T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/1385
KARAR NO: 2024/1169
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI: 2023/684 (derdest)
ARA KARAR TARİHİ: 06/09/2024
DAVA TÜRÜ: Adi Konkordatodan Kaynaklanan (İİK 285 İla 308/h)
DAVA TARİHİ: 19/10/2023
KARAR TARİHİ: 25/09/2024
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, İİK 285 vd. maddelerinde düzenlenen konkordato talebidir. Mahkemece 20/10/2023 tarihinde ''İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün ... nosunda kayıtlı ... SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ, ... T.C Kimlik Nolu ..., ... T.C Kimlik Nolu ... hakkında İİK. 288. maddesi yollamasıyla İİK. 287. maddesi gereğince 20/10/2023 tarihi saat 16:30'dan itibaren 3 AY SÜRE İLE GEÇİCİ MÜHLET VERİLMESİNE, Davacıların bankalardaki hesaplarına geçici mühlet tarihinden (20/10/2023 günü saat 16:30) sonra gelen paralara bloke konulmamasına, geçici mühlet tarihinden önce haciz ihbarnamesi gönderilmiş olsa dahi geçici mühlet tarihinden sonra hesaba gelen paralara konulmuş olan blokelerin kaldırılmasına, takas/mahsup yapılmamasına,'' karar verilmiştir. Alacaklı ... Bankası A.Ş. Vekili 29/12/2023 tarihli dilekçesi ile Davacı tarafından dava tarihinden önce bedeli tahsil edildiğinde kredi borcuna mahsup edilmek üzere müvekkil bankaya temlik cirosu ile ciro edilen , mülkiyet hakkı artık bankamıza ait olan çeklerden müvekkil banka tarafından yapılan tahsilatların mahkemenizce verilen tedbir kararının kapsamı dışında olduğu yönünde ek karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece 19/01/2024 tarihli karar ile ''Borçlular tarafından alacaklılar ... Bankası A.Ş ve ... A.Ş ye temlik ve ciro edilen çekler ile ilgili alacak hakkının, geçici mühlet tarihinden önce doğduğu, temlik ve ciro işleminin İİK 294/6 maddesi kapsamında geçersizlik yaptırımına tabi olmadığı anlaşılmaktadır. İİK 294/6 maddesi kapsamında geçersizlik yaptırımına tabi olmayan alacağın temliki işlemi ile ilgili davacılar hesabına gelen paralarla ilgili mahkememizce tedbir kararı verilip verilemeyeceği ve verilecek tedbir kararının konkordatoya ilişkin yasal düzenlemelere uygun düşüp düşmeyeceği hususunun açıklanması gerektiği anlaşılmaktadır. Mahkememizin geçici mühlet kararında temlikin geçerli olup olmadığına dair bir ayrım yapılmaksızın İİK 287.maddesi uyarınca davacıların bankalardaki hesaplarına geçici mühlet tarihinden (20/10/2023 günü saat 16:30) sonra gelen paralara bloke konulmamasına, geçici mühlet tarihinden önce haciz ihbarnamesi gönderilmiş olsa dahi geçici mühlet tarihinden sonra hesaba gelen paralara konulmuş olan blokelerin kaldırılmasına, takas/mahsup yapılmamasına karar verilmiş olup alacaklılar ... Bankası A.Ş ve ... A.Ş ye temlik ve ciro edilip davacılar hesaplarına gelen çek bedelleri de mahkememiz tedbir kararı kapsamındadır. Davacılar dava dilekçesinde , konkordato talebinde bulunulmasının asıl sebebinin nakit akışının bozulması ve likit sıkıntısı yaşanması olarak belirtmiş olup İİK 287.maddesi uyarınca borçlunun malvarlığının muhafazası ve faaliyetinin devamının sağlanması amacıyla verilen bu tedbirin konkordatoya ilişkin düzenlemeye ve kurumun amacına uygun olduğu, komiser heyetinin 15/01/2024 tarihli yazılı görüşünde de aynı yönde değerlendirme yapıldığı, mahkememizce İİK 287.maddesi uyarınca verilen bu tedbir kararının kesin nitelikte olduğu, mahkememizce verilen 20/10 /2023 tarihli tedbir kararının değiştirilmesini veya tedbirin kaldırılmasını gerektiren bir durumun varlığı tespit edilmediğinden; her iki alacaklının kredi borcuna mahsup edilmek üzere bankaya temlik cirosu ile ciro edilip henüz tahsil edilmeyen çek bedelleri ile tahsil edilen çek bedellerinin tedbir kararı kapsamında olmadığına dair karar verilmesi istemlerinin reddine karar verilerek tedbir kararının kapsamının açıklanmasına dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.'' gerekçesi ile İİK 287.maddesi uyarınca davacıların bankalardaki hesaplarına geçici mühlet tarihinden (20/10/2023 günü saat 16:30) sonra gelen paralara bloke konulmamasına, geçici mühlet tarihinden önce haciz ihbarnamesi gönderilmiş olsa dahi geçici mühlet tarihinden sonra hesaba gelen paralara konulmuş olan blokelerin kaldırılmasına, takas/mahsup yapılmamasına karar verilmiş olup alacaklılar ... Bankası A.