T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/1464
KARAR NO: 2024/1209
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL AND. 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/301 Esas (Derdest)
ARA KARAR TARİHİ:13/06/2024
DAVA:Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali
DAVA TARİHİ:03/05/2024
KARAR TARİHİ:02/10/2024
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil halihazırda ... ve ... ortak numaraları ile ...Kooperatifi'nin üyesidir. Davalı tarafça yapılan genel kurul aşağıda açıklayacağımız sebepler ile yok hükmündedir. Genel Kurul Toplantısında Hiçbir Şekilde Kimlik Kontrolü Gerçekleştirilmemiştir. Kooperatif Üyesi Olmayan veya Gerekli Yetkilendirmeye Sahip Olmayan Kişiler Oylamalara Katılmıştır. Genel Kuruldan Önce Ortakların İncelemesine Sunulması Gereken Faaliyet Raporu ve Bilanço Ortakların Denetimine Sunulmamıştır. Kooperatifin Mevcut Üye Sayısı Bilinmemekle Beraber Genel Kurulun Gerçekleştirildiği Tarihteki Üye Sayısı Genel Kurulda Belirtilmiş Olan 214 Kişiden Daha Azdır. Halihazırda Kooperatif Üyesi Olmayan Kişilerce Genel Kurula Katılım Sağlandığı İşbu Durumun İspatı Niteliğindedir. Genel Kurula İlişkin Tebligatlar Usul ve Yasaya Uygun Bir Şekilde Yapılmamıştır. Genel Kurulda Müvekkilin ve Diğer Birçok Kooperatif Üyesinin Güvenlikleri Sağlanmamış, Davalı Kooperatif Yönetim Kurulu Üyelerinin ve Kendilerinin Destekçilerinin Müvekkilin Gerek Söz Alma Gerekse Bilgi Edinme ve Olumsuz Oylarını Toplantı Tutanağına Şerh Etme Gibi Taleplerinin Önüne Geçilmiştir. Huzurdaki Dava Genel Kurul Tutanağı Görülmeden Açılmak Durumunda Kalınmıştır. Zira Davacı Tarafça Genel Kurul Tutanağı İlan Edilmemiş ve Süresi İçerisinde ... Sistemine Yüklenmemiştir. Kooperatif Genel Kurul Tutanağı Toplantıdaki Usulsüzlükler Yukarıda ayrıntılı olarak arz ve izah edilen nedenler ve Sayın Mahkeme tarafından re'sen tespit edilecek diğer tüm hususlar uyarınca; Sunmuş olduğumuz deliller uyarınca telafisi güç zararların meydana gelmemesi adına 04.04.2024 tarihli genel kurulda alınan kararların dava süresince tedbiren uygulanmamasına karar verilmesini, ...'nin 04.04.2024 tarihli Olağan Genel Kurul Toplantısının ve buna bağlı tüm kararların yok hükmünde sayılmasına, İşbu asli talebimizin kabul edilmemesi halinde terditli olarak ...'nin 04.04.2024 tarihli Olağan Genel Kuru Toplantısının hukuka, kanununa, kooperatif Ana sözleşmesine, içtihatlara aykırı olması nedenleriyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili 11/06/2024 tarihli dilekçesi ile kayyum atanmasını talep etmiştir; ''Müvekkil ve birçok kooperatif üyesi, davalı kooperatife karşı noter aracılığıyla ihtar çekmiş olup olağanüstü genel kurul toplantısı yapılması için çağrıda bulunmuştur.İşbu durum dahi ortaklar nezdinde kooperatif yönetiminin kendilerine olan güveni kaybettiklerinin çok önemli bir örneğidir. Davamıza konu genel kurul koopbis sistemine yüklenmediği gibi ticaret sicil gazatesinde de ilan edilmemiştir. ancak buna rağmen bu işlemler yapılmış gibi davalı tarafça 03.05.2024 tarihinde yönetim kurulu yetkilileri, denetçiler ve intibak sözleşmesi ilan edilmiştir.3-) dava dilekçemizde belirttiğimiz hususlara ek olarak, davalı kooperatif yönetim kurulu üyeleri ve destekçileri tarafından yapılan birtakım usulsüz işlemleri aşağıda bilgilerinize sunarız.: ''...'' isimli üçüncü bir kişi davalı kooperatiften bir villa satın almıştır. Ardından satın aldığı villa dışında dükkan almak istediğini dile getirmiş, davalı kooperatifle görüşme sağlayarak anlaşma sağlamış ve gerekli ödemeleri yapmıştır. Ödeme yaptığı aynı gün içerisinde ise davalı kooperatif tarafından aranarak dükkanın ...'e ait olduğunu (Yönetim Kurulu Üyesi), bu sebeple ilgili ödemenin ...'in hesabına yapması gerektiği söylenmiştir. Akabinde ... ise, tüm bu yönlendirmeler doğrultusunda ilgili ödemeyi ...'in hesabına yapmıştır ve davalı Kooperatif dolayısıyla işbu satışa kefil olmuştur. (EK-3: Ödeme Dekontları); 04.04.2024 tarihinde yapılan Olağan Genel Kurul Toplantısında görüşülecek gündem maddeleri müvekkil ve diğer üyelere bildirildiği zaman işbu maddeler içerisinde yer