T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/771
KARAR NO: 2024/998
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/444
KARAR NO: 2021/188
KARAR TARİHİ: 10/03/2021
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 10/07/2024
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı tarafından Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Kuzey Çevre Otoyolunun işletmesinin üstlenildiğini, davalıya ait ... plakalı araçlar ile 27/07/2018-04/10/2018 tarihleri arasında ücret ödemeksizin ihlalli geçişler yaptığını, 15 günlük yasal süresi içinde ödenmediğini, bunun üzerine alacağın tahsili amacıyla İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğunu, davalının haksız itirazının iptali ile takibin devamını, %20 oranında icra inkar tazminatı ile yargılama giderleri ve vekalet ücretininde davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP Davalıya usulüne uygun olarak yapılan tebligata rağmen davaya cevap vermediği ancak duruşmadaki sözlü beyanında ekonomik olarak zor durumda olduğunu, borcunu ödeyeceğini ancak süreye ihtiyacının olduğunu beyanda davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece ''... ihlalli geçiş ücreti para cezası ile buna ilişkin faiz ve KDV alacağının davacı şirket tarafından icra takibine konulması üzerine davalı borçlunun borca itirazı üzerine açılan itirazın iptali davasıdır. ... plakalı araçların ... adına kayıtlı olduğunu, ... plakalı aracın 21.12.2017–29.05.2019 tarihleri arasında davalı adına tescilli olduğu anlaşılmıştır. Davalının 27.07.2018 – 04.10.2018 tarihleri arasında sahibi olduğu polnet kayıtlarına göre ... plakalı araçların geçişlerine ilişkin davacı tarafından sunulan provizyon sorgularını içeren liste uyarınca 15 günlük yasal süresi içerisinde geçiş ücret ödemelerinin yapılmadığı ve provizyon taramalarının yapıldığı, 1.168,10 TL geçiş ücretinin ödenmediği, ödenmeyen geçiş ücretlerine 6001 sayılı kanunun 30 ve devamı maddeleri uyarınca 4.672,40 TL gecikme cezası hesaplandığı, toplam 5.840,50 TL davalının davacıya geçişlere ilişkin borçlu kaldığı, geçiş ücretinin tahakkukundan sonra 15 gün içerisinde ödeme yapılmaması sebebiyle kanuni düzenlemedeki idari para cezası yaptırımı sonucu para cezası borcuna da davalının maliki olduğu araçların ticari araçlar olması nedeniyle ticari faiz talep edebileceği kanaatine mahkememizce varılmakla geçiş ücreti ve idari para cezasına ilişkin ayrı ayrı tahakkuk ettiği tarihten 15 gün sonrası için takip tarihine kadar geçiş ücretine ilişkin takibe kadar talep gibi ticari faiz 34,33 TL ve faizin KDV’si 6,18 TL ile idari para cezasına ilişkin takibe kadar talep gibi ticari faiz 137,31 TL ve faizin KDV’si 24,72 TL olarak hükme elverişli mali raporda hesaplanmakla geçiş ücreti ile birlikte idari para cezasına ilişkin talep gibi ticari faiz ile toplam 6.043,04 TL davalı borcunun bulunduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile takibin 1.168,10 TL geçiş ücreti ve 4.672,40 TL idari para cezası olmak üzere toplam 5.840,50 TL asıl alacak, 34,33 TL geçiş ücreti faizi ile 137,31 TL idari para cezası faizi, 6,18 TL geçiş ücreti KDV si ve 24,72 TL idari para cezası KDV si olmak üzere toplam 6.043,04 TL üzerinden devamına, asıl alacak 5.840,50 TL ye takip tarihinden itibaren yıllık % 19,50 ve değişen oranlarda avans faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine, alacak likid ve belirlenebilir olduğundan kabul edilen alacak miktarı üzerinden hesaplanan % 20 oranındaki 1.208,60 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine" dair karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ 1-Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; ihlali geçişin gerçekleştiği borç ve temerrüde düştüğünden bu doğrultuda işlemiş faizin hesaplanması gerektiği belirtilmiştir.2-Davalı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; İhlalli geçişe konu araçların sadece davalı üzerine kayıtlı olmasından dolayı usulsüz bir şekilde ödeme emrinin düzenlendiği, oysa ki aracı kullanan şoförlerin de sorumluluğu bulunmasına rağmen sadece araç sahibinin borçlu gösterildiği bu nedenle ödeme emrinin eksik usullerle düzenlendiği, 15 günlük yasal süreyi ilişkin herhangi bir itharat yapılmadığı, ekonomik olarak zor durumda bulunduğu ve borcun ödeneceği bildirilmesine rağmen bunu da dikkate alınmadığı, icra inkar tazminatı şartları oluşmadığı belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE HMK'nin 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde; ava, otoyol geçiş ücreti ödenmeksizin geçiş yapıldığı iddiası ile geçiş ücreti, ceza tutarı, işlemiş faiz ve KDV'nin tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine 5.840,50 TL geçiş ücreti-para cezası, 341,72 TL ticari faiz, 61,51 KDV olmak üzere toplam 6.243,73 TL talep edildiği, davalının yasal süre içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile; ödeme emrine, borca, ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. Bilirkişi raporunda özetle; aracın davalı adına kayıtlı olduğu, ihlalli geçişlere ilişkin sunulan kayıt raporlarında takip konusu davalının maliki olduğu araçların malik olduğu dönem içerisindeki geçişlerinden kaynaklı 1.168,10 TL tutarındaki geçiş ücretinin ödenmediğinin sabit olduğu, geçiş ücreti ve idari para cezasına ilişkin ayrı ayrı tahakkuk ettiği tarihten 15 gün sonrası için takip tarihine kadar ticari faiz talebine ilişkin hesaplama yapıldığı belirtilmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiş olup, taraf vekilleri tarafından ayrı ayrı istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.