T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/1701
KARAR NO: 2025/124
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 03/07/2024
NUMARASI: 2023/752 Esas 2024/625 Karar
DAVANIN KONUSU: Kayıt Kabul
KARAR TARİHİ: 05/02/2025
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkiline borçlu bulunan davalı hakkında iflas kararı verildiğini, iflas tasfiyesinin İstanbul Anadolu .. İflas Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile sürdürüldüğünü, müvekkilinin süresi içinde iflas masasına yaptırılan toplam 585.170,12 TL tutarındaki alacak kaydını müflis şirket yetkilisinin 411.198,30 TL'lik bölümünü kabul etmiş olmasına rağmen haksız ve mesnetsiz şekilde reddedildiğini, müvekkilinin müflis şirketten cari hesap, kambiyo senetleri ve protokole dayalı alacaklarının mevcut olduğunu, ondört adet bonodan 413.609,00 TL alacaklı bulunulduğunu ileri sürerek iflas masasına 70 sıra numarasına kayıtlı iflas idaresi tarafından reddine karar verilen alacağın 413.609,00 TL lik kısmının iflas tarihine kadar işlemiş ticari avans faizi ile birlikte masaya kayıt ve kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesi ile; müflis şirketin İstanbul Anadolu 3 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/272 Esas sayılı dosyasından 19/10/2016 günü saat 18:46'dan itibaren iflasına karar verildiğini, davanın sıra cetvelinin ilanı tarihinden itibaren 15 gün içinde açılması gerektiğini, davacının 70 kayıt nolu başvurusu ile 585.170,12 TL alacağın kaydını talep ettiğini, alacağın yargılamayı gerektirdiğinden reddine karar verildiğini, senetlerin kambiyo senedi niteliğini taşıyıp taşımadığının, müflis şirket yetkilisi tarafından imzalanıp imzalanmadığının aydınlatılması gerektiğini, zaman aşımı bulunduğunu ileri sürerek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KALDIRMA ÖNCESİ VE SONRASI KARARLARI İLE DAİREMİZİN KALDIRMA KARARI: Mahkemece, " Yapılan yargılama sonucunda dosya kapsamındaki tüm delillere, iflas masasına yapılan başvuru talep dilekçesi, bilirkişi raporlarına göre davacının davalıdan 411.198,30 TL bonolar nedeni ile alacağı bulunduğu, iflas masasına kayıt kabul talep dilekçesinde işlemiş faizin talep edilmediği " gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacının 411.198,30 TL alacağının davalı ... A.Ş'nin iflas masasına kayıt ve kabulüne, fazla istemin reddine karar verilmiştir. Verilen karar davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine dairemizin 21/09/2023 tarih 2020/1695 E. 2023/1254 K. Sayılı ilamı; "... Dosyaya ibraz edilen 27/06/2011 tarihli protokol fotokopisinde, borçlu Deniz Endüstrisi şirketinin, protokol imzalanma tarihinde alacaklıya olan vadesi geçmiş veya vadesi gelmemiş toplam borçlarının 472.697,00 TL olduğu, tarafların bu borç bakiyesinde mutabık kaldıkları, borçlunun, toplam 472.697,00 TL olan borçlarının 27/06/2011 tarihinden itibaren belirtilen itfa planı (davaya dayanak yapılan senet vadelerinde) çerçevesinde ödemeyi beyan ve taahhüt ettiği görülmüştür. Her ne kadar borçlu şirket adına atılan imzada şirket kaşesi bulunmasa da davalı iflas idaresince, protokolün müflis şirket yetkilisince imzalanmadığı yönünde bir itirazı bulunmadığı gibi söz konusu protokole dayanak yapılan senetlere yönelik sahtelik iddiası bulunmadığından senetlerin borçlu şirket yetkilisince imzalanıp imzalanmadığı hususunda bir inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir. Kaldı ki, taraflarca her zaman düzenlemesi mümkün adi senetlerin işbu davada alacağın varlığına tek başına kanıtlamaya yeterli olmadığından mahkemece, davacı ile müflis şirket arasındaki ticari ilişkinin belirlenmesi ve iflas tarihi itibariyle davacının alacağının tespiti noktasında tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ise de davalı iflas idaresine inceleme yapılacak döneme ait ticari defterleri sunması için gerekli ihtarat yapılmadığı gibi söz konusu defterlerin nereden, nasıl temin edileceği konusunda iflas idaresine sorulmak suretiyle araştırma yapılmadığından bilirkişi tarafından düzenlenen raporda, müflis borçlu şirketin 2014 yılından önceki ticari defterleri iflas müdürlüğünde bulunmadığından herhangi bir inceleme yapılamadığı görülmüştür. Davalı iflas idaresi bilirkişi raporuna yönelik itiraz dilekçesinde müflis şirkete ait 2010-2011-2012 ve 2013 yılı ticari