar ödenmesi gereken taksitlerin hiçbirinin ödenmediğini beyan ve gerekçelerle borçlu firmanın konkodatonun tasdiki ile ödenmesine karar verilen projede belirtilen ödeme planına uymaması ve banka alacağının ödenmemiş olması nedeniyle konkordatonun feshine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP Davalı vekilinin cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece "Dava konkordatonun kısmen feshine ilişkin olarak açılmıştır. Davacının, 25/10/2022 tarihi itibariyle mahkememizin 2019/42 E.sayılı konkordato tasdikine dair karar ile ilgili kısmen fesih niteliğinde olan konkordatonun feshi talebinde bulunduğu, tasdik kararının 03/05/2021 tarihli olup karar ile ilgili istinaf taleplerinin BAM tarafından red olunduğu, ancak akabinde BAM kararının Yargıtay 6.HD tarafından kaldırılmak suretiyle 10/10/2022 tarihi itibariyle bozma kararının verildiği, ancak bu davanın açıldığı tarih itibariyle ise bozma ilamına uyulup uyulmadığı noktasında henüz İDM tarafından bir karar verilmediği, adı geçen konkordato dosyasının bozma ilamı sonrası ve UYAP üzerinde yapılan incelemelere göre mahkememizin 2022/843 Esas numarasını aldığı, akabinde bu dosya üzerinde yapılan yargılamada 09/12/2022 tarihi itibariyle bu defa bozma ilamına uyulduğu, bozma ilamına uyulduğu an itibariyle mevcut yargısal uygulamada da kabul olunduğu üzere konkordato tasdikine dair mahkememizin 2019/42 E.sayılı kararının hukuken ortadan kalktığı tartışmasızdır. İlk derece mahkeme kararının bozulmasıyla birlikte artık mahkememizce yeni bir hüküm verilmesi gereceği açıktır. Nitekim konkordato tasdikine ilişkin bulunan mahkememizin 2019/42E.sayılı dosyasının yapılan incelemesinde adı geçen bozma kararına mahkememizce uyulmuş ve akabinde Mahkememizin 2022/843E.sayılı dosyasına istinaden bu defa ve yeniden 17/01/2023 tarihi itibariyle ve temyiz yolu açık olmak üzere yeniden tasdik kararı oluşturulmuştur. Bilindiği üzere konkordatonun kısmen feshi için, tasdik kararının kesinleşmesinin beklenmesi veya somut olayda olduğu üzere konkordatonun tasdiki ile sonuç doğması halinde konkordato tasdiki kararı kesinleşmeksizin fesih davası açılabilmesinin gerekli ve mümkün olduğu somut olayda kabul edilmiştir. Zira, konkordato feshi kararı kesinleşmeksizin sonuç doğurduğu halde konkordato projesi uyarınca kendisine ifada bulunmayan alacaklının kanunun kendisine tanımış olduğu konkordatonun kısmen feshi davası açamayacağını kabul etmek öncelikle kanunun lafzına aykırıdır. Kanun bu yönde davacı aleyhine bir düzenleme içermemektedir. Aksi düşünce davacının hak arama hürriyetinin kısıtlanması sonucunu doğurur. Bir başka deyişle konkordato projesi uyarınca ifada bulunulmayan alacaklının fesih davası açamayacağını veya konkordato kararının kesinleşmesini beklemesi gerektiğini ileri sürmek menfaatler teorisine de aykırıdır. Taraflar arasındaki hak ve borçların denkleştirilmesi açısından, konkordato kararı şeklen kesinleşmeden aleyhine sonuç doğan alacaklının, konkordato projesi uyarınca kendisine ifada bulunulmaması durumunda kısmen fesih dava açamaması hukuka aykırılığın devamına izin vermek anlamına gelecektir. Kanun, davacıya böyle bir fedakârlık da yüklememiştir. O halde somut olayda davacının, konkordato projesi uyarınca kendilerine ifada bulunulmadığı yönünde vakıalara dayanmış olması karşısında konkordatonun kısmen feshi davası açma konusunda dava tarihi itibariyle aktif sıfatı ve dava açma hakkı olduğu, bir kısım doktrin görüşlerinin aksine olsa da kabul olunmuştur. Elbette feshe konu kararın somut olayda olduğu üzere yargılama sırasında usulen ortadan kalkması halinin