almayan ''24 villa inşaat firmasına verilecek'' maddesi genel kurul toplantısına katılım gösteren ortaklar tarafından oylama yapılmadan, hemen oldu bittiye getirilerek karara bağlanmıştır. Genel Kurul Toplantısı bittikten sonra ilgili toplantı tutanağı Divan Başkanı..' a üslupsuz hareketlerle zorla imzalatılmaya çalışılmıştır. Ancak Divan Başkanı bu madde kapsamında hiçbir oylama yapılmaması ve mevcut diğer usulsüzlükler sebebiyle imza atmayacağını söylemiştir. Ardından Genel Kurul Toplantısında ''ortak'' sıfatını haiz olmayan kişiler tarafından oy kullanılmış olup işbu maddenin onaylanması sağlanmıştır; 04.04.2024 tarihinde yapılan Olağan Genel Kurul Toplantısında toplantıya katılan herkese karşı ''denetleyici'' olarak sunulan ... isimli kişi, ..., ... ve ...'in Yönetim Kurulunda bulundukları ''...'' isimli kooperatifin mevcut çalışanıdır. Kısacası, işbu kooperatif yöneticileri, başka kooperatiflerin yöneticiliğini de yapmakta olup, artık bu işi ticarete dökmüşlerdir. Dava dilekçemizdeki ayrıntılı açıklamalarımızı tekrarlamakla beraber, yukarıda izah edilen tüm bu haksız ve kötü niyetli işlemler sebebiyle müvekkilim ve mevcut diğer üyelerin kooperatif yönetim kuruluna olan güveni azalmış olup ciddi anlamda maddi-manevi zarara uğrayacakları tartışmasızdır. bu sebeple, kooperatifin nam ve hesabına daha fazla usulsüz işlemlerin yapılmasını engelleyerek müvekkili ve diğeri üyeleri zarara uğratacak işlemler yapılmasını durdurmak ve kooperatif üyelerinin maddi-manevi her anlamda zarara uğramasını engellemek için tedbiren dava süresince veya yapılacak yeni bir genel kurula kadar kooperatifi idare ve temsil edecek tarafsız bir kayyımın atanmasına karar verilmesini talep etmek zorunlu olmuştur.''
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: Davalı kooperatifin 04/04/2024 tarihli olağan genel kurul toplantısının ve buna bağlı tüm kararların yok hükmünde sayılmasına, aksi halde iptaline karar verilmesi talep ve dava edilmiş olup, dava dilekçesiyle birlikte söz konusu genel kurulda alınan kararların dava süresince uygulamasının tedbiren geri bırakılması yönünde tedbir talebinde de bulunulmuş olup, bu tedbir talebi yönünden tensiben oluşturulan ilgili ara kararlara bağlı olarak ve Kooperatifler Kanununun 98. Maddesinde yer alan atfa ilişkin düzenlemeye bağlı olarak TTK. Madde 449 düzenlemesi doğrultusunda yönetim kurulu üyelerine tebliğ yapılarak yazılı görüşlerinin alınması ve ilgili ara kararlar yerine geldikten sonra davacı vekilinin bu konuda yazılı başvurusuna bağlı olarak değerlendirme yapılması veya ön inceleme duruşmasında ele alınması yönünde 13 ve 14 nolu tensip ara kararları oluşturulmuş olup, dava dilekçesinde ileri sürülen tedbir talebiyle ilgili süreç devam etmektedir. Davacı vekili tarafından söz konusu dava dilekçesinde ileri sürülen tedbir talebinden bağımsız olarak 11/06/2024 tarihli dilekçe ile davalı kooperatife kayyım atanmasına karar verilmesi talep edilmiş olduğundan dosya ele alınmıştır. Davanın niteliği, kooperatif yapısı, talebe dayanak yapılan ihtarların eldeki dava dışında kalan hususlar olması, ticaret sicil kaydı, temsil durumu, yakın ispata ilişkin kurallar, menfaat dengeleri, ihtiyati tedbire ilişkin yasal düzenlemeler, atıf nedeniyle gözetilen anonim şirkete ilişkin hükümler, aslolanın kooperatifin kendini yetkili organları ile yönetmesinin ve çok istisnai durumlar ile kriterlere bağlı olarak dışarıdan müdahalenin doğru bir yöntem olması ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde kayyım atanmasına yönelik ihtiyati tedbir talebinin yasal ve maddi şartların somut olayda gerçekleşmediği sonucuna varıldığından ileri sürülen kayyım atanmasına ilişkin tedbir talebinin reddine'' karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesindeki ve 11/06/2024 tarihli beyan dilekçesindeki beyanlarını tekrarla 11.06.2024 tarihli ara karar ile verilen red kararı işbu usulsüzlükler karşısında hakkaniyete aykırı düşmektedir. Kooperatif organlarında boşluk olmasa dahi kooperatifi ve mevcut üyelerin maddi zarara uğramalarının önüne geçmek, usulsüz her türlü iş ve işlemi kontrol altına alabilmek