T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/2250
KARAR NO: 2024/653
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/646
KARAR NO: 2023/698
KARAR TARİHİ: 04/10/2023
DAVA: Şikayet
KARAR TARİHİ: 08/05/2024
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı borçlu ... aleyhine İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. ve ... E. sayılı dosyalarından icra takibine geçildiğini, takibin semeresiz kaldığını, bu esnada dava dışı borçlu tarafından ... Plakalı aracın davalı ...'na devredildiğinin tespit edilmesi üzerine İstanbul 35. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/268 E. sayılı dosyası ile tasarrufun iptali davası açıldığını, mahkemece yargılama esnasında her iki icra dosyasından kaynaklı olarak araç üzerine 10.000,00 TL bedeller ile ayrı ayrı ihtiyati haciz konulduğunu, aracın İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün... E. sayılı icra takip dosyasından satışının yapıldığını, ilk haciz alacaklısı olan İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...E sayılı dosyasına 287.707,67 TL, müvekkilinin alacaklı olduğu İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. ve ... E. sayılı dosyalarına ise ihtiyati haciz kararında belirtildiği gibi ayrı ayrı 10.000,00 TL ayrıldığını, bakiye 158.122,83 TL bedelin ise davalıya iade edilmesine karar verildiğini, müvekkilinin alacağının 10.000,00 TL olarak gösterilmesinin hatalı olduğunu, zira tasarrufun iptali davasında dava değerinin ıslah edilerek 119.000,00 TL'ye çıkartıldığını bu nedenle sıra cetvelinde de bu miktarda pay ayrılması gerektiğini beyanla İstanbul ... İcra Dairesi ... E. sayılı dosyasından düzenlenen 29/08/2023 tarihli Sıra Cetveli Derece Kararının iptali ile 119.000,00 TL tutarın dava konusu tasarrufun iptali davasında karar verilinceye kadar İcra Müdürlüğü hesabında depo edilmesine, İstanbul 35. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/268 E. sayılı dosyasına konu tasarrufun iptali davasının kabulüne karar verilmesi akabinde davacı şirkete ödenmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; ''... İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasından 29.08.2023 tarihinde düzenlenen tensip tutanağında özetle ; "Satış Tarihi itibariyle toplanan İİK 100. Madde bilgileri doğrultusunda satış bedelinin bütün haciz alacaklılarının alacağını karşıladığı anlaşılmakla sıra cetveli düzenlenmesine yer olmadığına... " dair karar verilmiş olduğu görülmekle işbu davanın her ne kadar sıra cetveline itiraz davası olarak açılmış ise de ortada düzenlenmiş usulüne uygun bir sıra cetvelinin bulunmadığı, hukuki nitelendirmenin hakime ait olduğu, davacının talebinin; alacaklarının daha fazla olduğu bu sebeple tasarrufun iptali davası sonucunda verilecek olan karara göre satış yapılan dosyadaki bedel yönünden yeniden dağıtım yapılması mahiyetinde olması sebebiyle talebinin yeni bir sıra cetveli düzenlenmesi yönünde icra memur muamelesini şikayet olarak değerlendirilmesi gerektiği, bu kapsamda düzenlenmeyen bir sıra cetveline dair genel mahkemelerde dava açılmasının hukuken mümkün olmaması sebebiyle mahkememizin görevsiz olduğu, görevli mahkemenin İcra Hukuk Mahkemesi olduğuna kanaat getirilerek davanın usulden reddine..." karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili yasal süre içerisinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; Dava dilekçesindeki açıklamalarını tekrar ederek, somut olayda yalnızca sıraya itiraz edilmeyip sıra cetvelinin esas ve miktarına da itiraz edildiğinden Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğunu beyan ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilmiş ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz" kuralı nazara alınmıştır. Dava, icra müdürlüğünün işlemine karşı şikayet istemine ilişkindir. İcra takibinin kesinleşmesi halinde icra dairesi, alacaklının talebi üzerine borçlunun para, mal ve diğer hakları üzerine haciz koyar ve bunları yine talep