defterlerin incelenerek sonuca varılması gerektiğini, söz konusu defterler incelenmeksizin işbu raporun hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüş ise de mahkemece müflis şirketin, ilgili döneme ait ticari defter ve kayıtları, gerekirse müflis şirket yetkilisi çağrılarak nereden temin edileceği araştırılmadan davalının ticari defter ve kayıtları incelenmeden hüküm kurulması davalının hukuki dinlenilme hakkının ihlali niteliğinde olduğu " gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusun kabulü ile dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılamak ve yeniden bir karar verilmek üzere kaldırma kararı verilmiştir. Dairemizin kaldırma kararında sonra yapılan yargılama sonucunda Mahkemece, "Davacının incelenen ticari defter ve kayıtlarında işbu davaya dayanak yapılan bonoların kayıtlı bulunduğu, 31.12.2011 tarihli kapanış kaydında alacak senetleri bakiyesinin 903.414,99 TL göründüğü, 31.12.2012 tarihinde herhangi bir bakiye bulunmadığı tespit edilmiştir. Davalının incelenen ticari defter ve kayıtlarında 2014 yılından öncesine ait ticari defterlerin iflas müdürlüğünde bulunmadığı, 2014-2016 yılları arasındaki ticari defterlerinde ise dava konusu bono ve çeklerin kayıtlı bulunduğunu gösteren muhasebe kaydı bulunmadığı tespit edilmiştir. İstinaf kaldırma kararı gereğince davalı defterleri üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yapılmış olmakla defterlerde kayıtlı olduğu tespit edilmiştir. Davacı şirket tarafından İstanbul Anadolu İflas Masası Müdürlüğüne hitaben 27.01.2017 tarihli düzenlenen beyan dilekçesinde; 27.06.2011 tarihli protokol yönünden 472.697,00 TL, ödenmesi gereken cari hesap alacağımız 01.07.2011 den 31.12.2011 e kadar ilgili bilgi hesap ekstresi olarak 44.331,00 TL ... Cirolu ... bank Pendik Şubesi, 25.08.2011 vadeli ... nolu çek nedeni ile 42.500,00 TL yine aynı şekilde yazılı 08.09.2011 vadeli ... nolu çek nedeni ile 25.650,00 TL olmak üzere toplam 585.170,25 TL alacağın masaya kaydını talep ettiği, müflis şirketin iflas tarihi itibariyle davacının işlemiş faiz talebinde bulunmadığı, yani işbu davaya konu edilen işlemiş faiz isteminin iflas masasına kayıt ve kabulü için verilen talep dilekçesine konu edilmediği anlaşılmıştır davaya dayanak bonolarda malen kaydı bulunduğu ve bonoların halen davacı alacaklının elinde bulunduğu, davalı tarafça malen kaydına yönelik malın teslim edilmediği yönünde bir iddiada bulunulmayarak delil sunulmadığı, bonoların ödendiğine dair de bir iddia ve yazılı delil sunulmadığı görülmekle bu bonolar nedeni ile davacının davalıdan alacaklı olduğu görülmüştür.Yapılan yargılama sonucunda dosya kapsamındaki tüm delillere, iflas masasına yapılan başvuru talep dilekçesi, bilirkişi raporlarına göre davacının davalıdan 400.742,30 TL bonolar nedeni ile alacağı bulunduğu, iflas masasına kayıt kabul talep dilekçesinde işlemiş faizin talep edilmediği anlaşıldığından " davanın KISMEN KABULÜ ile davacının 400.742,30 TL alacağının davalı ... A.Ş'nin iflas masasına KAYIT VE KABULÜNE Fazla istemin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde; Davacı tarafın sunmuş olduğu senetler, taraflarca her zaman düzenlenmesi mümkün olan senetler olup alacağın varlığını tek başına kanıtlamaya yeterli olmadığını, tarafların arasındaki temel ilişkinin tam ve tereddüte mahal vermeyecek şekilde ispat edilmesi gerektiğini, kayıt kabul davalarında ispat yükü davacıda olup, davacı davasını ispat edemediğini, BA BS formları incelenmediğini, ticari defterlerin davacı lehine delil sayılması mümkün olmadığını belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde; Dava, İİK 235. maddesi gereğince açılmış olan sıra cetveline itiraz (kayıt kabul) davasıdır. Somut olayda, davacı alacaklının iflas masasına yapmış olduğu 585.170.125 TL tutarındaki alacak başvurusunda alacağın dökümü olarak ; davaya dayanak yapılan 14 adet senet alacağını da kapsayan 27/06/2011 tarihli protokol alacağı: 472.697,00 TL, ödenmesi gereken cari hesap alacağımız 01.07.2011 den 31.12.2011' e kadar ilgili bilgi hesap ekstresi : 44.331,00 TL,.. Cirolu ... bank Pendik Şubesi, 25.08.2011 vadeli ... nolu çek alacağı : 42.500,00 TL ve 08.09.2011 vadeli ... nolu çek alacağı : 25.650,00 TL gösterilmiş olup iş bu davada 27/06/2011 tarihli protokole dayanak yapılan 16 adet senet alacağından 