T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1189
KARAR NO: 2023/1816
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019/435
KARAR NO : 2021/624
KARAR TARİHİ : 29/04/2021
DAVA : Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul ve Terkin Talebi (İİK 235))
KARAR TARİHİ: 20/12/2023
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı Banka Kozyatağı Kurumsal Şubesi ile ... Ticaret A.Ş arasında akdedilen genel kredi sözleşmelerine istinaden müflis şirkete kredi kullandırıldığını, ... şirketinin kredi koşullarına uymaması sebebi ile Kadıköy ... Noterliği'nden 29.02.2016 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamede 84.223.034,38 TL + 5.132.343,75 TL + 5.015.750,00 Euro ödeme yapmasının talep edildiğini ancak ödeme yapılamadığını, ... 24.02.2016 tarihinde iflas erteleme talepli olarak İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/222 E. sayılı dosyası ile dava açtığını, 18.04/2018 tarihinde ... şirketinin iflasına karar verildiğini, iflas Müdürlüğü tarafından 13.08.2018 tarihinde sıra cetveli hazırladığını ve tüm alacaklı bankaların kayıt taleplerini reddettiğini, işçilik alacağı olduğu iddiası ile talepte bulunul 91 kişinin alacak kayıt talebinin kabulüne karar verildiğini, İflas Müdürlüğü'nün alacaklılardan seçmesi gereken İflas İdaresi yerine geçerek ve sıra cetveli hazırlamasının yasa ve usulü aykırı olduğunu, işçilik alacaklarının gerçek olup olmadığı araştırılmadan, başvuruda bulunan kişilerin taleplerini kabul ettiğini ve işçi alacağı olarak birinci sıraya yazdığını, talepte bulunan kişilerin alacaklarının varlığının ve miktarının tetkik edilmesi gerektiğini, bu inceleme yapılmaksızın kabul kararı verildiğini belirtilerek, belirtilen alacakların iflas masasından terkini ile sıra cetvelinin buna göre düzeltilmesine karar verilmesi talep etmiştir.
CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; İcra ve İflas Kanunu'nun 232 vd. eden maddeleri gereği düzenlenen sıra cetvelinde kayıt edilen işçilik alacaklarının kıdem tazminatından kaynaklandığını, alacak kayıtlarına ekli dayanak belgeler ve müflis şirket yetkilisinin beyanları ile değerlendirilerek kabul edildiğini ve 1.sıraya kaydına karar verildiğini, davalının alacaklarının masaya kayıt edilip sıra cetveli tanzim ve ilan edildikten sonra 3. şahsa ödeme mukabilinin temlik edildiğini, alacağın temlikine dair belgelerin İstanbul Anadolu ... İcra ve İflas Müdürlüğü'nün ... İflas dosyasında tanzim ve ilan olunan sıra cetvelinde 16-96 arası (16 ve 96 dahil) ve 100-109 arası (100 ve 109 dahil) no'larda kayıtları sıralarına işlemek üzere iflas dairesine ibraz edildiğini, temlik sebebi ile davalının alacaklı sıfatının kalmadığını, davanın temlik alan 3. şahıs ...'a tevcih edilmesi gerektiğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece ''... celp edilen SGK kayıtlarından, temlik veren işçinin iflas tarihinden sonra dava dışı müflis ... Tic. A.Ş'de çalışmaya devam ettiği, iflas idaresinin sözleşmeyi feshetmeyerek aynen devam ettirdiği anlaşılmaktadır. Bilindiği gibi kıdem tazminatına hak kazanmak için iş sözleşmesinin feshedilmiş olması gerekmektedir. Sözleşme feshedildikten sonra haklı/haksız fesih durumuna göre koşulları oluşmakta ise iflas idaresince işçinin kıdem tazminatı başvurusu hakkında karar verebilir. Ne var ki eldeki davada iflas müdürlüğünün, iflas ve başvuru tarihi itibariyle halen müflis şirkette çalışmaya devam eden davalı işçinin, henüz doğmamış kıdem tazminatı alacağını sıraya kaydettiği anlaşılmaktadır. İflas müdürlüğünün sıraya kaydettiği ancak iflas tarihi itibariyle henüz doğmamış kıdem tazminatı alacaklarınn sıraya kaydı hukuka aykırı olup terkini gerekmektedir. Zira iflas idaresince sıraya kaydedilmesi gereken iflas alacakları, iflasın açıldığı sırada müflise karşı ileri sürülebilecek alacaklardan olup, dava konusu alacak bu şartları haiz değildir. Nitekim