Ş ve ... A.Ş ye temlik ve ciro edilip davacılar hesaplarına gelen çek bedellerinin bu tedbir kararı kapsamında olduğunun taraflara ihtarına ve kararın borçlular ve talepte bulunan alacaklılar vekillerine tebliğine, Dair ,dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde 287.madde uyarınca kesin olmak üzere oybirliği ile karar verilmiştir. Alacaklı ... Bankası A.Ş. vekili 22/01/2024 tarihli dilekçesi ile 19.01.2024 tarihli kararının gerekçe kısmı ile hüküm kısmı arasındaki çelişki giderilerek, 20/10/2023 tarihli kararından rücu edilerek, dava tarihinden önce, bedeli tahsil edildiğinde ... Sanayi ve Ticaret AŞ’nin müvekkili bankaya olan borçlarına mahsup edilmek üzere müvekkili bankaya temlik cirosu ile ciro edilerek devredilen ve dolayısıyla mülkiyet hakkı artık bankalarına ait olan çeklerden kaynaklı olarak müvekkili banka tarafından yapılan ve yapılacak tahsilatların, Mahkemece verilen 20/10/2023 tarihli ihtiyati tedbir kararının kapsamı dışında olduğu yönünde ek karar verilmesini (kararın bu yönden açıklanmasını ve karardaki çelişkinin giderilmesini), geçersizlik yaptırımına tabi olmayan, müvekkili bankaya ait olan bir hak ve alacak niteliğindeki müvekkili bankaya ait çek bedellerini müvekkili bankanın takas mahsuba konu etmesine hukuki bir engel olmadığına karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece 22/01/2024 tarihli karar ile ''Mahkememizin 19/01/2024 tarihli kararın gerekçesi ile karar kısmı arasında çelişki bulunmadığı, tedbir karının açık olduğu anlaşılmakla tedbirin kaldırılması isteminin reddine, Ara kararın bir suretinin davacılar vekiline ve talep eden alacaklı vekiline tebliğine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda kesin olarak oybirliği ile karar verildi. Alacaklı vekili, istinaf dilekçesinde özetle;yerel mahkemenin 19.01.2024 tarihli kararının gerekçe kısmında, konu çeklerin müvekkil bankaya ciro ile devir işleminin iik.m.294/6 daki geçersizlik yaptırımına tabi olmadığı kabul edilmesine rağmen, hüküm kısmında bloke edilmemesine ve takas mahsup edilmemesine karar verilmesi çelişkili bir durumdur. talebimize radavacıların; müvekkil banka nezdindeki hesapları üzerinde müvekkil bankanın rehin ve hapis hakları bulunmaktadır. tahsil edildiği takdirde davacının bankamız nezdinde doğmuş ve doğacak olan borçlarından mahsup edilmek üzere bankamıza ciro edilen çeklerden yapılacak olan tahsilatlar davacı şirketin bankamıza olan borçlarından mahsup edileceğinden, buradan gelecek tahsilatların bankamıza rehinli olduğu ve dolayısıyla ihtiyati tedbir kararının kapsamı dışında olduğu kabul edilmelidir.ğmen bu çelişki yerel mahkemece giderilmemiştir. iik 294/4 md.sine göre takas iik nun 200 ve 201. maddelerine tabidir ve bu md.lerin uygulanmasında geçici mühletin ilan tarihi esas alınır. bu hükme rağmen yerel mahkeme anılan yasa maddesinin uygulanmasının başlangıcı ihtiyati tedbir kararının verilmesi anına kadar geriye çekmiştir. bu itibarla ihtiyati tedbir kararının yasa maddesine göre düzeltilmesi talebimiz 29.01.2024 tarihli ara kararla usul ve yasaya aykırı bir şekilde reddedilmiştir. '' şeklinde beyanda bulunarak İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2023/684 Esas sayılı dosyasından verilen 20.10.2023, 19.01.2024, 22.01.2024 ve 29.01.2024 tarihli kararların istinaf yoluyla incelenerek, söz konusu kararların istinaf talebimize konu kısımlarının KALDIRILMASINI talep etmiştir. Mahkemece 04/03/2024 tarihli karar ile ''Dosyanın tetkikinde anılan kararların kesin olarak verilmiş olduğu ,istinaf yasa yolunun açık olmadığı görülmekle alacaklı ... Bankası A.Ş..nin istinaf talebinin REDDİNE, Dair, ara kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu açık olarak oy birliği ile karar verilmiştir. Alacaklı vekili bu karara karşı ''Yerel mahkeme tarafından istinaf yolu açık kararların kesin olarak verilmesi ve istinaf başvurumuzun reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır'' şeklinde beyanda bulunarak kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın "İstinaf yoluna başvurulabilen kararlar" başlıklı 341/1 maddesi; "İlk Derece Mahkemelerinde verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü halinde itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir." hükmü yer almaktadır.