21/07/2011 ve 21/08/2011 tarihli senetler hariç 21/09/2011 vadeli başlangıç tarihli 21/10/2012 tarihe kadar ki 14 adet sıralı senetten kaynaklanan 413.609,00 TL alacağın iflas tarihine kadar işlemiş olan ticari avans faizi ile birlikte iflas masasına kayıt ve kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.Dairemizin kaldırma kararı uyarınca davalı müflis şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup mali müşavir bilirkişinden alınan 21/04/2024 tarihli raporda özetle ; "Davalı ticari defterlerinde yapılan inceleme de dava konusu borç senetlerinin davalı ticari defterlerine 29.06.2011 tarihinde 321.02 verilen tedarikçi senetleri hesabına kayıt edildiği tespit edilmiş olup kayıtlara ilişkin oluşturulan tabloda kayıt tarihi, yevmiye kayıt numarası, vade tarihi ve tutarı gösterir şekilde aşağıda sunulduğu, Davalı 2011 yılı yevmiye defteri kapanış fişinde davacı adına açılmış 259 Verilen Sipariş Avansları hesabında 71.954,70 TL borç bakiyesi olduğu tespit edildiği, davalı ticari defterlerinde dava konusu senetlerin ödemesine ilişkin kayıt tespit edilmediği, davacının sunduğu dosya da mevcut cari hesap dökümü bakiyesinin de 71.954,98 TL olduğu 0,18 TL küsürat farkıyla birbirini teyit ettiği, davacı ekstresinde davalı bakiyesinin alacak verdiği tespit edildiği, davalı ticari defterlerinde 71.954,70 TL bakiyenin 2012 ve 2013 yıllarında da devreden bakiye olarak mevcut olduğu, davacı 21.08.2011 ve 21.10.2011 tarihli senetler haricindeki senetler toplamı 413.609,00 TL nin iflas masasına alacak kaydını talep ettiği, sonuç olarak; davacıya verildiğini davalı ticari defterlerinden tespit ettiğimiz 472.697,00 TL lik senet bedelinden davalı ticari defterinde kayıtlı ve davalının dosyaya sunduğu cari hesap ekstresi ile uyumlu bakiye 71.954,70 TL nin mahsubu ile davacının 400.742,30 TL alacaklı kabul edilebileceği " yönünde görüş ve kanaate varıldığı bildirilmiştir. Somut olayda; davacı, müflis şirket ile düzenlenen 27/06/2011 tarihli protokole dayanak yapılan 16 adet senet alacağından 21/07/2011 ve 21/08/2011 tarihli senetler hariç 21/09/2011 vadeli başlangıç tarihli 21/10/2012 tarihe kadar ki 14 adet sıralı senetten kaynaklanan 413.609,00 TL alacağın iflas tarihine kadar işlemiş olan ticari avans faizi ile birlikte iflas masasına kayıt ve kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Ticari defterlerin delil olmasına ilişkin düzenleme HMK 222. maddede yer almaktadır. Buna göre ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir. Tarafın ticari defterlerinin yasada belirtildiği üzere karşı tarafın ticari defterleri ile uyumlu olduğu takdirde lehine delil olabilecektir.Dosya kapsamına göre protokole konu 16 adet toplam 472.697 TL tutarlı borç senedin davalının ticari defterlerinde kayıtlı olması ve davacı ile davalı defter kayıtlarının birbirini doğrulaması nedeniyle davacı, söz konusu borç senetlerinde dolayı alacaklı olduğunu ispatlamıştır. Bu durumda ispat külfeti yani senetlerden dolayı borçlu olmadığını, senet bedellerinin ödendiğini davalı taraf ispatlanması gerekmektedir. Tarafların mevcut cari hesap ekstresi ile uyumlu bakiye davalı alacağı 71.954,70 TL dışında davaya konu senet bedellerinin ödendiği davalı tarafça ispata elverişli yasal delillerle kanıtlanamadığından 71.954,70 TL'nin öncelikle dava konusu edilmeyen iki adet senetten bakiye kalan bedelin dava konusu senetlerden mahsubu ile bakiye davacı alacağı olarak tespit edilen 400.742,30 TL'nin müflis şirketin iflas masasına kayıt ve kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesinin kararında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından, HMK 353/1.b.1 bendi uyarınca davalı vekilinin istinaf başvusunun esastan reddine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1.Davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince davalı tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının hazineye gelir kaydına, alınması gerekli olan 615,40 TL istinaf harcından, davalı tarafından yatırılan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 187,80 TL harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-İstinaf yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 5-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 362/1.a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.05/02/2025