üzerine paraya çevirerek bedelini alacaklıya öder. Eğer aynı borçludan alacaklı olan birden çok kimse varsa paranın ne şekilde paylaştırılacağına ilişkin özel düzenlemeler İcra ve İflas Kanunu'nun 138 ve devamı maddelerinde yer almaktadır. İİK 140. maddesi gereğince satış bedelinin bütün alacaklıların alacağını karşılamaya yetmemesi hâlinde icra müdürü, bir sıra cetveli düzenleyerek bu tutarı alacaklılar arasında paylaştırır. Sıra cetvelinin ilk kesin haczi koyan icra müdürlüğünce düzenlenmesi (Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 02/04/2009 tarih, 2009/1846 E. 2009/2613 K., Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 10/12/2012 tarih, 2012/3823 E. 2012/5974 K.), haczin talimatla uygulanması halinde sıra cetvelinin, esas icra müdürlüğünce düzenlenmesi, ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibinde ise taşınmazın ihalesi sonucu elde edilen paradan ipotek bedelleri ödendikten sonra kalan paranın sıra cetveli yapılmak üzere ilk haczi koyan icra müdürlüğüne gönderilmesi gerekir (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 13/01/2015 tarih, 2014/30336 E. 2015/422 K.). Sıra cetveli düzenlenirken, sıra cetveline alınan takip dosyalarının takip tarihi, ödeme emri tebliğ tarihi ve kesinleşme ile haciz tarihlerinin net olarak gösterilmesi, satış tarihi itibariyle hesaplanmış alacakların belirtilmesi, itiraz edecek alacaklılar bakımından denetim imkanı sağlayacağından sıra cetveli bu nitelikleri taşımalıdır. Düzenlenecek sıra cetvelinde alacaklılar İİK'nın 206. maddesine göre iflasta hangi sıraya gireceklerse o sıraya kabul edilirler. Bununla beraber ilk üç sıraya kayıt için dikkate alınması gereken tarih haciz talebi tarihidir. İİK 141. maddesi gereğince düzenlenen sıra cetvelinin birer sureti icra dairesi tarafından ilgililere tebliğ edilir. Sıra cetveline şikayet davalarında dava açma süresi, İİK 142/1.fıkrası gereğince cetvelin tebliğinden itibaren 7 gündür. Bu süre, hak düşürücü süre olduğundan taraflarca ileri sürülmese dahi resen nazara alınması gerekmektedir. İİK'nun 16. maddesine göre icra dairesinin, sıra cetvelini yaparken takip hukukuna ilişkin hükümlere aykırı davranması ve yapılan işlemin olaya uygun olmaması halinde İİK'nun 142/son maddesine göre sıraya ilişkin olarak şikayet yoluna gidilebilir. Alacaklı, haczin geçerli olmadığını, düştüğünü, hacze iştirak koşulları (İİK m. 100-101) oluşmayan bir alacaklıya sıra cetvelinde yer verildiğini veya hacze iştirak koşulları oluşmasına rağmen sıra cetvelinde yer verilmediğini vb takip hukukuna ilişkin nedenlerle şikayet yoluna gidebileceği gibi, sıraya ilişkin olarak da, karşı tarafın alacağının rehin hakkıyla güvence altına alınmadığını, imtiyazlı olmadığını ve bu itibarla kendisinden sonraki sırada yer alması gerektiğini belirterek karşı tarafın sırasına veya alacağının rehinli, imtiyazlı (İİK m. 206), vergi alacağının malın aynından doğduğunu bunların sıra cetvelinde gözetilmediğini belirterek kendi sırasına karşı şikayet yoluna gidebilir (Bilgen Mahmut, İcra İflas Hukukunda Sıra Cetveli, Ankara 2016, 3.Baskı, s.373). İİK'nın 142. maddesinin son fıkrası uyarınca alacaklının itirazı, itiraza konu ettiği alacağın esas ve miktarına ilişkin olmayıp sadece sırasına ilişkinse, bunun şikayet yolu ile icra tetkik merciine arz olunması gerekir. Ancak itiraz sıraya dahil olmakla birlikte alacağın esas ve miktarına da ilişkinse bu durumda şikayet yolu ile tetkik merciinde ileri sürülemez. Şikayet ise, takip hukukunun temel kurumlarından olup, icra dairelerinin yolsuz işlemleri hakkında ilgililere icra tetkik merciine başvurmaları ile bu yolsuz işlemlerin kaldırılması veya düzeltilmesi imkanını tanıyan İİK 16-18 ve 22.maddelerinde düzenlenmiş bir yasa yoludur. İstanbul ... İcra Dairesi ... E. sayılı dosyasından 29/08/2023 tarihli kararı ile; "Müdürlüğümüz dosya borçlusu ... adına kayıtlı ... Plakalı aracın 12/06/2023 tarihinde ...'e satışı gerçekleştirilmiştir.