benzer nitelikte bir davada Yargıtay 23. HD'nin 2013/4640 E. 2013/6729 K. Sayılı ilamında: "Somut olayda, davacı tarafça kayıt ve kabulü istenen kıdem tazminatı yönünden bilirkişi tarafından davacının iflas tarihinden sonra müflisin iş yerinde çalışmasının sürdüğü ve iş akdinin devam ettiği, bu durumda İş Kanunu'nun 14. madde koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle kıdem tazminatı alacağı konusunda talepte bulunamayacağı görüşü doğru olarak bildirmiş olup, mahkemece, iflas idaresinin fesih bildiriminde bulunmaya yetkisi olduğu yönündeki gerekçe ilke olarak doğru ise de, iflas sebebiyle iş yerinin kapatıldığına ilişkin yanılgılı ve dosya kapsamına uygun düşmeyen gerekçeye dayalı olarak, dava tarihi itibariyle henüz doğmamış kıdem tazminatı alacağının da kayıt ve kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır." gerekçesi ile ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar vermiştir. Bunun yanında bir kısım işçilerin dava devam ederken iş akitlerinin sona erdiği anlaşılmış olup, yukarıda bahsedildiği gibi bu alacaklar da iflas tarihi ve sıraya kabul kararı verildiği tarih itibariyle henüz doğmadıklarından tamamının terkini gerekmiştir. İİK 253/3. Madde uyarınca alacağa tahsis edilen hissenin dava masrafları da dahil edilerek davacının sırasına bakılmaksızın davacıya tahsisine karar vermek gerekmiş, davalar seri dava niteliğinde bulunduğundan AAÜT 22. Madde uyarınca tüm duruşmaların aynı gün yapıldığı toplam 22 dava dosyası yönünden davacı tarafın hak kazandığı vekalet ücretinin %50'si oranında vekalet ücretine" dair karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; öncelikle dava konusu süreç yetkili hakkında ikame edilen şikayet/iptal davasını sonucunun beklenmesi gerektiği, davacının iş bu davayı açabilmesi için sıra cetvelinde reddedilen kendi alacağının kesinleşmesinin gerektiği halde bu hususun göz ardı edildiği, dava dilekçesinde işçi alacağı olarak kabul edilen alacakların terkini ile sıra cetvelinin buna göre düzeltilmesi talep edilmiş iken mahkemece alacağın terkini dışında bu alacağa tahsis edilen hissenin davacıya tahsisine karar verilmesini talep aşımı niteliğinde olduğu, kıdem tazminatı alacağının doğmadığından bahisle alacağın terkinine yönelik kararın işçi lehine yorum ilkesine ve hakkaniyete aykırılık teşkil ettiği, iflas tarihi itibari ile kıdem tazminatı alacağının doğduğu ve kararda iflas hukukunun temel ilkelerinden iflas alacağı-masa borcu ayrımının gözetilmediği belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE HMK'nin 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde; Dava, İİK 235. maddesi gereğince açılmış olan sıra cetveline itiraz (kayıt kabul) davasıdır. İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi'nin ... İflas sayılı dosyasından mahkemeye gönderilen 05.09.2019 tarihli yazıda; iflasına karar verilen müflis ... A.Ş.'nin tasfiyesinin İİK'nin 219. maddesi uyarınca adi tasfiye olarak yapılmasına karar verilmiş ise de, birinci alacaklar toplantısının İİK'nin 219. maddesinin 5. bendinde aykırılıktan ötürü yapılamadığı ve tasfiyenin ikinci alacaklılar toplantısına kadar müdürlükçe yürütülmesinin 18.07.2018 tarihinden kararlaştırıldığı, bu nedenle iflas kararı kesinleşmediğinden ikinci alacaklılar toplantısının yapılmasının söz konusu olmadığı, davacı tarafın müflis masasına 7 kayıt numarası ile 213.237.904,93 TL alacak kayıt talebinde bulunduğu ve tanzim olunan sıra cetvelinde talep edilen alacak bedelinin tamamının reddine karar verildiği, davacı tarafın müdürlük sırasında tebliğ gideri depo etmesi nazara alınarak sıra cetveli ilanı ilanı ve masa kararının Av. ...'a 16.08.2018 tarihinde tebliğ edildiği, davalı taraf ... müflis masasına 16 ve 200 kayıt numarası ile 8.756,30 TL ve 25.953,66 TL alacak kayıt talebinde bulunduğu, tanzim olunan sıra cetvelinde talep edilen alacak bedelinin tamamının kabul edilerek 1. Sıraya alınmasına karar verildiği, tanzim edilen sıra cetvelinin 16.08.2018 tarihli ... Gazetesi'nde ve 28.08.2018 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde ayrı ayrı yayınlandığı, müflis masasında 115-234 arası alacak kayıt numaralı ve tanzim edilen ek sıra cetvelinin ise ... Gazetesi'nde yayınlandığı belirtilmiştir. İcra dairesine sunulan ve temlik eden sıfatıyla ... ile temlik alan sıfatıyla ...'