ayrıca ele alınması gerekir. Konkordatonun kısmen feshine esas olan tasdik kararına yönelik istinaf talebi BAM tarafından esastan reddolunmuş, Yargıtay tarafından ise BAM kararı kaldırılarak ilk derece mahkeme kararı bozulmuş, bu bozma ilamına ise mahkememizce uyulmuştur. Bozma ilamının içeriği dikkate alındığında konkordatonun tasdik edilmemesi gerektiği noktasında "sınırlayıcı" içerik taşımaktadır. Bir başka deyişle Yargıtay'ın bozma ilamı "araştırmaya sevk edici" nitelik taşımamaktadır. Bu itibarla feshi istenilen konkordato tasdik kararına ait dosyadaki uyulan Yargıtay bozma ilamı nedeniyle, konkordatonun tasdikine yönelik bir araştırma yapılması gerekmediği açıktır. Bir başka deyişle adı geçen dosyada konkordato tasdik kararının verilmesi artık bozma ilamına uyulması sonucunda hukuken ve kesin olarak imkânsız hale gelmiştir. Bu itibarla bu aşamadan sonra konkordato tasdikine bağlı olan tüm hukuki sonuçlar açık ve kesin olarak hukuken ortadan kalkmıştır. Öncelikle belirtmek gerekir ki kısmen feshi istenen konkordato, 03/05/2021 tarihinde tasdik olunan konkordato tasdik kararıdır. Oysaki bozma kararına uyulmuş olduktan sonra feshi istenen bu tasdik kararının kesinleşmeyeceği hukuken ortaya çıkmıştır. Nitekim yukarıda açıklandığı üzere, mahkememizdeki yargılama sırasında bu defa 2022/843E.sayılı dosyasına istinaden ve yeniden 17/01/2023 tarihi itibariyle tasdik kararı verilmiştir. Burada önemli olan husus doktrinde de kabul olunduğu üzere konkordatonun feshine ilişkin hususların, tasdik kararından sonraki sebep ve vakıalara dayanmasıdır. Halihazırda ve mahkememizdeki bu davada hüküm tarihi itibariyle dava dilekçesine konu olmayan başka bir tasdik kararı hukuken ortaya çıkmıştır. Bu kararın tarihi, esas numarası, karar numarası farklı olduğu gibi bozma ilamı çerçevesinde oluşturulan hüküm fıkrası dahi farklıdır. O halde dava dilekçesine konu edilen ve feshi istenen tasdik kararının kesinleşmeyeceği açık olmakla artık bu yönden davanın reddolunması gerektiği mahkememizce kabul olunmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; karar, tamamen hatalıdır. Zira bozmaya karşın talebimiz konusuz kalmamıştır. mahke kararı aynı tarih itibariyle aynı sonucu doğurmaktadır. bozmadan sonra verilen tasdik kararında itirazlarımızda değişiklik olmamıştır, kararda esasa ve tarihe ilişkin bir değişiklik de bulunmamaktadır. Her ne kadar verilen ilk tasdik kararı, BAM kararı kaldırılarak Yargıtay tarafından bozulmuşsa da, 17.01.2023 tarihli tasdik kararında da, bozulan kararda olduğu gibi, "konkordato tasdikinin 03/05/2021 günü saat 15:12 itibariyle sonuç doğurmasına" karar verilmiştir. Bozmadan sonra da, ilk tasdik kararı ile aynı tarihten itibaren sonuç doğuracak şekilde karar verilmiştir. Yeni konkordato tasdik kararı da 03.05.2021 tarihi itibariyle sonuç doğuracağından, firma yine ödeme yapması gereken tarihte konkordato projesine aykırı davranarak ödeme yapmamış durumdadır. Gelinen aşamada davanın açılış tarihi ile iş bu dilekçe tarihi arasında geçen sürede, mevcut durumda hiçbir değişiklik bulunmamaktadır. 