KARAR: Satış tarihi itibariyle toplanan İİK. 100. Madde bilgileri doğrultusunda satış bedelinin bütün haciz alacaklılarının alacağını karşıladığı anlaşılmakla, Sıra cetveli düzenlenmesine yer olmadığına,Satış bedelinden kararın tebliğ masrafı olan 107,00 TL nin alıkonulmasına Satış ve kıymet takdiri sürecinde talimat dairesince sarf edilen 1468,40 TL nin alıkonularak, alacaklıya harçsız iadesine, Kesinleşmiş ilk haciz alacaklısı olan İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasına, 287.707,67 TL ödenmesine, Diğer haciz alacaklısı İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... dosyasından konulan ihtiyati haczin kesin hacze dönüşmediği fakat haczin devam ettiği görüldüğünden mahkeme kararında belirtilen 10.000TL nin İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... dosyası için İstanbul 35. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Eski İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi) 2022/268 Esas sayılı dosyasından karar gelene kadar müdürlüğümüz dosyasında alıkonulmasına, Diğer haciz alacaklısı İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... dosyasından konulan ihtiyati haczin kesin hacze dönüşmediği fakat haczin devam ettiği görüldüğünden mahkeme kararında belirtilen 10.000TL nin İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... dosyası için İstanbul 35. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Eski İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi) 2022/268 Esas sayılı dosyasından karar gelene kadar müdürlüğümüz dosyasında alıkonulmasına, Kalan bakiye 158.122,83 TL nin kararın tebliğinden itibaren 7 gün geçmesine müteakip dosya borçlusu ...’na iade edilmesine..." karar verilmiştir. İİK'nın 16/1.maddesinde; "Kanunun hallini mahkemeye bıraktığı hususlar müstesna olmak üzere İcra ve İflas dairelerinin yaptığı muameleler hakkında kanuna muhalif olmasından veya hadiseye uygun bulunmamasından dolayı icra mahkemesine şikayet olunabilir. Şikayet bu muamelelerin öğrenildiği tarihten yedi gün içinde yapılır." hükmü yer almaktadır. İcra müdürlüğü tarafından, davacının her iki icra dosyası kapsamında alacak miktarı 10.000,00 TL olarak dikkate alınması neticesinde diğer alacaklı ile birlikte, paylaşıma konu miktarın tüm alacaklıların alacaklarını karşıladığı gerekçesiyle sıra cetveline yapılmasına yer olmadığına ve artan kısmın dosya borçlusuna ödenmesine karar verilmiş olup davacı tasarrufun iptali davasına konu alacağının 10.000,00 TL değil, ıslahla artırılan 119.000,00 TL olarak sıra cetvelinde nazara alınması gerektiğini ileri sürmektedir. Bu durumda istem icra müdürlüğünün işlemini şikayet mahiyetinde olduğundan, görevli mahkeme İcra Hukuk Mahkemesi'dir. Ayrıca itirazın alacağın esas ve miktarına yönelik olduğunun kabulü halinde de Asliye Ticaret Mahkemesi görevli olmayacaktır. Zira İİK 235/1 maddesi gereğince, Asliye Ticaret Mahkemesine açılacak sıra cetveline itiraz davaları, İİK'da, "İflasın Tasfiyesi" başlığı altında düzenlenmiş olan, iflasın tasfiyesi süresince iflas masasınca oluşturulan sıra cetveline karşı alacağın esas ve miktarına yönelik açılan davalardır ve bu davalara uygulamada kayıt kabul davası da denilmektedir. İİK 235/1 maddesinin son fıkrasında da, yine iflas masasınca oluşturulan sıra cetvelinde şikayetin sadece sıraya yönelik olması halinde icra mahkemesine yapılması gerektiği düzenlenmiştir. Bunun dışında İİK'nın 142. maddesine göre, icra takibi sonucunda, icra müdürlüğünce satış sonrasında düzenlenen sıra cetveline yönelik itirazların alacağın esas ve miktarına veya esas ve miktarı ile birlikte sıraya yönelik olması halinde genel mahkemelerde, sadece sıraya yönelik olması halinde icra mahkemesinde görülmesi gerekmektedir. Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2016/5383 E. 2020/1248 K. sayılı 24/02/2020 tarihli ilamı "...İİK'nın 142/1 maddesinde "Cetvel suretinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde her alacaklı takibin icra edildiği mahal mahkemesinde alakadarlar aleyhine dava etmek suretiyle cetvel mündericatına itiraz edebilir." hükmü düzenlen olup bu hükümde belirtilen mahal mahkemesinin hangi mahkeme olduğu konusunda bir açıklık bulunmamakla birlikte İİK'nın 235/1. maddesindeki kayıt kabul ve 154/3. maddesindeki iflas davaları için Ticaret Mahkemeleri'nin görevli olduğu yolundaki düzenleme gibi açık bir düzenleme bulunmadığından bu mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğunun kabulü gerekmektedir..." şeklinde olup, sıra cetveline itiraz davasında görevli mahkemesinin asliye hukuk mahkemesi olduğu belirtilmiştir. Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık olup olmadığı hususunda re'sen ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak inceleme yapılmış olup, kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus tespit edilemediği gibi istinaf sebeplerinin yukarıda açıklanan gerekçelerle yerinde olmadığı, dosya kapsamına göre ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu kanaatine varıldığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1.b.l bendi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye gelir kaydına,3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından, davacı tarafından yatırılan 269,85 TL'nin mahsubu ile bakiye 157,75 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,4-İstinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Yatırılan gider avansından kalan kısmın davacıya ilk derece mahkemesince iadesine, 6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/1.c maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.08/05/2024