ın belirtildiği ''Alacağın Temlik Sözleşmesi'' başlıklı belgede temlik eden ... iflas tasfiyesi İstanbul Anadolu ... İcra İflas Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasında, sıra cetvelinde 16. numarada 1. sıraya kaydedilmiş 8.756,50 TL tutarındaki alacağın tamamının, işbu alacağını kendisine nakden ve defaaten ödeyen ...'e gayri kabili rücu olarak tüm hak ve vecibeleri ile devir ve temlik edildiği yazılıdır. Temlik eden davalı ... SGK Başkanlığından temin edilen hizmet dökümü cetvelinin bir örneği dosya arasına alınmıştır. Hesap bilirkişisi Av ... tarafından düzenlenen 14.02.2020 tarihli raporda özetle: müflis şirket tarafından davalının sigorta çıkış işleminin yapılmadığı ve kıdem tazminatı hesaplamalarının ise iflas tarihi olan 18.04.2018 tarihine kadar olan süre için yapıldığı, buna göre 18.07.2016 -18.04.2018 tarih aralığı için hesaplama tarih aralığı kıdem hizmet süresinin 1 yıl 9 ay olduğu, kıdem tazminatı tavanı 5.001,76 TL olarak hesaplandığında brüt 8.753,08 TL, net kıdem tazminatı alacağının 8.686,56 TL olduğu görüş ve tespitinde bulunulmuştur.Bilirkişi tarafından düzenlenen ek raporda özetle,kök raporda yapılan hesaplamada davalı işçinin ücreti kapsamında kıdem tavanı göz önünde bulundurularak incelemenin yapıldığı ve farklılığın 1 yıl 9 ay olan çalışma süresinin işveren tarafından 639 gün olarak kabul edilerek hesaplanmasından kaynaklandığı belirtilmiştir.İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/582 E. 2020/1034 K. sayılı İlamının incelenmesinde; ... Bankası A.Ş. tarafından 213.237.904,93 TL alacağın iflas masasına kaydının kabulü talepli açılan davada mahkemece yapılan yargılama sonucunda 09.12.2017 tarihinde davanın kısmen kabulü ile 191.584.593,64 TL alacağın İstanbul Anadolu ... İcra İflas Müdürlüğü'nün ... iflas ayılı dosyasında iflas masasına kayıt ve kabulüne, fazlaya dair istemin ise reddine dair karar verilmiş olup, anılan iş bu dava dosyasında verilen kararın kesinleşip/kesinleşmediği dosya kapsamından anlaşılamamıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne dair karar verilmiş olup, davalı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.Sunulan istinaf sebeplerinin yasa hükümleri nazara alınarak incelenmesi: HMK'nin 355. maddesi uyarınca süre yönünden inceleme:Kayıt terkin davası cetvelinin gazetede en son ilan tarihinden itibaren 15 gün içerisinde açılmalıdır ve bu süre hak düşürücü süredir. İİK'nin 223/3 maddesi uyarınca iflas masasına alacak yazılırken tebligatı kabule elverişli adres gösterilmiş ve tebliğ gideri avans olarak verilmiş ise bu alacaklar için sıra cetveline karşı itiraz davası açma süresi tebligatın yapıldığı tarihten itibaren işlemeye başlayacaktır. Somut olayda, davacı vekiline masa kararının 16.08.2018 tarihinde tebliğ edildiği, davanın ise 28.08.2018 tarihinde tebliğ edildiği ve davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı tespit edilmiştir. Sair istinaf sebepleri yönünden inceleme: Alacağı, sıra cetveline kısmen de olsa kayıt edilen bir alacaklı, diğer bir alacaklının alacağına veya ona verilen sıraya itiraz için dava açabilir. Müflisin sıra cetvelinin kabul edilen alacağın miktar ve esasına itiraz hakkı yoktur. Bir kimsenin alacağının sıra cetveline kayıt talebi tamamen reddedilmişse; ancak kendi reddedilen alacağı hakkında, masaya karşı, kayıt kabul davası açabileceği gibi aynı dava ile birlikte kayıt terkin davası da açabilir .sıra