03.05.2021 tarihi itibariyle sonuç doğuran konkordato tasdiki kapsamında, bu tarihe kadar Bankamıza konkordato kapsamında hiçbir ödeme yapılmamıştır. Talebimiz konusuz kalmamıştır.'' şeklinde beyanda bulunarak kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE Dava konkordatonun kısmen feshine ilişkindir. Konkordatonun bir alacaklı tarafından feshinden söz edebilmek için öncelikle tasdik edilmiş bir konkordato projesinin bulunması gerekmektedir. Konkordatoya tabi borcun yani konkordato alacağının proje gereğince ifa edilmemiş olması davanın sebebini teşkil eder. Alacaklının konkordatonun feshini isteyebilmesi için borçluya yeni bir mühlet vermesine gerek olmadığı gibi, borçluyu ayrıca temerrüde düşürülmesine de gerek yoktur. Öte yandan, ödeme, konkordato şartları çerçevesinde tam yapılmalıdır. Eksik ödeme yada borcun takside bağlanmış olması halinde, borçlunun bir taksidi zamanında ödememiş olması başlı başına fesih sebebidir. ( Konkordato ve İflas, Mahmut Coşkun, Seçkin Yayınları 2.baskı, sayfa 250) Konkordatonun kısmen feshi 2004 sayılı İİK'ya 28/2/2018 tarihinde 7101 sayılı Yasa'nın 37. Maddesiyle eklenen 308/e maddesinde "Kendisine karşı konkordato projesi uyarınca ifada bulunulmayan her alacaklı konkordato uyarınca kazanmış olduğu yeni hakları muhafaza etmekle birlikte konkordatoyu tasdik eden mahkemeye başvurarak kendisi hakkında konkordatoyu feshettirebilir. Fesih talebi üzerine verilecek hükmün tebliğinden itibaren on gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir. Bölge adliye mahkemesi kararına karşı tebliğ tarihinden itibaren on gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir." biçiminde düzenlenmiştir. Konkordatonun bir alacaklı tarafından kısmen feshinden söz edebilmek için öncelikle tasdik edilmiş bir konkordatonun (projesinin) bulunması gerekmektedir. Somut dosyamızda, borçlu ... İmalatı San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında, İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 03/05/2021 tarih 2019/42 Esas 2021/313 Karar sayılı dosyasından yapılan konkordato yargılaması sonucunda konkordatonun tasdik edildiği, istinaf itirazının Bölge Adliye Mahkemesinin ilgili dairesince reddedildiği, kararın temyizi üzerinde Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin ilamı ile alacaklı vekillerinin tüm temyiz itirazları reddedilerek ''Mahkemece infaz edilecek hüküm kısmında hem tasdik tarihinden hem de kesinleşme tarihinden bahsederek infazda tereddüt oluşturacak şekilde karar verilmiştir. Bu şekilde oluşturulan hüküm hem HMK 297/2 hem de konkordato hükmü için özel olarak düzenlenmiş İİK 306/1 maddesine aykırılık teşkil eder. Kararın bu nedenle bozulması uygun görülmüştür. '' gerekçesi ile bozulmuş, mahkemece bozma ilamına uyularak 2022/843E.sayılı dosyasında 17/01/2023 tarihi itibariyle ve temyiz yolu açık olmak üzere yeniden tasdik kararı oluşturulmuştur. Dava dilekçesinde kısmen feshi istenen konkordato, 03/05/2021 tarihinde tasdik olunan konkordato tasdik kararıdır, bu kararın hukuken ortadan kalktığı tartışmasızdır. Mahkemece davanın reddine karar verilmesi doğru olmuştur. Açıklanan nedenlerle, dosya kapsamına göre ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu ulaşılan maddi olay ve hukuki değerlendirme usul ve yasaya uygun olup resen yapılan incelemede kamu düzenine aykırı herhangi bir husus da tespit edilemediğinden, davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde olmayıp 6100 sayılı HMK'nin 353/1.b.1 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1.b.l bendi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davacı tarafından yatırılan 1.169,40 TL istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına,3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcının Hazineye irat kaydına,4-İstinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Yatırılan gider avansından kalan kısmın davacıya ilk derece mahkemesince iadesine, 6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, İİK'nın 308/e maddesi uyarınca, kararın tebliğinden itibaren 10 gün içinde Yargıtay nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.27/03/2024