-Davacı tarafın sunduğu istinaf sebeplerinin incelenmesi:6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341/2. fıkrasında, miktar ve değeri üç bin Türk Lirasını geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararların kesin olduğu düzenlenmiştir. Aynı yasanın, "Parasal sınırların artırılması" üst başlığı ile ek madde 1’de, 200., 201., 341., 362. ve 369. maddelerdeki parasal sınırların her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, önceki yılda uygulanan parasal sınırların, o yıl için 04.01.1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 298. maddesi hükümleri uyarınca Maliye Bakanlığı'nca her yıl tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması sureti ile uygulanacağı, ikinci fıkrada, 341., 362. ve 369. maddelerdeki parasal sınırların uygulanmasında hükmün verildiği tarihteki miktarın esas alınacağı ifade edilmiştir.Mahkemece kısmen kabul edilen 6.043,04 TL yönünden davacı tarafça kararın istinaf edildiği anlaşılmıştır. HMK'nin 341/2 maddesi uyarınca dava değeri bakımından karar tarihi itibariyle geçerli olan kesinlik sınırı (2021 yılı) 5.880,00 TL'nin altında olması nedeniyle (200,69 TL) davacının istinaf talep hakkı bulunmamaktadır. 6100 sayılı hukuk mahkemeleri kanunun 346 maddesi gereğince kesin karara yönelik istinaf başvurusuyla ilgili ilk derece mahkemesince karar verilebileceği gibi, bu konuda olumlu ya da olumsuz bir karar oluşturulmadan, istinaf incelemesine gönderilen dava dosyalarıyla ilgili olarak aynı yasanın 352/1.b maddesi gereğince, istinaf mahkemesince karar verilir.Bu durumda, davacı vekilince kesin nitelikte bir karara karşı istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin istinaf talebinin, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352/1-b bendi gereğince miktar itibarı ile reddine karar verilmiştir.-Davalı tarafın sunduğu istinaf sebeplerinin incelenmesi: 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30. maddesinde geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali hali düzenmiş, 1. fıkrasında "Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin on katı tutarında idarî para cezası verilir." (25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile "on" ibaresi "dört" şeklinde değiştirilmiştir.)3. fıkrasında "Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu sürede ödenmeyen geçiş ücretleri ve idarî para cezaları 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre ilgili vergi dairesi tarafından takip ve tahsil edilir. Vergi daireleri tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri, tahsilatın yapıldığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Genel Müdürlük hesaplarına aktarılır.",5. fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. Ücretin on katı fazlası olarak tahsil edilen ceza tutarının yüzde altmışı, tahsilini izleyen ayın yedinci günü mesai bitimine kadar, işletici şirket tarafından Hazine payı olarak, yıllık kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine şekli ve içeriği Maliye Bakanlığınca belirlenen bir bildirimle ödenir. İşletici şirket tarafından Hazine payının eksik bildirilmesi veya hiç bildirilmemesi ya da bildirildiği halde süresinde ödenmemesi halinde, Hazine payının ödenmesi gerektiği tarih ile tahsil edildiği tarih arasında geçen süreye 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre uygulanacak gecikme zammı ile birlikte ilgili vergi dairesince 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilir." (25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile "on" ibaresi "dört" şeklinde değiştirilmiş, ikinci ve üçüncü cümleler yürürlükten kaldırılmıştır.)6. fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, işletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir." 7. fıkrasında "Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz." 25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 18. maddesi ile 25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü'nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesine eklenen 9. fıkrada "Bu maddenin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, yedinci ve sekizinci fıkraları Bakanlık tarafından işletilen otoyolları ve erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için; beşinci, altıncı ve yedinci fıkraları ise