cetvelinin kayıt talebi tamamen reddedilmiş alacaklı, kayıt kabul davası açmadan kayıt terkin davası açmaz (bkz. Mahmut COŞKUN, Hacizde ve İflasta Sıra Cetveli, shf:1088) Somut uyuşmazlıkta, davacı bankanın alacağının masaya kaydı talebine ilişkin mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen kararın kesinleşmediği anlaşılmakla, alacağı tamamen reddedilen alacaklının, alacağının kaydı için açtığı kayıt kabul davasının, uyumazlık konusu olan kayıt terkin davasındaki etkisi üzerinde durulması gerekmektedir.Emsal mahiyette yer alan Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2015/6811 E. 2016/546 K. sayılı ilamda ''... a)Alacağı tamamen reddedilmiş olan alacaklı, ancak kendi (reddedilen) alacağı hakkında, masaya karşı, sıra cetveline itiraz (kayıt kabul) davası açabilir (m.235,II c.1); alacağı sıra cetveline kabul edilmiş olan başka bir alacaklıya karşı sıra cetveline itiraz (kayıt terkini) davası (m.235,II c.2) açamaz.Fakat, alacağı tamamen reddedilmiş olan alacaklı, kendi (reddedilmiş olan) alacağı için iflas masasına karşı sıra cetveline itiraz (kayıt kabul) davası (m.235,II c.1) açmış ise, alacağı sıra cetveline kabul edilmiş olan alacaklıya karşı da sıra cetveline itiraz (kayıt terkini) davası (m.235,II c.2) açabilir; her iki sıra cetveline itiraz davasını da, m.235,I'deki 15 gün içinde açmalıdır. Bu halde, ikinci davanın (kayıt terkini davasının), birinci davanın (kayıt kabul davasının) sonuçlanmasına kadar bekletilmesi (bekletici sorun yapılması) gerekir. Davacı, birinci davayı kaybederse, ikinci davada hukuki yararı bulunmadığı anlaşılmış olacağından, ikinci dava (kayıt terkini davası) usulden reddedilecektir.Buna karşılık, davacı, birinci davayı kısmen dahi olsa kazanırsa o zaman, ikinci davada hukuki yararı bulunacağından ikinci davaya devam edilir. (Kuru: B. İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, 2013, 2. Baskı, Ankara, sf.1335)Bu durumda mahkemece, birleşen 2011/179 Esas sayılı kayıt terkini davasının asıl davadan tefriki ile ayrı bir esasa kaydedilmesi, kayıt kabul davasının sonuçlanarak kesinleşmesinin beklenmesi, asıl davada kısmen de olsa sıra cetveline kayıt ve kabulüne karar verilmesi halinde kayıt terkini davasında hukuki yararı bulunduğunun kabulü ile, kayıt terkini davasında uyuşmazlığın esasının incelenmesi, kayıt kabul davasının reddi halinde kayıt terkini davasının HMK 114/1-h ve 115/2 maddeleri uyarınca hukuki yarara ilişkin dava şartı noksanlığından reddine karar verilmesi gerekirken, kayıt terkini davasında uyuşmazlığın esasının incelenerek hüküm kurulması doğru olmamıştır.'' belirtilmiştir. Yukarıda belirtilen Yargıtay kararından da anlaşılacağı üzere, somut davada davacının İstanbul Anadolu Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/582 E. sayılı dosyasında verilen mahkeme ilamının kesinleşmesi beklenmeli ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken kayıt kabul davasının sonuçlanması beklenmeden işin esası hakkında karar verilmesinin yerinde olmadığı açıktır.Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nin 353-(1).a.6 maddesi gereğince dosyanın mahkemesine iadesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davalı tarafın istinaf başvurusunun KABULÜNE,2-İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin, 2019/435 Esas, 2021/624 Karar sayılı ve 29/04/2021 tarihli kararının HMK'nin 353/1a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,3-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılmak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal Mahkemesine iadesine,4-Harçlar Kanunu gereğince davalı tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye GELİR KAYDINA, istinaf karar harcının talep halinde davalıya İADESİNE, 5-Davalının yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/1-g bendi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 20/12/2023