İİK'nın 7101 sayılı kanun ile değişik "Geçici mühlet" başlıklı 287/1 maddesinde; "Konkordato talebi üzerine mahkeme, 286. maddede belirtilen belgelerin eksiksiz olarak mevcut olduğunu tespit ettiğinde derhâl geçici mühlet kararı verir ve 297. maddenin ikinci fıkrasındaki hâller de dahil olmak üzere, borçlunun malvarlığının muhafazası için gerekli gördüğü bütün tedbirleri alır." 287/son maddesinde; "Geçici mühlet talebinin kabulü, geçici komiser görevlendirilmesi, geçici mühletin uzatılması ve tedbirlere ilişkin kararlara karşı kanun yoluna başvurulamaz." şeklinde düzenlenmiştir.İİK'nın 293. maddesinin gerekçesi ise; "Konkordato hakkındaki kapsamlı kanun yolu denetimi konkordatonun tasdiki aşamasında kabul edilmekte; mühlet aşamasında kanun yolu denetimi sınırlandırılmaktadır. 287 nci maddenin son fıkrası hükmüne göre geçici mühlet talebinin kabulü, geçici komiser görevlendirilmesi, geçici mühletin uzatılması ve tedbirlere ilişkin kararlara karşı kanun yoluna başvurulamayacağı gibi, 293 üncü maddeye göre de kesin mühlet talebinin kabulü ile kesin mühletin kaldırılması talebinin reddine ilişkin kararlara karşı da kanun yoluna başvurulamayacaktır. Kesin mühlet talebinin reddi kararlarına karşı ise kural olarak sadece istinaf yolu öngörülmüştür. İstisna olarak mahkemenin veya bölge adliye mahkemesinin konkordato talebinin reddiyle birlikte borçlunun iflasına da karar verdiği hallerde bu kararlara karşı hem istinaf hem de temyiz kanun yollarına başvurulabilmesini öngören 164 üncü madde hükmü uygulanacaktır." denilerek açıklanmıştır. Somut dosya yönünden inceleme yapıldığında; geçici mühlet kararı ile birlikte ihtiyati tedbir kararı verilmiş olup, 6100 sayılı HMK'nın 341/1 maddesi uyarınca ihtiyati tedbir isteminin reddi kararları ile tedbir talebinin kabulü halinde itiraz sonucu verilen kararlara karşı istinaf yolu açıktır. Ancak eldeki dosyada konkordato geçici mühlet sürecinde olan borçlu tarafından, konkordato dosyası kapsamında geçici mühlet tedbiri talep edildiğinden, alacaklılar yönünden İİK'nın 287/son maddesi uyarınca istinaf yolu kapalıdır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 12/01/2011 tarihinde kabul edilerek 01/10/2011 tarihinde yürürlüğe girmişir. 7101 sayılı kanunun 15.maddesi ile değişik 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 287/son maddesi ise 28/02/2018 tarihinde kabul edilerek 15/03/2018 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu, hukuk davalarındaki yargılama usulünü düzenleyen genel bir kanun iken, 7101 sayılı yasa ile değişik 2004 sayılı İİK'nın 287/son maddesi konkordato geçici mühlet sürecine ilişkin getirilen özel bir düzenlemedir. Bu durumda HMK'nın 341/1 maddesinin lafzı ile bağlı kalıp buna göre yorum yapılarak sonraki değişikliği yok saymak suretiyle adi konkordato talebi sırasında tedbir talebinin kabulüne yönelik kararlarda, istinaf kanun yolunun açık olduğu sonucuna ulaşmak hukuken mümkün değildir. Ayrıca özel kanun - genel kanun, önceki kanun - sonraki kanun ilişkisi gereğince de uygulanması gereken düzenleme İİK'nın 287/son maddesidir. Bu durumda, borçlu için mahkemece oluşturulan geçici hukuki koruma niteliğindeki ihtiyati tedbir kararına karşı yasa yoluna başvurulamayacağının kabulü gerekecektir. Bu sebeple mahkemenin 04/03/2024 tarihli karar ile alacaklının istinaf talebinin reddine karar vermesi doğru olmuştur.Açıklanan nedenlerle alacaklı ... Bankası A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;1- Alacaklı ... Bankası A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1.b.l bendi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Alacaklı ... Bankası A.Ş. tarafından yatırılan 1.169,40 TL istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına,3-Alacaklı ... Bankası A.Ş. tarafından yatırılan 427,60 TL istinaf karar harcının Hazineye irat kaydına, 4-İstinaf yargılama giderlerinin alacaklı ... Bankası A.Ş. üzerinde bırakılmasına, 5-Yatırılan gider avansından kalan kısmın alacaklı ... Bankası A.Ş.ne ilk derece mahkemesince iadesine,6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 362/1.f maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.25/09/2024