Bakanlık tarafından 3996 sayılı Kanun ve diğer ilgili kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için de uygulanır. ",25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 19. maddesi ile 25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü'nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesine eklenen Geçici 3. maddesinde "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30 uncu maddesinde yer alan oranlar uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır. Dava konusu somut olayda, ... plakalı araçların işletme hakkı davacı şirkete ait otoyoldan 27.07.2018 ile 04.10.2018 tarihleri arasında ücret ödemeksizin ihlale geçiş yaptığı, davalıya ait araçların söz konusu otoyolu kullandığı anlarda HGS hesaplarının müsait olmadığı, plakalara tanımlı HGS provizyona ilişkin provizyon sorgusu kontrolü yapıldığında ''kayıt bulunamadı, OGS de tanımlı olmayan plaka, ürün kara listede, provizyon istek talebininde veri yok'' sonucunun verildiği anlaşılmaktadır. Bu haliyle hesabı müsait olmayan ve geçişe ilişkin banka provizyon sorgusu olumsuz cevaplanan davalının OGS etiketinden geçiş ücreti çekilemediği tespit edilmiştir. Davalı tarafça her ne kadar ödeme emrinin usulüne uygun düzenlenmediği belirtilmiş ise de , ihlalli geçiş cezasının plaka okuma sistemi ile tespit edildiği nazara alınarak iş bu istinaf sebebinin yerinde olmadığı, açıktır. İşlemiş faiz +KDV talebi yönünden inceleme:Davacı şirket tarafından geçiş ücretlerinin ve ceza bedellerinin tahsili noktasında uygulanması gereken yasal düzenleme, yasanın 30. maddesinin 5, 6 ve 7. fıkralarıdır. Zira 3. fıkrada düzenlenen tebliğ hükmünün, maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları yönünden geçerli olduğu açıkça düzenlenmiş olup, idari para cezalarının ise Genel Müdürlükçe yetkilendirilen personel veya trafik polisi, trafik polisinin görev alanı dışında kalan yerlerde jandarma personeli tarafından verileceği belirtilmiştir. Davacı şirket tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri ve cezalar ise bu kapsamda olmadığından, yasal düzenleme ile tebliğ zorunluluğunun olmadığı ve geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde ödenmesi gerektiği açıktır. Bu hükmün uygulanabilmesi için ihlalli geçişin, geçiş anında muhataba bildirilmesi gerekmektedir.Alacağın muaccel olduğu an, tarafların anlaşması veya bir ihbar ya da kanun hükmü veya hukuki ilişkinin mahiyeti ile belirlenir. Muacceliyet ile temerrüdü karıştırmamak gerekir. Muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarıyla mütemerrüt olur.Ancak dava konusu somut olayda, ihlalli geçişlere ilişkin geçiş ücretlerinin geçiş anında tahsil edilemediğinin davalı tarafça bilindiği nazara alındığında 15 günlük süre sonunda temerrüt oluşacağından mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda yer alan tespitler ışığında işlemiş faize hükmedilmesinin yerinde olduğu anlaşılmaktadır. -İcra İnkar tazminatı yönünden inceleme: Genel bir kavram olarak “likid (liqiude) alacak”; “tutarı belli (muayyen), bilinebilir, hesaplanabilir alacaktır” Likit bir alacaktan söz edilebilmesi için; ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması; böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilecek durumda olması gerekir. Bu koşullar yoksa, likit bir alacaktan söz edilemez (YHGK 14.07.2010 gün ve 2010/19-376 E. 397 K. sayılı ilamı). Davaya konu edilen alacağın likid alacak olduğu ve bu bağlamda icra inkar tazminatı şartlarının oluştuğu, davalı vekilince aksi yönde sunulan istinaf başvuru sebebinin dosya kapsamına uygun olmadığına karar vermek gerekmiştir. Açıklanan nedenlerle; HMK'nin 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık olup olmadığı hususunda re'sen ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak inceleme yapılmış, kamu düzenine aykırı herhangi bir husus tespit edilmemiştir. Davalı vekilinin istinaf dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçelerle yerinde olmadığı anlaşılmakla istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1.b.1 bendi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve 352/1.b maddeleri uyarınca USULDEN REDDİNE, 2-Davalının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nin 353/1-b1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,3-Davacı ve davalı tarafından ayrı ayrı yatırılan başvuru harcının Hazineye irat kaydına, karar harcının istemi halinde davacıya iadesine,4-İstinaf yargılaması için davacı ve davalı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerlerinde bırakılmasına,5-Yatırılan gider avansından kalan kısmın davacı ve davalıya ilk derece mahkemesince iadesine,6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,7-Kararın ilk derece mahkemesince davacıya tebliğine,Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun davacı yönünden 352/1.b ve 362/1.a, davalı yönünden 362/1.a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.10/07/2024