maksadıyla kayyım atanması zorunluluğunun hasıl olduğunu bildiririz. Süreç içerisinde mevcut yönetimin görevde olması diğer kooperatif üyeleri ile anlaşmazlık çıkarmakta olmakla beraber yalnızca yönetimde yer alan kişilerin maddi-manevi menfaatleri doğrultusunda işlemler yapılmaya devam edilecektir. Bu sebeplerle, yönetim görevinin tarafsız bir kişi tarafından yerine getirilmesi, hem kooperatifin hem de diğer üyelerin menfaatine olacağı kanaatindeyiz.'' şeklinde beyanda bulunarak ilgili kararın kaldırılmasını ve kayyım atanması talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE: İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilmiş ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz" kuralı nazara alınmıştır.Talep, kooperatif genel kurul toplantısının iptali istemiyle açılan davada tedbiren davalı kooperatife kayyım atanmasına karar verilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece talebin reddi üzerine davacı tarafça istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. İhtiyati tedbir, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun onuncu kısım birinci bölümde geçici hukuki korumalar üst başlığı ile, ihtiyati tedbirin şartları ise 389. maddede düzenlenmiştir. Maddede, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesi önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakınca yahut ciddi bir zarar doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebileceği belirtilmiştir. Yani ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için Yasanın düzenlediği şartların varlığı gerekli olmakla birlikte, şartların varlığı halinde bir davada her konuda ihtiyati tedbir kararı verilmemekte yalnızca uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilmektedir. Somut olayda kooperatifin 04.04.2024 tarihli genel kurul kararlarının iptali talep edilmektedir. Tedbir talebi ise kooperatife kayyım atanmasına ilişkin olup, bu talep genel kurul kararının iptali davasında uyuşmazlık konusu değildir. İptali istenen genel kurul kararlarında yönetim ile ilgili bir kararın bulunmaması, yargılama esansında kooperatifin yönetimsiz kalmasının da söz konusu olmaması dikkate alındığında; mahkemece tedbir talebinin reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir ancak red gerekçesinde hata yapılmıştır. Açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesinin kararı her ne kadar sonuç itibariyle doğru ise de gerekçenin yukarıda açıklanan nedenlerle yerinde olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun gerekçe yönünden kabulü ile HMK'nın 353/1-b.2 bendi gereğince gerekçenin düzeltilmesi cihetine gidilerek yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere,1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun gerekçe yönünden KABULÜ ile, HMK 353/1.b.2 maddesi uyarınca İstanbul Anadolu 13. AsliyeTicaret Mahkemesinin 2024/301 Esas sayılı 13/06/2024 tarihli kararının KALDIRILMASINA ve YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE,2-Davacı vekilinin davalı kooperatife kayyum atanması TALEBİNİN REDDİNE, 3-Derdest bir dava içinde karar verilmiş olması nedeni ile: Harç alınmasına yer olmadığına, Avukatlık ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,4-Bu talep yönünden ayrıca yapılan bir gider olmadığından ve yargılama giderleri yargılama sonunda verilecek nihai kararla birlikte değerlendirileceğinden bu konuda başkaca bir karar oluşturulmasına yer olmadığına,5-İstinaf İncelemesi Yönünden;a-Davacı tarafından yatırılan 1.169,40 TL istinaf başvuru harcının Hazineye gelir kaydına,b-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL istinaf karar harcının Hazineye gelir kaydına,c-Davacı tarafça sarf edilen istinaf yargılama giderinin kararın kaldırılma sebebine göre davacı üzerinde bırakılmasına,d-Yatırılan gider avansından kalan kısmın davalı ve davacıya ilk derece mahkemesince iade edilmesine,e-İstinaf yargılaması duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti hakkında karar verilmesine yer olmadığına,f-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/1.f bendi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.02/10/2024